أَهْلُ الْعِلْم |🕯️

🌻 بوچی پەیڤا " متاع" بو ئاخرەتێ بکارنەهاتیە ؟ دقورئانا پیروز دا بتنێ دونیا ب "متاع" هاتیە وەسفکرن : { یَـٰقَوۡمِ إِنَّمَا هَـٰذِهِ ٱلۡحَیَوٰةُ ٱلدُّنۡیَا مَتَـٰعࣱ وَإِنَّ ٱلۡـَٔاخِرَةَ هِیَ دَارُ ٱلۡقَرَارِ } [سورەت غَافِرٍ: ٣٩] ئه‌ى ملله‌تێ من هندى ئه‌ڤ ژينا دنيايێیه‌ ژينه‌كا به‌روه‌خته‌ مرۆڤ كێمه‌كێ خۆشییێ تێدا دبه‌ت، پاشى ئه‌و پويچ دبت ونامينت، ڤێجا هوين خۆ پێ پشت گه‌رم نه‌كه‌ن، وهندى ئاخره‌ته‌ ب وان خۆشییێن تێدا هه‌ين ئه‌وه‌ جهێ لێ ئاكنجيبوونێ، ڤێجا هوين دلێ خۆ ببه‌نێ، وكارێ چاك بكه‌ن يێ هه‌وه‌ ل وێرێ كه‌يفخۆش بكه‌ت. ژبەر ڤێ چەندی هەمی تشتێ ڤێ دونیایێ مەتاعە. { وَمَاۤ أُوتِیتُم مِّن شَیۡءࣲ فَمَتَـٰعُ ٱلۡحَیَوٰةِ ٱلدُّنۡیَا وَزِینَتُهَاۚ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ خَیۡرࣱ وَأَبۡقَىٰۤۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ } [سورەت القَصَصِ: ٦٠] وهه‌ر تشته‌كێ بۆ هه‌وه‌ هاتییه‌دان -گه‌لی مرۆڤان- ژ مال وعه‌يالی، هه‌ما ئه‌و خۆشییه‌كه‌ هوين د ڤێ دنيايێ دا خۆشییێ پێ دبه‌ن، وخه‌مله‌كه‌ ل به‌ر هه‌وه‌ دئێته‌ شرينكرن، وتشتێ ل نك خودێ بۆ وان هه‌ى يێن گوهدارییا وى دكه‌ن چێتر وبه‌رده‌وامتره‌؛ چونكى ئه‌و هه‌ر وهه‌ر دێ مينت وخلاس نابت، ئه‌رێ ڤێجا ما هه‌وه‌ -ئه‌ى ملله‌تۆ- عه‌قه‌ل نابت هوين هزرێن خۆ پێ بكه‌ن، وباشى وخرابییێ پێ ڤاڤێرن ؟ مەتاع ژی ئەو تشتە یێ کو مروڤ بو دەمەکێ کورت بکاردئینیت مفا و خوشیێ ژی دبینیت پاشی نەمینیت، ژ خلاسبون و ژ دەستدان و پیچبوون و هەتا دوماهیێ رەنگێن زەوالێ. ابن عاشور دبێژیت : والمتاع ما ينتفع به زمنا ثم يزول. 📙 [ التحرير والتنوير ج٢٠ ص١٥٤ ] لەورا چ جارا ئاخرەت نەهاتیە وەسفکرن ب مەتاع چونکی خوشیا ئاخرەتێ بێسنورە ژناڤناچیت و هەتا هەتایی یە. #الفوائد_القرآن

🌻 سلسلة منهج المفسرین زنجیرا رێبازا موفەسرێن قورئانێ ٣- تفسیر البغوي ◆ ناڤێ تەفسیرا وی : معالم التنزیل ◆ ناڤێ وی : أبو محمد الحسين بن مسعود المعروف بـ (الفراء البغوي)، محيي السنة، الإمام الحافظ. دساڵا ٥١٦ هجری دا وەفات کری. ◆ شێوازێ تەفسیرا وی ب گشتی : ١- ئاسانکاری و کورتی : شێخێ ئیسلام ئیبن تەیمیەی رحمە اللە دمقدمەیا خو دا (مقدمة في أصول التفسير - ص 76) ئاماژە پێکریە کو تەفسیرا وی ب پەیڤێن ئاسان و ڕوون و کورت هاتییە نڤیسین. ٢- پاقژە ژ بیدعە و فەرموودەیێن موضوع : ئیمامێ بغوی تەفسیرا خو ژ گۆتنێن ئەهلێ بیدعە و فەرموودەیێن موضوع پاراستیە. ئیبن تەیمیە رحمە اللە بەحس دکەت کو هەرچەندە تەفسیرا وی موختەصەرێ تەفسیرا ثەعەلەبی یە بەلێ ئیمامێ بغوی تەفسیرا خو ژ فەرموودەیێن موضوع و گۆتنێن بیدعەچیان پاراستییە. ٢- گۆتنێن خیلاف یێن سەلەفان دتەفسیرا ئایەتان دا دئینێت، بەلێ گوتنەک بسەر گوتنەکا دی ناهەڵبژاریت و ترجيح ناکەت لسەر ڕوایەتەکا دی. زانایێن سەردەم وەکی ئیبن باز و ئیبن عۆسەیمین و صالح الفوزان مەدحێ تەفسیرا وی کرینە. ◆ عەقیدا وی : عەقیدا وی سەلەفییە؛ ناڤ و سیفاتێن خودێ ئیثبات بۆ خودێ دکەت، ئەڤ چەندە نە تنێ دتەفسیرا وی دا هەیە بەلکو دمقدمەیا پەرتووکا خو یا بناڤێ (شرح السنة) دا ب ڕوونی دیارکریە. زانایان رەخنە لسەر هەندەک جهێن تەفسیرا وی گرتینە، کو دهندەک سیفاتان تەئویل دکەت، وەکی : - الرحمة : تەئویلکریە ب (إرادة) - الحياء : تەئویلکریە ب (الترك) یان (المنع) - الغضب : تەئویلکریە ب (إرادة الانتقام) ◆ هەلوەستێ وی بەرامبەر ئەسانید و سەنەدێن فەرموودەیان : گەلەک جاران دهێتە دیتن کو فەرموودە یان گوتنێن صحابی یان تابعیەکێ یان زانایەکێ بێی سەنەد دئینیت، ئەگەر ژی ئەوە چینکی دەستپێکا تەفسیرا خو دا زنجیرا سەنەدێب وان دیارکرینە، لەوا دەمێ دووبارە دبن تنێ دەقێ فەرموودێ یان گوتنان دئینیت. بزاڤ کرییە کو پتریا ئەو فەرموودەیێن دئینیت صحیح بن و خو ه فەرموودەیێن منکر و موضوع دوورکرییە. هندەک جارە ڕوایەتان ژ کەسێن وەکی (الكلبي) ڤەگوهاستینە، کو کەسەکێ زەعیفە دڕوایەتێ دا، بەلێکێم جار ژێ ڤەگوهاستییە. ◆ هەلوەستێ وی بەرامبەر ئەحکامێن فقهی : دەمێ بەحسێ بابەتیێن فقهی دکەت، ب ئسلۆبەکێ گەلەک سادە و ئاسان بەحس دکەت، دەمێ خیلافا زانایان دبابەتەکێ فقهی دا دئینیت ب کورتی بەحس دکەت بێی کو گەلەک بچتە دناڤ کوراتیا بابەتی دا. ◆ هەلوەستێ وی بەرامبەر قڕائاتان دا : بەحسێ قڕائاتان دکەت بەلێ نە ب شێوازەکێ کویر و بەرفرەهـ، بەلکو ب سهل و ساناهی دئینیت. ◆ هەلوەستێ وی بەرامبەر گوتنێن ئیسرائیلیاتان دا : جارنا هندەک گوتنێن ئیسرائیلی دئینیت بێی کو ڕەخنە لێ بگریت. ◆ هەلوەستێ وی بەرامبەر د زمان و نحو و شعر دا : ئیمامێ بغوی ژ وان کەسان نە کو زی ب زی بەحسێ بلاغەت و ئیعرابێ ب بەرفرەهی نەکرییە، بتنێ ئەو ئاخڤتب دئینیت کو گەلەک گرنگ بیگ بو دیارکرنا رامانا ئایەتان دا. 🎙️ ماموستا فاروق سلیمان شرنخي حفظه اللە | سلسلة منهج المفسرین #سلسلة_منهج_المفسرین

🌻 ژ بیدعێن روژا ئەیینیێ : دەست بلندکرنا خەطیبی د دوعاکرنێ دا و بلندکرنا دەستان ژلاییێ خەلکێ ڤە و گوتنا آمین ژبەر دوعایێن خەطیبی. 📙 [ الشیخ الألباني رحمە اللە | الأجوبة النافعة ص ١٢٩ ] یا دروست ئەوە خەطیب دێ دوعا کەت بێ دەست بلندکرن و موسلمان بتنێ دێ بێژن آمین ئانکو بەس نەفسا وی بتنێ هاژێ هەبیت. #يوم_الجمعة

🌻 سلسلة منهج المفسرین زنجیرا رێبازا موفەسرێن قورئانێ ٢- تفسیر الماوردي ◆ ناڤێ تەفسیرا وی : النكت والعيون ◆ ناڤێ وی : أبو الحسن - علي بن محمد بن حبيب الماوردي البصري الشافعي. ب ناڤ و دەنگە ب ناڤێ (الماوردي) ((364 - 450)) هـ * عقیداویا وی : ئایەتێن سیفات تأويل دکەت و کەسەکێ أشعري یە، دتەفسیرا وی دا تژی نە ژ تأویل و دهندەک جهان دا گۆتن و ئوصولێن موعتەزیلا دئینیت، ئایەت تأویل دکەت داکو لسەر وان ئۆصولان ئاڤا بکەت، هەروەسا موافقێ موعتەزیلا نە دەربارەی قەدەرێ. إمام دەهەبي د «ميزان الاعتدال» دبیژیت : صدوق في نفسه، لكنه معتزلي. کەسەکە دنەفسا خودا ڕاستگویە، بەلێ کەسەکێ معتزلیە عەقیدا وی اعتیزال یا تێدا. ◆ هەلویستێ وی دەربارەی ئەسانید و سەنەدان : زانا دبیژن : دتەفسیرا خۆدازی ب زی سەنەد نائینیت، و دەمێ فەرمودەیەک ڕیوایەت دکەت نابێژیت کا یا بخاري یان مسلم یان ترمذي ... یە بتنێ فەرموودە دئینیت، و ئەگەر گوتنێن سحابیان و تابعیا دتەفسیرادا ئینا هەما دتەفسیرا طەبەری نەقل دکەت. ◆ هەلویستێ وی بەرامبەر ئەحکامێن فقهى : ماوردي لسەر مەزهەبێ شافعي یە، زانا دبێژن (متبحر في المذاهب) ئانکو وەکی دەریایەکێ دڤی مەزهەبی دا ئانکو هەندێ شەهرەزایە زانینەکا کیرو دیر لسەر مەزهەبێ ئیمامێ شافعی هەیە. ◆ هەلوەستێ وی بەرامبەر قیرائەتان : هەر حەفت قیرائەت دئینیت دگەلەک جهان دا، و هندەک جار قیرائەتێن شاذ دئینیت، هەروەسا معناوێ ژی دیاردکەت ئەرێ ئەڤ معنا هەنێ چ هەروەسا معنا وێ ژی دیاردکەت ئەرێ ئەڤ معنا هەنێ چ ددەت ؟ و بو بهێزکرنا معنایێ ژی دێ گەلەک جاران قیرائەتێن شاز ئینیت،بەلێ ئەوا وەکی دبێژن رەخنە ل وی هاتە گرتن ژی لسەر ڤێ بابەتی ژێدەران نائینیت نابێژیت (من ئەڤە ژ فلان کتێبێ نەقل کری). ◆ هەلویستێ وی بەرامبەر گۆتنێن ئیسرائیلی : هندەک جارا گۆتنێن ئیسرائیلی ئینایه دتەفسیرا خۆ دا ب شێوەکێ کێم و هندەک جارا ژی ڕەخنە ل وان گۆتنا دگریت. ◆ هەلویستێ وی بەرامبەر شعر و نحو و لغة : گەلەک نقل دکەت ژ وان کتێبێن دەربارەی معانیێن قورئانێ هاتینە نڤیسین، ژ ب نحو یان لغة یان شعرا یان بەلاغەت یان ئیعرابا کەلامی گرێدای بیت وەردگریت، نقل دکەت ژپتر ژ یازدە زانایێن لوغەتێ وەکی : کسائي و فەرائی اخفشي و ثعلبي و موبەرەدی و موفضلێ کورێ سەلەمەی و زجاجي هەروەسا قوترب هەروەسا معمەرێ کورێ موسەنای هەروەسا ابن قوتەیبە ژبلی ڤانا ژی، ئانکو بەرفرەهی بەحسێ ڤان کریە. 🎙️ ماموستا فاروق سلیمان شرنخي حفظه اللە | سلسلة منهج المفسرین #سلسلة_منهج_المفسرین

🌻 « حوکم دان لسەر ظاهری -تشتێ ئاشکەرا- » { قَالَ وَمَا عِلْمِي بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ } [الشعراء ٢٦] 🌻 طەبەری رحمه الله دبێژیت : نوحی گوتە قەومێ خو : ما ئەز چ دزانم ئەوێن لديڤ من دهێن وان چ دكر، بەلكو تنێ ئەوا لسەر من سەرڤەییا کارێ وانە نە کو ژناڤدايیا وان، و تەكليف لسەر من نينه ئەز ژناڤداييا وان بزانم، بەلكو تەكليف يا ل من هاتيهكرن ب سەر ڤەهییا وان، هەرکەسێ باشی دیاركر دێ هزرا باش پی بەین، و هەرکەسێ خرابی دیارکر دێ هزرا خراب ژێ بەین، { إِنْ حِسَابُهُمْ إِلَّا عَلَى رَبِّي لَوْ تَشْعُرُونَ } [الشعراء ۱۱۳] گوتی : حسێبا كارێ وان يێ ژناڤدا ئەوێ کو ڤەشارتی ژ مە بەس یا ل دەڤ خودێ ئەگەر هوین بزانن، چونکی ئەو تشتێ ئاشكەرا و ڤەشارتی ژ کارێت وان دزانیت و زانایه پی. 📙 [ تفسير الطبري ] 🌻 عەبدوللایێ کورێ عوتبەیێ کورێ مەسعودی گۆت : من گوهـ ل عومەرێ کورێ خەتتابی بۆ ڕازیبونا خودێ لێبیت دگۆت : هندەک مرۆڤ ل سەر دەمێ پێغەمبەرێ خودێ ﷺ ب وەحیێ دهاتنە نیاسین و ب راستی وەحی یاهاتییە بڕین، و ئەم ڤێ گاڤێ دێ هەوە بەس ب وێ نیاسین یا بۆ مە ژ کریارێت هەوە ئاشکرا دبیت، ڤێجا یێ باشی و خێر بۆ مە ژ خۆ ئاشکراکر ئەو مە ل دەڤ خۆ ئەمین دانا، و مە نێزیکی خۆ کر، و مە شولە ب نهێنیا وی نینە، خودێ دێ حسێبا وی ل سەر نهێنیا وی کەت، و یێ خرابی بۆ مە ژ خۆ ئاشکراکر، ئەم ئەمین نادانین، و باوەر ژێ ناکەین، خۆ ئەگەر بێژن نهێنیا وی یا باشە. 📙 [ رواه البخاري (٢٤٩٨) ]

🌻 سلسلة منهج المفسرین زنجیرا رێبازا موفەسرێن قورئانێ ١- تفسیر الطبري ◆ ناڤێ تەفسیرا وی : جامع البيان في تأويل آي القرآن ◆ ناڤێ وی : أبو جعفر - محمد جرير بن يزيد الطبري ⁠((٢٢٤ هـ - ٣١٠ هـ))⁠ کەسەکێ ئیمام و زانا و حافظە ◆ وەسفاتا تەفسیرا وی : ابن تيمية رحمه الله د مقدمة أصول التفسير دا تەفسیرا طبري وەسف دکەت ب : (( من أجلّ التفاسير المأثورة، وأعظمها قدراً )) هەروەسا تەفسیرا وی گەلەک زانست بخوڤە دگریت، کو بەحسێ قيرائەت - معانی كليما - ئەحکامێن فقهی ژ ئایەتان وەرگرتییە - هەروەسا بەحسێ گەلەک معانیێن ئایەتان دکەت، بەلگەی پێ دئینیت ب زمانێ عربی و شعرا. ◆ عقیدا وی : خودان عقیدا السنة والجماعة یه، کو دکتێبا وی دا ب ناڤێ "صريح السنة" تێدا عقیدا وی دیاردبیت و مذهبێ ئەهلێ سوننە سەردئێخیت و دکەتە حجة لسەر مەزهەبێن دی، و بەرەڤانی ژێ دکەت. - بەلێ دچەند بابەتان دا وەکی سیفەتێ حياء - غضب گوتنێن هندەک زانایان لسەر ئینایە بێ کو ڕاجح بکەت دتەفسیرا خۆدا. ◆ هەڵویستێ وی بەرامبەر سەنەدێن حدیسێ : دەمێ فەرموودە دئینیت بۆ تەفسیرا ئایەتەکێ سەنەدا حەدیسێ ژی دگەل دئینیت. زانا دبێژن : ئەو کەسێ بۆ تە سەنەد دئینیت، ئەوی وی لسەر خۆ راکر و ژ هیمەتا وی دەرکەڤت. و دەمێ سوند دئینیت بەهرا پتر نابێژیت کا حدیث صحيحه یان ضعيفة. ◆ هەڵویستێ وی بەرامبەر ئەحکامێن فقهی : دتەفسیرا خۆدا ئەحکامێن فقهی ژ ئایەتان وەردگریت دگەل گوتنێن زانایان و مەزهەبێن وان و پاشی ئێک ژوان هه‌ڵدبژێریت و ب بەلگەیان دبێژیت ئه‌ڤ مەزهەبە ڕاجحه و گەلەک جارا ئیجماعا ئوممەتی ئینیت لسەر ئه‌وا ڕاجح کری. لەوا دبێژنێ : إمام مجتهد مطلق ◆ هەڵویستێ وی بەرامبەر قیرائەتێن قورئانێ : إمام طبري ژ زانایێن قیرائەتێ یە یێن مەشهور، گەلەک قیرائەتا دئینیت و قیرائەتێن شاذ ژی ڕەد دکەت و دبێژیت ئەڤ قیرائەتێن شاذ گهورین دئێخنه پەرتووکا خودێ دا. ◆ هەڵویستێ وی بەرامبەر کتێبێن و گوتنێن ئیسرائیلی : دتەفسیرا خۆدا گەلەک ئێغبار و چیرۆک و سەرهاتی ژ کعب الأحبار و وهب بن منبه و ابن جريج و سُدي دئینیت و ڕەخنە لێ دگریت، بەلێ ڕەخنە ل هەمیان ناگریت بەلکو یێن گەلەکا دئینیت بێکو ڕەخنە ل وی گوتنێن ئیسرائیلی بگریت. ◆ هەڵویستێ وی بەرامبەر شعرا عەرەبی و نحو و صرف و لوغەت و ژبلێ وان : دتەفسیرا خۆدا گەلەک رسته دئینیت چارەسەریا نحو، صرف دکەت... چینکی ئەو زڤریتە کەلامێ عەرەبان دەمێ ئایەتن و حەدیس دئینیت ئستدلال ب گەلەک شعرا دکەت، چارەسەریا ئه‌و پەیڤا عەرەبی پێ دکەت. 🎙️ ماموستا فاروق سلیمان شرنخي حفظه اللە | سلسلة منهج المفسرین #سلسلة_منهج_المفسرین

🌻 پەیڤا (السَّمْع) دقورئانێ دا ب دوو رامانێن سەرەکی دهێت : ١- سماع استجابة (بەرسڤدان) { فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُمۡ وَٱسۡمَعُوا۟ وَأَطِیعُوا۟ وَأَنفِقُوا۟ خَیۡرࣰا لِّأَنفُسِكُمۡۗ وَمَن یُوقَ شُحَّ نَفۡسِهِۦ فَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ } [التغابن ١٦] واسمعوا : واستجيبوا ٢- سماع إدراك (گوهلێ بوونا دەنگان) { وَلَا تَكُونُوا۟ كَٱلَّذِینَ قَالُوا۟ سَمِعۡنَا وَهُمۡ لَا یَسۡمَعُونَ } [اﻷنفال ٢١] وهم لا یسمعون : لا يستجيبون 🌻 سماع إدراك دابەش دبیت بسەر ٣ بەشان : ١- (تأييد) پشتەڤان و هاریکار { قَالَ لَا تَخَافَاۤۖ إِنَّنِی مَعَكُمَاۤ أَسۡمَعُ وَأَرَىٰ } [طه ٤٦] أسمع : یعنی دێ هاریکارییا هەوە کەم. ٢- (تهدید) گەف و هەرەشە { لَّقَدۡ سَمِعَ ٱللَّهُ قَوۡلَ ٱلَّذِینَ قَالُوۤا۟ إِنَّ ٱللَّهَ فَقِیرࣱ وَنَحۡنُ أَغۡنِیَاۤءُۘ سَنَكۡتُبُ مَا قَالُوا۟ وَقَتۡلَهُمُ ٱلۡأَنۢبِیَاۤءَ بِغَیۡرِ حَقࣲّ وَنَقُولُ ذُوقُوا۟ عَذَابَ ٱلۡحَرِیقِ } [آل عمران ١٨١] سمع اللە : ئانکو خودێ گوهـ ل گوتنا وان کافران هەیە و دێ وان لسەر ڤێ گوتنێ سزا دەت. ٣- (إحاطة) گوهلێ بوونا هەمی تشتان { قَدۡ سَمِعَ ٱللَّهُ قَوۡلَ ٱلَّتِی تُجَـٰدِلُكَ فِی زَوۡجِهَا وَتَشۡتَكِیۤ إِلَى ٱللَّهِ وَٱللَّهُ یَسۡمَعُ تَحَاوُرَكُمَاۤۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِیعُۢ بَصِیرٌ } [المجادلة ١] دەیکا باوەردارا عائشة رازيبونا خودێ لێ بیت دبێژیت : حەمد و سەنا بو وی خودای بن یێ کو گوهلێبینا وی هەمی دەنگ ڤەگرتین (هەمی دەنگان گوهلێدبیت)، ب راستی ئەو ژنا کو هاتبوو دا دگەل پێغەمبەری ﷺ باخڤیت دەربارەی زەلامێ خو جیدالێ بکەت، هات و دکوژیەکێ مالێ دا دگەل پێغەمبەری ﷺ دئاخڤت، و من گوهلێنەدبی کا چ دبێژیت، ڤێجا خودایێ مەزن و دلۆڤان ئەڤ ئایەتە ئیناتە خوارێ : { قَدۡ سَمِعَ ٱللَّهُ قَوۡلَ ٱلَّتِي تُجَٰدِلُكَ فِي زَوۡجِهَا وَتَشۡتَكِيٓ إِلَى ٱللَّهِ وَٱللَّهُ يَسۡمَعُ تَحَاوُرَكُمَآۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٌ } (أخرجه النسائي 3460) 📙 [ شرح سورة آل عمران | هژار سندي حفظه اللە ] #الفوائد_القرآن

🌻 شێخ مقبل بن هادی الوادعی رحمە اللە دبێژیت : داخازا زانینێ یا دژواره و پاراستن و به‌رده‌وامیا وێ هێشتا دژوارتره. 📙 [ الامام الالمعي ٢٥٤ ]

🌻 « هشیاری ڤەشارتنا زانینێ بن » خودایێ مەزن دبێژیت : ﴿ وَإِذۡ أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَٰقَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ لَتُبَيِّنُنَّهُۥ لِلنَّاسِ وَلَا تَكۡتُمُونَهُ ۥ﴾ (آل عمران ١٨٧) حەسەن و قەتادە خودێ ژوان رازی بیت دبێژن : ئەڤ ئایەتە هەر کەسەکی ڤەدگریت یێ خودێ زانینا کیتابێ دایێ؛ ڤێجا هەچیێ تشتەک زانی بلا فێری خەلکی بکەت، و هشیاری ڤەشارتنا زانینێ بن؛ چونکی ڤەشارتنا زانینێ تێچوونە. موحەمەدێ کوڕێ کەعبی خودێ ژێ رازی بیت دبێژیت : دروست نینە زانا لسەر زانینا خۆ بێدەنگ بیت، و نەزان ژی لسەر نەزانینا خۆ بێدەنگ بیت؛ خودایێ مەزن دبێژیت : ﴿ وَإِذۡ أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَٰقَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ ﴾ هەتا دوماهیا ئایەتێ، و هەروەسا دبێژیت : ﴿ فَسۡـَٔلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلذِّكۡرِ إِن كُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ ﴾ ئەبو هورەیرە خودێ ژێ رازی بیت دبێژیت : ئەگەر خودێ پەیمان ژ ئەهلێ کتێبێ وەرنەگرتبا، من چ تشت بۆ وە نەدگۆت، پاشی ئەڤ ئایەتە خواند : ﴿ وَإِذۡ أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَٰقَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ ﴾ 📙 [ تفسیر القرطبي ٥/٤٥٨ ] #الفوائد_القرآن

🌻 خودێ تەعالا دبێژیت : { وَجَزَ ٰ⁠ۤؤُا۟ سَیِّئَةࣲ سَیِّئَةࣱ مِّثۡلُهَاۖ فَمَنۡ عَفَا وَأَصۡلَحَ فَأَجۡرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ لَا یُحِبُّ ٱلظَّـٰلِمِینَ } [الشوری ٤٠] رامان : و جزایێ خرابییا خرابکاری ئەوە ب کارەکێ وەکی خرابییا وی تۆل ژێ بێنە ڤەکرن، و هەر کەسەکێ ل خرابکاری ببوریت و تولێ ژێ ڤەنەکەت و ژبەر خودێ تەعالا چاکیێ بکەت دناڤبەینا خۆ و وی دا؛ پاداشتێ خێرا وی یێ لسەر خودێ تەعالا، خودێ تەعالا حەژ کەسێن زوردار ناکەت. * هندی خەلکە بەرامبەری خرابییا خرابکاری سێ جورن : - زورادارە : پتر ژ مافێ خۆ وەردگریت - و ناڤنجییە : هندی مافێ خۆ وەردگریت - و چاکە : لێ دبوریت و مافێ خۆ وەرناگریت دوێ ئایەتێ دا بەحسا هەرسێ جوران یێ کری : یێن دەستپێکێ ناڤنجی نە، و یێن نیڤەکێ چاکن، و یێن دویماهیێ زوردارن. 📙 قاعدة في الصبر | شیخ الاسلام ابن تیمیة رحمه اللە #الفوائد_القرآن

🌻 « تەبەقە و پلەیاین جهنەمێ » خودایێ مەزن دبێژیت : { لَهَا سَبْعَةُ أَبْوَابٍ لِّكُلِّ بَابٍ مِّنْهُمْ جُزْءٌ مَّقْسُومٌ } (الحجر ٤٤) ئیمامێ قورطوبی رحمه الله دتەفسیرا ڤێ ئایەتێ دا دبیژیت : ئه‌ڤ تەفسیره هوسا هاتیه، و یا كو زۆربەیا زانایان لسەر كوم بووین، ئه‌ڤەیه كو هندیکه جەهنەمه بلندترین دەره‌كەیه (تەبەقەیە)، و تایبه‌ته ب گوننه‌هكاران ڤە ژ ئوممه‌تا موحەممەدی ﷺ، و ئه‌ڤه ئه‌و جهە یێ كو ژ خەلکێ خۆ دهێته ڤاڵاکرن (ئانكو ئوممه‌تا موحەممەدی کەس نامینیتە دجەهنەمێ دا هەمی دێ دەركەڤن)، و پاشی با دەر‌گەهێن وی لێک دده‌ت، پاشی لەظا، پاشی حوطەمه، پاشی سەعیر، پاشی سەقەر، پاشی جەحیم، پاشی هاویە. ضحاك دبیژیت : د دەره‌كا سه‌ری دا (دەره‌كا بلندتر) موحەممەدی نه، و یێ دووێ فەلەنه، و یێ سێیێ جوهی نه، و یێ چارێ صابئه نه، و یێ پێنجێ مەجوسی نه (ئاگرپەرست)، و یێ شەشێ موشرکێن عه‌ره‌بن، و یێ حەفتێ دووڕینه و ئه‌هلێ فیرعەونی و هه‌ر کەسەکێ کوفری کری ژ ئه‌هلێ مائیدەیێ. 📙 [ الجامع الأحكام القرآن تفسير القرطبي ١٢/ ٢١٥ ] #الفوائد_القرآن

🌷 پرسیار | ئەرێ دەمێ ئافرەت زارۆکێ خۆ بشووت دەستنڤێژا وێ دکەڤیت ؟ بەرسڤ | شێخ ئبن عوسەیمین رحمە اللە دبێژیت : ئەگەر ئافرەتێ كوڕێ خۆ یان کچا خۆ پاقژکر و دەست کرە عەوەرتێ زارۆکی، نە پێدڤیە لسەر دەستنڤێژی بگرت، (ئانکو دەستنڤێژ پێ ناکەڤیت) بەلکو بتنێ دێ دەستێن خۆ شووت، چونکی دەستکرنا عەورەتی بێ شەهوەت پێدڤی ب دەستنڤێژ نینە. 📖 مجموع الفتاوی ابن عثيمين 11/203 #دەستنڤێژ

🌻 « پەیڤا تەقوا دقورئانا پیروز دا » ١- دەمێ تەقوا ب شێوەکێ گشتی دهێت، بو هەمی خەلکی، ب رامانا موسلمان ببن و بتنێ خودێ بپەرێسن و چ شریکا بو خودێ جێنەکەن دهێت. { یَـٰۤأَیُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُوا۟ رَبَّكُمُ } [النساء ١] ٢- دەمێ تەقوا بو ئیمانداران دهێتە گوتن، ب رامانا خو بپارێزن ژ سزایێ خودێ ب جێبەجێکرنا فەرمانێن وی و خودیرکرن ژ قەدەغەکریێن وی دهێت. { یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ } [البقرة ٢٧٨] ٣- دەمێ تەقوا بو کەسێ تەقوادار دهێتە گوتن، ب رامانا بەردەوام بن لسەر تەقوایێ دهێت. { یَـٰۤأَیُّهَا ٱلنَّبِیُّ ٱتَّقِ ٱللَّهۚ } [الأحزاب ١] #الفوائد_القرآن

ئەم هەمی برینێن خۆ دگەل خو دگێرینن، هندەک لسەر چەرمی و هندەک ژی د دلــــــێ خۆ دا 🫀 ..

- خو نەســــــــــــــوژە 🔥 بو کەسێ رۆژێ ☀️ خو بو مە ســــــــــــــوت و ئەم هێشتا حەژ هەیڤێ 🌙 دکەین -

🌻 لاواز و بێ هیڤی نەبن ژ بەلاڤکرنا علمی ئەگەر خۆ کەس بەرێ خوو نەدەتە نڤیسینێن هەوە ژى قَالَ البُوَيْطِيُّ : قُلْتُ لِلشَّافِعِيِّ : إِنَّكَ تَتَعَنَّى فِي تَأْلِيفِ الكُتُبِ وَتَصْنِيفِهَا، وَالنَّاسُ لَا يَلْتَفِتُونَ إِلَى كُتُبِكَ، وَلَا إِلَى تَصْنِيفِكَ. فَقَالَ : يَا بُنَيَّ، إِنَّ هَذَا هُوَ الحَقُّ، وَالحَقُّ لَا يَضِيعُ. البويطي دبێژیت : من گوتە ئیمام شافعی : تو زور خو ماندی دکەی ب نڤیسینا و دانانا کێتبا، و خەلك ژی بەرێخو نادەتە کتێب و نڤیسینێن تە (گرنگیێ پێ نادەن) گوت : کورێ من، ئەڤە حەقیە و حەقی ژی بەرزە نابیت. هەروەسا دەمێ ئیمام مالك کتێبا (المُوَطّأ) نڤیسی گوتنێ : تو بوچی دنڤیسی د دەمەکێ دا زانایێن دی ژی یێن دنڤیسن ؟ گوت : ئەوا بو خودێ بیت دێ مینیت 📖🕯️ 📙[ المقفى الكبير 207/5 ]

●دانپێدانان ب باشی و چاکیا خەلکێ ژ سیفەتێ پێغەمبەرانە عليهم السلام: ﴿وَأَخِي هَارُونُ هُوَ أَفْصَحُ مِنِّي﴾ ﴿برايێ من هارون ژ من ڕەهوانتر و زەلالتر دئاخڤیت﴾ ●و ئینکارکرن ب باشی و چاکیا خەلکێ ژ سیفەتێ شەیتانییە: ﴿قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ﴾ ﴿گۆت: ئه‌ز ژ وی چێترم﴾ ● الاعتراف بمزايا الآخرين صفة الأنبيَاء‏ {وَأَخِي هَارُونُ هُوَ أَفْصَحُ مِنِّي} ● ‏وإنكْار مزايا الآخرين من صفة الشيطٌان‏ {قَالَ أنا خَير منْهُ}.

بەلکو ئەڤە باشی بیت، حەتا دجودابوونێ دا، حەتا دزیانێ دا، دبیت خودێ بەهرەکا باشتر بۆ تە نڤیسی بیت دتشتەکی دا کو تە چاڤەڕێ نەدکر، و تە پلان بۆ نەدانابوو حیکمەتا خودێ گەلەک مەزنترە ژ گومانا تە ❤️‍🩹 ..