TARIYXTAN SABAQLAR - ТАРИЙХТАН САБАҚЛАР
СтатистикаTariyxshı Ikram Ótebaevtıń jeke telegram kanalı. (@Ikram_1). Tariyx, arxeologiya, etnografiya, ádebiyat ilimleri boyınsha ilimiy-ǵalabalıq hám informaciyalıq resurs. Kanaldıń ashılǵan waqtı 2020-jıl 22-oktyabr.
- Последний пост
- 14 авг.
- Последнее чтение
- 15 авг.
- Постов за неделю
- 33
- Всего постов
- 131
- Тип
- открытый
- Язык
- узбекский
- В каталоге с
- 12 авг.
- 1/24сутки в ленте
- 15
- 1/48двое суток
- 17
- 1/72трое суток
- 18
Оценка по просмотрам недавних постов: пост набирает почти всё за первые сутки.
Посты
без подписи
без подписи
Бир миллеттиң келешегин көре алыў кәрамат емес, буны билиў ушын оның жасларына қараў жеткиликли. Егер олар күш-қуўатын жақсылық, руўхыйлық ҳәм пазыйлет жолында жумсап атырған болса, сол миллеттиң келешеги жарқын. Буның керисинше, бар күшин зорлық-зомбылыққа, нәпсиниң қәлеўлерине жумсап атырған болса, ақыбети қайғылы. 📚"Тәрбияда 101 қәдем" китабынан 👉 @Tariyxtan_sabaqlar 👈
Бес топар адамның дуўасы қабыл болады: 1. Зулымға ушыраған адамның дуўасы. 2. Сапарда болған адамның дуўасы. 3. Әкениң перзентине қылған дуўасы. 4. Ораза тутқан адамның дуўасы. 5. Мусылманның бирәдарына ғайыбана қылған дуўасы. 👉 @Tariyxtan_sabaqlar 👈
Ikkinchi jahon urushi haqida 10 ta mif: Gʻalaba bayrogʻi va yahudiylardan yasalgan sovun 22-iyun kuni Gitler Germaniyasining Sovet Ittifoqiga hujum qilganiga 85 yil toʻldi. Sovet tarixshunosligida, hozir esa Rossiya tarixida bu voqea Ulugʻ Vatan urushining boshlanishi sifatida qaraladi, biroq aslida gap Ikkinchi jahon urushining navbatdagi bosqichi boshlanishi haqida. Batafsil — https://daryo.uz/J1fWNravg 👉 @Tariyxtan_sabaqlar 👈
#Tariyxta_búgin Миркарим Осим (1907-1984) 1907 йил 14 августда Тошкентда туғилган. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ўқитувчи (1944), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими (1977). Москвадаги Бубнов номидаги педагогика институтини тутатган (1926—30). «Янги ариқ» илк қиссаси (1925) Қўқон хонлигини идеаллаштирган асар сифатида босилмай қолган. Дастлабки йирик асари — «Астробод» тарихий қиссаси Алишер Навоий ҳаётига бағишланган. Шундан кейин Навоий ҳақида туркум қисса ва ҳикоялар ёзган (1937—40). «Тўмарис», «Широқ», «Искандар ва Спитамен», «Темур Малик», «Маҳмуд Торобий», «Ўтрор», «Зулмат ичра нур», «Аждодлар қиссаси», «Жайҳун устида булутлар», «Алжабрнинг туғилиши», «Ибн Сино қиссаси», «Синган сетор» асарлари ўзбек тарихий қиссачилигининг юксак намуналаридандир. М.Шолоховнинг «Тинч Дон» (2-китоб), С.Бородиннинг «Елдирим Боязид» романлари ва х.к. ўзбек тилига таржима қилган Миркарим Осим 1984 йил Тошкентда вафот этган. 👉 Каналымызға қосылың ҳәм досларыңызға да тарқатың. 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇 T.me/Tariyxtan_sabaqlar
СССР / Афғонистон 🇷🇺🇦🇫 1979-йил 25-декабрдан 1989-йил 15-февралгача оралиғида бўлиб ўтган Совет-Афғон урушидан видеолавҳа Ўн йиллик урушда 330 минг афғон ҳалок бўлган. Шундан 35 минг 700 нафари аёл, 20 минг 700 нафари ёш бола, қолганлари ҳарбий хизматчилар ва фуқаро эркаклар ташкил этган. 77 минг киши эса яраланган ёки ногирон бўлган. СССР армиясидан 14 минг 427 аскар ва офицерлар, КГБнинг 576 та ходими, ички ишлар Вазирлигининг 28 ходими, ўша пайтда СССР чегарасида турган 514 та чегарачи ҳалок бўлди. 416 минг киши эса касаллик орттириб олишди. Манба: «Sharqshunos tahlilchilar» intellektual 👉 Каналымызға қосылың ҳәм досларыңызға да тарқатың. 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇 T.me/Tariyxtan_sabaqlar
🇨🇳 Хитойнинг юксалиши нимадан бошланган эди? Камбағалликни енгишдан то дунёнинг биринчи рақамли иқтисодиётига айланиш даъвосига қадар атиги 40 йил. Хитой буни қандай уддалади? Манба: kun.uz 👉 Каналымызға қосылың ҳәм досларыңызға да тарқатың. 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇 T.me/Tariyxtan_sabaqlar
#Gravitaciya Видеода оқытыўшы гравитация қәсийетлерин дөңгелек жәрдеминде түсиндирмекте. 👉 Каналымызға қосылың ҳәм досларыңызға да тарқатың. 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇 T.me/Tariyxtan_sabaqlar
http://dy.uz/sKCpC Tarix takrorlanadi — qudratli SSSR armiyasi haqidagi afsonalarni yo‘qqa chiqargan sovet-fin urushi 👉 Kanalımızǵa qosılıń hám doslarıńızǵa da tarqatıń. 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇 T.me/Tariyxtan_sabaqlar
#Tariyxta_búgin Bugun 14-avgust ♻️ BAYRAMLAR:♻️ 🇮🇷 Eron - Islomiy qarshilik harakati kuni. 🇩🇴 Dominikan Respublikasi - Muhandislar kuni. 🇮🇩 Indoneziya - Skautlar kuni. 🇵🇾 Paragvay - Bayroq kuni. 🇬🇧 Buyuk Britaniya - Yaponiya ustidan G'alaba kuni. 🇵🇰 Pokiston - Mustaqillik kuni. 🇵🇹 Portugaliya - Portugaliya korridasi tug'ilgan kun. 🔰VOQEALAR:🔰 ⚜1248 — Kyoln cherkovi qurilishi boshlandi. ⚜1385 — Krevsk uniyasi tuzildi. ⚜1457 - Maynsda nashriyotchilarning ismi ko'rsatilgan birinchi kitob - Psaltir nashr etildi. ⚜1619 - Virjiniya Shimoliy Amerikada mastlikka qarshi birinchi qonunni qabul qildi - uzum etishtirish taqiqlangan. ⚜1775 - Podsho buyrug'i bilan Zaporoje Sechesi yo'q qilindi. ⚜1790 - Rossiya va Shvetsiya o'rtasida Verela sulhi imzolandi .@ustozlar_uzbekistan kanalidan olindi. ⚜1865 - Sankt-Peterburgda zoologiya bog'i ochildi. ⚜1888 — Oliver Schellenberger elektroenergiya hisoblagichini patentladi. ⚜1919 - Germaniyaning Veymar konstitutsiyasi e'lon qilindi va kuchga kirdi. ⚜1941 - Buyuk Britaniya va AQSh Atlantika xartiyasini imzolashdi. ⚜1945 - Yaponiya imperatori Xiroxito Yaponiyani so'zsiz taslim bo'lishi to'g'risida farmon chiqardi. ⚜1947 - Pokiston mustaqil davlat bo'ldi. ⚜1984 - IBM PC DOS 3.0 ni chiqazdi. ⚜1985 — Maykl Jekson «The Beatles» qoʻshiqlariga egalik huquqini sotib oldi. ⚜1994 - Xabbl teleskopi Uran xalqalarini suratga oldi. 🎁TAVALLUDLAR:🎁 🔹1688 - Fridrix Vilgelm I (1740) - Prussiya qiroli (1713-1740). 🔹1777 - Xans Kristian Ersted (1851 y.) - Daniyalik fizik. 🔹1900 - Tamara Sereteli (1968) - sovet estrada qo'shiqchisi (kontralto). 🔹1907 – Mirkarim Osim - Yozuvchi va tarjimon, O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan o‘qituvchi va O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi. @ustozlar_uzbekistan kanalidan olindi. 🔹1933 - Richard Ernst - shveytsariyalik kimyogar, Nobel mukofoti sovrindori (1991). 🔹1960 - Sara Braytman - ingliz qo'shiqchisi va aktrisasi. 🔹1962 - Alyona Sviridova - qo'shiqchi, Rossiyada xizmat ko'rsatgan artist. 🔹1972 - Loran Lamot - Gaitiyalik siyosatchi, Gaiti Bosh vaziri (2012-2014). 🔹1979 - Denis Lebedev - rossiyalik professional bokschi, jahon chempioni. 🔹1983 - Mila Kunis - amerikalik kino aktrisasi. 👉 Kanalımızǵa qosılıń hám doslarıńızǵa da tarqatıń. 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇 T.me/Tariyxtan_sabaqlar
без подписи
без подписи
#Tariyxta_búgin 1961 йил 13 августда Берлин девори қурилиши бошланди. Бу Ғарбий Берлинга қочишга уринган ГДР аҳолиси учун тўсиқ бўлиши керак эди. Ҳатто оммавий намойишлар ҳам тиканли сим билан беш метрли бетон девор қурилишига тўсқинлик қилмади. Иншоотнинг узунлиги 155 километрни ташкил этди. Деворнинг шарқий томонида ўлик зона бор эди, уруш пайтида вайрон бўлган уйлар бор эди. Ва ғарбдан - у карикатуралар ва тинчликка даъватлар билан бўялган. Деярли 30 йил ўтгач, девор вайрон бўлди ва унинг парчалари сувенир сифатида ишлатилган. 👉 Каналымызға қосылың ҳәм досларыңызға да тарқатың. 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇 T.me/Tariyxtan_sabaqlar
#Tariyxta_búgin УСМОН АЗИМ 1950 йил 13 августда Бойсун туманида туғилган. Ўзбекистон халқ шоири (2000), драматург. Тошкент университетининг журналистика факультетини тугатган (1972). Республика радиосида муҳаррир, катта муҳаррир ва бош муҳаррир ўринбосари (1976—89), Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси Тошкент вилоят бўлимида масъул котиб (1989—90). Ўзбекистон Республикаси Президенти девонида сектор мудири, етакчи консультант, Президентнинг Давлат маслаҳатчиси (1991-94). 2003 йилдан Ўзбек миллий академик драма театрида адабий эмакдош. Илк китоби — «Инсонни тушуниш» (1979), «Ҳолат» (1979), «Оқибат» (1980), «Кўзгу» (1983), «Сурат парчалари» (1985), «Даре» (1985), «Иккинчи апрель» (1987), «Бахшиёна» (1989), «Faройиб аждарҳо» (1990), «Уйғониш азоби» (1991), «Fycca» (1994), «Узун тун» (1994), «Бор эканда, йўқ экан» (1995), «Сайланма» (1995), «Куз» (2001) каби шеърий ва «Жоду» (2003) насрий тўпламлари нашр этилган. 👉 Каналымызға қосылың ҳәм досларыңызға да тарқатың. 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇 T.me/Tariyxtan_sabaqlar
#Tariyxta_búgin Бугун 13- август – кубалик сиёсатчи ва Куба собиқ раҳбари Фидел Кастро таваллуд топган кун. У 1926 йил 13 августда (баъзи маълумотларга кўра, 1927 йил 13 августда) Испаниядан келган муҳожир Анхел Кастро Рус ва ошпаз Лина Руз Гонсалес оиласида туғилган. Аввалига отаси камбағал деҳқон эди, кейин ер сотиб олди, уларга шакар экиб ўстирди ва бойиб кетишди. Лина унга ошпаз бўлиб ишлаган, улар бешинчи фарзандини дунёга келтирганларида турмуш қуришган. Гап шундаки, бу Анхелнинг иккинчи никоҳи эди ва биринчи хотини ундан ажрашишни хоҳламади. 👉 Каналымызға қосылың ҳәм досларыңызға да тарқатың. 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇 T.me/Tariyxtan_sabaqlar
Наполеон Турк султонига хизмат қилишни хоҳлаган. Биласизми, Наполеон 1795-йили Истанбулга, усмонли империяси артилерияси сифатини кўтариш учун юборилиши керак эди. Аммо, шу орада Вандемиер исёни бошланиб, Наполеон уни бостиришда фаоллик кўрсатади ва Истанбул сафари юз бермайди. Аслида, тарихни аниқроқ титкиласак, 1794-йилги омадсиз фаолиятидан кейин Наполеон Истанбулга кетишни ва турк султони хизматига киришни ўзи илтимос қилган, аммо Директория бунга рухсат бермаган экан. Бу воқеа юз берганида биз Наполеондек саркардани турк армияси раҳбарлигида кўришимиз мумкун эди. Умуман олганда у доимо турклар пойтахтига боришга қизиққан. Бир гал Наполеон шундай деган эди: “Агар Ер ягона давлат бўлганида эди, Истанбул унинг пойтахти бўларди”. 1799-йили укаси Жозефга “Константинопол дунёнинг калитидир. Константинополни ким тутса, дунёни ҳам ушлаб туради” деб ёзган. 👉 Каналымызға қосылың ҳәм досларыңызға да тарқатың. 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇 T.me/Tariyxtan_sabaqlar
Буюклар ҳаётидан қизиқ фактлар Уильям Шекспир 23 апрелда туғилиб, айнан 23 апрелда вафот этган. Унинг Гамлет исмли ўғли бўлган. Маурицио Отелло деган шахс Шекспир даврида ҳақиқатан ҳам Италияда яшаган. Лекин, у оқ танли, италиялик денгиз капитани бўлган. Шекспир асарлари эски инглиз тилида ёзилган. Уларда қарғиш ва қўпол сўзлар кўп бўлиб, ўша замонларда зодагонлар оиласида унинг асарларини ўқиш маданиятсизлик белгиси бўлган. Даниэл Дефо — “Робинзон Крузо”нинг муаллифи умри давомида 300 дан ортиқ асар ёзган. У инглиз миллий разведкасининг асосчиси саналади. Иоганн Вольфганг Гёте тутунни умуман хушламаган. У ҳатто ошпазини уйни тутатиб юборгани учун ишдан бўшатиб юборган. Бироқ, аламзада ошпаз кетиш олдидан сигарет чекиб, шоирдан ўч олиб кетган экан. Александр Пушкин ҳаммомда тўппончадан ўқ узишни яхши кўрган. У отган деворлардаги тешиклар ҳозиргача Михайловское қишлоғида сақланиб қолган. Бир куни Пушкин холасининг уйига келиб 5 дақиқа ўтирган стул ҳам ҳозир музейда сақланади. Оноре де Бальзак ҳар куни ижоддан олдин 7-8 чашка қаҳва ичган. Умри давомида эса таҳминан 50.000 чашка кофе истеъмол қилган. У нашриёт очиш учун катта даромад сарфлаган, аммо, кутилмаганда омадсизликка йўлиқиб, улкан қарзга ботган эди. Бальзак қарзларидан халос бўлиш учун тинимсиз ижод қилиб, соғлиғига путур етказган. У қарздорлардан доим қочиб юрган. Ўз романида қайсидир қаҳрамони ўлганида, Бальзак инфаркт бўлиб қолган экан. Александр Дюма ўз қаҳрамонларини тирик деб ҳисоблаган. У ўз образлари ҳақида қайғурган. Улар билан суҳбатлашган, кулишган, дардлашган. Адиб диванда мук тушиб, қўллари остига ёстиқ қўйиб асар ёзган. Унинг умри давомида ёзган асарлари умумий 2000 жилдни ташкил қилишини машҳур руҳшунос Дейл Карнеги ўз китобида таъкидлаган. Дюманинг иштаҳаси ҳам улкан эди. Бир ўтирганида қирғовул, ўрдак, қисқичбақа тановул қилиб, салатлар ва турли десертлар истеъмол қилган. Лекин, спиртли ичимликлар ва тамакини умри давомида оғзига олмаган. Николай Гогольнинг ошпазлик истеъдоди ҳам бор эди. Римда яшаганида италиялик ошпазлардан барча сир асрорларни ўрганиб олиб, макарондан ажойиб таомлар тайёрлаб, сўнг дўстларини меҳмон қилган экан. Иван Тургенев дворьян оиласида туғилган. У моҳир овчи ва файласуф эди. Тургеневнинг вафотидан сўнг, экспертлар унинг миясини оғирлигини текшириб кўришган ва адиб мияси 2,5 кг оғирликда эканини аниқлашган. Оддий одамларнинг мия вазни ўртача 1,5 кг га яқин бўлишини ҳисобга олсак, рус ёзувчисининг ҳаддан зиёд кучли, қомусий билим ва тафаккурга эга бўлгани маълум бўлади. Федор Достоевскийнинг феъл атвори жуда ўзгача бўлган: У роса уйқучи эди, тунда ҳамма ухлаганда ижод қиларди, жуда таъсирчан одам бўлиб, кўз ёшини тия олмаган. Лев Толстой Ясная Полянани жуда яхши кўрган. Жуда эрта турган. Қатъий кундалик тартибга амал қилган. Велосипедда сайр қилишни ҳам ёқтирган. Марк Твен (Сэмюел Клеменс) каравотда ётиб ижод қилган. У денгизчи бўлгани учун ҳам “mark twain” – икки денгиз сажени яъни чуқурликнинг ўлчов бирлиги атамасини ўзига тахаллус қилиб олган. У фан ва техника кашфиётларига сармоя киритганида, катта қарзга ботган эди. Мухлислари ва дўстларининг ёрдамини қатъиян рад этган. Аммо, адиб барибир қарзларидан қутулган. Ҳар йили 30 ноябрда адибнинг туғилган куни Миссури штатида нишонланади ва Том Сойернинг уйидаги деворларни оқлаш мусобақаси ўтказилади. Ғолибларга Марк Твен китоблари тақдим этилади. Артур Конан Дойлнинг машхур образи “Шерлок Холмс”ни прототипи аслида муаллифнинг ўзи бўлганини замондошлари кўп бора эътироф этишган. Чунки, ёзувчи ўз қаҳрамони каби жуда синчков, ўткир зехнли ва топқир бўлган. Кўплаб давлат арбоблари ундан жумбоқли масалаларни ечишда ёрдам сўрашганида, Конан Дойл — Холмс услубида уларга кўп бор кўмаклашган. Жек Лондон асарлар ёзишни роса ёмон кўришини кўп бора таъкидлаган. Китобларни фақат тирикчилик учун нашр этган. Жек Лондон 17 ёшида денгиз қароқчиларига қўшилиб, Беринг бўғози, Альяска, Шимолий Океан ва Япония қирғоқларига борган. Ўша йили Сан Францискодаги газетада очерклар танлови ғолиби бўлган. 👉 Каналымызға қосылың ҳәм досларыңызға да тарқатың. 👇👇👇👇👇👇👇👇👇 T.me/Tariyxtan_sabaqlar
"Sikstin Madonnasi" aslida qanday ataladi? Rafael Santi tomonidan 1512-yilda chizilgan rasm. Rasm chizish uchun buyurtmani Papa Yuliy II Piacenza shahridagi San Sisto cherkoviga atab bergan. Jorjio Vasar ismli shaxs esa bu rasmga "shu xildagilarning yagonasi" deb ta'rif bergan. O'lchami 265 sm-196 sm ekan. Rasmning eng tagidagi 2 ta farishtacha - Putti deb atalar ekan. Ular Santi'ning farzandlari bo'lib, u rasm chizayotgan vaqtda bolalari shunday termulib turgan. Santi esa ularni shu holatda farishta timsolida kiritib ketgan ekan. Endi nomiga kelsak, rasm Sikstin (inglizchada San Sisto) cherkovida joylashgan. Ana shu nuqtayi nazardan, rasm nomi shunday. Agar ingliz tilidagi manbalarni ko'rsangiz rasm " Sistin Madonna" deb nomlanmoqda. Rus tilidagi manbalarda esa "Sikstin Madonnasi". Biz ham darsligimizda Sistin Madonnasi deb atasak bo'larmidi. Har qalay, aytilishi va eshitilishi qulayroq ekan. 👉 Kanalımızǵa qosılıń hám doslarıńızǵa da tarqatıń. 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇 T.me/Tariyxtan_sabaqlar
“Atom bombasining cho‘qintirgan otasi” — SSSRdagi atom loyihasi rahbari Kurchatov taqdiri Nazariyotchi, amaliyotchi va tashkilotchi — ushbu jihatlarning barchasi kamdan kam hollarda bir insonda jamlanadi. Ammo Igor Kurchatov shunday odam edi. U telba daholar va aqldan ozgan tajriba o‘tkazuvchilar bilan, xasis rahbarlar va NKVD xodimlari bilan ham til topisha olardi. Batafsil — https://daryo.uz/PgC7ReB1 👉 Kanalımızǵa qosılıń hám doslarıńızǵa da tarqatıń. 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇 T.me/Tariyxtan_sabaqlar