Mana Murtii Aanaa Yaayyoo

የሰበር ችሎቱ ውሳኔ የሰበር ሰሚ ችሎቱ የአመልካችን የጥፋተኝነት ውሳኔ ቢያጸናም፣ በካሳው መጠን ላይ የተሰጠውን ውሳኔ ግን እንደሚከተለው አሻሽሎታል፡- የስም ማጥፋት ጥፋተኝነት መጽናቱ፦ የባንክ መልካም ስም የህልውናው መሠረት በመሆኑ፣ አመልካች ምክንያቱን ሳይገልጽ በጥቅሉ ከባንኩ ዋስትና አንቀበልም ብሎ መጻፉና ለሌሎች አካላት ማሰራጨቱ በፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 2109 መሠረት መልካም ስምን የሚያጎድፍና ተጠያቂነትን የሚያስከትል ተግባር ነው። የካሳ መጠን መሻሻሉ፦ በደረሰው ትክክለኛ ጉዳት ላይ በቂ ማስረጃ በሌለበት ሁኔታ የጠየቀውን ሙሉ የካሳ መጠን መፍቀድ ተገቢ ስላልሆነ፣ ጉዳቱ በፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 2102 መሠረት በርትዕ (Equity) ሊሰላ ይገባል። በዚህም መሠረት የካሳው መጠን ወደ 50,000.00 (ሃምሳ ሺህ ብር) ዝቅ እንዲል ተወስኗል። መሠረታዊ የሕግ ምክንያት (Ratio Decidendi) በባንክ መልካም ስም ላይ የሚፈጸም ሕገ-ወጥ ድርጊት፦ የፋይናንስ ተቋማት (ባንኮች) ለደንበኞቻቸው በሚሰጡት አገልግሎት ላይ ያላቸው መልካም ስም የህልውናቸው መሠረት ነው። በመሆኑም፣ ያለ በቂና ግልጽ ምክንያት ከአንድ የተወሰነ ባንክ የሚቀርብ የዋስትና ሰነድ ተቀባይነት እንደሌለው በጥቅሉ የሚገልጽ ደብዳቤ መጻፍና ለሌሎች አካላት ማሰራጨት፣ የባንኩን ታማኝነትና ብቃት ጥያቄ ውስጥ የሚጥል በመሆኑ በፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 2109 መሠረት መልካም ስምን እንደማጥፋት ይቆጠራል። በመልካም ስም መጥፋት ወይም በሌላ ሕገ-ወጥ ተግባር ምክንያት የደረሰን ትክክለኛ የጉዳት መጠን በሒሳብ ወይም በማስረጃ ለይቶ ለማወቅ አስቸጋሪ በሆነበት ሁኔታ፣ ፍርድ ቤቶች ተጎጂው የጠየቀውን ሙሉ የካሳ መጠንመፍቀድ የለባቸውም። ይልቁንም፣ እንዲህ ዓይነቱ ካሳ በፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 2102 መሠረት በርትዕ ሊወሰንና ሊሰላ ይገባል፡፡

የፕሮግራም ጥቆማ (ዛሬ ምሽት 3:00 ሰዓት ላይ) ------------------------ (ግንቦት 1 ቀን 2018 ኦ/ጠ/ፍ/ቤት)-የኦሮሚያ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ከEBC ጋር በመተባበር በኦሮሚያ ፍርድ ቤቶች የዳኝነት አገልግሎት አሰጣጥን ቀልጣፋ ተደራሽና ጥራት ያለዉ እንዲሆን ለማስቻል እየተሰሩ በሚገኙ ስራዎችና እየተተገበሩ ባሉ ሪፎርሞች ዙሪያ ያዘጋጀዉ ዶክሜንተሪ ዛሬ ምሽት 3:00 ላይ በአማርኛ ቋንቋ ይተላለፋል። በመሆኑም እንድትከታተሉ እንጋብዛለን።

Qajeelfama to'annaa fi kenniinsa hayyamaa gurgurtaa boba'aa chirichaaroo iddoo Maaddiyaan hin jirree @musalawyer

453487

የንብረት ታክስ አዋጅ ቁጥር 1365/2017 **** አዋጁ በኢትዮጵያ የታክስ ታሪክ ውስጥ ትልቅ ለውጥ የሚያመጣና በዜጎች የመግዛት አቅም ላይ ቀጥተኛ ተፅዕኖ ያለው በመሆኑ፣ ከሕግ አንፃር የሚከተሉትን ዋና ዋና ነጥቦች መመልከት ይቻላል፦ 1. የሕግ መደራረብና ድርብ ግብር (Double Taxation) በአገራችን እስካሁን የነበረው "የጣራና የግድግዳ ግብር" (Roof and Wall Tax) ሲሆን፣ አዲሱ አዋጅ ደግሞ "የንብረት ታክስ" በሚል መምጣቱ ከሕግ አንፃር ድርብ ግብር ሊያስከትል ይችላል የሚል ክርክር ያስነሳል። * አዋጁ ከዚህ ቀደም ከነበሩት ክፍያዎች በተጨማሪ መሆኑ፣ በአንድ ንብረት ላይ ሁለት ዓይነት የመንግስት ክፍያዎች እንዲኖሩ ያደርጋል። * ይህም በሕግ ትርጓሜ "ተመሳሳይ በሆነ የገቢ ምንጭ ላይ የተደራረበ ሸክም መጫን" ተብሎ ሊወሰድ ይችላል። 2. የዋጋ ግመታ ስልጣንና ግልፅነት (Valuation Risks) አዋጁ የታክስ ምጣኔውን ከ0.1% እስከ 1% አድርጎታል። ሆኖም ክፍያው የሚሰላው በንብረቱ የገበያ ዋጋ (Market Value) ላይ በመሆኑ ትልቅ የሕግና የአፈፃፀም ክፍተት ሊፈጥር ይችላል፦ * የገበያ ዋጋ ተለዋዋጭነት፦ የገበያ ዋጋን የሚወሰነው አካል ግልፅ ካልሆነና ወጥ የሆነ የዋጋ ተመን ካልወጣ፣ ለሙስና እና ለአድሎአዊ አሰራር በር ሊከፍት ይችላል። * የመክፈል አቅም (Ability to Pay)፦ ሕጉ የንብረቱን ዋጋ እንጂ የባለቤቱን ገቢ ግምት ውስጥ አያስገባም። ለምሳሌ አንድ ጡረተኛ በድካሙ የገነባው ቤት በገበያ ዋጋው እጅግ ውድ ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን ግለሰቡ ታክሱን ለመክፈል የሚያስችል ወርሃዊ ገቢ ላይኖረው ይችላል። ይህ "ንብረት እያለህ ደሃ መሆን" (Asset Rich, Cash Poor) የሚባለውን ቀውስ ይፈጥራል። 3. የውልና ግዴታ ሕግ ተፅዕኖ (Contractual Impact) ይህ አዋጅ በባለቤቱና በተከራይ መካከል ያለውን ግንኙነት በሕግ ይለውጠዋል። * የኪራይ ውል፦ አከራዮች አዲሱን የታክስ ሸክም ወደ ተከራይ ማስተላለፋቸው (Tax Shifting) አይቀሬ ነው። ይህም መንግስት የኪራይ ዋጋን ለመቆጣጠር የሚያወጣቸውን ሌሎች ሕጎች (ለምሳሌ የኪራይ ቁጥጥር አዋጅ) ዋጋ አልባ ሊያደርጋቸው ይችላል። * የንብረት ባለቤትነት ትርጉም፦ በየዓመቱ ከፍተኛ የታክስ ክፍያ መክፈል፣ ባለቤቱ በገዛ ንብረቱ ላይ እንደ ተከራይ እንዲቆጠር ያደርገዋል። ክፍያውን መክፈል ካልቻለ ንብረቱ በመንግስት ሊወረስ የሚችልበት የሕግ አግባብ (Tax Lien) መኖሩ የባለቤትነት መብትን ያዳክማል። 4. ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ፍትሃዊነት ከሕግ ፍልስፍና አንፃር ማንኛውም ታክስ "ፍትሃዊ" መሆን አለበት። * አዋጁ በመደበኛው መስመር ያለውን ዜጋ (ደመወዝተኛውን) በይፋ የሚመታ ሲሆን፣ መደበኛ ባልሆነው (Informal) ዘርፍ ያሉና ሃብታቸውን ደብቀው የያዙ አካላትን እንዴት ተደራሽ እንደሚያደርግ ግልፅ አይደለም። * Trickle-down Effect፦ የንግድ ድርጅቶች የታክስ ወጪያቸውን በሸቀጦች ዋጋ ላይ ስለሚጨምሩት፣ ንብረት የሌለው ድሃ ዜጋም ጭምር በዋጋ ግሽበት (Inflation) አማካኝነት የታክሱ ሰለባ መሆኑ አይቀሬ ነው። ባጠቃላይ፦ አዋጁ ለመንግስት ትልቅ የገቢ ምንጭ ቢሆንም፣ ከዜጎች የመሰረታዊ መብት (የመጠለያና የንብረት ባለቤትነት) አንፃር ከፍተኛ የሕግ ክርክርና የማህበራዊ ጫና ይዞ መምጣቱ ግልፅ ነው።

https://www.facebook.com/share/1LPUdpDSQa/

Qajeelcha/Guideline Raawwii Fo'annoofi Filannoo Barattoota Manneen Barnoota Addaafi Bultii Addaa Sad. 2ffaa Hagayya, 2016 Qophaa’e =-=-=-=-=-= #join 👇👇👇👇👇 t.me/HaaBarruu #follow 👇👇👇👇👇 facebook.com/HaaBarruu

Qajeelfama Qoricha Fayyaa Beeyiladaa Ajaja Ogeessa Fayyaa Beeyilaatiin kennamuu fi Ajajaan maleetti kennamuu danda'an murteessuuf bahe Lakk. 1022/2016 በእንስሳት ጤና ባለሙያ የሚታዘዙ እና ያለማዘዣ ሊታደሉ የሚችሉ የእንስሳት  መድኃኒት ለመወሰን የወጣ መመሪያ ቁጥር 1022/2016 t.me/HaaBarruu facebook.com/HaaBarruu

Labsii Hojjettoota Mootummaa Naannoo Oromiyaa Lak.215/2011 https://t.me/binimoslawyer