Blueth.

زیرفون — Linden — 𖡼.𖤣𖥧𖡼.𖤣𖥧 بذار از یه فکت خیلی جالب شروع کنیم. در امپراتوری مقدس روم، زیر زیرفون دادگاه تشکیل می‌دادن—حتی برای زیرفون‌هایی که دادگاه می‌شدن اسم هم داشتن: Gerichtslinde. توی آلمانی gericht یعنی دادگاه و linde هم که همون زیرفونه. اصولاً زیرفون‌هایی برای این کار انتخاب می‌شدن که توی فضای باز بودن، دور از محل سکونت، به قول خودشون "under the free heaven". اما اگر زیرفون در مرکز روستا قرار داشت، اون درخت مرکز جشن‌های محلی می‌شد و براش اسم دیگه‌ای می‌ذاشتن: Tanzlinde یعنی زیرفون رقص. بعد از این که مسیحیت اومد، ارتباط زیرفون و عدالت قطع نشد... صرفاً بعضی‌هاشون به شخصیت‌های دینی اختصاص داده شدن. مثلاً Marienlinden یا زیرفونِ مریم مقدس. از طرف دیگه توی فولکلور ژرمنی زیرفون رو به فریا، ایزدبانوی عشق، باروری، سِیدر و... ربط میدن. شوبرت قطعه‌ای به اسم Der Lindenbaum (درخت زیرفون) داره که ترانه‌ی پنجم مجموعه Winterreise هست، یعنی سفر زمستانی. اشعار این ترانه‌ها از مولره و این داستان مردیه که در حال دور شدن از جاییه که در اون‌جا عشقش رو از دست داده — اشعار و قطعات فوق‌العاده غمناکی هستن. برای @amistychannel

گردوی سیاه — Black Walnut — 𖡼.𖤣𖥧𖡼.𖤣𖥧 بذار از این شروع کنیم که در فولکلور بخش‌هایی از اروپا و آمریکای شمالی باوری بود که جادوگران زیر درخت گردوی سیاه جمع میشن، پابرهنه دور تنه‌اش می‌رقصن و اگر زیر این درخت بخوابی یا کابوس یا مرگ به سراغت میاد. پوست سبز میوه‌ی گردوی سیاه رنگدانه‌های خیلیی قوی داره که قرن‌ها برای ساخت جوهر، رنگ پارچه، رنگ چرم استفاده می‌شده و لکه‌های قهوه‌ای تیره‌ای که از لمس پوست تازه‌اش به جا می‌مونن به سختی پاک میشن. گردوی سیاه ماده‌ای به اسم ژوگلون تولید می‌کنه که وارد خاک میشه و باعث توقف رشد خیلی از گیاهان دیگه میشه. به این اتفاق میگن allelopathy. اما یه سری نکته‌ی جالب درباره‌اش وجود داره. اول این که اسم درخت به لاتین Juglan Nigra‍ست. nigra که یعنی سیاه، اما juglan. اسم علمی جنس گردوست، مشخصاً لاتینه و از دو بخش jovis و glans تشکیل شده. Jovis همون ژوپیتره که در اسطوره‌های روم میشه خدای خدایان، خدای آسمان و خدای آذرخش. میوه‌های با پوست سخت nut هستن دیگه؟ Glans هم یعنی همون nut. پس گردو، میوه‌ی ژوپیتره. گیاهان معدودی می‌تونن کنار گردوی سیاه رشد کنن و یکی‌شون افرای قندیه. ツ برای @RainySouls

افرای قندی — Sugar Maple — 𖡼.𖤣𖥧𖡼.𖤣𖥧 اولین و شیرین‌ترین نکته درباره‌اش اینه که شربت افرا همون‌ طور که از اسمش معلومه، از شیره‌ی این درخت میاد... شیره زمانی خوب جریان پیدا می‌کنه که روزها دمای هوا بالای صفر و شب‌ها زیر صفر باشه سر همین در اواخر زمستون میشه شیره‌اش رو جمع کرد. افرای قندی میزبان جانوران زیادیه—توی بهار زنبورها از شهد گل‌هاش می‌مکن، دانه‌هاش غذای سنجاب‌ها و پرنده‌هاست و توی حفره‌های افراهای قدیمیی، جغدها و دارکوب‌ها زندگی می‌کنن. غیر از این مهمان نوازیش افرا نماد بخشندگی و سخاوت برای انسان هم هست، چون هر سال اواخر زمستان که منابع غذایی کم و رو به پایان هستن، شیره‌ی شیرین خودش رو در اختیار بقیه می‌ذاشته تا ازش تغذیه کنن. ✨✨ چیزی که درباره‌اش به نظرم خییلی بانمکه دونه‌هاشه که خیلی جدی هلیکوپتر هستن. شکل‌شون طوریه که بتونن به راحتی با باد حرکت کنن، دورتر برن و به این شکل افرای قندی دانه پراکنی رو انجام میده. برگ‌هاش که می‌ریزن خاک رو غنی می‌کنن چون مواد مغذی و کلسیم رو به خاک برمی‌گردونن. و به عنوان فکت آخر✨، افرای قندی جزو گیاهان معدودیه که می‌تونن کنار گردوی سیاه رشد کنن. ツ برای @lightinmidnight

سُرخدار — European Yew — 𖡼.𖤣𖥧𖡼.𖤣𖥧 در کل این درخت از پوستش گرفته تا برگ‌هاش سمیه. تنها بخش غیر سمی‌اش گوشت قرمز دور دونه‌هاشه... که باز خود دونه‌اش سمیه. ツ یکک فکت تاریخی: ژولیوس سزار در Commentarii de Bello Gallico, book 6, chapter 31 ☝️🏻 گفته کاتوولکوس پادشاه قبیله‌ی ابورون‌ها چوون سنش بالا بوده نمی‌تونسته بجنگه نه فرار کنه با سرخدار خودش رو کشت. کاری که شما نباید بکنین. انی‌وی. اگر یکی از شاخه‌های پایینی سرخدار به زمین برسه و برای مدت طولانی با خاک در تماس بمونه ممکنه ریشه بده و اگر از درخت مادر جدا بشه به یه درخت مستقل تبدیل میشه. بعضی‌وقت‌ها اگر شرایط خوب باشه یک شاخه‌ی سرخدار که روی زمین افتاده باشه می‌تونه در خاک ریشه بده و درخت جدیدی در بیاد، بابت همین‌ها در مسیحیت به رستاخیز و تولد دوباره و زندگی ابدی ربط داده میشه و کنار خیلی از کلیسا‌ها کاشته میشه. همین الان، کنار بیشتر از پونصد تا کلیسا در انگلستان سرخدار هست که از خود کلیساهاشون قدیمی‌ترن. البته من فکر می‌کنم دارن بهمون دروغ میگن، چون هر چقدر فکر می‌کنم به این درخت بیشتر می‌خوره درخت جهنم و برای محافل جادوگری باشه تا کلیسا. برای @nightagain_666

انجیر — The fig — 𖡼.𖤣𖥧𖡼.𖤣𖥧 انجیر درختیه که حضور پرتکرار و معناداری در دین و اساطیر و تاریخ داره که من چند نمونه‌اش رو همین‌جا میگم. مثلاً آدم و حوا از برگ‌های انجیر برای پوشوندن خودشون استفاده کردن و یاا ریموس و رومولوس در رودخانه رفتن و رفتن تا کنار درخت انجیری به ساحل نشستن وو از طرف دیگه بودا به مدت چهل و نه روز زیر درخت انجیر نشست تا به روشن‌بینی رسید و یک سوره‌ی قرآن (سورة التین) کهه توش به انجیر سوگند خورده میشه و خلاصه، انجیر این‌جا آن‌جا همه‌جا. اما حالا بریم سراغ چندتا فکت علمی‌‌تر درباره‌اش. اول این که به نظر می‌رسه انجیر اولین میوه‌ای باشه که به دست انسان رام شده. فکر میشه انجیر هزار سال قبل از اهلی شدن گندم کاشته می‌شده! فرض کن— ツ نکته جالب دیگه این که انجیر توسط زنبورهای خاص خودش تولید مثل می‌کنه. چرخه زندگی این زنبورها خودش یک ماجرای دراز جالبه. یک نوع درخت انجیر وجود داره به اسم انجیر معابد که دانه‌هاش، از طریق فضله‌ی پرندگان، روی درختان دیگه سقوط می‌کنن و دانه‌هاش روی شاخه‌ها میزبان رشد می‌کنن و تنه میزبان رو خفه می‌کنن تا ریشه‌های خودشون به زمین برسه. بهش لور هم میگن. برای @MovingCastleWitch

مگنولیا — Magnolia — 𖡼.𖤣𖥧𖡼.𖤣𖥧 مگنولیا از قدیمی‌ترین درختان گل‌دار زمینه که احتمالاً از دوره‌ی کرتاسه رشد می‌کرده. گفت میشه مگنولیا از طریق سوسک‌ها گرده‌افشانی می‌کرده چون اون موقع زنبورها هنوز به وجود نیومده بودن و تااا همین امروز هم بیشتر از زنبورها، سوسک‌ها هستن که گرده‌افشانی رو براش انجام میدن چون طوری شکل گرفته که مثل گل‌های جدیدتر، زنبورها زیاد بهش جذب نمیشن. مثلاً گل‌برگ‌های محکم‌تری داره و مادگیش بافت فوق‌العاده سختی داره تا در اثر جویدن سوسک‌ها از بین نره. ツ چیز دیگه‌ای که درباره‌اش برام جالبه اینه که در بعضی گونه‌هاش گل‌ها زودتر از برگ‌ها رشد می‌کنن سر همین یک درخت مگنولیا ممکنه پر گل باشه ولی برگ نداشته باشه.. جزو اولین درختان گل‌داریه که به استقبال بهار میره ولی همین گاها می‌تونه به ضررش بشه، چون یه مواقعی اواخر زمستون و اوایل بهار خیلی گرم و سرد میشه و مگنولیا که سریع به استقبال رفته با برگشتن سرما گل‌هاش یک شبه قهوه‌ای میشن و از بین میرن. از لحظه‌ای که دونه‌ی مگنولیا کاشته میشه تااا وقتی که اولین گل‌هاش شکوفه بزنن ده پونزده سالی زمان نیازه. آروم رشد می‌کنه و درخت صبوریه. برای @lepidopterarium