Saleh Sələfin əxlaqı

🔘İbrahim ibn Ədhəm (rahiməhullah) demişdir: “Deyilirdi ki, İblis üçün alim və həlim (səbirli, mülayim) insandan daha ağır heç nə yoxdur. 🔺Əgər danışsa, elm ilə danışar; əgər susarsa, həlimliklə (səbir və hikmətlə) susar.” 📓 Hilyətul-Əvliya (8/26) ✍Deyirəm ki: Həqiqi alim yalnız biliyə əsaslanaraq danışır və boş söz demir. Susanda da cahillikdən deyil, hikmət və səbir səbəbilə susur. Belə insan İblisə çətin gəlir, çünki o, nə danışığında səhvə düşür, nə də susmağında. https://t.me/Selefin_exlaqi

🌿Eşitdim ki, Əhməd ibn Hənbəl (rahiməhullah) dedi: eşitdim ki, Şafi‘i dedi: eşitdim ki, Məlik dedi: eşitdim ki, İbn Əclan dedi: “Əgər alim ‘bilmirəm’ deməyi tərk edərsə, onun məhv nöqtələri vurular (yəni həlakına səbəb olan yerlər üzə çıxar).” 📓 Əxlaq əl-Ulama – əl-Əcrı (s. 116) ✍Deyirəm ki: Bu Alim və elm tələbəsı üçün böyük bir ədəb qaydasını göstərir. Alim bilmədiyi məsələdə “bilmirəm” (لا أدري) deməlidir. Əgər bundan çəkinərsə, bu onun səhv etməsinə, din adına yanlış danışmasına və nəticədə zəlalətə düşməsinə səbəb ola bilər. https://t.me/Selefin_exlaqi

📍Qardaşlıq neməti📍 🌿 Muhamməd ibn Munaẓir (rahiməhullah) dedi: “Mən Xəlil ibn Əhməd əl-Fərahidi ilə birlikdə gedirdim. Ayaqqabımın bağı qopdu. O da öz ayaqqabısını çıxardı. Mən dedim: Nə edirsən? Dedi: Səninlə ayaqyalınlıqda şərik oluram (yəni səni tək qoymamaq üçün). 📖 (“Məkarimul-Əxlaq” – İbn Əbi Dünya, 290) ✍Deyirəm ki: Bu gözəl hadisə böyük bir əxlaq dərsi verir, Xəlil ibn Əhməd əl-Fərahidi (rahiməhullah) sadəcə alim deyil, yüksək əxlaqlı insan idi. Dostunu çətin vəziyyətdə tək qoymaq istəmədi. Həqiqi dostluq yalnız sözlə deyil, davranışla olur. Yaxşı insan başqasının çətinliyini öz üzərinə götürməyə çalışır. Kiçik bir hərəkət belə böyük mərhəməti göstərə bilər. https://t.me/Selefin_exlaqi

🌿 Əhməd ibn Hənbəl (rahiməhullah) dedi: “Ömər ibn Əbdüləziz qaranlıq bir işin (zülmətli bir dövrün) içinə gəldi və onu nurlandırdı. Ölmüş (tərk edilmiş) sünnələri diriltdi. Allah yolunda heç kəsin qınamasından qorxmadı və Allah yolunda heç kimdən çəkinmədi. O, ölmüş sünnələri diriltdi və itib getmiş şəriət hökmlərini yenidən bərpa etdi. Allah ona rəhm etsin. 📖 (“əs-Sünnə” – əl-Xəlləl) https://t.me/Selefin_exlaqi

🌿Mən Malik ibn Dinar-ın (rahiməhullah) belə dediyini eşitdim: 🔘“Həqiqətən, yaxşı əməl sahiblərinin (salehlərin) qəlbləri yaxşı əməllərlə qaynar (yəni onların düşüncəsi və qayəsi daim xeyirli işlərə yönələr). ⛔️Günahkarların isə qəlbləri günah işlərlə qaynar (yəni onların fikri-zikri pis əməllərlə doludur). Allah sizin daxilinizdəki niyyət və qayğıları görür. Elə isə baxın görün, sizin qayəniz (daxili düşüncəniz) nədir. Allah sizə rəhm etsin.” 📖 (İbn Əbi Dünyanın “əl-Həmm vəl-Huzn” əsəri, 112) https://t.me/Selefin_exlaqi

✅Bilal ibn Səd (rahiməhullah) moizəsində belə dediyini eşitdim: “Ey Rəhmanın bəndələri! Bilin ki, siz qısa günlərdə uzun günlər üçün çalışırsınız; fani bir yurdda əbədi qalınacaq yurd üçün; qəm və zəhmət yurdunda, nemət və əbədiyyət yurdu üçün çalışırsınız. Kim yəqin (tam iman və qəti inam) əsasında əməl etməzsə, boş yerə əziyyət çəkər.” 📓 (İbn Əbi Dünyə, əl-Yəqin, 35) ✍Deyirəm ki: Bu nəsihətdə insanın dünya həyatının müvəqqəti olduğu, əsl məqsədin isə axirət üçün hazırlıq görmək olduğu vurğulanır. “Yəqin” – yəni Allahın və axirətin həqiqiliyinə qəti inanmaq – əmələ ruh verir; əks halda insanın zəhməti həqiqi fayda verməyə bilər. https://t.me/Selefin_exlaqi

🔰 Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurmuşdur: 📍«Həqiqətən sizin ən fəzilətli gününüz cümə günüdür, bu gündə mənə salavat deməyi çoxaldın, həqiqətən sizin salavatınız mənə çatdırılar». 📗(Əbu Davud) 🌿İmam Şafi (rahiməhullah) dedi ki: “Mən Allah Rasuluna (sallallahu aleyhi və səlləm) hər haldaykən salat etməyi sevirəm.Cümə günü və gecəsində salat etmək isə daha şiddətli şəkildə əfzəldir. 📗(Kitabu’l Umm / imam Şafi) ‎اللهم صل وسلم على نبينا محمد ﷺ ✅Allahummə salli və səllim alə nəbiyyinə Muhamməd. https://t.me/ibrahim_Abu_Muhammad

🌿Sufyan ibn Uyayna (rahiməhullah) belə demişdir: “Od (Cəhənnəm) bir rəhmət olaraq yaradılmışdır; Allah onunla qullarını qorxudur ki, (günahlardan) çəkinsinlər.” 📚 “Sifətun-Nar” – İbn Əbi’d-Dünya ✍Deyirəm ki: Burada “rəhmət” kəlməsi o mənadadır ki, Allah Cəhənnəmi yaratmaqla qullarını xəbərdar edir, onları qorxudur ki, günahdan uzaqlaşıb nicat tapsınlar. Yəni bu qorxutma əslində insanın hidayətə gəlməsi üçün bir mərhəmət formasıdır. https://t.me/Selefin_exlaqi

🌿Fudayl ibn İyad (rahiməhullah) belə demişdir: “Kim Allahın əmrini uca tutarsa, Allah da onu dəstəkçisi olmadan belə uca edər.” 📓 “Əxbaruş-Şüyux və Əxlaqihim” (s. 93) ✍ Deyirəm ki: İnsan Allahın dinini, əmrlərini hörmətlə qoruyarsa, Allah onu insanlar arasında izzətli edər—even əgər onun arxasında heç bir güc, tayfa və ya dəstək olmasa belə. Bu, izzətin həqiqi mənbəyinin yalnız Allahdan olduğunu göstərir. https://t.me/Selefin_exlaqi

📍“Sevgin ifrata varmasın, nifrətin də həlaka aparmasın!” ✔️— Ömər ibn əl-Xəttab (Allah ondan razı) Əsləmə dedi: “Ey Əsləm! Sevgin həddən artıq (ifrat, ağır yük kimi) olmasın nifrətin də həlak edici olmasın.” Dedim: “Bu necə olur?” Dedi: “Sevdiyin zaman, uşağın bir şeyi həddən artıq istəməsi kimi özünü yükləmə. Nifrət etdiyin zaman isə elə nifrət etmə ki, dostunun həlak olmasını arzulayasan.” ✔️— Həsən əl-Bəsri (rahiməhullah)demişdir: “Orta şəkildə sevin və orta şəkildə nifrət edin. Bəzi qövmlər sevgidə ifrata vardılar və həlak oldular, bəziləri də nifrətdə ifrata vardılar və həlak oldular. Sevgində də ifrata varma, nifrətində də ifrata varma. Kim qardaşında örtüləcək bir şey görərsə, onu açmasın. Qardaşının ayıblarını araşdırma — sən buna qadağan olunmusan. Onu kiçiltmə və ondan uzaqlaşdırma.” ✔️— Əbu Ubeyd əl-Qasim ibn Səllam demişdir: “Mənə bəzi hikmət sahiblərindən çatıb ki, belə deyiblər: ‘Dostluqda həddindən artıq olmayasan, sonra birdən uzaqlaşasan — belə olduqda əvvəlki ifratın, sonrakı soyuqluğunla tanınar.’” Və deyilmişdir: “Sevdiyini orta şəkildə sev — bəlkə bir gün düşmənin olar. Nifrət etdiyinə də orta şəkildə nifrət et — bəlkə bir gün dostun olar.” 🔘Həmçinin şair ən-Nəmir ibn Təuləb demişdir: “Sevdiyini yavaş-yavaş sev, çünki bir gün ayrılmağın mümkündür.” 📕(Musannaf Əbdul Razzaq) https://t.me/Selefin_exlaqi

🌿Həsən əl-Bəsri (rahiməhullah) belə demişdir: “Kim öz qardaşında bir örtü (yəni bir gizli hal, nöqsan və ya sirr) görsə, onu açıb ifşa etməsin. Qardaşını təftiş etmə (casusluq etmə), halbuki sənə bu qadağan olunub. Onu alçaltma və ondan üz döndərmə.” 📚 (İmam Əhməd əz-Zühd, 20-ci cild) https://t.me/Selefin_exlaqi

🌿Süfyan ibn Uyeynə (rahiməhullah) belə demişdir: Muhamməd ibn əl-Münkədirə deyildi: — Sənə ən sevimli əməl hansıdır? O dedi: — Möminin qəlbinə sevinc salmaq. Soruşuldu: — Sənin ləzzətindən (yəni həyatda zövq aldığın şeylərdən) nə qalıb? O dedi: — Qardaşlara yaxşılıq etmək (onlara ehsan etmək). 📚İmam Əhmədin “əz-Zühd” əsəri (oğlu Abdullahın əlavələri ilə) https://t.me/Selefin_exlaqi

الأَحَدُ ١ ذي القَعدَة ١٤٤٦ - 🌒 Bazar günü, hicri 1447-ci il Zilqədə ayının 1🌓 https://t.me/Hicri_teqvim

Əbu’d-Dərda (رضي الله عنه) rəvayət edir ki, Rəsulullah ﷺ buyurdu: «دَعْوَةُ الْمُسْلِمِ لِأَخِيهِ بِظَهْرِ الْغَيْبِ مُسْتَجَابَةٌ، عِنْدَ رَأْسِهِ مَلَكٌ مُوَكَّلٌ، كُلَّمَا دَعَا لِأَخِيهِ بِخَيْرٍ قَالَ الْمَلَكُ: آمِينَ وَلَكَ بِمِثْلٍ» ➡️ “Müsəlmanın qardaşı üçün onun yoxluğunda etdiyi dua qəbul olunur. Onun başı üzərində vəkil edilmiş bir mələk vardır. Qardaşı üçün xeyirlə dua etdikcə, o mələk deyər: ‘Amin! Sənə də eynisi olsun.’” 📚 İbn Macə, Dua 2894 📚 Əbu Davud, Salat 1534 📚 Müslim, Zikr 2732 🟠 Əbu’d-Dərda (رضي الله عنه) rəvayət edir ki, Rəsulullah ﷺ buyurdu: «أَسْرَعُ الدُّعَاءِ إِجَابَةً دَعْوَةُ الْغَائِبِ لِلْغَائِبِ» ➡️ “Duaların ən tez qəbul olunanı, bir müsəlmanın qardaşı üçün onun yoxluğunda etdiyi duadır.” 📚 Əhməd ibn Hənbəl, Müsnəd (5/254) 🤲 Qardaşlar, bir-birimiz üçün dua etməyi unutmayaq, inşəALLAH. https://t.me/Selefin_exlaqi

✅Səbr baş kimidir – baş kəsilərsə, bədən də məhv olar. 🌿Əli ibn Əbu Talib (radıyallahu anhu) bir gecə Rəhbə adlı yerə çıxdı və dedi: “Ey insanlar! Beş şeyi məndən öyrənin və yadda saxlayın. Əgər siz bunları əldə etmək üçün dəvələrə minib uzun səfərlər etsəydiniz, yenə də buna dəyərdi — elə bir vaxt gəlməmişdən əvvəl ki, bunları sizə deyən birini tapa bilməyəcəksiniz: 1⃣Qul yalnız öz günahından qorxsun. 2⃣Yalnız Rəbbinə ümid etsin. 3⃣Bilmədiyini öyrənməkdən utanmasın. 4⃣Özündən bilmədiyi bir şey soruşulduqda “Allah daha yaxşı bilir” deməkdən utanmasın. Çünki bilmədiyinə “Allah daha yaxşı bilir” demək də elmin bir hissəsidir. 5⃣Bilin ki, səbr imana görə bədəndəki baş kimidir. Baş kəsilərsə, bədən də məhv olar. Səbr olmayan yerdə iman da olmaz.” 📕(Nusxatu Zubeyr ibn Ədi) https://t.me/Selefin_exlaqi

🔘Quranı çox oxumağın faydası. ▪️ İmam əş-Şa'bi (rahiməhullah) demişdir: “Kim Quran oxuyarsa, qocalıqda ağıl zəifliyinə (mərzə / demensiya) düşməz.” ▪️ Abdul-Məlik ibn Umeyr (rahiməhullah) demişdir: “Ən uzun müddət ağlını qoruyanlar Quran oxuyanlardır.” ⚡️ Bu məzmunda sözlər İbn Abbas ➡️-dan da nəql olunmuşdur. https://t.me/Selefin_exlaqi

🌿Həsən (rahiməhullah) demişdir: “Həqiqətən, qul bir günah işləyər və o günah səbəbilə daim qəmgin və kədərli olar.” 📖 Hilyətul-Əvliya və Tabaqatul-Əsfiyə (7/288) https://t.me/Selefin_exlaqi

🌿Tabein İbrahim ət-Teymi (rahimahullahu) belə demişdir: “Mən yuxuda gördüm ki, sanki məni bir çayın yanına apardılar və mənə deyildi: İç və səbr etdiyinə və qəzəbini udanlardan olduğuna görə başqalarına da içir. 📚 İbn Əbi əd-Dünyanın “əs-Səbr və savabı” (82) ✍Deyirəm ki: Səbrin və qəzəbi boğmağın böyük savabına işarə edir. Yəni insan səbirli olduqda, Allah ona həm özünə, həm də başqalarına fayda verəcək nemətlər bəxş edər. https://t.me/Selefin_exlaqi

{بَلْ هُوَ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ} “Xeyr! O (Qur’an) — elm verilmiş kəslərin sinələrində olan açıq-aydın ayələrdir.” 📖 (Ənkəbut, 49) 📌Qatadə ibn Diʿamə (rahiməhullah) demişdir: “Bu ümmətə (Quranı) əzbərləmək (hifz etmək) verilmişdir. Bizdən əvvəlki ümmətlər isə kitablarını yalnız üzünə baxaraq oxuyardılar. Kitabı bağladıqları zaman isə onun içindəkiləri peyğəmbərlərdən başqa heç kim əzbərləyə bilməzdi.” 📚 (Yəhya ibn Səllam, 2/635) https://t.me/Selefin_exlaqi

❇️Əbu Hureyrə (Allah ondan razı olsun) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurdu: “Bir müsəlman kişi yolda tikanlı bir budaq gördü və dedi: ‘Bunu yoldan götürüm ki, bir müsəlmana zərər verməsin.’ O bunu götürdü və buna görə onun günahları bağışlandı.” 📕(Müsnəd Əhməd bin Hənbəl) ✍Deyirəm ki: Bu hədis göstərir ki, insanların yolundan əziyyət verən bir şeyi götürmək kimi kiçik görünən bir əməl belə Allah qatında böyük savaba səbəb olur. Hətta bu səbəblə insanın günahları bağışlana bilər. Bu da İslamda başqalarına zərər verməməyin və faydalı olmağın nə qədər önəmli olduğunu göstərir. https://t.me/Selefin_exlaqi