آکادمی ژنتیک ایران
Статистикаآکادمی ژنتیک ایران | Iranian Academy of Genetic « اخبار علمی » 🧬 با ما در پیچوتاب ژنهایتان قدم بردارید. • دیگر شبکههای اجتماعی ما: 🌐 @ir_genetics_academy • ارتباط با ما: @genetics_academy
- Последний пост
- 13 авг.
- Последнее чтение
- 13 авг.
- Постов за неделю
- 16
- Всего постов
- 36
- Тип
- открытый
- Язык
- персидский
- В каталоге с
- 12 авг.
- 1/24сутки в ленте
- 612
- 1/48двое суток
- 701
- 1/72трое суток
- 756
Медиана по постам, которые мы застали свежими и померили через сутки.
Посты
#لغت_تخصصی • "Polygenic Trait" 🌱 صفت چندژنی 🤔 آیا یک ژن بهتنهایی میتواند یک ویژگی را تعیین کند؟ 📖 Definition: A polygenic trait is a characteristic influenced by two or more genes. Because multiple genes are involved, polygenic traits do not follow the patterns of Mendelian inheritance. Many polygenic traits are also influenced by the environment and are called multifactorial. 🚩 صفت چندژنی: ویژگیای است که تحت تأثیر دو یا چند ژن قرار دارد. به دلیل دخالت چندین ژن، صفات پلیژنیک الگوهای وراثت مندلی را دنبال نمیکنند. همچنین بسیاری از صفات چندژنی تحت تأثیر عوامل محیطی هستند و به آنها صفات چندعاملی یا multifactorial گفته میشود. 💡 مثال بالینی: خطر ابتلا به دیابت نوع 2، بیماریهای قلبیعروقی و اسکیزوفرنی تنها به یک ژن وابسته نیست، بلکه حاصل اثر تجمعی هزاران واریانت ژنتیکی همراه با عوامل محیطی مانند سبک زندگی است. ✅ فکت / واقعیت: امروزه از "Polygenic Risk Score (PRS)" برای برآورد خطر ابتلا به بسیاری از بیماریهای شایع استفاده میشود. این شاخص با ترکیب اثر هزاران واریانت ژنتیکی، میتواند در آینده نقش مهمی در پزشکی شخصیسازیشده داشته باشد. ✍🏻 پریسا روزبان 📥 Genome.gov - Polygenic Trait 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🧬 چگونه میتوان دقت فناوری CRISPR را افزایش داد؟ 🔖 یکی از مهمترین چالشهای فناوری "Gene Drive"، کنترل دقیق زمان و محل فعالیت آنزیم "Cas9" است. اکنون پژوهشگران "Peking University" به سرپرستی "Yingke Su"، در مطالعهای که در Nature Communications منتشر شدهاست، راهبردی تازه برای انتخاب پروموترهای مناسب ارائه کردهاند؛ راهبردی که میتواند عملکرد این فناوری را در سامانههای "Gene Drive"، بهبود بخشد. 📝 در این پژوهش، پژوهشگران دهها سازه مختلف Cas9 را با پروموترهای متفاوت در مگس سرکه آزمایش کردند و نتایج را با دادههای "Single-cell RNA sequencing" مقایسه کردند. آنها میزان تبدیل Gene Drive، تشکیل آللهای مقاوم و الگوی بیان ژن در سلولهای زایشی را ارزیابی کردند. نتایج نشان داد که بیشترین کارایی، زمانی حاصل میشود که Cas9 تنها در بازه زمانی مشخص و در سلولهای زایشی بیان شود، در حالی که بیان بیشازحد در سلولهای زایشی ماده یا سلولهای سوماتیک، احتمال ایجاد مقاومت و کاهش کارایی را افزایش میدهد. ✨ اهمیت این پژوهش: • ارائه معیارهای دقیق برای انتخاب پروموترهای Cas9 • کاهش احتمال ایجاد آللهای مقاوم • کمک به توسعه نسل ایمنتر و مؤثرتر • فناوریهای کنترل پشههای ناقل بیماری و سایر کاربردهای مهندسی ژنتیک. 📌 پژوهشگران معتقدند که ترکیب دادههای بیان ژن تکسلولی با طراحی Gene Drive میتواند مسیر توسعه سامانههای دقیقتر و قابلاعتمادتر مبتنی بر CRISPR را هموار کند. ✍🏻 نویسنده: آریا دهنوی 📥 منبع: Nature 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🩺 تاریخچه پزشکی شخصیسازیشده؛ از گذشته تا امروز 💊 چرا یک دارو برای یک بیمار مؤثر است، اما برای فردی دیگر نتیجه مطلوبی ندارد؟ پاسخ این سؤال در پزشکی شخصیسازیشده (Personalized Medicine) نهفته است؛ رویکردی که پیشگیری، تشخیص و درمان را بر اساس ویژگیهای منحصربهفرد هر فرد، بهویژه اطلاعات ژنتیکی، انجام میدهد. ‼️ ایده توجه به تفاوتهای فردی بیماران قدمتی طولانی دارد و در پزشکی یونان باستان نیز بر مشاهده ویژگیهای هر بیمار و انتخاب درمان متناسب با شرایط او تأکید میشد. 🧬 کشف ساختار DNA در سال ۱۹۵۳ یکی از نقاط عطف مهم در درک اساس مولکولی وراثت بود و مسیر پژوهشهای ژنتیکی را بهطور چشمگیری تغییر داد. سپس با تکمیل پروژه ژنوم انسان در سال ۲۰۰۳، مشخص شد که با وجود شباهت بسیار زیاد ژنوم انسانها، تفاوتهای ژنتیکی میان افراد میتوانند بر خطر ابتلا به برخی بیماریها و پاسخ به بعضی داروها تأثیر بگذارند. امروزه پزشکی شخصیسازیشده از اطلاعات ژنومی، نشانگرهای زیستی، ویژگیهای بالینی و در برخی موارد عوامل محیطی و سبک زندگی استفاده میکند تا پیشگیری، تشخیص و درمان با ویژگیهای هر بیمار سازگارتر شود. ⚗ این رویکرد در حوزههایی مانند سرطان، بیماریهای نادر و فارماکوژنومیکس کاربردهای مهمی پیدا کرده است؛ برای مثال، بررسی برخی تغییرات ژنتیکی میتواند به انتخاب داروی مناسبتر یا پیشبینی احتمال بروز عوارض دارویی کمک کند. پزشکی شخصیسازیشده هنوز در حال توسعه است، اما مسیر آن از مشاهده تفاوتهای فردی بیماران آغاز شد و امروز به مطالعه ژنوم و دادههای پیچیده زیستی رسیده است. ❔به نظر شما، آیا در آینده آزمایشهای ژنتیکی به بخشی از معاینات روتین پزشکی تبدیل خواهند شد؟ 📥 منابع: genome.gov frontiersin genome.gov ✍🏻 فائزه یحیایی | تینا تاجیک 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🩸 روشی جدید برای رشد دقیق رگهای خونی مصنوعی با استفاده از آهنربا 🧲 🔬 پژوهشگران MIT با استفاده از نیروهای مغناطیسی، روشی جدید برای رشد رگهای خونی مصنوعی با دقت بالا در آزمایشگاه ابداع کردهاند. این یافته که در مجله PNAS منتشر شده، با کنترل طول، تعداد و جهت رگها، گامی بزرگ به سوی تولید بافتهای مهندسیشده برای کاربردهای بازساختی برداشته است. ⚙️ محققان با قرار دادن سلولهای اندوتلیال (سلولهای پوشاننده رگها) در یک ژل کلاژن همراه با یک آهنربای بسیار کوچک، با کمک آهنرباهای خارجی، نیروهای مکانیکی را در سه بعد اعمال کردند. با تنظیم این نیروها، آنها توانستند رشد، طول و تعداد رگهای جدید را هدایت کنند. همچنین، با حذف ژن PIEZO1 (که کانالهای یونی حساس به فشار را کنترل میکند)، تعداد رگهای تشکیلشده به شدت کاهش یافت که نشاندهنده نقش کلیدی این ژن در پاسخ به نیروی مکانیکی است. 💬 دکتر ریتو رامان، مهندس مکانیک از MIT: «نکته اصلی این است که کشش رفت و برگشتی رگ خونی، تعداد مویرگهای جدید را افزایش میدهد. نیروهای مکانیکی نقش مهمی در بدن ما دارند. این بدان معناست که اگر بخواهیم رگهای بیشتر یا کمتر، کوتاهتر یا بلندتر، یا در جهتهای خاصی رشد کنیم، اکنون میدانیم که چگونه این کار را انجام دهیم.» 💡اهمیت این کشف: ✓ دقت بالا در مهندسی بافت: کنترل طول، تعداد و جهت رگها با استفاده از نیروی مغناطیسی ✓ کاربرد در پزشکی بازساختی: گامی برای ساخت بافتهای مهندسیشده با شبکه عروقی عملکردی ✓ درک مکانیسم سلولی: شناسایی نقش ژن PIEZO1 در پاسخ به نیروی مکانیکی و تشکیل رگها 🚀 گام بعدی، بررسی جریان خون در رگهای ساختهشده و سپس رشد بافتهای عضلانی اطراف این شبکه عروقی در محیط آزمایشگاه است. -این روش در حال حاضر در مرحله آزمایشگاهی بوده و تا کاربرد بالینی و ساخت اندام قابل پیوند فاصله دارد. ✍🏻 فاطمه نوروزی 📥 منبع: ScienceAlert / PNAS (MIT) 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
#نکته_کنکوری 🩸 در محیط فاقد گلوکز و دارای لاکتوز، سطح cAMP افزایش مییابد و فعالکننده CAP به جایگاه خود متصل میشود؛ بنابراین یکی از شرایط لازم برای رونویسی بالا فراهم است. 🗒 همچنین لاکتوز وارد سلول شده و به آلولاکتوز تبدیل میشود؛ آلولاکتوز مهارکننده را از روی اپراتور جدا میکند. اما چون جهش در ژن lacY رخ داده است و lactose permease مسئول ورود لاکتوز به سلول است، ورود لاکتوز بهشدت کاهش مییابد. در نتیجه مقدار آلولاکتوز نیز کم میشود و القای مؤثر اپرون بهخوبی انجام نمیگیرد. پس با اینکه شرایط پایه برای فعال شدن اپرون وجود دارد، رونویسی در عمل بهشدت کاهش مییابد. ✍🏻 حنا ساکی 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🧬 ژنومیکس محیطی چیست؟ کشف تنوع زیستی با ردپای DNA در طبیعت 📌 آیا میتوان بدون مشاهده مستقیم موجودات زنده، تنها با بررسی DNA و RNA موجود در آب، خاک یا هوا، از حضور آنها و وضعیت یک اکوسیستم باخبر شد؟ ژنومیکس محیطی با استفاده از فناوریهای نوین تعیین توالی، این امکان را فراهم کرده و رویکردی نوین برای مطالعه و حفاظت از تنوع زیستی ارائه داده است. 📍ژنومیکس محیطی (Environmental Genomics) حوزهای میانرشتهای در مرز ژنتیک، ژنومیکس، بومشناسی و زیستفناوری است که با استفاده از فناوریهای تعیین توالی، DNA و RNA موجود در نمونههای محیطی را بررسی میکند. پژوهشگران با تحلیل این اطلاعات ژنتیکی، بدون نیاز به مشاهده مستقیم موجودات، میتوانند گونههای مختلف را شناسایی، تنوع زیستی را ارزیابی و سلامت اکوسیستمها را پایش کنند. 💠 یکی از مهمترین ابزارهای این حوزه، DNA محیطی (eDNA) است. برای مثال، حتی اگر یک گونه ماهی یا دوزیست دیده نشود، DNA آزادشده از سلولها، ترشحات یا بقایای زیستی آن در آب میتواند حضورش را آشکار کند. این روش در بسیاری از کاربردها میتواند سریعتر، حساستر و کمتهاجمیتر از روشهای سنتی باشد و شناسایی گونههایی را که مشاهده مستقیم آنها دشوار است، تسهیل کند. 🌀 ژنومیکس محیطی کاربردهای گستردهای در پایش تنوع زیستی، شناسایی گونههای در معرض انقراض و گونههای مهاجم، ارزیابی سلامت اکوسیستمها و بررسی اثر فعالیتهای انسانی و تغییرات اقلیمی دارد. همچنین روشهایی مانند متاژنومیکس که ترکیب ژنتیکی جوامع زیستی را بررسی میکند، و متاترانسکریپتومیکس اطلاعاتی درباره ژنهای فعال و فعالیت عملکردی این جوامع ارائه میدهد. ✔️ اگرچه هنوز چالشهایی مانند استانداردسازی روشها و بهبود تحلیل دادهها وجود دارد، اما ژنومیکس محیطی به یکی از ابزارهای کلیدی در پایش اکوسیستمها، حفاظت از تنوع زیستی و مدیریت پایدار منابع طبیعی تبدیل شده است. ◽️به نظر شما ژنومیکس محیطی در آینده جایگزین روشهای میدانی خواهد شد یا نقش آن بیشتر تکمیلکننده این روشها خواهد بود؟ 📥 منابع: pmc.ncbi.nlm.nih sciencedirect nature ✍🏻 تینا تاجیک | فائزه یحیایی 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
видео или голосовое, без подписи
🫀 کشف نورونهای محافظ قلب؛ شبکه عصبی پنهانی که در برابر استرس از مرگ ناگهانی جلوگیری میکند 🧠 🔬 پژوهشگران دانشگاه ییل با مهندسی ژنتیک موشها، دو زیرگروه مجزا از نورونهای شبکه عصبی پنهان قلب را شناسایی کردهاند که یکی از آنها (Ddah1+) به طور خاص از قلب در برابر استرس محافظت میکند. این یافته نشان میدهد که حذف این نورونها در مدل حیوانی، حساسیت شدید قلب به استرس و خطر مرگ ناگهانی را افزایش میدهد و میتواند به درمانهای جدیدی برای بیماریهای قلبی منجر شود. ⚙️ محققان با استفاده از مهندسی ژنتیک، تمام نورونهای قلبی موشها را نشانهگذاری کردند و با توالییابی ژنهای آنها، دو جمعیت نورونی متمایز را شناسایی کردند: +Npy و +Ddah1. تحریک نورونهای Npy+ ضربان قلب را کاهش میدهد و تخریب آنها منجر به نارسایی قلبی میشود. اما نورونهای Ddah1+ نقش مرموزتری دارند. در آزمایشی، دو سوم موشهای فاقد این نورونها در حین اندازهگیری فشار خون (یک استرس ملایم) با افت شدید ضربان قلب جان خود را از دست دادند. این نورونها مانند یک سپر محافظ، از قلب در برابر شوکهای ناگهانی محافظت میکنند. 💬 دکتر روی چانگ، عصبشناس دانشگاه ییل: «نکته کلیدی این است که قلب را بدون توجه به هر اتفاقی، فعال نگه داریم. زیرا اگر عملکرد پمپاژ آن متوقف شود، خواهید مرد. ما دریافتیم که نورونهای Ddah1+ قلب را در برابر استرس مقاوم میکنند و تحریک آنها شانس بقا را در شرایط استرسزا افزایش میدهد.» 💡اهمیت این کشف: ✓ درک مکانیسم مرگ ناگهانی: شناسایی جمعیت نورونی خاصی که عدم عملکرد آن، حساسیت به استرس را افزایش میدهد. ✓ هدف درمانی جدید: این نورونها میتوانند هدفی برای داروهای محافظ قلب در برابر استرس باشند. ✓ چالش با دیدگاه کلاسیک: نشان میدهد که همه نورونهای قلبی یکسان نیستند و تنوع عملکردی مهمی در آنها وجود دارد. 📑 گام بعدی، بررسی این مکانیسم در انسان و توسعه روشهای درمانی برای تقویت عملکرد نورونهای محافظ قلب در بیماران در معرض خطر است. ✍🏻 فاطمه نوروزی 📥 منبع: Nature 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🔖 آمریکا پس از ۲۶ سال ممکن است وضعیت حذف سرخک را از دست بدهد 📊 افزایش بیسابقه موارد سرخک در ایالات متحده، این کشور را پس از ۲۶ سال در آستانه از دست دادن وضعیت «حذف سرخک» قرار داده است. کارشناسان دانشگاه جانز هاپکینز، بیمارستان کودکان بوستون و دانشکده پزشکی هاروارد هشدار دادهاند که اگر روند فعلی ادامه یابد، سازمان جهانی بهداشت در نوامبر ۲۰۲۶ ممکن است این دستاورد مهم بهداشت عمومی را لغو کند. این اتفاق میتواند خطر شیوع گستردهتر بیماری، بهویژه در میان کودکان واکسینهنشده، را افزایش دهد. 📮 سرخک یکی از مسریترین بیماریهای ویروسی شناختهشده است و برای حفظ ایمنی جمعی، دستکم ۹۵ درصد جمعیت باید واکسن MMR را دریافت کنند. بررسیها نشان میدهد پس از همهگیری کووید-۱۹، پوشش واکسیناسیون در بسیاری از ایالتها و شهرستانهای آمریکا کاهش یافته و همین موضوع باعث شده انتقال ویروس از حالت وارداتی به انتقال بومی و محلی تغییر کند؛ شرطی که با تعریف «حذف سرخک» در تضاد است. 🧬 ویروس سرخک یک ویروس RNA است که با ورود به سلولهای ایمنی، از ماشین مولکولی سلول برای تکثیر ژنوم خود استفاده میکند. از سوی دیگر، واکسن MMR با تحریک بیان ژنهای مرتبط با پاسخ ایمنی و ایجاد سلولهای حافظه، بدن را برای مقابله سریع با ویروس آماده میکند. جسیکا استایر، متخصص سلامت عمومی، میگوید: «در سال ۲۰۰۰ سرخک را پس از دههها تلاش حذف کردیم؛ اما اکنون شاهد فرسایش همان دستاورد هستیم.» ✉️ پیامدهای احتمالی این وضعیت افزایش خطر شیوعهای محلی و گسترده سرخک در جوامع با پوشش واکسیناسیون پایین. - تهدید بیشتر برای نوزادان، افراد دارای نقص ایمنی و کسانی که امکان دریافت واکسن را ندارند. - افزایش هزینههای نظام سلامت و دشوارتر شدن کنترل اپیدمیهای آینده. 💉 اگر پوشش واکسن MMR دوباره به بالای ۹۵ درصد در سطح تمام جوامع محلی نرسد، آمریکا ممکن است یکی از مهمترین موفقیتهای تاریخ بهداشت عمومی خود را از دست بدهد؛ اتفاقی که میتواند هشداری برای سایر کشورها نیز باشد. 📥 منبع ✍🏻 کیمیا آقائی 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🧬 از «امتزاج صفات» تا خواندن ژنوم؛ داستانی دربارهی وراثت 🔻Blending Inheritance | نظریه امتزاج صفات ❓در بخش بزرگی از تاریخ علم، یکی از پرسشهای مهم این بود: 🔬 وقتی دو والد تولیدمثل میکنند، صفات آنها دقیقاً چگونه به فرزند منتقل میشود؟ 🔅 در قرن نوزدهم، پیش از پذیرش گسترده نظریه مندل، یکی از دیدگاههای رایج درباره وراثت، نظریه امتزاج صفات (Blending Inheritance) بود. بر اساس این دیدگاه، صفات والدین در نسل بعد مانند دو ماده با یکدیگر ترکیب و میانگینگیری میشوند؛ تقریباً شبیه مخلوط شدن دو رنگ. برای مثال، اگر گیاهی با گل قرمز با گیاهی با گل سفید تلاقی کند، انتظار میرفت نتاج ویژگیای حدواسط، مانند گل صورتی، داشته باشند. 👁🗨 در این دیدگاه، صفات والدین بهصورت دائمی با یکدیگر ترکیب میشدند و ویژگیهای اولیه دیگر نمیتوانستند به شکل مستقل در نسلهای بعد ظاهر شوند. اما این نظریه با یک مشکل اساسی روبهرو بود: 🔸 اگر صفات واقعاً در هر نسل با یکدیگر «مخلوط» میشدند، تنوع وراثتی بهتدریج کاهش مییافت. پس اگر یک ویژگی مفید و نادر در جمعیت وجود داشت، چگونه میتوانست در نسلهای بعد حفظ شود؟ 🧩 اینجا پای مندل به میان آمد. آزمایشهای Gregor Mendel روی نخودفرنگی نشان دادند که وراثت لزوماً یک فرایند «مخلوط شدن» صفات نیست. بلکه عوامل وراثتی بهصورت واحدهای مجزا و گسسته از نسلی به نسل دیگر منتقل میشوند؛ مفهومی که بعدها با ژنها و آللها توضیح داده شد. این تفاوت بسیار مهم بود: 📌 Blending inheritance: صفات والدین، ترکیب میشوند و یک حالت حدواسط ایجاد میکنند. 🧬 Particulate inheritance: عوامل وراثتی بهصورت واحدهای مجزا منتقل میشوند و میتوانند در نسلهای بعد دوباره ظاهر شوند. البته یک نکته مهم وجود دارد: دیدن یک فنوتیپ حدواسط لزوماً به معنی «امتزاج» ژنها نیست. برای مثال، در Incomplete Dominance ممکن است هتروزیگوت فنوتیپی حدواسط بین دو هموزیگوت داشته باشد؛ اما آللها همچنان بهصورت واحدهای مجزا در DNA باقی میمانند. 🔬 از نخودفرنگی مندل تا میلیونها واریانت DNA امروز دیگر برای مطالعه وراثت به چند صفت ظاهری محدود نیستیم. فناوریهایی مانند Next-Generation Sequencing (NGS) امکان مطالعه تعداد بسیار زیادی از قطعات DNA را بهصورت موازی فراهم کردهاند و در روشهایی مانند Whole-Genome Sequencing (WGS) میتوان تقریباً کل ژنوم یک فرد را بررسی کرد. 📌 یکی از شرکتهای مهم در توسعه این فناوریها، Illumina است که از سال ۱۹۹۸ فعالیت خود را آغاز کرده و فناوری Sequencing by Synthesis (SBS) آن یکی از فناوریهای مهم در NGS محسوب میشود. در این روش، اضافه شدن نوکلئوتیدها به رشته DNA در طول فرایند سنتز شناسایی میشود و از این طریق میتوان توالی DNA را تعیین کرد. این فناوریها امروزه در پژوهشهای ژنومی، بررسی واریانتهای ژنتیکی، مطالعات سرطان و بسیاری از کاربردهای تشخیصی و تحقیقاتی مورد استفاده قرار میگیرند. 🔻 یک نمونه قابلتوجه، پژوهشی در سال ۲۰۲۵ در Nature است که در آن دادههای Whole-Genome Sequencing مربوط به ۳۴۷٬۶۳۰ فرد از UK Biobank بررسی شد. پژوهشگران با بررسی حدود ۴۰ میلیون واریانت ژنتیکی و ۳۴ صفت و بیماری پیچیده نشان دادند که WGS میتواند سهم بیشتری از وراثتپذیری ژنتیکی این صفات را نسبت به بسیاری از مطالعات مبتنی بر آرایههای ژنوتایپی آشکار کند. این موضوع نشان میدهد که وراثت در انسان معمولاً بسیار پیچیدهتر از یک مدل سادهی «یک ژن ⬅️ یک صفت» است و میتواند تحت تأثیر تعداد زیادی واریانت ژنتیکی در سراسر ژنوم قرار گیرد. 🧬 در واقع، مسیر علم ژنتیک از یک سؤال ساده دربارهی «چگونگی انتقال صفات» به مطالعهی میلیونها واریانت در کل ژنوم رسیده است. علم ژنتیک مسیری طولانی را پیموده است؛ از روزگاری که تصور میشد صفات مانند دو رنگ با هم مخلوط میشوند، تا امروز که میتوان میلیونها واریانت ژنتیکی را در سراسر ژنوم یک انسان با دقت بالا مطالعه کرد. این مسیر هنوز هم ادامه دارد و هر کشف جدید، بخشی دیگر از داستان وراثت را آشکار میکند. 🧬 از نخودفرنگی مندل تا میلیونها ژنوم؛ داستان وراثت هنوز ادامه دارد... 📥 منابع: ec.europa.eu illumina illumina nature.com ✍🏻 آنیتا صادقی راد، آزیتا سادات حسینی، مبینا پیرقدم سرای 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
⁉️ مهمترین سوالاتی که قبل از هر تصمیمی در مسیر زیستشناسی باید از خودمان بپرسیم
👁 راز رنگ چشم 👀 همهچیز از عنبیه شروع میشود. درون این بافت، سلولهایی حاوی ملانین هستند. هرچه ملانین بیشتر باشد، نور بیشتری جذب شده و چشم تیرهتر دیده میشود. اما در چشمهای روشن، بخش مهمی از رنگی که میبینیم حاصل وجود یک رنگدانهی آبی نیست؛ ساختار میکروسکوپی عنبیه باعث میشود نور در بافت پراکنده شود (پدیدهی پراکندگی رایلی) و طول موجهای آبی بیشتر به چشم ناظر بازگردند. 🧬 با اینحال، طراح اصلی این صحنه، ژنتیک است. برخلاف تصور قدیمی که رنگ چشم را تکژنی میدانست، امروزه میدانیم این ویژگی تحت تأثیر مجموعهای از ژنها قرار دارد. بخش اعظم تنوع، به ناحیهای از کروموزوم ۱۵ بازمیگردد که میزبان دو ژن کلیدی OCA2 و HERC2 است. یک چندشکلی تکنوکلئوتیدی (SNP) به نام rs12913832 در ژن HERC2، بیان OCA2 را کاهش داده و تولید ملانین را کم میکند که نتیجهی آن، چشمهای آبی است. 🔎 پژوهشهای ژنومنگاری نشان میدهد بخش عمده تفاوت رنگ چشم به این ناحیه ژنتیکی مربوط است. ژنهای دیگری نظیر SLC45A2 و TYR نیز در ایجاد طیفهای مختلف رنگ چشم از جمله فندقی و سبز نقش دارند. 🌎 جاذبه، نیرویی فراتر از وزن است؛ این نیروی آشنا بخشی از محیطی است که سلولهای بدن در طول میلیونها سال تکامل با آن سازگار شدهاند. و رنگ چشم، حاصل ترکیب ژنها، توزیع ملانین و رفتار نور است. چه در نبود جاذبه و چه در تفاوت نگاهها، سلول و ژن در حال روایت داستان سازگاری و تنوع هستند. مطالعهی زندگی در فضا فقط تلاش برای شناخت جهان بیرون نیست؛ گاهی برای فهمیدن خودمان، باید ببینیم بدن انسان در نبود یکی از قدیمیترین نیروهای محیطی خود چگونه رفتار میکند؛ همانگونه که نگاه به تفاوت چشمها، ما را به درک عمیقتری از هویت ژنتیکیمان میرساند. ✨ اگر از این روایت علمی لذت بردید: 📌 آن را ذخیره کنید تا در مباحث تخصصی به کارتان آید. 📤 برای دوستان پژوهشگر و دانشجو به اشتراک بگذارید. 🔍 کانال ما را برای محتوای عمیقتر دنبال کنید. 📥 منابع: link.springer.com medlineplus.gov ✍🏻 فاطمه زهرا فیضی | امیر نوبخت 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🦷 الهام از ژنهای سازنده مینای دندان؛ ژل جدید میتواند مینای آسیبدیده را بازسازی کند 👩💻 پژوهشگران دانشگاه ناتینگهام بریتانیا ژلی بدون فلوراید توسعه دادهاند که با تقلید از سازوکارهای مولکولی تشکیل مینای دندان، امکان بازسازی این بافت را فراهم میکند. نتایج نشان میدهد که این فناوری میتواند رویکرد درمان پوسیدگی، فرسایش مینای دندان و حساسیت دندانی را متحول کند. 🗒 مینای دندان در دوران رشد تحت هدایت پروتئینهایی شکل میگیرد که توسط ژنهایی مانند AMELX، ENAM و AMBN تولید میشوند. پژوهشگران با الهام از عملکرد همین پروتئینها، ژلی طراحی کردهاند که پس از قرار گرفتن روی دندان، به ترکها و منافذ میکروسکوپی نفوذ کرده و با جذب یونهای کلسیم و فسفات از بزاق، رشد منظم کریستالهای جدید را آغاز میکند؛ فرایندی که ساختاری بسیار نزدیک به مینای طبیعی ایجاد میکند. 🔖 از آنجا که سلولهای سازنده مینای دندان (Ameloblasts) پس از رویش دندان از بین میروند، بدن انسان دیگر توانایی ترمیم طبیعی این بافت را ندارد. آزمایشها نشان دادند مینای بازسازیشده در برابر مسواک زدن، جویدن و مواد غذایی اسیدی عملکردی مشابه مینای سالم دارد. دکتر ابشار حسن، نویسنده اصلی مطالعه، میگوید: «بافت بازسازیشده نهتنها معماری طبیعی مینای دندان را بازیابی میکند، بلکه از نظر خواص مکانیکی نیز مانند مینای سالم رفتار میکند.» 📌 کاربردهای بالقوه این فناوری - ترمیم آسیبها و فرسایش اولیه مینای دندان. - کاهش حساسیت ناشی از نمایان شدن عاج دندان. - افزایش استحکام و دوام ترمیمهای دندانپزشکی و کاهش احتمال پوسیدگیهای بعدی. 🧷 این پژوهش نمونهای از بهکارگیری دانش ژنتیک، زیستشناسی تکوینی و پزشکی بازساختی در توسعه درمانهای نوین است و در صورت موفقیت مراحل بالینی، میتواند طی سالهای آینده راه را برای نسل جدید درمانهای ترمیمی دندان هموار کند. 📥 منبع ✍🏻 کیمیا آقائی 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🧠 «مغزهای کوچک آزمایشگاهی» مسیر درمان شخصی آلزایمر را هموار میکنند 🧬 🔬 پژوهشگران دانشگاه جانز هاپکینز با رشد مغزهای کوچک (ارگانوئید) از سلولهای خونی بیماران آلزایمری، برای اولین بار تفاوتهای مولکولی را شناسایی کردهاند که پیشبینی میکند کدام بیماران به داروهای ضدافسردگی پاسخ میدهند. این دستاورد که میتواند به طبقهبندی بیماران و انتخاب درمانهای شخصیسازیشده منجر شود، پنجرهای جدید به سوی پزشکی دقیق در آلزایمر گشوده است. ⚙️ محققان با تبدیل سلولهای خونی به سلولهای بنیادی پرتوان القایی (iPSCs)، ارگانوئیدهای مغز عقبی حاوی نورونهای سروتونینی را کشت دادند. درمان این مدلهای مینیاتوری با داروی اسسیتالوپرام نشان داد که برخی از ارگانوئیدها افزایش پروتئینهای مرتبط با سیگنالدهی سروتونین را تجربه میکنند و برخی دیگر بدون تغییر میمانند. این تنوع، نشاندهنده پاسخهای متفاوت بیماران به یک داروی واحد است. 💬 دکتر واسیلیکی ماچیراکی: «مطالعه ما نشان میدهد که ارگانوئیدهای مغزی مشتق از بیمار و وزیکولهای ترشحشده توسط آنها میتوانند به ما در مرحلهبندی بیماری آلزایمر، بررسی مکانیسمهای محرک آن و ارزیابی پاسخ زیرگروههای مختلف بیماران به درمانها کمک کنند. این مدل میتواند برای شناسایی زیرگروههای بیمارانی که به داروهای خاص پاسخ میدهند، استفاده شود.» 💡اهمیت این کشف: • درمان اختصاصی: شناسایی بیمارانی که به داروی خاصی پاسخ میدهند، قبل از تجویز • تشخیص زودهنگام: وزیکولهای ارگانوئیدها، نشانگرهای زیستی جدید برای تشخیص و پایش بیماری • مدل دقیق بیماری: بازتولید ویژگیهای مولکولی آلزایمر در آزمایشگاه برای مطالعه مکانیسمها 📝 گام بعدی، ساخت ارگانوئیدهای پیشرفتهتر با سلولهای ایمنی و شبکه عروقی برای شبیهسازی دقیقتر مغز و استفاده از وزیکولهای آنها به عنوان بیوپسی مایع است. ✍🏻 فاطمه نوروزی 📥 منبع: ScienceDaily 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🧬 نانوذرات قندی علیه سرطان مغز 🔬 پژوهشگران دانشگاه ایالتی اورگن (Oregon State University) نانوذراتی پوشیده از قند «مانوز» (Mannose) طراحی کردهاند که میتوانند از سد خونی-مغزی عبور کرده و ژندرمانی مبتنی بر mRNA را مستقیماً به سلولهای گلیوبلاستوما (Glioblastoma)، تهاجمیترین نوع سرطان مغز، برسانند. این پژوهش در مجله Journal of Controlled Release منتشر شده است. 🧬 یکی از بزرگترین موانع درمان بیماریهای مغزی، سد خونی-مغزی (Blood-Brain Barrier) است که مانع ورود بسیاری از داروها به مغز میشود. پژوهشگران با اتصال قند مانوز به کلسترول، نانوذراتی ساختند که از ناقل GLUT1 برای عبور از این سد استفاده میکنند. این نانوذرات در مدلهای موشی ۹.۹ برابر بهتر از نانوذرات معمولی وارد مغز شدند. 🧪 پس از ورود به مغز، نانوذرات در بافت گلیوبلاستوما تجمع یافتند؛ زیرا این تومورها برای تأمین انرژی، گیرندههای GLUT1 را حدود سه برابر بیشتر از بافت طبیعی مغز بیان میکنند. نانوذرات سپس mRNA ژن سرکوبکننده تومور PTEN را به سلولهای سرطانی رساندند تا دوباره تولید این پروتئین آغاز شود و رشد تومور مهار گردد. 🧫 در موشهای درماننشده، پس از ۲۸ روز حدود ۵۲ درصد از مغز توسط تومور اشغال شده بود، اما در گروه دریافتکننده نانوذرات، این مقدار به ۲.۳ درصد کاهش یافت. همچنین طول عمر متوسط موشها از ۳۳ روز به ۴۹ روز افزایش یافت و هیچ آسیب قابلتوجهی در اندامهای اصلی مشاهده نشد. 🗣️ از پژوهشگران این مطالعه، Olena Taratula میگوید: «بازگرداندن بیان ژن PTEN، کنترل رشد سلولهای توموری را دوباره فعال کرد و با تزریقهای مکرر، تومور بدون ایجاد سمیت قابلتوجه در اندامها کوچک شد.» 📌 پیامدهای این دستاورد: 🔹 عبور مؤثر نانوذرات از سد خونی-مغزی 🔹 انتقال هدفمند mRNA ژن PTEN به سلولهای توموری 🔹 کاهش چشمگیر حجم گلیوبلاستوما در مدلهای حیوانی 🔹 افزایش طول عمر بدون مشاهده سمیت قابلتوجه 🔹 ایجاد بستری نویدبخش برای ژندرمانی بیماریهای مغزی 🔬 پژوهشگران تأکید میکنند این نتایج هنوز در مرحله پیشبالینی و محدود به مدلهای حیوانی است. با این حال، این فناوری میتواند علاوه بر گلیوبلاستوما، راه را برای انتقال هدفمند داروها و درمانهای مبتنی بر mRNA به مغز در سایر بیماریهای عصبی نیز هموار کند. ✍🏻 محمد دیناروند 📥 منبع: ScienceAlert 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🧬 از نبود جاذبه تا تنوع نگاهها؛ روایتی سلولی-ژنتیکی 🌍 وقتی جاذبه ناپدید میشود، سلول چه چیزی را تجربه میکند؟ روی زمین، جاذبه آنقدر برای ما عادی است که فراموش میکنیم همیشه در پسزمینهی زندگیمان حضور دارد. اما کافی است انسان از زمین فاصله بگیرد تا این نیروی همیشگی به یکی از مهمترین متغیرهای یک آزمایش زیستی تبدیل شود. در سوی دیگر، کافی است در یک جمع چندنفره به چشمها نگاه کنیم؛ قهوهای، عسلی، سبز، آبی. چه چیزی این تفاوت را رقم میزند؟ پاسخ هر دو پرسش، نه در ستارهها، که در درونِ سلولها و ژنهای ما جای گرفته است. 🧫 تجربهی سلول در بیوزنی: در شرایط ریزگرانش، این فقط بدن انسان نیست که رفتار متفاوتی پیدا میکند؛ سلولها محیطی کاملاً متفاوت را تجربه میکنند. سلولها فقط مجموعهای از مولکولها نیستند؛ آنها دائماً نیروهای مکانیکی اطراف خود را دریافت و تفسیر میکنند. وقتی جاذبه بهشدت کاهش مییابد، شکل و سازماندهی سلول، بهویژه اسکلت سلولی (سیتوسکلتون)، دستخوش تغییر شده و نحوهی چسبیدن، حرکت و دریافت پیامهای مکانیکی تحت تأثیر قرار میگیرد. 🧩 اما این تغییرات فراتر از حس فیزیکی است. پژوهشهای ترانسکریپتومی سال ۲۰۲۵ نشان دادهاند که در سلولهای اندوتلیال عروقی، تنها پس از ۷۲ ساعت قرارگیری در ریزگرانش، بیان تعداد زیادی از ژنها تحت تاثیر قرار میگیرید. همچنین شبکهی تنظیمی p53 (مسئول ترمیم DNA و چرخهی سلولی) با تغییر بیان ۳۰ ژن زیرمجموعهی خود، ممکن است مسیرهای مرتبط با پیری سلولی و پاسخ به آسیب DNA را تحت تاثیر قرار دهد. از سوی دیگر، لنفوسیتهای T (سربازان سیستم ایمنی) در این شرایط نرخ آپوپتوز (مرگ برنامهریزیشده) بالاتری نشان میدهند. جالباینکه ریزگرانش برای سلولهای بنیادی عصبی، شرایطی مغایر ایجاد میکند و بر تکثیر و تمایز سلولهای بنیادی عصبی اثر میگذارد. یافتهای که افقهای تازهای در پزشکی بازساختی گشوده است. به بیان ساده، برای یک سلول، بیوزنی فقط «نبود وزن» نیست؛ تغییر در نوع ارتباط آن با محیط است. اگر محیط فیزیکی زندگی این سلولها تغییر کند، اثر آن در سطح بافتها و اندامها دیده میشود و درک آن برای مأموریتهای طولانیِ آینده به ماه و مریخ، حیاتی است. ✨ اگر از این روایت علمی لذت بردید: 📌 آن را ذخیره کنید تا در مباحث تخصصی به کارتان آید. 📤 برای دوستان پژوهشگر و دانشجو به اشتراک بگذارید. 🔍 کانال ما را برای محتوای عمیقتر دنبال کنید. 📥 منابع: mdpi.com nasa.gov ✍🏻 فاطمه زهرا فیضی | امیر نوبخت 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🧬 بازار کار ژنتیک مولکولی: فرصت طلایی یا رشتهی اشباعشده؟ خیلیا فکر میکنن ژنتیک مولکولی فقط برای دانشگاه و تحقیقات خشک و خالیه… در حالی که این یکی از رشتههای پرپتانسیل حوزه علوم زیستیه که داره روز به روز بازار کارش گسترش پیدا میکنه 📈 🧑🎓اگه تو هم دانشجوی ژنتیک مولکولی هستی یا داری برای این رشته تصمیم میگیری، کلیک کنید و این پست رو تا آخر بخون. 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🤔 آیا از دست رفتن تنها بخشی از یک کروموزوم میتواند باعث بروز بیماری شود؟ 🧬 "Partial Monosomy" 📖 Definition: A chromosomal abnormality in which a portion of one chromosome is deleted, resulting in the loss of genetic material from that region. 🚩 مونوزومی نسبی: نوعی ناهنجاری کروموزومی که در آن بخشی از یک کروموزوم حذف میشود و در نتیجه، بخشی از ماده ژنتیکی آن ناحیه از دست میرود. 💡 مثال بالینی: Cri-du-chat syndrome در اثر حذف بازوی کوتاه کروموزوم 5 (5p deletion) ایجاد میشود و نمونهای از partial monosomy 5p است. 🔬 نکته: برخلاف مونوزومی کامل که در آن یک کروموزوم بهطور کامل از دست میرود، در partial monosomy فقط بخشی از کروموزوم حذف میشود. ✍🏻 عطیه جبلی 📥 منابع: betterhealth clevelandclinic 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🔬 ویروس آنفلوآنزا چگونه سلولهای انسان را تسخیر میکند؟ پاسخ در یک نقشه مولکولی جدید ⚗ دانشمندان مؤسسه زیستشناسی مولکولی اروپا (EMBL) با همکاری پژوهشگران مؤسسه لایبنیتس آلمان، برای نخستین بار نقشهای دقیق از تعامل پروتئینهای ویروس آنفلوآنزای A با پروتئینهای سلولهای انسانی درون سلولهای آلوده تهیه کردند. نتایج این پژوهش سازوکارهای ناشناختهای را آشکار میکند که ویروس برای تکثیر و تضعیف دفاع سلول از آنها استفاده میکند و میتواند مسیر توسعه داروهای ضدویروسی جدید را هموار سازد. 👩🔬 محققان با استفاده از روش پیشرفته Cross-linking Mass Spectrometry (XL-MS) و مدلسازی ساختاری مبتنی بر AlphaFold، تعاملات مستقیم پروتئینهای ویروسی و انسانی را در سلولهای دستنخورده بررسی کردند. نتایج نشان داد ویروس نهتنها از پروتئینهای میزبان برای تاخوردگی و بلوغ پروتئین همگلوتینین (Hemagglutinin) استفاده میکند، بلکه ساختارهای کوچکی در هسته سلول به نام پاراسپلکلها (Paraspeckles) را نیز از هم میپاشد تا پروتئینهای موردنیاز خود را آزاد کند. «آنچه بیش از همه ما را شگفتزده کرد، از هم پاشیدن پاراسپلکلها بود. مشاهده این اتفاق در تمام ردههای سلولی و سویههای آنفلوآنزا نشان میدهد که این پدیده احتمالاً یک راهبرد عمدی ویروس است، نه صرفاً پیامد عفونت.» این را یولیا کوتووا، نویسنده اول مطالعه، بیان میکند. 👩💻 پیامدهای احتمالی این یافته: - شناسایی اهداف مولکولی جدید برای توسعه داروهای ضدآنفلوآنزا. - کمک به طراحی واکسنها و درمانهای مؤثرتر علیه سویههای خطرناک مانند H5N1. - فراهم شدن یک روش جدید برای مطالعه نحوه ربایش سلول توسط سایر ویروسهای نوظهور. 🧬 این پژوهش نشان میدهد شناخت دقیق تعاملات مولکولی میان ویروس و سلول میتواند مسیر مقابله با بیماریهای ویروسی و همهگیریهای آینده را متحول کند. ✍🏻 کیمیا آقائی 📥 منبع: ScienceDaily 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy
🐡 چگونه جهشها و انتخاب طبیعی حیوانات را تغییر میدهند؟ 🦒چرا زرافهها گردن بلندی دارند؟ یا خرسهای قطبی در برف استتار میشوند؟ پشت این شگفتیها دو نیروی خاموش پنهان است. ⚙️ انتخاب طبیعی؛ فیلتر هوشمند طبیعت انتخاب طبیعی یکی از مهمترین سازوکارهای تکامل است. انتخاب طبیعی به این معنا نیست که قویترین موجودات همیشه باقی میمانند؛ بلکه افرادی که ویژگیهای مناسبتری برای یک محیط خاص دارند، معمولاً شانس بیشتری برای بقا و تولیدمثل پیدا میکنند. نکته بسیار مهم این است که انتخاب طبیعی ویژگی جدیدی خلق نمیکند؛ بلکه از میان تنوع موجود در جمعیت، صفاتی را که به بقای بیشتر کمک میکنند الک کرده و برای نسلهای بعدی نگه میدارد. 🧩 جهشهای ژنتیکی؛ مواد اولیه تکامل این ویژگیهای جدید و متنوع دقیقاً از کجا میآیند؟ پاسخ در «جهشها» پنهان است. جهشها تغییرات تصادفی در توالی DNA هستند که میتوانند هنگام همانندسازی DNA یا در اثر عوامل محیطی مانند پرتوها و برخی مواد شیمیایی ایجاد شوند. این تغییرات میتوانند به سه شکل ظاهر شوند: مفید: شانس بقا را بالا میبرند (مثل جهشی که باعث همرنگ شدن پوست مارمولک با شنهای کویر میشود). مضر: مانند بیماریهای ژنتیکی که شانس زنده ماندن و تولیدمثل را به شدت کاهش میدهند. خنثی: در شرایط فعلی تأثیر قابلتوجهی بر بقا یا تولیدمثل ندارند و ممکن است در جمعیت باقی بمانند یا بهتدریج بر اثر رانش ژنتیکی تغییر فراوانی دهند. 🦒 ۳ نمونه شگفتانگیز از تکامل در طبیعت 🦋 پروانه فلفلی: در دوران انقلاب صنعتی، فراوانی فرم تیره پروانه فلفلی به دلیل تغییرات ژنتیکی مرتبط با رنگ بدن و فشار انتخابی ناشی از آلودگی محیط افزایش یافت. 🐻❄️ خرس قطبی: مجموعهای از تغییرات ژنتیکی مرتبط با رنگ پوشش، متابولیسم چربی و سازگاری با سرما به خرس قطبی کمک کرده است در محیط قطبی زنده بماند. 🦒 زرافه: در طول تکامل، تفاوتهای ژنتیکی در اندازه بدن و گردن همراه با فشارهای انتخابی مختلف، از جمله دسترسی به غذا و رقابت تولیدمثلی، باعث تغییر تدریجی ویژگیهای زرافهها شدند. 🎯 جمعبندی: بدون ایجاد تنوع ژنتیکی، ماده اولیه لازم برای انتخاب طبیعی وجود نداشت و توانایی جمعیتها برای سازگاری با محیط بهشدت کاهش مییافت. 👇 نوبت شماست! به نظر شما، تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین در دنیای امروز، چگونه میتواند بر روند انتخاب طبیعی و آینده حیوانات تأثیر بگذارد؟ نظرتان را با ما به اشتراک بگذارید و اگر این مطلب برایتان جالب بود، آن را برای دوستان علمدوست خود ارسال کنید! 📥 منابع: Campbell Biology (12th Edition) Futuyma DJ, Kirkpatrick M. Evolution (5th Edition) Nature Education (Scitable) – Evolution Understanding Evolution – University of California Museum of Paleontology ✍🏻 دکتر حدیثه فرزان فر | مهسا رفیعی پور | زهرا نوبخت 📍Instagram | Linkedin | Support ─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران ─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy