"Jondor ta'lim" oʻquv markazi

Қисқа видеоларга қарамлик ўсмирларнинг ўқишдаги стрессга чидамлилигини пасайтириши мумкин TikTok, Instagram Reels ва YouTube Shorts каби қисқа видеолар ҳаётимизнинг оддий бир қисмига айланиб улгурди. Бир неча сониялик видеолар кетма-кет чиқаверади, ҳар бири эса мияга янги ва тезкор рағбат беради. Аммо янги тадқиқотга кўра, қисқа видеоларни назоратсиз ва мажбуран томоша қилиш одати ўсмирларнинг ўқиш билан боғлиқ оддий қийинчиликларга бардош бериш қобилиятини пасайтириши мумкин. Тадқиқот Хитойдаги 1567 нафар юқори синф ўқувчиси иштирокида бир йил давомида ўтказилган. Олимлар ўқувчиларни уч марта - ҳар бир ўлчов орасида олти ойлик интервал билан кузатишган. Гап шунчаки видеода эмас. Олимлар «кўп видео кўриш ёмон» деган оддий хулосани текширмаган. Уларни асосан қарамликка ўхшаш фойдаланиш қизиқтирган. Яъни инсон видеоларни хоҳлагани учун эмас, балки ўзини тўхтата олмагани учун кўраверади. Видео кўриш вақтни олиб қўяётганини билса ҳам, яна бир видео, кейин яна бири... Бу ҳолат психологлар томонидан қисқа видеоларга қарамлик ёки компульсив фойдаланиш сифатида баҳоланади. Бундай видеоларнинг ўзига хос жиҳати — мукофотнинг жуда тез келиши. Сиз ўқисангиз, натижани бир неча ойдан кейин олишингиз мумкин. Имтиҳонга тайёрланасиз — натижа кейинроқ бўлади. Китоб ўқийсиз — билим аста-секин тўпланади. Аммо қисқа видеода мукофот деярли дарҳол келади: янги видео, янги образ, янги ҳазил, янги маълумот. Мия учун бу жуда осон ва тезкор рағбат. Муаммо: келажакни ўйлаш қисқара бошлайди Тадқиқотда олимлар future time perspective — келажакка йўналган вақт нуқтаи назарини ҳам ўрганишган. Бу инсоннинг ҳозирги ҳаракатлари келажакдаги натижалар билан қандай боғлиқлигини тасаввур қила олиш қобилияти. Масалан: «Ҳозир бир соат ўқисам, бир неча ойдан кейин имтиҳонда яхши натижа оламан». Бу фикр инсонни ҳозирги қийинчиликка чидашга ундайди. Аммо мия доимо тезкор мукофотларга ўрганса, узоқ муддатли натижа камроқ жозибадор бўлиб қолиши мумкин. Натижада: «Ҳозир қийналиб ўқиш»дан кўра «ҳозир бироз видео кўриш» осонроқ туюлади. Олимлар «академик барқарорлик»ни ҳам ўлчашди Тадқиқотда яна бир муҳим тушунча — academic buoyancy, яъни ўқишдаги кундалик қийинчиликларни енгиб ўтиш қобилияти ўрганилган. Бу катта ҳаётий муаммолардан кейин тикланиш эмас. Гап оддий, ҳар куни учрайдиган қийинчиликлар ҳақида: — имтиҳонда ёмон баҳо олиш; — қийин мавзуни тушунмаслик; — кўп уй вазифаси; — ўқитувчининг талаблари; — имтиҳон олдидан стресс; — бирор фанни ўзлаштиришда қийналиш. Академик барқарорлиги юқори бўлган ўқувчи бундай вазиятда: «Бўлди, мендан ҳеч нарса чиқмайди», демайди. У қийналади, лекин давом этади. Тадқиқот бошида қисқа видеоларга қарамлиги юқори бўлган ўқувчилар олти ой ва бир йил ўтгач, ўқишдаги кундалик стрессни енгишда кўпроқ қийналишган. Яъни видеоларга қарамлик юқори бўлган сари академик барқарорлик пасайиб борган. Лекин қизиқ томони — жараён тескари йўналишда ҳам ишлаган. Ўқишдаги оддий қийинчиликларни яхши енгиб ўта оладиган ўқувчилар кейинчалик қисқа видеоларга қарам бўлиб қолиш эҳтимоли камроқ бўлган. Демак, бу бир томонлама муносабат эмас. Ёпиқ доира пайдо бўлиши мумкин Олимлар қуйидаги занжирни аниқлашган: Кўп ва назоратсиз қисқа видео → келажак ҳақида камроқ ўйлаш → ўқишдаги қийинчиликларга чидамнинг пасайиши → стресс ва ёрдамсизлик ҳисси → яна видеоларга мурожаат қилиш. Яъни инсон стрессдан қочиш учун видеоларни кўради. Видеолар эса унинг ўқишдаги қийинчиликларга чидамлилигини яна пасайтириши мумкин. Натижада яна стресс пайдо бўлади. Ва инсон яна телефонни олади. Шундай қилиб, ўзи-ўзини кучайтириб борадиган ёпиқ доира шаклланиши мумкин. Нега қисқа видеолар бунчалик ўзига тортади? Қисқа видеоларнинг асосий хусусияти — улар сиздан катта сабр талаб қилмайди. Видео қизиқ бўлмаса, бир зумда кейинги видеога ўтиб кетасиз. Яна бир қизиқ видео. Яна бири. Яна бири. Бу жараёнда алгоритм сизга нималар ёқишини тобора яхшироқ билиб боради ва сизга янада қизиқарли контентни кўрсатади. Натижада телефонни қўйиш тобора қийинлашиши мумкин. Ўқиш эса бунинг мутлақо тескариси. Унда натижа дарҳол келмайди. Қийин мавзуни тушуниш учун ўнлаб дақиқа ёки соатлар сарфлаш керак бўлади. Мия эса тезкор мукофотларга ўрганиб қолса, бу кечиктирилган мукофотни қабул қилиш қийинлашиши мумкин. Муаммо телефоннинг ўзида эмас. Муаммо тезкор мукофотларга доимий равишда мурожаат қилиш одатида бўлиши мумкин. Агар инсон ҳар бир зерикиш, стресс ёки қийинчиликка дуч келганда дарҳол қисқа видео билан ўзини «чалғитса», у қийин вазиятни мустақил равишда енгиш имкониятидан тобора камроқ фойдаланиши мумкин. Ўқиш эса аксинча, сабр, кечиктирилган мукофот ва келажакдаги натижани тасаввур қилишни талаб қилади. Шунинг учун ўсмир учун энг муҳим кўникмалардан бири: зерикканда ёки қийналганда дарҳол телефонга қочиб кетмаслик. Чунки баъзан муаммони ҳал қилишдан кўра ундан чалғиш осонроқ. Аммо ҳар сафар чалғишни танласак, мия қийинчиликка эмас, қочишга кўпроқ ўрганиши мумкин. Ва бу одат аста-секин ўқишдаги сабрга ҳам таъсир қилиши эҳтимол. Энг қизиғи шундаки, тадқиқотда келажакни аниқ тасаввур қила олиш ва кундалик ўқиш қийинчиликларини енгиш бир-бирини кучайтириши аниқланган. Яъни ўсмир ўз келажагини қанчалик аниқ кўра олса, ҳозирги қийинчиликларга чидаши осонроқ бўлиши мумкин. Аксинча, ҳар бир қийинчиликни енгиб ўтиш келажакка нисбатан ишончни ҳам кучайтириши мумкин. Шу сабабли телефондан бутунлай воз кечишдан кўра, тезкор мукофотлар ва узоқ муддатли мақсадлар ўртасида мувозанатни тиклаш муҳимроқ. PsyPost - Psychology News Science

Судоку

Assalomu alaykum Ertalab vaqtli uyg'onish muammo bo'lyapti aftidan ko'pchilikda. Hurmatli ota-onalar ertalab sahar turishga o'rgatinglar farzandlarizni, zero barvaqtdan boshlangan kunda xayr bo'ladi, baraka bo'ladi va unum bo'ladi. Dangasalikni illat qilib olmaylik o'zimizga!

Channel photo updated

Bugundan 2-C guruh ta'tilga chiqadi. Kursda faol qatnashganlar munosib taqdirlandi

Assalomu alaykum 2-A guruh uchun berilgan ta'til muddati erta tugaydi. Shanba kuni soat 08:00 dan kurslarni davom ettiramiz.

Bugungi test natijalari

Shu yigitni qo'llab quvvatlash uchun ovoz to'plashga yordamlashib yuboringlar

https://t.me/youthecobot?start=5867989644

Juma kungi imtihonlarida omad yor bo'lsin