Акыл Азыгы

فَلَوْلَا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ Эгер ал (Йунус пайгамбар) Аллахты улуктагандардан болбогондо, анда кайра тириле турган (Кыйамат) күнгө чейин балыктын ичинде калмак. (Саффат сүрөсү 143-144) Адамга эч нерсе жакбай, эч ким жардам бере албай жатканда Аллахты эстеп, Аны зикир кылуу жүрөктү эс алдырат.

لا تحسد أحدا على نعمه اعطاها الله له فأنت لا تعلم ماذا أخذ الله منه ولاتحزن إذا أخذ الله منك شيئآ فأنت لاتعلم ماذا سيعطيك الله بدلآ عنها دائما قل: الحمد الله “Аллах берген ырыскы үчүн эч кимге көрө албастык кылба. Анткени Аллах андан эмнелерди алганын билбейсиң. Эгер Аллах сенлен бир нерсени алып койсо, кайгырба, анткени ордуна эмне берерин билбейсиң. Ар дайым “Аллахка шүгүр” деп айт.” (Шарави)

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ : حَجَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رَحْلٍ رَثٍّ وَقَطِيفَةٍ تَسْوَى أَرْبَعَةَ دَرَاهِمَ، أَوْ لَا تَسْوَى، ثُمَّ قَالَ : " اللَّهُمَّ حَجَّةٌ لَا رِيَاءَ فِيهَا وَلَا سُمْعَةَ ". Пайгамбар (с.а.в) 4 дирхамга (100 сомго) жетип жетпеген кездемеси бар төөсү менен ажылык кылды. Кийин мындай деди: “Оо, Аллахым! Сенден эл көрсүн, эл уксун (максатта) болбогон ажылык өтөөнү каалаймын.” Ибн Маажа 2890 Мынаке Пайгамбарыбыздагы жөнөкөйлүк жана калыс ниет.

وراء كل شيء لم يتحقق ، خير أراده الله لنا Орундалбаган иштердин артында, Аллахтын бизге каалаган жакшылыгы бар.

لَا أُقْسِمُ بِهَٰذَا الْبَلَدِ وَأَنْتَ حِلٌّ بِهَٰذَا الْبَلَدِ Ушул шаарга ант берем! Сага бул шаарда тыйуу жок. (Башка меалда болсо) Себеби бул шаарда сен жашайсың. Бул аяттарда кандай сонун байланыш бар. Сен болгондугуң үчүн бул шаар кооз, сени менен таза, сени менен керемет. Сен болгондугуң үчүн бул өлкө урмат-сыйлуу. Арапчада жакшы сөз бар: "شرف المكان بالمكين", “өлкөнүн, жердин, аймактын ыйык жана баалуу болуусу ал жерде жашагандар менен гана болот”. Биз болсо жашаган, иштеген жерибизди, чогулган жыйындарды канчалык баалуу кыла алтабыз? Эгемендүүлүк майрамыңыздар менен!

مَالِكٌ أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ كَانَ يَقُولُ: لَا تُكْثِرُوا الْكَلَامَ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ فَتَقْسُو قُلُوبُكُمْ فَإِنَّ الْقَلْبَ الْقَاسِيَ بَعِيدٌ مِنْ اللَّهِ وَلَكِنْ لَا تَعْلَمُونَ وَلَا تَنْظُرُوا فِي ذُنُوبِ النَّاسِ كَأَنَّكُمْ أَرْبَابٌ وَانْظُرُوا فِي ذُنُوبِكُمْ كَأَنَّكُمْ عَبِيدٌ Имам Малик, Марям уулу Исанын төмөндөгүдөй айтканын бизге мындайча кабарлайт: “Аллахты эскербестен узака сүйлөшпөгүлө. Болбосо жүрөгүңөр катып калат. Акыйкатта катып калган жүрөк Аллахтан узак болот. Бирок силер билбейсиңер. Адамдардын эгелери сыяктуу алардын күнөөлөрүн териштирбегиле. (Аллахтын) кулу катарында өзүңөрдүн күөөңөрдү териштиргиле. (Муватта Имам Малик ,2820)

الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا Мал-мүлк жана бала-чакалар - дүйнө тиричилигинин (гана) көркү. Ал эми түбөлүк кала турган жакшылыктар болсо - Эгеңдин алдында сыйлык жагынан да, үмүт жагынан да мыкты. (Кахф 46)

"أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - مَا الْغِيبَةُ؟ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - أَنْ تَذْكُرَ مِنْ الْمَرْءِ مَا يَكْرَهُ أَنْ يَسْمَعَ قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَإِنْ كَانَ حَقًّا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - إذَا قُلْت بَاطِلًا فَذَلِكَ الْبُهْتَانُ" Бир сахаба пайгамбарыбыз (с.а.в)дан гыйбат жөнүндө сурады. Пайгамбарыбыз (с.а.в): “(гыйбат бул) бир адамды сөз кылганыңда анын көңүлүнө жакпаган нерсе”. Сахаба: “эгер, чын эле айтылган нерселер анда болсочу?”. Пайгамбарыбыз (с.а.в): “эгер айткан сөзүң жалган болсо анда жалаа жапкан болосун”. (Муватта Имам Малик ,2823)

وَاسْتَشِرْ فِي أَمْرِكَ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ اللَّهَ Ишиңди, Аллахтан корккон (такыба) адамдар менен кеңеш. (Аз. Умар/ Мусаннаф ибн Аби Шайба, 7-том, 98-б.)

حَدَّثَنَا أَنَسٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ : خَدَمْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ سِنِينَ، فَمَا قَالَ لِي : أُفٍّ، وَلَا : لِمَ صَنَعْتَ ؟ وَلَا : أَلَّا صَنَعْتَ. Анастын (Аллах андан ыраазы болсун) бизге риваят кылганы боюнча мындай деди: “Мен Пайгамбар (с.а.в)га он жыл кызмат кылдым. Мага эч бир убакта “уф” жана эч бир убакта “эмне үчүн мындай кылдың?!” деп айтпады. Жана да “мындай кылсаң болбойт беле” деп айткан эмес”. (Сахих Бухари 6038)

وروي عن النبي صلى الله عليه وسلم: «أنه قال لعمه العباس رضوان الله عليه: يعجبني جمالك. قال:وما جمال الرجل؟ قال: لسانه» Пайгамбарыбыз (с.а.в) абасы Аббаска (Аллах андан ыраазы болсун) мындай деди: “Сулуулугуңа суктанам”. Аббас: “Адамдын сулуулугу эмнеде?” Пайгамбарыбыз (с.а.в): “Тилинде (сүйлөгөн сөзүндө, мамилесинде)” деди. (Лубабул адаб китебинен)