انجمن علمی فیزیک دانشگاه شیراز

🎉 #مناسبت‌های_فیزیکی ⚛️ بزرگداشت اروین شرودینگر ۱۲ اوت، زادروز Erwin Schrödinger؛ فیزیک‌دانی که با صورت‌بندی مکانیک موجی، یکی از بنیادی‌ترین پایه‌های مکانیک کوانتومی را بنا کرد. شرودینگر با معادله مشهور خود، یعنی معادله شرودینگر، توصیفی ریاضی از تحول حالت کوانتومی ارائه داد؛ معادله‌ای که امروز همچنان یکی از ارکان اصلی فیزیک کوانتومی است. 🌀 از تابع موج و مفهوم برهم‌نهی گرفته تا آزمایش ذهنی مشهور گربه شرودینگر، ایده‌های او نه‌تنها مسیر فیزیک کوانتومی را تغییر دادند، بلکه نگاه ما به ماهیت واقعیت در مقیاس کوانتومی را نیز به چالش کشیدند. 🏆 شرودینگر در سال ۱۹۳۳، به‌همراه پل دیراک، جایزه نوبل فیزیک را «برای کشف شکل‌های جدید و سازنده نظریه اتمی» دریافت کرد. 🔬 میراث شرودینگر امروز در قلب مکانیک کوانتومی، فیزیک اتمی، شیمی کوانتومی و بسیاری از فناوری‌های مدرن کوانتومی زنده است. 🔰 @ShirazUPhysics

#مناسبت‌های_فیزیکی 🎉 #دانستنیها 💡 ☄️ بارش شهابی چیست؟ بارش شهابی زمانی رخ می‌دهد که زمین از میان جریان ذرات و غبار باقی‌مانده از یک دنباله‌دار یا سیارک عبور می‌کند. این ذرات هنگام ورود به جو زمین بر اثر اصطکاک و فشرده‌شدن هوا داغ و درخشان می‌شوند و چیزی را می‌بینیم که به آن «شهاب» یا همان Shooting Star می‌گوییم. 🌌 بارش شهابی مرداد ۱۴۰۵: اوج بارش شهابی برساوشی امسال در حوالی ۲۱ تا ۲۳ مرداد است؛ بهترین فرصت رصد، به‌خصوص در ساعات نزدیک صبح خواهد بود. منشأ این بارش، ذرات به‌جامانده از دنباله‌دار 109P/Swift–Tuttle است و به نظر می‌رسد شهاب‌ها از سمت صورت فلکی برساوش می‌آیند. 🔭 تفاوت برساوشی و جوزایی چیست؟ • برساوشی (Perseids): ظاهراً از صورت فلکی برساوش می‌آید و منشأ آن دنباله‌دار Swift–Tuttle است. • جوزایی (Geminids): ظاهراً از صورت فلکی جوزا می‌آید و برخلاف بیشتر بارش‌های معروف، منشأ آن سیارک 3200 Phaethon است. ✨ برای دیدن شهاب‌ها نیازی به تلسکوپ ندارید؛ فقط به مکانی دور از آلودگی نوری شهر بروید. اوج اصلی: بامداد پنجشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۵ 🔰@ShirazUPhysics

🎉 #مناسبت‌های_فیزیکی ⚛️ بزرگداشت پل دیراک ۸ اوت، زادروز Paul Dirac؛ فیزیک‌دانی که با پیوند دادن مکانیک کوانتومی و نسبیت، یکی از مهم‌ترین پایه‌های فیزیک مدرن را بنا کرد. دیراک با معادله مشهور خود برای الکترون، نه‌تنها توصیفی کوانتومی از ذرات ارائه داد، بلکه به پیش‌بینی وجود پادذره‌ها نیز انجامید؛ پیش‌بینی‌ای که بعدها با کشف پوزیترون تأیید شد. 🏆 او در سال ۱۹۳۳ جایزه نوبل فیزیک را به‌دلیل کشف شکل‌های جدید و سازنده نظریه اتمی دریافت کرد. 🔬 از معادله دیراک تا مفهوم پادماده، ایده‌های او همچنان بخش جدایی‌ناپذیری از فیزیک ذرات و نظریه کوانتومی هستند. 📅 این مناسبت مربوط به دیروز، ۸ اوت، زادروز پل دیراک است. 🔰@ShirazUPhysics

🎉 #مناسبت‌های_فیزیکی ⚛️ بزرگداشت رابرت هوک ۱۸ ژوئیه، زادروز Robert Hooke فیزیک‌دانی که نشان داد مواد در برابر کشش و فشردگی چگونه به شکلی منظم و قابل پیش‌بینی رفتار می‌کنند. پژوهش‌های او بنیان درک ما از کشسانی مواد را شکل داد و به یکی از پایه‌های مکانیک و مهندسی مدرن تبدیل شد. هوک همچنین با مشاهدات میکروسکوپی خود، دریچه‌ای تازه به جهان موجودات ریز گشود و واژه «سلول» را وارد علم کرد. 🔬 از رفتار فنرها تا دنیای شگفت‌انگیز میکروسکوپی، نام او در تاریخ علم جاودانه است. 🔰@ShirazUPhysics

🔴 آیا اینشتین در مورد چیزی اشتباه می‌کرد؟ 💠 پارت چهارم اینشتین و مکانیک کوانتومی ⚛ مقاومت اینشتین در برابر مکانیک کوانتومی، شاید مشهورترین اشتباه او باشد. اصلی‌ترین نقطه‌ی اختلاف او، پدیده‌ی درهم‌تنیدگی کوانتومی بود: این ایده که دو ذره می‌توانند چنان به…

🔴 آیا اینشتین در مورد چیزی اشتباه می‌کرد؟ 💠 پارت سوم محاسبه «بی‌نهایت‌های غیرممکن» ♾ نکته جالب این است که اینشتین دو بار به یک نوع اشتباه برخورد کرد – یا دست‌کم چنین به نظر می‌رسید. اوu هنگام بررسی ریاضیات مربوط به سیاه‌چاله‌ها، بار دیگر با بینهایت‌های…

🔴 آیا اینشتین در مورد چیزی اشتباه می‌کرد؟ 💠 پارت دوم یکی از معروف‌ترین پیش‌بینی‌های او، دست‌خوش یک اشتباه ریاضی شد. در سال ۱۹۱۶، اینشتین به‌درستی دریافته بود که شتاب ماده می‌تواند موج‌هایی در فضا-زمان ایجاد کند – همان چیزی که امروز امواج گرانشی می‌نامیم.…

💡#دانستنیها #فیزیک_نظری 🔴 آیا اینشتین در مورد چیزی اشتباه می‌کرد؟ 💠 پارت اول آلبرت اینشتین به عنوان یک نابغه شناخته می‌شود، اما حتی او هم اعتراف کرد که کارش بی‌نقص نبوده است. پس او چه اشتباهی کرده است؟ آلبرت اینشتین نظریه نسبیت را ارائه داد، اثر فوتوالکتریک…

💡#دانستنیها #فیزیک_نظری 🔴 آیا اینشتین در مورد چیزی اشتباه می‌کرد؟ 💠 پارت اول آلبرت اینشتین به عنوان یک نابغه شناخته می‌شود، اما حتی او هم اعتراف کرد که کارش بی‌نقص نبوده است. پس او چه اشتباهی کرده است؟ آلبرت اینشتین نظریه نسبیت را ارائه داد، اثر فوتوالکتریک را توضیح داد و وجود امواج گرانشی را پیش‌بینی کرد. او درک ما از فضا، زمان و گرانش را دگرگون ساخت. به‌قدری شهرت یافت که نام «اینشتین» در فرهنگ عامه مترادف با «نبوغ» شد. اما نابغه بودن به‌معنای خطاناپذیری نیست. پس آیا اینشتین تا به حال اشتباه کرده است؟ نیکلاس یونس، فیزیکدان نظری در دانشگاه ایلینوی اوربانا-شمپین، در گفت‌وگو با لایو ساینس می‌گوید: «قطعاً در خیلی چیزها اشتباه می‌کرد. اما او را بیشتر به خاطر درست هایش به یاد می‌آوریم، چون چنان جهان علم را تکان دادند که اثراتش به تمام زمین رسید.» ادامه دارد... 🔰@ShirazUPhysics

💡#دانستنیها #نسبیت 🔴 چرا سرعت نور برای همه ناظران یکسان است؟ 🔹 در مکانیک کلاسیک انتظار داریم سرعت‌ها با هم جمع شوند. برای مثال اگر فردی داخل قطاری در حال حرکت توپ را پرتاب کند، ناظر بیرونی سرعتی برابر مجموع دو سرعت اندازه‌گیری می‌کند. اما نور از این قاعده پیروی نمی‌کند. 🔸 آزمایش مایکلسون–مورلی نشان داد که سرعت نور مستقل از حرکت ناظر و منبع است و همواره مقدار ثابتی دارد: 🔹 همین نتیجه، یکی از پایه‌های شکل‌گیری نسبیت خاص اینشتین شد. در نسبیت، دیگر زمان و فضا کمیت‌هایی مطلق نیستند؛ بلکه اندازه‌گیری آن‌ها به چارچوب مرجع ناظر وابسته است، درحالی‌که سرعت نور ثابت باقی می‌ماند. 🔻در واقع نسبیت بیان نمی‌کند که نور «رفتار عجیبی» دارد؛ بلکه نشان می‌دهد برداشت شهودی ما از زمان و فضا در سرعت‌های بالا دیگر معتبر نیست. 🔰@ShirazUPhysics

💡#دانستنیها #فیزیک_نظری #نسبیت_عام 🔴 چرا گرانش در نسبیت عام «نیرو» محسوب نمی‌شود؟ 🔹 در مکانیک نیوتونی، گرانش به‌عنوان نیرویی توصیف می‌شود که بین جرم‌ها اثر می‌کند و مسیر حرکت اجسام را تغییر می‌دهد. اما در نسبیت عام، اینشتین توصیف متفاوتی ارائه داد: جرم و انرژی، ساختار فضا-زمان را خمیده می‌کنند و اجسام در این هندسهٔ خمیده حرکت می‌کنند. معادلهٔ میدان اینشتین این ارتباط را توصیف می‌کند. 🔸 در این معادله: · تنسور تنش-انرژی بیانگر توزیع جرم، انرژی و تکانه است. · تنسور اینشتین خمیدگی فضا-زمان را توصیف می‌کند. · ثابت جهانی گرانش و سرعت نور نیز در آن نقش دارند. 🔹 بنابراین زمین به دور خورشید «کشیده» نمی‌شود؛ بلکه در خمیدگی ایجادشده توسط جرم خورشید، طبیعی‌ترین مسیر ممکن (ژئودزیک) را طی می‌کند. 🔻در نتیجه، در نسبیت عام گرانش دیگر یک نیروی معمولی نیست؛ بلکه جلوه‌ای از هندسهٔ فضا-زمان محسوب می‌شود. 🔰@ShirazUPhysics

💡 #دانستنیها #ترمودینامیک #فیزیک_آماری 🔴 چرا در مقیاس ماکروسکوپی «جهت» در طبیعت ظاهر می‌شود؟ 🔹 در سطح بنیادی، قوانین فیزیکی اغلب تفاوتی میان گذشته و آینده قائل نمی‌شوند. اما وقتی تعداد زیادی ذره در کنار هم قرار می‌گیرند، یک ویژگی جدید ظهور می‌کند: جهت‌مندی زمان. 🔸 این جهت‌مندی به این دلیل شکل می‌گیرد که برخی وضعیت‌های کلی سیستم بسیار محتمل‌تر از سایر حالت‌ها هستند. 🔹 بنابراین سیستم‌ها به‌طور طبیعی به سمت حالت‌هایی حرکت می‌کنند که تعداد بیشتری از آرایش‌های ممکن را در خود جای می‌دهند، بدون اینکه نیازی به «نیرو» یا «مکانیزم هدایت‌کننده» باشد. 🔻 نتیجه مهم این است که چیزی که ما به‌عنوان قانون افزایش آنتروپی می‌بینیم، در واقع بیان آماری رفتار جمعی تعداد بسیار زیادی جزء ساده است، نه یک قانون مستقل بنیادی. 🔰@ShirazUPhysics

☕️ #کافه_فیزیک 📯 انجمن علمی فیزیک دانشگاه شیراز برگزار می‌کند: ✨موضوع : آزمایش میلر–یوری و خاستگاه حیات : نگاهی از دیدگاه ترمودینامیک و مکانیک آماری ⚡️ارائه توسط : سروش ترابی زاده آزمایش میلر–یوری یکی از مهم‌ترین آزمایش‌ها در زمینهٔ برسی منشأ حیات است که نشان داد مولکول‌های آلی می‌توانند در شرایط مشابه زمین اولیه از مواد ساده تشکیل شوند. از دیدگاه مکانیک آماری، این فرایند نتیجهٔ برهم‌کنش‌های تصادفی مولکول‌ها و توزیع انرژی میان آن‌هاست. این آزمایش نقش قوانین فیزیک و شیمی را در شکل‌گیری بلوک‌های اولیهٔ حیات نشان می‌دهد و ارتباطی میان شیمی پیش‌زیستی و مکانیک آماری برقرار می‌کند. 🗓تاریخ: دوشنبه ۲۵ خرداد ماه ۱۴۰۵ ⏰ساعت : ۱۲:۳۰ الی ۱۳:۳۰ 📍بستر: ادوبی کانکت : https://vroom.shirazu.ac.ir/elmi30 ⚛ @ShirazUPhysics

💡#دانستنیها 🔴 نور چگونه از «همه مسیرها» به یک رفتار مشخص می‌رسد؟ 🔹 در اپتیک کلاسیک، مسیر نور با اصلی به نام اصل فرما توصیف می‌شود: نور مسیری را طی می‌کند که زمان انتشار (یا طول مسیر نوری) نسبت به تغییرات کوچک مسیر، ایستا باشد. این تصویر در نگاه کوانتومی گسترش پیدا می‌کند. 🔸 در فرمول‌بندی انتگرال مسیر فاینمن، به‌جای یک مسیر یکتا، به هر مسیر ممکن یک دامنهٔ احتمال نسبت داده می‌شود و دامنهٔ نهایی از جمع تداخلی همهٔ این سهم‌ها به‌دست می‌آید. 🔹 نکتهٔ کلیدی اینجاست: این «جمع روی همهٔ مسیرها» به این معنا نیست که نور در تصویر کلاسیکی واقعاً همهٔ مسیرها را طی می‌کند؛ بلکه روشی بنیادی برای توصیف دینامیک کوانتومی نور است. 🔻 در حد کلاسیکی، رفتار آشنای نور از اصل فاز ایستا پدیدار می‌شود؛ مسیرهای نزدیک به مسیر کلاسیکی فازهای مشابهی دارند و به‌صورت سازنده با یکدیگر جمع می‌شوند، در حالی که سهم بسیاری از مسیرهای دیگر به دلیل اختلاف فاز، یکدیگر را خنثی می‌کنند. 🔹 هنگامی که همدوسی در اثر برهم‌کنش با محیط کاهش یابد، آثار تداخلی و کوانتومی تضعیف می‌شوند و الگوهایی مانند تداخل و پراش به‌تدریج محو می‌گردند. 🔰@ShirazUPhysics

🎉 #مناسبت‌های_فیزیکی ⚛️ بزرگداشت کیپ تورن ۱ ژوئن، زادروز Kip Thorne فیزیک‌دانی که رؤیاهای نسبیت عام را از دل معادلات به دنیای مشاهده آورد. اگر امروز بتوانیم به صدای برخورد دو سیاه‌چاله گوش دهیم، اگر امواجی را ببینیم که خودِ بافت فضا-زمان را می‌لرزانند، بخشی از این دستاورد را مدیون اندیشه‌ها و تلاش‌های او هستیم. کیپ تورن از پیشگامان نظری امواج گرانشی، سیاه‌چاله‌ها و کرم‌چاله‌ها بود و نقش مهمی در شکل‌گیری پروژه LIGO داشت؛ پروژه‌ای که برای نخستین بار امواج گرانشی را آشکار کرد. 🌌 از خمیدگی فضا-زمان تا نجوم امواج گرانشی، نام او در تاریخ فیزیک مدرن ثبت شده است. 🔰@ShirazUPhysics

🎉 #مناسبت‌های_فیزیکی بزرگداشت نیکولا سعدی کارنو 🎂 ۱ ژوئن، زادروز Nicolas Léonard Sadi Carnot است؛ مردی که بنیان ترمودینامیک را پیش از آن‌که این علم حتی نامی داشته باشد بنا کرد. 🔥⚙️ کارنو با مطالعه موتورهای حرارتی نشان داد که بازده تبدیل گرما به کار، محدودیت‌های بنیادی دارد. چرخه مشهور Carnot cycle هنوز هم معیار سنجش بهترین موتورهای حرارتی ممکن است و مفهوم دمای مطلق و قانون دوم ترمودینامیک از ایده‌های او الهام گرفت. او به فیزیک آموخت که انرژی تنها وجود ندارد؛ بلکه نحوه انتقال و تبدیل آن نیز قوانین عمیقی دارد. 💡⚡️ 🔰@ShirazUPhysics

انجمن علمی فیزیک دانشگاه شیراز pinned «لیست هشتگ‌های چنل برای جستجوی سریع تر: 📋 #انجمن_علمی_فیزیک ⚛️ #سمینار 🎤 #سمینارهای_هفتگی 🗓️ #سمینار‌های_دانشجویی 🎓 #کارگاه 📚 #دوره_آموزشي 📚 #کافه_فیزیک ☕ #سینما_فیزیک 🍿 #فیزیک_فیلم 🎬 #مناسبت‌های_فیزیکی 🎉 #دانستنیها 💡 #فیزیک_نظری 🧠 #اخبار_علمی…»

لیست هشتگ‌های چنل برای جستجوی سریع تر: 📋 #انجمن_علمی_فیزیک ⚛️ #سمینار 🎤 #سمینارهای_هفتگی 🗓️ #سمینار‌های_دانشجویی 🎓 #کارگاه 📚 #دوره_آموزشي 📚 #کافه_فیزیک ☕ #سینما_فیزیک 🍿 #فیزیک_فیلم 🎬 #مناسبت‌های_فیزیکی 🎉 #دانستنیها 💡 #فیزیک_نظری 🧠 #اخبار_علمی 📰 #بازدید_عمومی 👥 #رصدخانه_ابوریحان_بیرونی 🔭 #گزارش_تصویری 📸 #تبلیغات 📢

👨‍🏫 #سمینار‌های_دانشجویی 📣 انجمن علمی–دانشجویی فیزیک دانشگاه شیراز برگزار می‌کند: 💠 سخنرانی علمی ترویجی با موضوع: Quantum network medicine: rethinking medicine with network science and quantum algorithms 🎤 سخنران: کسرا وفاپور ⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️ 🗓 تاریخ: دوشنبه ۱۱ خرداد ⌚️ ساعت: ۱۲:۳۰ تا ۱۳:۳۰ 📍 بستر: ادوبی کانکت https://vroom.shirazu.ac.ir/elmi30 ⚛ @ShirazUPhysics

💡#دانستنیها #مکانیک_کوانتومی #فلسفه_فیزیک 🔴 حالت کوانتومی دقیقاً چه چیزی را توصیف می‌کند؟ 🔹 در فرمول‌بندی استاندارد کوانتوم، حالت یک سیستم به‌عنوان کامل‌ترین توصیف آماری از نتایج قابل مشاهده تعریف می‌شود. 🔸 این بدان معناست که حالت کوانتومی لزوماً یک «ویژگی فیزیکی مستقیم» از سیستم در معنای کلاسیک نیست، بلکه ابزاری است برای پیش‌بینی سازگاری نتایج اندازه‌گیری‌ها. 🔹 در برخی تفسیرهای مدرن‌تر، مانند رویکردهای رابطه‌ای، ویژگی‌های فیزیکی نه به‌صورت مطلق، بلکه در نسبت با سیستم‌های دیگر تعریف می‌شوند؛ یعنی آنچه مشاهده می‌شود، وابسته به نوع تعامل میان سیستم‌هاست. 🔻 با این حال، باید توجه داشت که این برداشت‌ها بخشی از تفسیرهای مختلف مکانیک کوانتومی هستند و اجماع واحدی درباره «ماهیت ontological حالت کوانتومی» وجود ندارد. 🔰@ShirazUPhysics