نهادیات | محمدرضا واعظ
Статистикаدفترچهٔ یادداشتها و جمعآوریهای اقتصادی من. علاقهمند به اندیشه های هترودوکس و دولت توسعه گرا آرزومند پیشرفت ایران اسلامی.
- Последний пост
- 8 авг.
- Последнее чтение
- 13 авг.
- Постов за неделю
- 0
- Всего постов
- 23
- Тип
- открытый
- Язык
- персидский
- Категория
- Экономика
- В каталоге с
- 13 авг.
- 1/24сутки в ленте
- 95
- 1/48двое суток
- 108
- 1/72трое суток
- 117
Оценка по просмотрам недавних постов: пост набирает почти всё за первые сутки.
Посты
📂 #گزارش 💠 موج جدید ملیسازی 👤 نیکلاس مالدر؛ استادیار تاریخ مدرن در دانشگاه کرنل 🔸 در سالهای اخیر، دولتها با سریعترین آهنگ در ۵۰ سال گذشته در حال تصاحب بنگاهها و منابع خصوصی هستند. از فرانسه و آلمان تا بریتانیا و روسیه، نمونههای متعددی از ملیسازی صنایع و منابع طبیعی در سراسر جهان دیده میشود. این مقاله نشان میدهد این روند در واقع چهارمین موج بزرگ ملیسازی در صد سال گذشته است. نویسنده برای فهم ویژگی متمایز موج کنونی، سه موج پیشین در دهههای ۱۹۳۰، ۱۹۴۰ و ۱۹۷۰ را مرور میکند. 🔸 هر یک از این موجها با ترکیبی از بحران اقتصادی، فشار سیاسی و شرایط پولی خاص خود شکل گرفتهاند، از رکود بزرگ تا پایان نظام برتون وودز و شوک نفتی. مقاله نشان میدهد چگونه عواملی مانند تورم و میزان تحرک سرمایه، هزینه و امکانپذیری ملیسازی را در هر دوره تعیین کردهاند. سپس به موج چهارم در دهه ۲۰۲۰ میپردازد که ریشه در بحران مالی ۲۰۰۸، همهگیری کرونا و ملاحظات امنیت ملی و تغییرات اقلیمی دارد. در پایان، نویسنده پیامدهای این روند برای آینده تجارت، سرمایهگذاری و یکپارچگی اقتصاد جهانی را بررسی میکند. 🔺 متن کامل را از اینجا بخوانید. ➖➖➖➖➖➖➖ 🆔 @development_studies 🆔 cdstt.ir
بازخوانی مسئله عدم بازگشت ارزهای صادراتی ✍🏻 محمدرضا واعظدلیلی سه نگاه به مسئله عدم بازگشت ارزهای صادراتی وجود دارد. نگاه اول، برای اثبات آسیبشناسی خود از اقتصاد و اینکه علت افزایش پیوسته نرخ ارز، نه کاهش مستمر TOT، بلکه فساد شرکتهای پتروشیمی، فولادی و در کل، صادرکنندهها است و کاهش مستمر ارزش پول ملی علت حقیقی در اقتصاد ندارد و از قصد است، چنین موضوعاتی را پررنگ میکند و حتی ۴۰ میلیارد دلار به دروغ روی عدد میگذارد. نگاه دوم، نگاهی است که این موضوع را نهتنها طبیعی، بلکه عدم بازگشت ارز را حق دارندگان ارز میداند و طیف بازارگرای افراطی آن را نمایندگی میکنند. اما نگاه سوم معتقد است تا وقتی کشور از طریق تراستیها و نظام تسویه غیررسمی، تجارت خود را ادامه میدهد، چنین هزینهها و فسادهایی نهتنها گریزناپذیر است، بلکه با قرار دادن نظام ارزی ـ تجاری کشور در معرض اختلالات خارجی، آن را مستعد آسیبها و اختلالات متعدد خارجی بیشتری در ادامه قرار میدهد؛ همچون چیزی که در کودتای دیماه شاهد آن بودیم. لذا راهی جز تعمیق سیستم پرداخت رسمی (همچنین درهمزدایی از اقتصاد)، بهتدریج از طریق تعمیق فروش نفت به یوآن، خرید کالاهای اساسی از روسیه و دارو از چین و در ادامه، افزایش مصارف ارزی در چارچوب تسویه رسمی و توسعه تهاتر با اقتصادهای مکمل، مانند پاکستان، وجود ندارد. @Nahadait
без подписи
ایران در روز سرنوشت | گفتوگو با دکتر علیرضا شفاه @Nahadiat
🔸 غنینژاد و انقلاب ویسکیخورها ▪️ فکاههای دربارۀ صندوقچۀ اسرار یک اقتصادخوان ✍ علیرضا سمیعی آقای موسی غنینژاد در این سن و سال خیلی با تجربه است و چون ارزش تجربه را خوب میداند همهاش را دستنخورده گذاشته توی صندوق و کلیدش را دور انداخته است تا نه دست خودش و نه دست هیچ بشری به آن نرسد. او با کمالاتی که دارد -و یکی از آنها صبوری اسست- پس از ۵۰، ۶۰ سال اعلام کرده که آل احمد و شریعتی شیاد هستند. چون آنها در زمان خودشان مدتی به مارکسیسم توجه داشتند. حالا این منشیهای دادگاه تفتیش عقاید موظف هستند دماغشان را جستوجوگرانه بکنند توی زندگی آنها. امثال غنینژاد خودشان را مسئول میدانند چون نه تنها آل احمد و شریعتی مارکسیسم را ول کردند بلکه با شاه درافتادند. آنها (شریعتی و آلاحمد) میدیدند چطور ایده اسلام میبالد و هر روز بیشتر معلوم میشود که «چه کسی میتواند مبارزه کند ». غم و غصه شبانهروزی غنینژاد این است که مسلمین میخواهند به راه و رسم مسلمانی زندگی بکنند به این دلیل ساده که بودایی یا یونانی یا کافر نیستند. البته غنینژاد بزرگوارانه اجازه میدهد ما مسلمان بمانیم ولی در حد خودمان. درست است که بخش زیادی از فقه ذیل «باب معاملات» است و احکام شرعی را فقط دولت اسلامی جاری میکند و کلی مفهوم اصلی مثل جهاد و امر به معروف و... در اسلام هست، اما این چیزهای جزئی را نباید جدی گرفت و برعکس فوراً باید سرنوشت خودمان را بسپاریم به ایدئولوژی راستگرای ابتدای قرن گذشته؛ نه یک دهه عقبتر و نه یک دهه جلوتر. او میگوید شریعتی اسلامشناس نبود. بگذریم که شریعتی در خانوادهای عالم چشم به جهان گشوده ولی چون کمتر از صاحب عروه و صاحب جواهر با اسلام آشناست، نباید از اسلام دم بزند. به جایش بگذاریم غنینژاد بیاید و ما و ایران را با نسخههای «فریدمنی» شفا دهد. او میتواند در مورد کل اسلام نظر دهد چون همانطور که بارها گفته اقتصاد، علم است و با اعداد و محاسبات سر و کار دارد. به خودش نگاه کنیم: تمثال محاسبات است و فیثاغورس ثانی؛ کسی که توانسته در یک جمله دو دروغ بگوید. میگوید: «روشنفکران انقلاب کردند و روستائیان انقلاب نکردند.» شاهد هم دو نفر که قبل از انقلاب داشتند در کافهای ویسکی میخوردند. در دادگاه غنینژاد، مستی مانع شهادت نمیشود؛ چون اقتصاد با اعداد و محاسبه سر و کار دارد. بگذریم که تا دلتان بخواهد ادبیات شفاهی و مردمنگاری داریم که اعتراض و انقلاب روستاییان را نشان میدهد. بگذریم که مردم در روزهای انقلاب شعارهای دینی میدادند و پلاکاردهایی از احادیث معصومین به خیابان میبردند. حتی بگذریم که رهبریِ مجتهدی جامعالشرایط را طلب میکردند. شاید آقای غنینژاد به اسنادی از انقلاب 57 دست پیدا کرده که نشان میدهد مردم با شعار «ویسکیِ باکیفیت، حق مسلم ماست»، تظاهرات گستردهای به راه انداختهاند. آن وقت میتوان گفت گزارشها و اسناد متعددی که از حمله به مشروبفروشیها در جریان انقلاب در دست داریم، همگی روایتهای جعلی رژیم کنونی است. اما اینها مهم نیست؛ مهم محاسبات و اعداد عزیز آقای غنینژاد است. او میتواند یک را تبدیل به دو کند و در یک جمله دو دروغ بگوید. حرف او شیادی نیست بلکه نوآوری مهمی در تاریخ مستطاب اعداد و محاسبات است. کاری نداریم که اقتصاد ما ۴۰ سال است که دارد با افادات همین عزیزان پیش میرود، لکن نباید به این مقدار رضایت داد، بلکه باید برویم و هر چه از زندگیمان باقی مانده به او بسپاریم تا بیاید و بر کرسی سرنوشتمان نزول اجلال کند. زیرا او مالامال از تجربیاتی دستنخورده است. تجربیاتی که به حقایق تاریخی روشن چهار تکبیر زدهاند. مهم آن دو مرد ویسکیخور بیچهره هستند که از تمام تاریخ شفاهی و کتبی ما ارزندهترند؛ و همه اینها احتمالاً جزئی کوچک از نظریهای اقتصادی است. چه اشکالی دارد مجوز پادشاهی را به غنینژاد بدهیم و خیال خودمان را راحت کنیم. تا با تاجی از اعداد و ردایی از محاسبات کارها را به سامان کند و از دل هر یک جمله، دو حکم تاریخی اختراع کند. مهم نیست که دی ماه سال گذشته نسخههای ایشان چه بلایی بر سر ما آورد؛ چون اقتصاد کاری با تاریخ و جغرافیا ندارد. عیبی ندارد که در شرایط تحریم و جنگ هستیم. مهم اعداد هستند که به لطف خدا سر جایشان قرار دارند؛ همان جای همیشگی؛ چون اقتصاد از جمله حکمتهای سرمدی است که هرگز با تجربیات ما آدمهای فانی تغییر نمیکند. اکنون البته واضح و مبرهن است که همه حقایق در جعبه جادوئی یک نظریه اقتصادی است که در ید باکفایت غنینژاد قرار دارد. البته جای نگرانی نیست؛ چون غنینژاد عادت دارد کلیدهای صندوقها و جعبهها را دور بیاندازد. 🌐 Sourehmag.ir 🆔 @Sourehmagazi
@Nahadiat
نشست تحلیلی «تحلیل سیاستهای ارزی و پیامدهای آن بر تجارت در ایران» محورهای نشست: اهداف، ملاحظات و زمینههای شکلگیری سیاستهای ارزی فعلی میزان تحقق اهداف و نتایج حاصل از سیاستهای ارزی گلوگاههای ناشی از سیاستهای ارزی در حوزه تجارت آثار و پیامدهای سیاستهای ارزی بر تجارت رسمی و غیررسمی راهکارها، الزامات و مسیرهای اصلاح وضع موجود زمان: سهشنبه ۱۴۰۵/۰۵/۰۶ ساعت: ۱۰ تا ۱۲ مکان: میدان آرژانتین ـ پژوهشکده پولی و بانکی پ.ن: به نظرم نشست بسیار خوب و با دعوت از بهترین مدعوین قابل دعوت @Nahadiat
معمای کیفیت نقدینگی در ایران مسئله داره به جاهای جالب توجهی میرسه و داریم نزدیک میشیم به اینکه چرا با چنین حجمی از نقدینگی و حتی هر نرخ رشدی ، همیشه کمبود نقدینگی هست محاسبات ما در ۲۹ بانک نشون داد بطور متوسط در ۵ سال اخیر در حدود ۱۲ درصد از کل سپرده مملکت از محل سود سپرده پرداختیه و عملا یعنی یک هشتم نقدینگی پوک محسوب میشه منطق داستان: در واسطه گری مالی باید درآمد نقدی اخذ شده از تسهیلات گیرندگان (فرع) بتونه سود سپرده پرداختی به سپرده گذاران رو پوشش بده آنقدر نکول بالاست که یا از تسهیلات نمیشه درآمد شناسایی کرد و یا شناسایی درآمد تعهدی میشه! پس (با فرض واسطه مالی بودن بانک) سود سپرده پرداختی (عامل خلق سپرده) بزرگتر از درآمد نقدی تسهیلات (عامل محو سپرده) شده و همچین پولی داره در اقتصاد رسوب میکنه کاری حرفه ای از علی شریفی ، محمد رضا شهبازی و علی موظف در پست بعدی میریم سراغ اینکه چطور طی دو سال اخیر با وجود کاهش ۲۴ میلیاردی منابع ارزی و کاهش ۱۸ میلیاردی دارایی های ارزی بانکها! سهم وضعیت باز ارزی در خلق پول مملکت از ۰.۱ درصد به ۱۳ درصد رسیده!!!! پولی که تو این اقتصاد داره خلق میشه به شدت بی کیفیته!
این مقاله استدلال میکند که جهان وارد عصر جدیدی از «نئومرکانتیلیسم» شده است؛ عصری که در آن دولتها بیش از آنکه صرفاً به رشد اقتصادی بیندیشند، به امنیت، خودکفایی، تابآوری و قدرت اقتصادی برای اعمال فشار بر دیگران یا مقاومت در برابر فشار خارجی اهمیت میدهند. از دید نویسنده، این تحول هم ثبات اقتصاد جهانی را تهدید میکند و هم رقابت میان قدرتهای بزرگ را تشدید کرده است. در این میان، چین به دلیل ساختار اقتصادی خود بسیار بهتر از آمریکا و اروپا با منطق مرکانتیلیستی سازگار است. مقاله توضیح میدهد که *قدرت در این چارچوب با شاخصهایی مانند اندازه اقتصاد، میزان خودکفایی، توان تولیدی، پسانداز، و تسلط بر زنجیرههای تأمین سنجیده میشود*. اگرچه اقتصاد چین از نظر اندازه تقریباً با آمریکا برابری میکند، اما مزیتهای مهمی دارد: نرخ پسانداز ملی بسیار بالا، بخش تولیدی عظیم، نیروی کار گسترده، پیشرفت سریع در فناوریهای پیشرفته و انرژیهای تجدیدپذیر و همچنین جایگاه روبهرشد در هوش مصنوعی. در مقابل، آمریکا در حوزه انرژی وضعیت بهتری دارد، اما با محدودیتهایی در توسعه ظرفیت برق و سرمایهگذاری مواجه است، در حالی که جنگ ایران آسیبپذیری چین در وابستگی به واردات نفت و گاز را آشکار کرده است. به باور نویسنده، *مهمترین منبع قدرت چین، تسلط آن بر زنجیرههای تأمین جهانی است*. چین در صنایعی مانند پنلهای خورشیدی، باتریهای لیتیومی، عناصر خاکی کمیاب، فلزات راهبردی مانند گالیوم و ژرمانیوم و همچنین کشتیسازی، موقعیت انحصاری یا نزدیک به انحصار دارد و همین موضوع به آن امکان میدهد از وابستگی دیگر کشورها بهعنوان ابزار فشار اقتصادی استفاده کند؛ همانگونه که در جنگ تعرفهای با آمریکا مشاهده شد. مقاله همچنین به مفهوم «شوک دوم چین» اشاره میکند. برخلاف گذشته، اقتصاد چین اکنون با ضعف تقاضای داخلی و رشد شدید صادرات مواجه است. مازاد صادرات صنعتی این کشور به سطحی بیسابقه رسیده و از اوج تاریخی ژاپن نیز فراتر رفته است. علاوه بر این، برخی اقتصاددانان معتقدند نرخ واقعی یوان به دلیل درآمد پایین غیرعادی از داراییهای خارجی، حدود ۳۰ درصد کمتر از ارزش واقعی آن است؛ عاملی که به تقویت مزیت صادراتی چین کمک میکند. از دید نویسنده، تداوم مازادهای تجاری و حساب جاری، یکی از ویژگیهای کلاسیک سیاستهای مرکانتیلیستی چین است. *نویسنده هشدار میدهد که این وضعیت برای سایر اقتصادها پیامدهای مهمی دارد. اگر چین بهطور مداوم مازاد تجاری عظیم داشته باشد، سایر کشورها ناچار به تحمل کسریهای متناظر خواهند شد که میتواند به تضعیف بخشهای تولیدی، افزایش کسریهای مالی و رشد فشارهای حمایتگرایانه در آمریکا، اروپا و حتی کشورهای در حال توسعه منجر شود*. به اعتقاد برخی پژوهشگران، این روند نهتنها اقتصادهای پیشرفته، بلکه فرصت صنعتیشدن کشورهای فقیر را نیز محدود میکند. در عین حال، مقاله به مشکلات داخلی چین نیز اشاره میکند. رشد اقتصادی این کشور از بیش از ۱۰ درصد در دو دهه پیش به حدود ۴.۳ درصد کاهش یافته و پس از ترکیدن حباب مسکن، اقتصاد دیگر فرصتهای سرمایهگذاری کافی برای جذب پسانداز عظیم داخلی ایجاد نمیکند. با وجود این، دولت شی جینپینگ هنوز اصلاحات لازم برای افزایش مصرف داخلی و کاهش وابستگی به صادرات را در اولویت قرار نداده است. در پایان، نویسنده نتیجه میگیرد که اگرچه چین در اجرای راهبرد مرکانتیلیستی موفقتر از رقبا عمل کرده، اما این الگو نیز محدودیتها و آسیبهای خود را دارد. هم آمریکا و هم اتحادیه اروپا نیز به تدریج در حال حرکت به سمت سیاستهای مشابه هستند. از این رو، *پیشنهاد میشود علاوه بر «حساب جاری»، شاخص جدیدی به نام «حساب تابآوری» نیز در تحلیل اقتصاد کشورها در نظر گرفته شود؛ شاخصی که میزان وابستگی ژئوپلیتیکی اقتصادها به تأمینکنندگان خارجی را اندازهگیری کند و تصویری واقعبینانهتر از قدرت اقتصادی در عصر رقابت ژئوپلیتیکی ارائه دهد*. https://www.ft.com/content/a5e9dfe7-6b4d-476d-93a0-193a753b885a?syn-25a6b1a6=1 ارسال شده از دوست گرانقدر آقای امیرحسین مستقل @Nahadiat
سخنرانی تسلیم امپراتور ژاپن که پس از حملات اتمی آمریکا صورت گرفت را بخوانید. متن این تسلیمنامه به مراتب شرافتمندانهتر و سلحشورانهتر از بیانیه پایان جنگی است است که ۲۶۸ فعال سیاسی و استاد دانشگاه کشور ارائه دادهاند. ⏪ ویدئو مربوط به نابود کردن تجهیزات نظامی ژاپن به دست خود ژاپنیهاست. آمریکاییها پس از تسلیم ژاپن و برای تحقیر و در همشکستن کامل روحیه سلحشوری ژاپنیها، آنها را مجبور میکردند که به دست خود تسلیحات نظامی خود را نابود کرده و در دریا بریزند. ⏪ تسلیم چنین تصویری دارد. اینکه سرباز آمریکایی حتی زحمت نابود کردن پهپاد و موشک شما را هم به خود نمیدهد و شما را مجبور میکند که به دست خود سانتریفیوژها و موشکها و صنایع دفاعی خود را نابود کنید. توضیحات: پس از دو حمله اتمی و اعلام جنگ شوروی به ژاپن، امپراتور این کشور تصمیم گرفت شرایط تسلیم مطرح شده در اعلامیه پوتسدام را بپذیرد. اعلامیه پوتسدام اخطاری بود که بیان میکرد اگر ژاپن تسلیم نشود به سرعت و بیدرنگ یه صورت کامل نابود خواهد شد. در این شرایط امپراطور این کشور با یک سخنرانی که از رادیو پخش شد، پیام تسلیم خود را به گوش جهانیان رساند. @kharmagaas
https://x.com/i/status/2076430798681509898 @Nahadiat
@Nahadiat
Why do countries need industrial policy? https://open.substack.com/pub/haugejostein/p/why-do-countries-need-industrial?utm_source=direct&utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web @Nahadiat
پادکست دغدغه ایران در چند اپیزود کتاب بر لبه تنهایی را خلاصه کرده است. لینک قسمت اول | روایت کلان راهبرد امنیت ملی ایران @Nahadiat
📂 #گزارش 💠 انتقال فناوری از چین به غرب 🔸 سالها غرب نگران این بود که چین فناوریهایش را میدزدد یا با زور از شرکتهای خارجی میگیرد. همین نگرانی بود که به جنگ تجاری ۲۰۱۸ انجامید. حالا اما روزگار عوض شده است. باتری، توربین بادی، خودرو برقی، ریل سریعالسیر؛ چین در همۀ اینها به رقیبی جدی تبدیل شده و این بار این دولتهای غربی هستند که میپرسند: چطور میشود از فناوری چینی بهره گرفت؟ 🔸 این گزارش بر اساس مصاحبه جان مینیچ، استادیار مدرسۀ اقتصاد لندن با فایننشال تایمز تهیه شده است؛ پژوهشگری که تاریخ سیاست انتقال فناوری در چین را از دهۀ ۱۹۸۰ تا امروز دنبال کرده است؛ از مذاکرۀ ریل سریعالسیر در هتل پکن تا ماجرای اپل و تسلا و اینکه اروپا و آمریکا چه درسهایی میتوانند از آن بگیرند. 🔺 متن کامل را از اینجا بخوانید. ➖➖➖➖➖➖➖ 🆔 @development_studies 🆔 cdstt.ir
یکسری حرفای پراکنده در مورد مصاحبه اخیر آقای الحسینی: آیا حذف ارز ترجیحی به اون سیاق، منجر به شکل گیری رخدادهای ۱۸ و ۱۹ دی شد؟
نظام بانکی در خدمت تولید با سخنرانی دکتر علی نصیری اقدم @Nahadiat
قسمت صفر- فاکتور مداخلهی بشردوستانه! برای اقتصاد ایران : در این پادکست که چند روز بعد از آتش بس منتشر شد، لیستی از آسیبهای ریالی و دلاری جنگ رمضان را شمردیم قسمت یکم- آیندهی تنگه هرمز |واکاوی چالشها و سناریوهای اعمال مدیریت جدید ایران بر تنگه هرمز: در این قسمت خدمت آقای ظفریان بودیم و به این سوال پاسخ دادیم که آیا تنگه هرمز صرفا کارکرد درآمد زایی برای ایران دارد؟ یا کارهای مهمتری از آن ساخته است؟ قسمت دوم- پسا دبی؛ ایران و معمای تسویه ارزی | واکاوی وضعیت ارزی کشور در سایه تحولات جنگ و بروز علنی رفتارهای خصمانه امارات: دوست خوبم آقای محفوظی از کارشناسان گمنام حوزه تراز پرداخت و تسویههای تجاری است. این قسمت بطور مشخص به مسئله امارات و راههای جایگزین تسویه ارزی پرداخته و اطلاعات بسیار مهم و حساسی را ارائه میکند.
منطق مركزى محاصره اين است كه حذف نفت ايران نهايتا ٦ درصد به قيمت اضافه مى كند، پس تحمل هزينه آن ارزش دارد. چه مى شود اگر نتيجه محاصره خارج شدن نفتى بيش از نفت ايران از چشم انداز بازار باشد؟ ✍🏻 مجید شاکری
آیا کشورها قبل از اینکه بتوانند سیاست صنعتی را اجرا کنند، به دولت کارآمد نیاز دارند؟ در پنل اخیری که در دانشکده دولتی بلاواتنیک، دانشگاه آکسفورد برگزار شد، ها-جون چانگ یکی از پایدارترین فرضیات در مباحث توسعه را به چالش کشید: اینکه کشورها ابتدا باید نهادهای قوی ایجاد کنند تا بتوانند سیاست صنعتی را دنبال کنند. او با تکیه بر تجربیات شرق آسیا استدلال کرد که بسیاری از داستانهای موفقیت صنعتی مشهور امروزی با بوروکراسیهای فوقالعاده توانمند آغاز نشدهاند. در عوض، دولتها از طریق فرآیند طراحی، اجرا، تنظیم و یادگیری از سیاستهای صنعتی در طول زمان، قابلیتهایی را توسعه دادهاند. از جمله بینشهای کلیدی: 🏛️ ظرفیت دولت پیشنیاز سیاست صنعتی نیست؛ این اغلب یکی از نتایج آن است. 📚 بسیاری از داستانهای موفقیت آسیای شرقی به جای برنامهریزی اقتصادی پیچیده، بر آزمایشهای عملی متکی بودند. ⚙️ سیاست صنعتی لزوماً نباید پرهزینه باشد - هماهنگی، استانداردها، نهادها و سازمانهای بخشی میتوانند به اندازه یارانهها اهمیت داشته باشند. 🌍 کشورها باید زمان کمتری را صرف جستجوی دلایلی کنند که چرا سیاست صنعتی نمیتواند کار کند و زمان بیشتری را صرف درک این کنند که چگونه موارد موفق واقعاً آن را به کار انداختهاند. همانطور که ها-جون به حضار یادآوری کرد، هیچ جایگزینی برای مطالعه تجربیات دنیای واقعی وجود ندارد. توسعه تنها از مدلهای انتزاعی ساخته نمیشود، بلکه از نهادهایی ساخته میشود که یاد میگیرند، سازگار میشوند و تکامل مییابند. https://www.youtube.com/watch?v=PrURZeg8cSI&t=1s @babarzin @Nahadiat