ئە‌نجومەن شێعر و ئەدەب کوردی بەێان

خوه‌نین و نۊسانن وە زوان کوردی، دەروەچ ڕووشنێگە وە ڕۊ دنیا و دەرەتانێگە ئەڕا خزمەت وه زوان شرین داڵگی. https://t.me/DZAkordiilam

🔸دانێشت ئەنجومەن شێعر و ئەدەب بەێان 🔸ئمڕووژ چوارشەمە ساعەت پەنج ئێوارە 🔸شوون: خێاوان پیرووزی، کووگاێ ئرشاد ئیلام https://t.me/DZAkordiilam

🔸دانێشت ئەنجومەن شێعر و ئەدەب بەێان 🔸سوو چوارشەمە ساعەت پەنج ئێوارە 🔸شوون: خێاوان پیرووزی، کووگاێ ئرشاد ئیلام https://t.me/DZAkordiilam

جلسه انجمن ادبی به‌یان این هفته برگزار نمی‌شود. @anjomankordibayan

بە اطلاع شاعران و علاقه‌مندان می‌رساند جلسه این هفته انجمن کردی بیان، استثنائا برگزار نمی‌شود. ان‌شاءاللە جلسە‌ی بعد طبق روال معمول، برگزار خواهد شد. @anjomankordibayan

دانێشت بەێان، ئمڕوو

دانێشت ئمڕووژ چوارشەمە ٣١ اردیبهشت ۱۴۰۴

«مه‌تەڵەێل مەردم ئیلام » عنوان کتابی است که نشر زانا در راستای پاسداشت زبان و ادب کوردی چاپ و منتشر کرده است. این کتاب بازآفرینی «متل‌ها» و داستان‌های مردمی ایلام است که به قلم گیرا و شیوای جناب خداداد ابراهیمی تحت عنوان قصه‌های مردم ایلام سال‌ها پیش نگارش شده است. جای آن داشت که این کتاب به زبان اصلی داستان‌ها یعنی کوردی برگردان شود و این مهم با همت و هنر نعمت‌الله داودیان، شاعر و چهره‌ی فرهنگی استان ایلام، محقق گردید و نشر زانا تا آنجا که بضاعتش بود در ویرایش و پیرایش و طبع و نشر آن کوشید. متن کوردی کتاب، سخته و پخته است و از شمار نثرهای خوب کوردی به شمار می‌آید اما هنوز چنانکه حق اوست، شناسانده نشده است. امید است مراسم رونمایی از این کتاب، فرصتی باشد برای آشنایی بیشتر مردم و جامعه‌ی کتابخوان ایلام با این اثر. و اینکه شرکت عموم در این نشست آزاد است و همگان می‌توانند ضمن آشنایی با این کتاب، دمی دمخور ادبا و فضلا و شاعران استان باشند. @darwachdariche

ئەڵوەسەێل ڕەین مووسا ئەمائی دە شاعرەێل جوان وڵات مەڵگشای هەێ دڵ زاڕوو وەزم، پەڵپ نەگر جار تر دی وە دیارێ نیە، ک گرتگە یار تر هەگ سەرێ خوەێ خوەشە دی نەوە سەربار ئەۊ سەر ک وە بارێ بوێ، سەر ئەڵ تو دێ، جار تر بێ تو وە هەر کۊچە چم، داخ تو تازەو دوێ هەێمە گرم عاشقەیل، ڕا چە چنە شار تر داخ چنەو دایەسەم، ڕۊ دە شەقاتە نەخەم هەردەفە سیکارێ دەم دامە وە سیکار تر وە شەوق و زەوقەو یەکێ نەقڵ تو کرد و وتم ئزافە وەێ شارە بۊ، یەێ گلە خەمبار تر ڕا یە هە کەی خار م، نەون خەریدار م خوەت نەخە زامەت هە خوەم نیەچم وە بازار تر دە دار دنیا نەوی دار و نەدار یەکێ باتە تەنافێ بوەی بچی وەرەو دار تر https://t.me/DZAkordiilam

شعر, نیاز و میل بە شکستن مسلط‌هاست. نظم مسلط، گفتمان مسلط، رفتار مسلط، شکل مسلط، فرم مسلط و تمام مسلط‌های دیگر ؛ حتی اگر آن مسلط خودش باشد. رفتار دم دستی و سادەلوحانه با زبان و اشکال روانی و ساختاری آن تحت عنوان شعر سادە یک جور دست انداختن هنر است. این عنوان یک عنوان جعلی شاعران میانەحالی است که جسارت خطر کردن و تجربەی ناتجربەها و ناممکن‌ها را ندارند. شکل زندگی انسان معاصر ایرانی، شکل پروسەی روانی این انسان، شکل رفتار اجتماعی و سیاسی و عاطفی‌اش، شکل رفتار و تماسش با اشیا و دنیای پیرامونش تغییر کردە است. در برخورد کلان با مجموعەی مفاهیم کلانی چون وطن، زن، انسان، عشق، آزادی و... نمی‌توان اوضاع همه جانبەی این انسان را روایت کرد. رفتار این انسان و زیست روانی‌اش از مفاهیم دچار تغییر و پیچیدگی چند ریشتری شدە است. شعر اکنون شعر نگاه انداختن موشکافانە بە این تغییرات است. با انتقال مجرد چند شی و لوکیشن مدرن مانند کافە، اتوبوس، مبل و... نمی‌توان مدعی نوشتن شعری مدرن بود. کار شعر انتقال رفتار و شکل اتصال روانی ما بە اشیا و تمامی ابعاد دنیای بیرون و سلولی کردن آنهاست. عنوان شعر سادە یک عنوان دنیای رسانەای است که هم محور با اپیستمەهای مسلط دنیای سرمایەداری می‌خواهد هنر را همچون دیگر بخش‌های زندگی تصاحب و بستە بندی کند و در شکل بازاری آن بە مصرف میل کالایی شدەی انسان معاصر برساند. شعیب میرزائی

دوستان انجمن امروز برگزار نمیشه

هفتمین همایش ادبی استانی پێنۊس. ۷ اردیبهشت ۱۴۰۴ #انجمن_ادبی_فرزانگان #هفتمین_همایش_ادبی_پێنۊس @anjomankordibayan

به اطلاع می‌رسانم که همایش ادبی پێنۊس یکشنبه هفتم اردیبهشت ساعت ۹ صبح  در آمفی تئاتر ارشاد برگزار خواهد شد.

🔸یەکمین دانێشت ئەنجومەن شێعر و ئەدەب بەێان دە ساڵ ١٤٠٤ 🔸چوارشەمە، ساعەت چوار ئێوارە 🔸خێاوان پیرووزی، کووگاێ فەرهەنگ و ئرشاد ئیلام @anjomankordibayan

✅تمدید شد... 📣هفتمین همایش ادبی مرکز استعدادهای درخشان فرزانگان پێنۊس(قلم) 👥 ویژه دانش‌آموزان متوسطه اول ودوم استان ایلام 📝در دو بخش کُردی و فارسی 📚 موضوعات: زبان مادری، برای بودن، درک دیگری، من را ببین، زندگی سپاس... 📜قالب‌ آثار: شعر، داستان کوتاه، متن ادبی، پادکست. 📮شیوهٔ ارسال اثر: در قالب word و pdf 📌آدرس پیام‌رسان شاد جهت ارسال اثر: @dabirkhane_hamayesh_penus 🗓آخرین مهلت ارسال آثار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۲ ⏳زمان برگزاری همایش : ۱۴۰۴/۰۲/۰۱ 📍آدرس دبیرخانه: ایلام، بلوار امام علی(ع)، روبه‌روی بیمارستان کوثر، مرکز آموزشی استعدادهای درخشان فرزانگان. #همایش #پێنۊس #انجمن_ادبی_فرزانگان لینک کانال انجمن ادبی فرزانگان در ایتا https://eitaa.com/joinchat/4172284996C23883f3134

🔹هەناس حەبیب بەخشووده ناتیتەو ت ناتیتەو نەدەهنزای چەکانن شەقارتەێ ک شارێ دەتیەریکیەودراریگ نەدەهنزاێ مەتەڵ تیەڵێ ک مەتەڵ ئۊێش گت کەێ دەبان وتنێ :بۊشم؟ :نەۊشم ؟ :بۊشم؟ م دێ نەۊشم خۊنە ک قسە خاس کەێ خۊنە ک راس ئۊسێ خۊنە ک باس     ب     ا     ێ ناتیتەو شار وه شار جارت کیشان ده چوار ڕیان کووبانێ ک فانووسێ هێمان ک هێمانە سوورە دەکۊچەیل ئەفرێن ک ئافرەتەێلێ پەرچەم دە پڕچ خوەێان سازن ک خوەروەێشت دەخۊن دەسیان ئەڵاێ ک ئەڵوەێ دەبان شانیان نیشێ ناتی نە ده مێران ک داخە هێمان نە ده هەلەبچە که هەناسێ کوترە هێمان فێرت کەم فیر ئوکسیژنێ ک تاسیامەئەراێ ک تاسێامە ئەڕات https://t.me/anjomankordibayan

نگاهی زبانشناختی به مجموعه رباعی‌های کردی «چوارپەڕ» 🔸آرش پالیزبان، دکترای زبانشناسی «چوارپەڕ» عنوان جدیدترین اثر از دکتر حبیب اله بخشوده است که اخیراً جایزۀ هفتمین دورۀ کتاب سال استان ایلام را نیز کسب کرده است. این کتاب مجموعه رباعی‌های کردی است که از سوی انتشارات «زانا» به چاپ رسیده است. بخشوده تحصیل کردۀ رشتۀ زبان و ادبیات فارسی در مقطع دکتری است و از دیرباز در دو زبان فارسی و کردی طبع آزمایی کرده و آثار زیادی به این دو زبان منتشر کرده است. ایشان از همان دوران نوجوانی موفق به چاپ شعر در نشریات مطرح کشوری شده است. وی قلمی گیرا و طبعی روان دارد و اشعارش از زوایای مختلفی قابل بررسی است و می‌توان جنبه‌های مختلف آن را تحلیل نمود که بررسی همه آن‌ها از حوصلۀ این نوشتار خارج است؛ با این حال، به قول شاعر: «آب دریا را اگر نتوان کشید    هم به قدر تشنگی باید چشید». در این نوشتار به مفهوم زبانشناختی  «اثر باغی یا کوچه باغ» (Garden Path Effect ) در برخی از رباعی‌های مجموعۀ «چوارپەڕ» می پردازیم. یکی از قابلیت‌های زبانشناختی در اشعار کتاب «چوارپەڕ» که بخشوده به شیوه‌ای استادانه از آن بهره گرفته است، ابهام (Ambiguity) یا آنچه در ادبیات «ایهام» می‌خوانند، است. وی آگاهانه خواننده را در حالتی از تعلیق (Suspension) قرار داده، اندکی او را با برداشت و تفسیرهای خود تنها می‌گذارد، اما هرگز او را رها نمی‌کند؛ بلکه با  تصاویری که در مصراع‌های بعد خلق می‌کند، منظور خود را به مخاطب تفهیم می‌کند. برای روشن تر شدن بحث، به این جمله از زبان فارسی توجه کنید: وقتی رضا به بانک رسید پرداخت قسطش را تحویل داد و کارمند آن را در پرونده بایگانی کرد. در جملۀ فوق، خواننده ممکن است در نگاه اول واژۀ «رسید» را که از لحاظ دستوری «اسم» است، «فعل» در نظر بگیرد؛ اما وقتی که در می‌یابد «رسید» در این جا یک اسم است، برداشت ذهنی خود را تغییر می‌دهد تا به مفهوم نهایی و درست برسد. این ویژگی از ابهام را در زبانشناسی «اثر کوچه باغ» می‌نامند. به‌ دلیل برخی عوامل نحوی، معنایی و حتی آوایی در صورت‌های شنیداری، خواننده یا شنونده در پردازش این ساخت‌ها با دشواری روبه‌رو می‌شود و سرعت پردازش و درک آن‌ها کاهش می‌یابد. در واقع، خواننده ابتدا ساخت نحوی‌ای را شکل می‌دهد که در ادامۀ خواندن جمله و تفکیک سازه‌ای، مشخص ‌می‌شود که این ساختاربندیِ ابتدایی نادرست است و به بازتحلیل نحوی و معنایی نیاز دارد. برای نمونه، به این رباعی از کتاب «چوارپەڕ» نگاه کنید: بارم دانه، بار م دانەێ گەنمە باخێ دامە و خانگِ سەردێ سەنمە ئشکەفت نمرچ چک چووڵێ دیتە؟ ئەو ئشکەفتە منم ک بێ تو مەنمە در خوانش اول، خواننده وقتی عبارت «بارم دانه» را می خواند، حداقل به دو تفسیر می رسد: ۱.  بار من دانه است، ۲. مرا آواره کرده‌اند. اما وقتی به مصراع‌های بعدی می‌رسد، در می‌یابد که منظور شاعر آوارگی است. و یا در رباعی زیر باز هم شاهد یک اثر کوچه باغ دیگر هستیم: باێەد دە سەرم چەتر تو بوو تا م بووِم ئەر چەتر تو بوو، کوچگ بوارێ هە خووِم ئەو شەو دە خەمت ئەور خەلیسێ واریم لەپ دا «چەم گردەڵان» دە وەێشت ئەنووِم وقتی که در مصراع اول خواننده «سەر» و «چەتر» را در کنار هم می‌بیند، ممکن است از «چەتر» به معنای «زلف یار» برسد. اما در مصراع دوم عبارت «کوچگ بوارێ» پردۀ ابهام را می‌زداید و این‌جاست که به مفهوم «محافظ و سایه بان» می‌رسد. نمونه‌هایی از این دست در «چوار پەڕ» فراوانند و با هدف دوری از اطناب، تنها به چند مورد دیگر و ابهامات آن‌ها بە صورت گذرا اشاره می‌شود که در همه آن‌ها منظور شاعر معنای دوم بوده است: صفحه ۳۹ «مەغز گەنم»: ۱. مغز خراب من، ۲. مغز دانۀ گندم صفحه ۵۴ «هێزم داگه»: ۱. هیزم فراهم کرده است، ۲. مرا بلند کرده است. صفحه ۶۹ «چەو خسه»: ۱. نگاهی انداخت، ۲. شایعه پراکنی کرد. صفحه ۷۴ « سەوزه »: ۱. یار گندم گون، ۲. سبز و خرم است. در پایان ضمن تبریک به دکتر بخشودۀ عزیز، برای ایشان آرزوی سربلندی و کامیابی می‌کنم. https://t.me/DZAkordiilam