KIT INFO

Bitcoin-ը թարմացրեց իր պատմական առավելագույնը — $123,500! Այսօր կրիպտո շուկայում տեղի ունեցավ այն, ինչին անհամբեր սպասում էին միլիոնավոր ներդրողներ ամբողջ աշխարհում։ Բիթքոյնի (BTC) գինը առաջին անգամ պատմության մեջ հաղթահարեց $123,500 նշաձողը՝ սահմանելով նոր ռեկորդ։

Կրիպտո արտահանում. Ո՞ր երկրներն են ստեղծում և «արտահանում» սեփական թոքենները Թեև «կրիպտո արտահանում» բառացի իմաստով նշանակում է թվային ակտիվների վաճառք այլ երկրների օգտատերերին կամ ներդրողներին, իրականում այստեղ կարևորն այն է՝ որ երկրներում են ստեղծվում սեփական կրիպտո նախագծեր կամ թոքեններ, որոնք լայն կիրառություն են գտնում ամբողջ աշխարհում։ Շվեյցարիա Թոքեններ՝ Cardano (մասամբ), Tezos Սինգապուր Թոքեններ՝ VeChain, Kyber Network Չինաստան Թեև կենտրոնական բանկը արգելել է շատ կրիպտո գործողություններ, հսկայական ազդեցություն ունի։ Հիմնադրվել են նման թոքեններ՝ NEO, Conflux CBDC (կենտրոնական բանկի թվային արժույթ)՝ e-CNY-ը լայն կիրառություն ունի։ ԱՄՆ Թոքեններ՝ Ethereum, Solana, Chainlink, Avalanche Հարավային Կորեա Թոքեններ՝ ICON, Terra (նախքան վթարումը) Ռուսաստան Չնայած կարգավորող խնդիրներին, այստեղից են դուրս եկել մի շարք նախագծեր՝ Waves, TON (նախկինում Telegram-ի նախագիծը)։

Fastex-ը Sevan Startup-ին ներկայացրել է իր վերջին Web3 նորարարական լուծումները Fastex էկոհամակարգն  այս տարի ևս իր մասնակցությունն է ունեցել հայաստանյան խոշորագույն տեխնոլոգիական միջոցառումներից մեկին՝ Sevan Startup Summit 2025-ին, որը տեղի է ունեցել հուլիսի 21-26-ը Sevan Festival City-ի տարածքում։ Միջոցառումը մեկ հարկի տակ մեկ շաբաթով համախմբել էր ստարտափերների, ներդրողների և ոլորտով հետաքրքրվողների։ Fastex-ը միջոցառմանը ներկայացել է իր տարբեր պրդուկտներով  և տեխնոլոգիական բազմաթիվ լուծումներով։ Startup Summit 2025-ի ընթացքում Fastex-ը նախաձեռնել էր տարբեր ինտերակտիվ միջոցառումներ՝ ներգրավելով ոչ միայն մասնագետներին, այլև ոլորտի նորեկներին։ Այցելուներն առաջիններից են հնարավորություն ստացել փորձարկելու Fastex Exchange-ում հասանելի Fastflip խաղային լուծումը։ Fastex-ը միջոցառման յոթ օրերի ընթացքում իրականացրել է տեղեկատվական հանդիպումների շարք, որի ընթացքում ներկայացվել են էկոհամակարգի վերջին ձեռքբերումները, այդ թվում՝ FastShift-ի և FastBank-ի լուծումների հետ նոր ինտեգրացիաները։

Աշխարհի խոշորագույն թվային արժույթների փոխարժեքները. Bitcoin-ի (BTC) փոխարժեքը դրամի նկատմամբ նվազել է 1.57%-ով և կազմել 43,608,342.44 դրամ, ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ Bitcoin-ի փոխարժեքը նվազել է 1.50%-ով և կազմել 113,696.63 դոլար: Ethereum-ի (ETH) փոխարժեքը նվազել է 4.92%-ով և կազմել 3,490.65 դոլար, ETH/BTC փոխարժեքը՝ 0.030701397 (-3.49%): Bitcoin Cash-ի (BCH) փոխարժեքը նվազել է 4.67%-ով և կազմել 537.74 դոլար, BCH/BTC փոխարժեքը՝ 0.004729615 (-3.24%): Fasttoken-ի (FTN) փոխարժեքը նվազել է 0.02%-ով և կազմել 4.590758 դոլար, FTN/BTC փոխարժեքը՝ 0.000040377 (+1.49%): Ripple-ի (XRP) փոխարժեքն աճել է 0.95%-ով և կազմել 2.979110 դոլար, XRP/BTC փոխարժեքը՝ 0.000026202 (+2.47%): Litecoin-ի (LTC) փոխարժեքն աճել է 1.89%-ով և կազմել 107.06 դոլար, LTC/BTC փոխարժեքը՝ 0.000941607 (+3.42%): Binance Coin-ի (BNB) փոխարժեքը նվազել է 2.70%-ով և կազմել 754.37 դոլար, BNB/BTC փոխարժեքը՝ 0.006634909 (-1.24%): Dogecoin-ի (DOGE) փոխարժեքը նվազել է 3.15%-ով և կազմել 0.199079 դոլար, DOGE/BTC փոխարժեքը՝ 0.000001751 (-1.68%):

Ինչպես է կրիպտոն սկսվել զրոյից Պատմություն, որ ոգեշնչում է։ Երբ Satoshi Nakamoto-ն թողարկեց Bitcoin-ը, աշխարհը դեռ չէր պատկերացնում, թե ինչ է սկիզբ առնում։ Մայնինգ՝ տնային համակարգիչով Պիցցա՝ 10,000 BTC-ով Առաջին ներդրողներ, որ հավատացին գաղափարին, ոչ թե շահույթին Նույնիսկ Հայաստանում կային մարդիկ, ովքեր վաղ փուլում սկսեցին հավաքել BTC։ Այդ ռիսկերն ու համառությունը այսօր փոխակերպվել են հաջողակ բիզնեսների։ Այս պատմությունը հիշեցնում է՝ կրիպտոն միշտ սկսվել է գաղափարից, ոչ թե փողից։ Սովորենք անցյալի դասերը՝ որպեսզի չկորցնենք վաղվա հնարավորությունները։

ԱՄՆ-ը նախատեսում է դառնալ աշխարհի կրիպտոմայրաքաղաքը SEC-ը բացել է Project Crypto՝ թվային ակտիվների կարգավորման մասշտաբային բարեփոխում։ Նախաձեռնության մասին հայտնել է ԱՄՆ-ի Բորսայական և արժեթղթերի հանձնաժողովի ղեկավար Պոլ Աթքինսը։ Պատմում ենք՝ ինչ է փոխվելու Նախագիծը Սպիտակ տան և Թվային ակտիվների աշխատանքային խմբի ռազմավարության մասն է։ Առաջին անգամ վերահսկիչը հրաժարվում է «կարգավորում հարկադրանքով» սկզբունքից՝ ընտրելով նորարարությունն ու զարգացումը։ Հիմնական ուղղությունները՝ Հատուկ տարածք նոր կրիպտոարդյունքների փորձարկման համար Հստակ չափորոշիչներ՝ ակտիվի տեսակը որոշելու համար (արժեթուղթ, ապրանք, NFT) Առանձին կանոններ DeFi-հարթակների, ներառյալ AMM-ների համար Ուշադրության կենտրոնում՝ ավանդական շուկաների տոկենիզացումը Նախագիծը կարող է դառնալ շրջադարձային ոչ միայն ԱՄՆ-ի, այլև ամբողջ աշխարհում կրիպտոշուկայի համար։

PayPal-ը բացում է դռները կրիպտո վճարումների համար Ֆինանսական տեխնոլոգիաների հսկա PayPal-ը նոր հնարավորություն է ավելացրել՝ ԱՄՆ փոքր բիզնեսները կարող են ընդունել վճարումներ ավելի քան 100 կրիպտոարժույթով, այդ թվում՝ Bitcoin, Ethereum և նույնիսկ՝ զվարճալի մեմ-մոնետներ, ինչպիսին են TrumpCoin-ը ու Fartcoin-ը։ Վճարները կանցնեն PayPal-ի միջոցով՝ Առաջին տարում՝ 0.99% միջնորդավճար Հետո՝ 1.5% (դեռ էլի էժան, քան վարկային քարտերով՝ 1.57%) Ինչպե՞ս է աշխատում․ Գնորդը վճարում է կրիպտոյով → PayPal-ը փոխարկում է այն իր stabelcoin-ի (PYUSD) միջոցով → և վերածում է ԱՄՆ դոլարի՝ ուղարկելով վաճառողին։ Պատկերացրեք՝ Գվատեմալայից ինչ-որ մեկը գնում է նվեր Օկլահոմայից։ PayPal-ի բաց հարթակով դա հնարավոր է», — ասում է PayPal-ի CEO-ն։ PYUSD ստեյբլքոյնի շուկայական կապիտալիզացիան այս տարվա սկզբից աճել է 70%-ով, հասնելով $850 մլն-ի։

CBDC նշանակում է Central Bank Digital Currency — Կենտրոնական բանկի թվային արժույթ։ Սա պետական մակարդակով թողարկվող թվային գումար է, որը միաժամանակ ունի կրիպտոարժույթի և ազգային արժույթի հատկանիշներ։ Ինչով է CBDC-ն տարբերվում սովորական դրամից Թղթադրամների կամ մետաղադրամների փոխարեն CBDC-ն գոյություն ունի միայն թվային ձևով։ Այն թողարկվում և վերահսկվում է երկրի կենտրոնական բանկի կողմից։ Ի տարբերություն Bitcoin-ի կամ այլ կրիպտոների՝ CBDC-ն կենտրոնացված է, այսինքն՝ կառավարությունը վերահսկում է դրա ամբողջ շրջանառությունը։

Հուլիսի 28-ին հրապարակված նոր բացահայտման համաձայն՝ Metaplanet-ը իր աճող գանձարանին ավելացրել է ևս 780 Bitcoin (BTC): Վերջին գնումը, որի արժեքը կազմում է մոտ 93 միլիոն դոլար (13.7 միլիարդ ճապոնական իեն), ընկերության ընդհանուր պաշարները հասցնում է 17,132 BTC-ի։ Ձեռքբերումը ընկերության ամենամեծ ամսական գնումներից մեկն է Bitcoin-ի վրա կենտրոնացած գանձարանային ռազմավարության մեկնարկից ի վեր: Նրա ընդհանուր պաշարները այժմ գնահատվում են մոտ 1.7 միլիարդ դոլար, իսկ միջին ձեռքբերման արժեքը կազմում է մոտ 14.78 միլիոն իեն մեկ BTC-ի համար, կամ մոտ 99,200 դոլար։

Trump Media and Technology Group-ը 300 միլիոն դոլարի խաղադրույք է կատարել Bitcoin-ի հետ կապված տարբերակների վրա, մի քայլ, որը խորացնում է իր ազդեցությունը թվային ակտիվների նկատմամբ՝ միաժամանակ նոր մտահոգություններ առաջացնելով շահերի հնարավոր բախման վերաբերյալ։

Bitcoin-ի անկման սեպի միտումը վկայում է հնարավոր ճեղքման մասին՝ 68% պատմական հաջողության մակարդակով։ Վերջերս $93,000 ATH-ը և ինստիտուցիոնալ ընդունումը լավատեսություն են հաղորդում հաջորդ շաբաթ նոր բարձրակետի համար։ Ծավալի հաստատումը կարևոր է շուկայի փոփոխվող ցիկլերի և անկայունության պայմաններում։ Կրիպտո վերլուծաբան CryptoFaibik-ը ոգևորություն է առաջացրել X-ում՝ համարձակ կանխատեսմամբ. Bitcoin-ը (BTC) գտնվում է «անկման սեպի» ճեղքման եզրին, ինչը հնարավոր է, որ կրիպտոարժույթը հաջորդ շաբաթ հասնի նոր բոլոր ժամանակների բարձրակետի (ATH):

Սոլանայի նոր թարմացումները հիմնականում դրական են եղել։ SOL-ը ներկայումս գնվում է մոտ $185-ի սահմաններում՝ մարտից ի վեր ձևավորվող աճող եռանկյան վերևից վերև անցնելուց հետո։ Այս ճեղքումը հաստատում է ուժեղ տեխնիկական իմպուլսը, հատկապես, եթե SOL-ը շարունակի պահպանել աջակցությունը $190-ի մոտ։

TRON Inc.-ը դուրս է եկել Nasdaq՝ նոր անվան տակ։ Ջասթին Սանը դա անվանել է կրիպտո դարաշրջանի սկիզբ TRON Inc.-ը պաշտոնապես ավարտել է ռեբրենդինգը և նշել է այդ իրադարձությունը Nasdaq-ի բացման արարողությանը մասնակցելով։ TRON-ի հիմնադիր Ջասթին Սանը հանդես է եկել որպես ընկերության ռազմավարական խորհրդական։ Ահա, թե ինչ է փոխվել․ Նախկինում ընկերությունն անվանվում էր SRM Entertainment, բայց հուլիսի 16-ին այն պաշտոնապես դարձավ TRON Inc. Հուլիսի 17-ից բորսայի նշանը փոխվել է SRM-ից TRON Հայտարարվել է 210 մլն դոլար արժողությամբ կորպորատիվ ռազմավարություն՝ TRX-ով TRON-ի ստեղծողը այս իրադարձությունը անվանել է «հատկանշական հանգրվան» թե՛ նախագծի, թե՛ ամբողջ բլոկչեյն արդյունաբերության համար։

Պատմականորեն, Bitcoin-ի գները կտրուկ աճել են M2-ի ընդլայնումից հետո։ Վերլուծաբանները նմանատիպ արդյունքներ են սպասում՝ հիմնվելով 2013, 2017 և 2021 թվականների անցյալի միտումների վրա։ Շուկայի հարմարվողականության մոնիթորինգը շարունակվում է՝ չնայած կարգավորող մարմինների կողմից անհապաղ արձագանքների մեղմ լինելուն։ Դաշնային պահուստային համակարգի տվյալների համաձայն՝ համաշխարհային M2 փողի մատակարարումը հասել է բոլոր ժամանակների ամենաբարձր մակարդակին՝ ավելի քան 95 տրիլիոն դոլար, իսկ ԱՄՆ M2-ը 2025 թվականի հունիսի դրությամբ կազմել է 22.02 տրիլիոն դոլար։

Bitcoin-ը հասնում է նոր բարձունքների, և նախավաճառքը ավելի մեծ ուշադրություն է գրավում: Մեմ մետաղադրամների ոլորտում աղմուկ բարձրացնող նախագիծը Bitcoin Hyper-ն է: Աճող աղմուկը և նոր կանխատեսումները նպաստել են Bitcoin Hyper նախավաճառքի առաջխաղացմանը։ Այնուամենայնիվ, նրանց համար, ովքեր նախընտրում են ավելի շատ պարզություն, քան ենթադրություններ, BlockDAG-ը (BDAG) հետաքրքրություն է առաջացնում: Դրա նախավաճառքը արդեն հատել է 351 միլիոն դոլարի սահմանը:

Բլոկչեյնը համալսարաններում՝ ապագայի կրթություն Աշխարհի առաջատար համալսարանները՝ MIT, Stanford և ուրիշներ, արդեն դասավանդում են բլոկչեյնի, կրիպտոյի ու Web3-ի հետ կապված թեմաներ։ Դասընթացները ներառում են ոչ միայն տեխնիկական կողմեր, այլև տնտեսական, իրավական ու սոցիալական բաղադրիչներ։ Հայաստանում էլ է այս ուղղությունը զարգանում: AUA-ն և ԵՊՀ-ն արդեն ընդգրկում են բլոկչեյն թեմաներ։

Գիտեի՞ք, որ Facebook-ը 2019-ին փորձեց ստեղծել սեփական կրիպտոարժույթը՝ Libra։ Նպատակն էր՝ հեշտացնել միջազգային փոխանցումները՝ առանց բանկերի։ Հետագայում այն վերանվանվեց Diem և պետք է ինտեգրվեր Messenger և WhatsApp հարթակներում։ Սակայն 2022-ին նախագիծը դադարեցվեց՝ կարգավորող խնդիրների պատճառով։ Diem-ը դարձավ օրինակ, թե ինչպես տեխնոհսկաները փորձում են ներթափանցել թվային ֆինանսների աշխարհ։

Հայկական հետքը Bitcoin-ի պատմության մեջ Գիտեի՞ք, որ Bitcoin-ի կոդի զարգացմանը մասնակցել է հայ ինժեներ Գրիգորի Մարկոսյանը։ Նա 2011–2012 թթ․ առաջիններից էր, ով վերլուծում և տարածում էր Bitcoin-ի կոդը Չնայած նրան քչերը գիտեն, նա կրիպտո համայնքում ճանաչված է որպես տեխնիկական կարևոր մասնակից Բացի դրանից՝ Հայաստանում 2018-ին մեկնարկեց ECOS կրիպտո հարթակը, որն այսօր համարվում է օրինական մայնինգ կենտրոններից առաջինը տարածաշրջանում։ Գործում է Հրազդանի ՀԷԿ տարածքում՝ ազատ տնտեսական գոտում և ակտիվ դեր ունի մայնինգ ոլորտում։ Հայաստանը ունի իր վայրը համաշխարհային կրիպտո քարտեզում, ու դա հպարտանալու բան է։

Բիթքոյնի մասնաբաժինը կրիպտոարժույթների շուկայում նվազում է, ինչը հետաքրքրություն և բանավեճեր է առաջացնում: Արդյո՞ք այլընտրանքային մետաղադրամների աճը հորիզոնում ազդարարում է նոր շուկայի առաջնորդի հայտնվելու մասին: Կամ սա ժամանակավոր անկում է, նախքան Բիթքոյնի աննախադեպ 140,000 դոլարի հասնելը: Փոփոխվող դինամիկան ուշադրություն է գրավում, ինչը շատերին ստիպում է անհամբեր սպասել, թե ինչ կզարգանա հաջորդիվ:

Ethereum-ի 10-ամյակի նախաձեռնությունը ընդգծում է դրա նշանակալի ազդեցությունը NFT-ների վրա, ինչը հանգեցնում է առևտրի ծավալների աճի։ Ethereum-ի տոնակատարության ժամանակ ներկայացված է խորհրդանշական NFT ջահ, որը նախատեսված է Ջոզեֆ Լյուբինի նման հիմնական խաղացողներին պատվելու և Ethereum-ի կայուն արժեքները ընդգծելու համար։ Ethereum հիմնադրամը, իր X հաշվի վրա հայտարարելով միջոցառման մասին, նախատեսում է, որ ջահը շրջանառվի համայնքի անդամների շրջանում։ Ջոզեֆ Լյուբինը պահում է առաջին ջահը՝ ցուցադրելով Ethereum-ի համաշխարհային հասանելիությունը։ Ինչպես նշել է Լյուբինը. «Ջահը NFT է, որը պատվում է Ethereum-ի առաջին տասնամյակը ձևավորած մարդկանց և արժեքներին և կօգնի կառուցել դրա ապագան։ Այն խորհրդանշականորեն կփոխանցվի դրամապանակից դրամապանակ Ethereum-ի 10-ամյակին նախորդող 10 օրվա ընթացքում»։ Այս նախաձեռնությունը, որը նշում է 2015 թվականի գլխավոր ցանցի գործարկման տասը տարին, հրավիրում է օգտատերերին թողարկել իրենց հիշատակի NFT-ները 2025 թվականի հուլիսի 30-ից։