روابطعمومی هوشمند
Статистикаسلام من علی شاکر هستم، روزنامهنگار و پژوهشگر ارتباطات و هوش مصنوعی. در این کانال با هم شیوههای تولید محتوای هوشمند برای روابطعمومیها را تمرین کنیم.
- Последний пост
- 29 дек.
- Последнее чтение
- 14 авг.
- Постов за неделю
- 0
- Всего постов
- 22
- Тип
- открытый
- Язык
- персидский
- В каталоге с
- 14 авг.
- 1/24сутки в ленте
- —
- 1/48двое суток
- —
- 1/72трое суток
- —
Оценка по просмотрам недавних постов: пост набирает почти всё за первые сутки.
Посты
📺آیا اخبار سمی است؟ 💭 «رولف دوبلی» در کتاب جنجالی خود هشدار میدهد که اخبار برای ذهن ما دقیقاً همان کاری را میکند که شکر با بدن انجام میدهد: 😵زودهضم، اشتهاآور و در عین حال به شدت سمی 🧪امروز قرار است در نشستی تخصصی، ایدههای چالشبرانگیز کتاب «پیگیر اخبار نباشید» نقد و بررسی شود. دوبلی معتقد است اخبار با تمرکز بر حوادث جنجالی و بیاهمیت، نهتنها ما را آگاه نمیکند، بلکه با تحریک مداوم سیستم عصبی و ترشح هورمون کورتیزول، ما را در وضعیت استرس مزمن و «درماندگی آموختهشده» قرار میدهد. 📉 مصرف مداوم اخبار میتواند ساختار مغز را تغییر داده و قدرت تمرکز و تفکر عمیق را از بین ببرد. 🔦در نشست امروز، «سعید ارکانزاده»، «رضا غبیشاوی» و «علی شاکر» ضمن نقد کتاب، به این پرسش پاسخ میدهند که آیا در دنیای پرآشوب امروز، رژیم گرفتن از اخبار راهی برای بازگشت به آرامش است یا فرار از مسئولیتهای اجتماعی؟ و آیا اصولا چنین توصیههایی به درد فضای رسانهای ایران میخورد؟ 🗓 امروز، دوشنبه ۸ دی | ساعت ۱۷ 📍 بلوار کشاورز، خیابان نادری، مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه
🎩 خداحافظی با چوب جادوی هریپاتر؛ چرا برای کار با هوش مصنوعی باید «روزنامهنگار» باشید؟ ✍️ علی شاکر 🤖 شاید مهمترین چالشی که در مواجهه با مدلهای زبانی بزرگ (LLM) داریم این باشد که چهطور پاسخی بهتر از ماشین بگیریم که به هدف ما نزدیکتر باشد. 🧠 در این مدت کار با ماشین دریافتهام که گذشته از بحثهای بسیار حیاتی مرتبط با #جعبه_سیاه و #اخلاق_هوش_مصنوعی -که حتماً باید جدی بگیریم- یادمان باشد که برای استفادهی روزمره بهتر است همچنان این ماشین را یک ابزار ببینیم. (گرچه میدانم با ابزارهای پیشین ساخت بشر متفاوت است). 🛠️ به این ترتیب میتوانیم درک کنیم که در مواجهه با ماشین فقط «دستور دادن» کافی نیست. چون با افسانههایی مثل غول چراغ جادو 🧞♂️ یا چوب #هری_پاتر 🪄 مواجه نیستیم. ✍️ اینجاست که نوشتن #پرامپت (به ویژه پرامپتهای انتقادی) و یادگیری #مهندسی_پرامپت مهم میشود. برای این کار هم میبایست بتوانیم یک ساختار اولیه بچینیم. 📄 تا زمانی که ندانیم چه میخواهیم و نتوانیم آن را روی کاغذ بیاوریم، یعنی در قالب کلمات بنویسیم، ماشین هم نمیتواند آنچه مد نظر ماست را فراهم کند. ⚙️ اگر فکر کردن به جزئیات و الگوریتم عملکرد یک پدیده و همچنین نوشتن این مسیر برایتان سخت است، بهتر است این مهارت را در خود تقویت کنید. اینکه «من چه میخواهم» چیزی نیست که #هوش_مصنوعی بتواند آن را برطرف کند. 🖼️ مثلاً اگر در تصویر کردن یک صحنه در قالب کلمات مشکل داشته باشید، نمیتوانید جزئیات پرامپت یک عکس را به ماشین بدهید. ❓ پس برای انجام کارهای جدی و مهم خود به کمک ابزارهای هوشمند، پیشنهادم این است که پیش از دریافت پاسخ، از ماشین بخواهید از شما سؤال بپرسد. 🧩 به پرسشها پاسخ دهید و از ماشین بخواهید یک «ساختار خالی» و عریان از محتوا برایتان طراحی کند. و این حالا شمایید که با منابعی که در اختیار ماشین قرار میدهید، آن ساختار را پر میکنید. ⛔ بگذارید خیالتان را راحت کنم؛ با یک بار پرامپت دادن به ماشین، مقاله، عکس، صوت و تصویر بهدردبخوری تحویل نمیگیرید. خودتان را خسته نکنید. 📰 اینجاست که تمرینهای مرتبط با «تصویر کردن» در کار روزنامهنگاری بسیار کمکحال است. اینکه جای صفت، از داده استفاده کنیم. 📏 مثلاً نگوییم «مرد بلندقد»، بگوییم: مردی با ۱۹۸ سانتیمتر قد. در روزنامهنگاری فقط از صفت استفاده نمیکنیم؛ بلکه تشریح میکنیم که منظورمان از آن صفت (بزرگ، کوچک، زیبا، زشت، قوی، ضعیف و…) چیست. 💬 در گفتوگو با الالامها (مثل چتجیپیتی، جمینای، دیپسیک و...) هم میبایست همین را رعایت کنیم. برای نمونه، اگر از منشی خود درخواست کنید که نامهای با این مضمون به فلان شرکت بنویسد، نویسندهی این نامه و کسی که پای آن را امضا میکند، خود شمایید، و آن کسی که زحمت تایپ را کشیده، منشی و دستیار شماست و نه نویسندهی نامه. 🚀 اکنون همهی ما دستیارانی داریم که سرعت زیادی دارند و بهرهوری ما را افزایش میدهند. وقتی بتوانیم کارهایی را که پیشتر یک سال زمان میبرد، در یک ماه انجام دهیم، در عمل داریم در زمان سفر میکنیم ⏳➡️⏩ 📊 بررسیها نشان میدهد، عمیقترین شکاف در حال حاضر، شکاف آموزش و آشنایی با این ابزارهاست. اگر میخواهیم جزو مصرفکنندگان مطلق و منفعل هوش مصنوعی نباشیم، میبایست دستکم در سطح عموم جامعه، 🗣️ اصول اولیهی صحبت با ماشین را بیاموزیم.
📰 چرا نباید/باید خبر بخوانیم؟ خبر خواندن عادت است، نه فضیلت. گاهی ما را آگاهتر میکند، گاهی فقط مضطربتر. کارگروه صلح و رسانهی انجمن علمی صلح ایران یک نشست تخصصی برگزار میکند برای مکث روی همین سؤال ساده اما آزاردهنده: 📌 خبر چه بلایی سر ما میآورد؟ 📌آیا ما را محتاطتر میکند یا افسردهتر؟ 📌آیا پیگیری نکردن اخبار از اضطراب ما کم میکند؟ 🔍 نشست نقد کتاب بهانهی این نشست نقد کتاب «پیگیر اخبار نباشید»، نوشتهی رولف دوبلی است. 👥 با حضور: سعید ارکانزاده علی شاکر رضا غبیشاوی 🗓 دوشنبه ۸ دی ⏰ ساعت ۱۷ 📍 تهران، بلوار کشاورز، خیابان نادری، رسیده به خیابان ایتالیا، مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه
💡 چهجوری با «پرامپتهای سقراطی» از ChatGPT جوابهای «هوشمندانه» بگیریم؟ خیلی از ما وقتی از هوش مصنوعی سوال میپرسیم، جوابهایی میگیریم که یا خیلی سطحی هستند یا اصلاً آن چیزی نیستند که دنبالش بودیم. 🔦مشکل کجاست؟ هوش مصنوعی مثل دوستی است که قبل از اینکه حرفتان تمام شود، وسط حرف میپرد و شروع میکند به نصیحت کردن! او «فرض» میکند که منظور شما را فهمیده، در حالی که اطلاعاتش ناقص است. راه حل: پرامپتنویسی سقراطی (Socratic Prompting) به جای اینکه مستقیم جواب بخواهید، او را مجبور کنید اول از شما سوال بپرسد. با این کار، هوش مصنوعی را از حالت «پاسخدهنده خودکار» به حالت «تفکر عمیق» میبرید. 🛠 یک فرمول ساده برای کپی کردن: این متن را کپی کنید و قبل از هر درخواستِ مهمی (در بیزنس، برنامهنویسی یا تولید محتوا) به ChatGPT بدهید: «قبل از اینکه به سوالم پاسخ بدهی، ۵ سوال شفافکننده از من بپرس تا بافتار (Context) و هدف من را دقیقاً درک کنی. بعد از اینکه پاسخهای من را گرفتی، تحلیل کن و بهترین راهکار را ارائه بده.» 📉 مقایسه دو حالت: ❌ روش معمولی: - سوال شما: «یک ایده برای فروش بیشتر کفش بده.» جواب AI: "تبلیغات اینستاگرام بروید!" (چیزی که خودتان هم میدانستید). ✅ روش سقراطی: سوال شما: «میخواهم فروش کفشهایم را بالا ببرم، اما قبلش ۵ سوال از من بپرس تا شرایطم را بفهمی.» پرسشهای هوش مصنوعی: «مشتری هدفت کیست؟ بودجهات چهقدر است؟ سایت داری یا اینستاگرام؟ مزیت رقابتی کفشهایت چیست؟..." نتیجه: بعد از پاسخ شما، او یک استراتژی دقیق و شخصیسازی شده به شما میدهد، نه یک لیست کلیشهای. ✨ چرا این روش مفید است؟ 🔹دقت بالا: جلوی حدسهای اشتباه هوش مصنوعی را میگیرد. 🔹شخصیسازی: پاسخ دقیقاً بر اساس نیاز «شما» طراحی میشود. 🔹کشف زوایای پنهان: گاهی سوالاتی که هوش مصنوعی میپرسد، باعث میشود خودتان هم متوجه نقاط ضعف کارتان بشوید. 🧠 هوش مصنوعی قرار نیست ذهن ما را بخواند، قرار است در کنار ما «فکر» کند.
از سواد انتقادی تا حکمت وجودی در هشتادمین نشست کرسی یونسکو در فضای مجازی و فرهنگ، یک مسئلهی اصلی مطرح شد: در عصر هوش مصنوعی مولد، مشکل ما دیگر «کمبود اطلاعات» نیست، بحران انتخاب و معناست. در این نشست، علی شاکر و سروش شاکر چارچوبی تازه برای بازتعریف سواد رسانهای و اطلاعاتی (MIL) ارائه کردند؛ متناسب با جهانی که از «کمیابی» عبور کرده و وارد «وفور بیپایان محتوا، تجربه و خواسته» شده است. 📌 پیام اصلی پژوهش: سواد رسانهایِ کلاسیک که فقط روی تشخیص فیکنیوز و نقد پیام تمرکز دارد، برای جهان AI کافی نیست. 🔸 پیشنهاد پژوهش: مدل چهارگانهی سواد رسانهای 1️⃣ سواد انتقادی-تحلیلی (بهروز شده با دیپفیک و الگوریتمها) 2️⃣ سواد وجودی: پرورش خواستهی اصیل، مدیریت انتخاب، خودمحدودسازی اخلاقی 3️⃣ سواد خلاق-تولیدی: کاربر بهعنوان همکار هوش مصنوعی 4️⃣ سواد شهروندی-ساختاری: توجه به عدالت و حکمرانی الگوریتمی 🎯 نتیجه: در عصر وفور، راهحل «فیلتر کردن» نیست؛ راهحل، تربیت انسانی است که بداند چه چیزی را چرا میخواهد. 🔗 خبر کامل #یونسکو #سواد_رسانهای
🎬 پرواز بر فراز درههای زمان؛ مرثیهای برای انسان در ایستگاه آخر فیلم «رؤیاهای قطار» (Train Dreams) به کارگردانی کلینت بنتلی، در شلوغی سینمای امروز که پر از انفجار دیجیتال و قهرمانهای پلاستیکی است، مثل یک سکوت حسابشده عمل میکند. سکوتی که اتفاقاً حرفهای جدیتری میزند. رابرت گرینیر، شخصیت اصلی فیلم، نه قهرمان است، نه نابغه، نه شورشی. یک کارگر سادهی راهآهن است با دستان پینهبسته، بوی چوب تازهبریده و گوشهایی که به سوت قطار عادت کردهاند. انسانی کاملاً زمینی. از همانهایی که تاریخ معمولاً حوصلهی ثبتشان را ندارد. اما فیلم دقیقاً روی همین «زندگیهای معمولیِ فراموششده» مکث میکند و یادمان میاندازد: وزنِ یک زندگی ساده، کمتر از وزنِ کهکشانها نیست. 🎥 فیلم رویاهای قطار ظاهراً روایت آمریکای اوایل قرن بیستم است، اما زیر پوستش مستقیم با انسان ۲۰۲۵ حرف میزند؛ با ما که وسط #هوش_مصنوعی، سفر فضایی و میانبرهای فناورانه، هنوز همان ترسها، همان تنهایی و همان نیاز به معنا را حمل میکنیم. فناوری امروز مثل هلیکوپتر است: از درهها و رنجها پرواز میکند. اما مقصد عوض نشده. 🎞️ سکانس پایانی فیلم، جایی که گرینیر برای اولینبار سوار هواپیمای ملخی میشود، ضربهی نهایی را میزند. در سقوط و اوج، خاطرهها هجوم میآورند، زمان فشرده میشود و او به چیزی میرسد که فیلسوفها و عارفها سالها دنبالش بودهاند: حسِ اتصال به کل. بیهیچ خطابهای. بیهیچ اغراقی. «رؤیاهای قطار» میگوید: زندگی شاید کوچک باشد، شاید حتی پوچ به نظر برسد، اما با همهی رنجهایش، هنوز زیباست و ارزش زیستن دارد. 📌 این فیلم آسان نیست. برای دیدنش باید صبر داشت، سکوت کرد و عجله نکرد. در زمانهای که همهچیز میخواهد سریعتر از ما فکر کند، این خودش یک فضیلت است. 🎞 مشخصات فیلم Train Dreams (2025) کارگردان: Clint Bentley بازیگر اصلی: Joel Edgerton ژانر: درام، وسترن شاعرانه 📎 متن کامل یادداشت را در عصرایران بخوانید
🔵 از سواد انتقادی تا حکمت وجودی: بازتعریف سواد رسانهای و اطلاعاتی در عصر افق بیپایان خواستهها با هوش مصنوعی مولد 🔴سخنرانان: علی شاکر؛ دکترای ارتباطات اجتماعی و پژوهشگر حوزه هوش مصنوعی سروش شاکر؛ پژوهشگر جامعهشناسی و هوش مصنوعی 📌هشتادمین نشست کرسی یونسکو در فضای مجازی و فرهنگ: دوفضاییشدن جهان 📆 زمان: دوشنبه 17 آذر 1404، ساعت 14:00 تا 16:00 📍مکان: خیابان کارگر شمالی، بین خیابان پانزدهم و شانزدهم، پردیس شمالی دانشگاه تهران؛ دانشکده مطالعات جهان، طبقه اول شرقی، تالار ایران ✅این نشست به صورت حضوری و برخط در زوم برگزار خواهد شد. https://lnkd.in/dgZZSneZ Meeting ID: 86548055157 Passcoee:738943 ❇️به شرکت کنندگان حضوری، گواهی شرکت در نشست اعطا میشود.
🔴 شکستن زندان شیشهای: تحلیل پدیده «سیمکارتهای سفید» و نظم نوین «نظارت معکوس» ✍️ نویسنده: علی شاکر | منبع: شفقنا رسانه این یادداشت به واکاوی رخداد اخیر (نمایش موقعیت مکانی کاربران ایرانی در پلتفرم ایکس) و افشای استفادهی مسئولان از اینترنت بدون فیلتر میپردازد و آن را نشانهای از تغییر پارادایم قدرت میداند. 🔻 ۱. از پانوپتیکون (سراسربین) تا سینوپتیکون (همگانبین) میشل فوکو با استعاره «پانوپتیکون» (Panopticon)، ساختار قدرت مدرن را توضیح میداد؛ میگفت پانوپتیکون یک برج مراقبت مرکزی است که همه زندانیان را میبیند، اما زندانیان آن را نمیبینند (دیده شدن بدون دیدن). سالها سیاست فیلترینگ در ایران تلاش کرد همین مدل را بازتولید کند: حاکمیت (برج مراقبت) بر دادهها مسلط باشد و خود در ابهام بماند. 🔦اما فناوری، این زندان شیشهای را شکست. ما اکنون وارد عصر «سینوپتیکون» (Synopticon) شدهایم (نظریه توماس ماتیِسِن). در این مدل، معادله قدرت معکوس میشود: به جای آنکه «اندکسالاران» بر تودهها نظارت کنند، این «تودهها» (بسیاران) هستند که با ابزارهای دیجیتال، حاکمان را رصد و رسوا میکنند. افشای مکان مسئولان در توییتر، مصداق بارز «نظارت معکوس» (Sousveillance) بود؛ جایی که الگوریتمها ریاکاری قانونگذاران را عریان کردند. 🔻 ۲. ظهور فئودالیسم دیجیتال: اربابان و رعایا «سیمکارت سفید» نماد یک رانت ساده نیست، بلکه تجلی «فئودالیسم اطلاعاتی» است. جامعه به دو طبقه تقسیم شده: اربابان دیجیتال: خواص متصل به قدرت که سیمکارت سفید (بدون فیلتر) دارند. این سیمکارت نه ابزار کار، بلکه نشانهی «تمایز طبقاتی» است. رعایای دیجیتال: مردم عادی که در حصار فیلترینگ، کندی سرعت و ناامنی سایبری گرفتارند و علاوه بر این حتی از دسترسی به ابزارهای هوش مصنوعی (مثل Gemini) برای رشد علمی محروماند. 🔻 ۳. تکنولوژی علیه ایدئولوژی نمایش موقعیت مکانی در ایکس (توییتر سابق) یک تصادف نبود، بلکه ذات افشاگر تکنولوژی است. این رخداد نشان داد قوانین داخلی (ممنوعیت پلتفرم) در برابر کدهای جهانی رنگ میبازند. شهروندان دیدند کسانی که از «صیانت» و محدودیت دفاع میکنند، خودشان مصرفکنندهی همان کالای ممنوعهاند. 🔻 ۴. پیامدهای ویرانگر: تحقیر و نابودی اعتماد وقتی مسئولان از اینترنت بدون فیلتر استفاده میکنند: ۱. مشروعیت قانون زائل میشود: وقتی واضع قانون خود آن را میشکند، قبح قانونشکنی برای همه میریزد. ۲. حس تحقیر و شهروند درجه ۲ بودن: دیدن توییتهای مسئولان بدون دردسرهای فیلترشکن، خشم پنهان و «درماندگی آموختهشده» ایجاد میکند. ۳. تخریب حاکمیت: خطرناکترین پیامد برای خودِ حاکمیت است؛ زیرا مسئولان چون دردِ کندی و قطعی را حس نمیکنند (چون سیمکارت سفید دارند)، تصمیماتی میگیرند که با واقعیت زیستهی مردم فرسنگها فاصله دارد. 🔻 ۵. راهکار: شفافیت رادیکال و پایان رانت در عصر بلاکچین و هوش مصنوعی، دوران «پنهانکاری تکنولوژیک» و کنترل مرکزی تمام شده است. توقف فوری سیمکارتهای سفید: همه باید شرایط برابر داشته باشند. تا سیاستگذار درد فیلترینگ را حس نکند، آن را درمان نمیکند. گذار از کنترل به توانمندسازی: به جای هزینه برای فیلترینگ ناکارآمد (که جیب دلالان VPN را پر میکند)، بودجه باید صرف «سواد دیجیتال» و حضور فعال در میادین جهانی شود. اینترنت سفید برای همه: راه نجات، بازگشت به عدالت ارتباطی است. نمیتوان جزیرهای جدا افتاده ساخت و انتظار داشت امواج دهکده جهانی دیوارهای ساحلی را ویران نکنند. 🔖 ماجرای سیمکارتهای سفید هشداری است که هیچ دیوار آتشینی نمیتواند حقیقتِ نابرابری را در عصر کلاندادهها پنهان کند. #فیلترینگ #اینترنت_طبقاتی #سیم_کارت_سفید #سواد_رسانه #عدالت_ارتباطی
🌍 چشمان بیدار الگوریتمها بر زخمهای زمین ✍️ علی شاکر 📌 در یادداشتی که برای روزنامهی «پیام ما» نوشتم، توضیح دادهام که چهطور مفهوم «نظارت معکوس» (Sousveillance) میتواند به سلاح تازهای برای دفاع از محیطزیست تبدیل شود؛ مفهومی که هنگام ترجمهی کتاب «تقاطع هوش مصنوعی و روزنامهنگاری» با آن روبهرو شدم و واقعاً ارزشش را داشت که جداگانه دربارهاش نوشته شود. 🔅برخی فرازهای این یادداشت: 🔹 خشکسالی و تخریب محیطزیست در ایران آرام و پنهان پیش میروند، اما اینترنت اشیا و هوش مصنوعی میتواند این تاریکی را روشن کند. 🔹 شهروندان و روزنامهنگاران محلی چهطور میتوانند با تصاویر ماهوارهای رایگان مثل Sentinel و Landsat، جنگلها و رودخانهها را هفتگی پایش کنند. 🔹 هوش مصنوعی چگونه الگوهای خشکیدگی، آلودگی آب یا تغییر پوشش گیاهی را قبل از وقوع فاجعه تشخیص میدهد. 🔹 الگوریتمها چهطور تناقض بین ادعاهای سازمانها و واقعیت میدانی را افشا میکنند و سبزشویی را برملا میسازند. 🔹 و البته، هشدار مهم: این فناوری همانقدر که قدرت دارد، در تولید جعل عمیق و فریب هم بهکار میرود. 🔹 پس برای نجات محیطزیست، کاشت نهال کافی نیست؛ ما به سواد الگوریتمی و روزنامهنگاران آموزشدیده نیاز داریم. 📚 این یادداشت بر اساس ایدههای کتاب «تقاطع هوش مصنوعی و روزنامهنگاری» نوشته شده؛ کتابی که نقش هوش مصنوعی را در آینده روزنامهنگاری و نظارت عمومی توضیح میدهد.
🛑 اخبار جعلی؛ تکرار «شکار جادوگران» روی دور تندِ «اقتصاد خشم» ✍️ در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا، به واکاوی پدیده «اخبار جعلی» نه بهعنوان یک آزار جانبی، بلکه بهعنوان یک بحران ساختاری پرداختم. بحرانی که ریشه در «الگوریتمها»، «اقتصادِ توجه» و نیاز تاریخی بشر به «قصهها» دارد. 🔻 مهمترین محورهای این گفتوگو: 1️⃣ سه لایه انگیزه برای تولید خبر جعلی: قدرت: ابزار دولتها برای مشروعیتزدایی از رقبا و علم. سود (اقتصاد خشم): الگوریتمها فهمیدهاند که «خشم» و دروغ جذابتر از حقیقتِ خستهکننده است؛ پس برای «کلیک» و درآمد بیشتر، نفرت را ضریب میدهند. هویت و تعلق: خطرناکترین لایه! ما گاهی دروغ را باور میکنیم نه برای اینکه فریب خوردهایم، بلکه برای اینکه حس «تعلق» به یک گروه خاص را در خود تقویت کنیم (مانند جنبش کیوانان/QAnon). 2️⃣ هیچ رسانهای مصون نیست: تفکیک رسانه رسمی و غیررسمی در این ماجرا اشتباه است. همانطور که در قرون وسطی نهادهای رسمی (کلیسا و دانشگاه) با کتاب «چکش جادوگران» به کشتار دامن زدند، امروز هم هر نهادی (رسمی یا آلترناتیو) که حفظ روایتش را بر «حقیقت» ترجیح دهد، مولد اخبار جعلی است. 3️⃣ مرگ گفتوگو و اعتماد: تبعات فیکنیوز فقط گمراهی نیست، بلکه از بین رفتن «واقعیت مشترک» است. وقتی واقعیت مشترک نباشد، گفتوگو میمیرد و خشونت جایگزین آن میشود (مثل فاجعه روهینگیا در میانمار و تاثیر الگوریتمهای فیسبوک در افزایش کشتار). 4️⃣ راهحل؛ فراتر از سواد رسانهای: توصیههای فردی مثل «سواد رسانهای» لازماند اما کافی نیستند؛ چون مغز بیولوژیک ما توان پردازش این حجم از اطلاعات را ندارد. راهحل باید سیستمی باشد. باید پرسید: آیا این پلتفرم یا رسانه، «سازوکار خوداصلاحگر» دارد یا بر خطاناپذیری خود اصرار میورزد؟ 💡 نکته پایانی: در برابر اخبار هیجانی، ایجاد یک «فاصله شناختی» کوتاه و مکث قبل از بازنشر، حیاتی است. 🔗 متن کامل مصاحبه در ایرنا
📘 ویژهنامهی «دانستنیها» با موضوع هوش مصنوعی منتشر شد شمارهی تازهی «دانستنیها» با سردبیری علی شاکر و مدیریت مسئول فریبرز بیات منتشر شده و عنوان جلدش «زندگی در یک قارهی جدید» است؛ راهنمایی برای ورود به جهان هوش مصنوعی و فهم تأثیر آن بر آیندهی بشر. 📚این شماره، نگاهی روایی اما دقیق دارد و هوش مصنوعی را همچون قارهای نو بررسی و کشف میکند. 🔅ساحل تاریخ، موتورخانهی محاسبات، شهرهای مدلهای زبانی و میدانهایی که در آن قدرت محاسبه جای گلوله را گرفته. مسئله اصلی این است که آیا هوش مصنوعی همسفر ماست یا حریفمان؟ پاسخ ساده است: انتخاب با ماست و شکاف یادگیری، بزرگترین چالش امروز است. این ویژهنامه ساختاری دراماتیک دارد تا موضوع برای خواننده شفاف شود: ✨ورود به دنیای جدید 🔍کاوش در زندگی روزمره و اکوسیستم ⚠️ مناطق پرخطر و ژئوپولیتیک 🏛️زیرساختها و ستونهای نامرئی قدرت 🧠گفتوگو با «خدایان سیلیکونی»؛ جایی که نقشه تمام میشود همراه با ابزارهای کاربردی، پرامپتهای مفید و واژهنامهی تخصصی هوش مصنوعی. 🤖پاییز ۱۴۰۴ | ویژهنامهی سفر به قارهی هفتم 🌍
📣 مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو در دانشگاه شهید بهشتی، انجمن ایرانی مطالعات زنان و گروه سفیران صلح و دوستی برگزار میکنند: ✍️ زنان خبرنگار در عصر هوش مصنوعی؛ نبرد برای حقیقت در دنیای دیجیتال 👩💻سخنرانان: 🔹 دکتر طیبه محمد دبیرکل گروه سفیران صلح و دوستی موضوع: «هوش مصنوعی، آزادی بیان و صدای زنان خبرنگار برای صلح» 🔹 دکتر علی شاکر پژوهشگر علوم ارتباطات موضوع: «الگوریتمها و آینده روایت خبری در رسانه» 🔹 سرکار خانم زهرا مشتاق پژوهشگر دوره دکتری و روزنامهنگار موضوع: «خشونت دیجیتال و زنان خبرنگار در عصر هوش مصنوعی» 🔹 دکتر کتایون مصری پژوهشگر مطالعات زنان و رسانه موضوع: «قدرت صدا و خطر سکوت: زنان خبرنگار و حقیقت جعلی» 👩💻 دبیر نشست: دکتر اصلی عباسی 🗓 تاریخ برگزاری: سهشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۴ 🕔 زمان: ساعت ۱۴ ⛓ لینک نشست: https://event.alocom.co/class/beheshti/unesco_chrpd
🧠 هوش مصنوعی دشمن روزنامهنگاری نیست؛ فرصتی است برای بازآفرینی آن در گفتوگویی که با خبرگزاری ایسنا داشتم، دربارهی اخلاق روزنامهنگاری در عصر هوش مصنوعی صحبت کردم. به نظرم، این فناوری زمین بازی رسانه را چنان تغییر داده که دیگر نمیتوان با قواعد قدیمی در آن ماند. باید از خودِ هوش مصنوعی برای بازتعریف اخلاق حرفهای کمک گرفت. ⚖️ الگوریتمها برای سرعت ساخته شدهاند، نه برای حقیقت. این یعنی اگر آگاه نباشیم، ممکن است سرعت بر دقت و صحت غلبه کند. با این حال، همان ابزار میتواند برای راستیآزمایی و تحلیل دادهها به یاری ما بیاید. 🤖 یکی از بزرگترین خطرها، سوگیری الگوریتمهاست. اگر دادهها آلوده به پیشداوریهای سیاسی یا اجتماعی باشند، ماشین هم همان خطاها را بازتولید میکند. علاوه بر آن، بسیاری از سیستمهای هوش مصنوعی مانند جعبه سیاه عمل میکنند و مشخص نیست چرا تصمیمی گرفتهاند یا چه دادهای مبنای خروجی بوده است. این موضوع، مسئولیتپذیری را پیچیده میکند. ✍️ به نظرم مرز استفاده از هوش مصنوعی در روزنامهنگاری، جایی تمام میشود که قضاوت، خلاقیت و همدلی انسانی آغاز میشود. ماشین میتواند تحلیل کند، اما نمیتواند حس کند، تجربه کند یا اعتماد یک منبع خبری را به دست آورد. 🚀 هوش مصنوعی تهدید نیست؛ تهدید واقعی، مقاومت در برابر تغییر و منفعل نگهداشتن تفکر انتقادی نسبت به این فناوری است. 🏆 آینده از آنِ روزنامهنگارانی است که یاد بگیرند چگونه از این ابزار برای افزایش بهرهوری و خلاقیت استفاده کنند، نه آن که از آن بترسند. 🔗 گفتوگوی کامل با ایسنا را در این پیوند بخوانید
🧠📚 فراتر از کارآگاهبازی؛ بازطراحی تکالیف، راهبردی پایدار برای همزیستی اخلاقی با هوش مصنوعی 🤖 ورود ابزارهای هوش مصنوعی به فضای آکادمیک، دانشگاهها را با یک چالش جدی روبهرو کرده است: چگونه میتوان مرز میان «استفادهی آموزشی» و «تقلب علمی» را مشخص کرد؟ ⚠️ وابستگی کامل دانشجویان به این ابزارها برای نگارش تکالیف و پایاننامه، خطرات بزرگی به همراه دارد: 🧩 تضعیف تفکر انتقادی: دانشجو از فرآیند یادگیری، تحلیل و حل مسئله محروم میشود. 📉 ورود اطلاعات نادرست: هوش مصنوعی گاهی دچار «توهم» شده و منابع جعلی یا دادههای غلط تولید میکند که چرخه علم را مخدوش میسازد. 🔁 تکرار به جای نوآوری: هدف علم، تولید دانش جدید است، نه بازآرایی اطلاعات موجود. 🕵️♀️ آیا ابزارهای تشخیص متن راهحل هستند؟ اتکای صرف به ابزارهای ضدتقلب، یک راهبرد پایدار نیست. چون این ابزارها: ❌ صددرصد دقیق نیستند و نرخ خطا دارند. 🇮🇷 در تشخیص متون فارسی ممکن است دقت کمتری داشته باشند. ⏳ همواره یک قدم از نسخههای جدیدتر هوش مصنوعی عقبتر هستند. 🎯 مهمتر از شناسایی تقلب، پیشگیری از آن است. نقش استاد و دانشگاه، کارآگاهی برای یافتن متقلب نیست. 🧩 راهحل: بازطراحی فرآیندهای آموزشی به جای تمرکز بر «محصول نهایی»، باید بر «فرآیند تفکر» دانشجو تمرکز کرد. این امر از طریق راهکارهای زیر ممکن است: 💡 طراحی تکالیف خلاقانه: از دانشجو خواسته شود از دل زندگی روزمره خود و با نگاهی تخصصی به رشتهاش، «سوال» طراحی کرده و به آن پاسخ دهد. 🎙️ استفاده از روشهای ارزیابی جایگزین: ارائههای شفاهی، پروژههای عملی و آزمونهای حضوری، امکان تقلب را کاهش داده و دانشجو را به درگیری عمیق با محتوا تشویق میکند. 🪞 اصل محوری: شفافیت و مسئولیتپذیری مهمترین بند در هر چارچوب اخلاقی باید اصل «شفافیت و مسئولیتپذیری نهایی مؤلف» باشد. یعنی: 🧾 دانشجو موظف است هرگونه استفاده از هوش مصنوعی را شفاف اعلام کند، اما مسئولیت کامل صحت، اصالت و اخلاق علمی محتوا، بدون هیچ قید و شرطی، بر عهده او به عنوان مؤلف انسانی است. 🌱 این رویکرد، راه را برای استفادهی سازنده از فناوری باز میگذارد و همزمان، صداقت و مسئولیتپذیری را در قلب نظام آکادمیک حفظ میکند. 🔗مشروح گفتوگوی علی شاکر با خبرگزاری آنا
فصل یازدهم (پایانی) کتاب پیوندگاه | ⛓️💻 پردهی سیلیکونی: جهان چگونه در حال تقسیم شدن است؟ 🖌️ نویسنده: یووال نوح هراری 📝 مترجم: علی شاکر 👀 در فصل دهم دیدیم که استبداد الگوریتمی چگونه میتواند کنترل کامل بر جوامع انسانی ایجاد کند. اما فصل یازدهم و نهایی کتاب «پیوندگاه» ما را به مرحلهی تازهای از این کنترل میبرد؛ تقسیم دیجیتال جهان. 🔍 محورهای کلیدی فصل نهایی کتاب «پیوندگاه»: 1️⃣ از پرده آهنین تا پرده سیلیکونی 🔹 نویسنده هشدار میدهد که جهان وارد جنگ سردی تازه شده است، با دیواری از «کُد» به جای سیمخاردار. 🔹 این دیوار، جهان را به دو امپراتوری دیجیتال تقسیم میکند؛ یکی با محوریت آمریکا 🇺🇸، دیگری چین 🇨🇳. 🔹 در چین، فناوری در خدمت دولت است؛ در آمریکا، در خدمت سود شرکتها. نتیجه؟ دو جهان ناسازگار که بقیه باید یکی را انتخاب کنند. 2️⃣ وب جهانی یا پیلههای جداگانه؟ 🔹 رؤیای «وب جهانی» در حال فروپاشی است. 🔹 الگوریتمها، کاربران را در پیلههایی از محتوا و جهانبینی خود حبس کردهاند. 🔹 هر گوشی، مرز جدیدی است؛ هر اپلیکیشن، گذرنامهای برای زیستن در یکی از دو جهان دیجیتال. 3️⃣ شکاف فرهنگی: ذهن در برابر بدن 🔹 نویسنده پیشبینی میکند این جدایی دیجیتال به شکاف فلسفی و فرهنگی عمیقتری منجر شود؛ به طوری که در یک جهان، «ذهن» و زندگی مجازی اصل است؛ در دیگری، «بدن» و واقعیت فیزیکی. 🔹 چنین اختلافی میتواند خطرناکتر از همهی جنگهای مذهبی تاریخ باشد. 4️⃣ از جنگ کد تا جنگ داغ 💥 🔹 جنگ سایبری، مرز میان رقابت اقتصادی و درگیری نظامی را محو کرده است. 🔹 برخلاف جنگ هستهای، جنگ دیجیتال پیشبینیپذیر نیست و میتواند بهسادگی از «حمله به دادهها» به «حمله به انسانها» بینجامد. 🔹 جهان بدون اعتماد متقابل، حتی از یک ویروس نرمافزاری میتواند شعلهور شود. 5️⃣ درس اخلاقی کتاب: پیوند بهجای جدایی 🔹 هراری در پایان تأکید میکند که همکاری جهانی، نفی میهنپرستی نیست. 🔹 همانطور که در جامجهانی ⚽️ ملتها با تمام وجود رقابت میکنند اما زیر یک قانون بازی میکنند، کشورها هم باید برای مهار فناوریهای خطرناک مثل #هوش_مصنوعی، به قوانین مشترک جهانی تن دهند. ⚠️ پیام هشدار فصل یازدهم: ما در نقطهی عطفی تاریخی ایستادهایم. یا در پیلههای دیجیتال خود محبوس میشویم و بهسوی درگیری میرویم یا با پذیرش تفاوتها، برای نجات آینده مشترکمان، پیوندهای جهانی را دوباره میسازیم. 📚 فصول پیشین: 🔹 فصل اول | اطلاعات، پل ارتباطی میان انسانها و جهان 🔹 فصل دوم | قدرت داستان و پیوندهای نامرئی انسان 🔹 فصل سوم | وقتی ببرهای کاغذی گاز میگیرند 🔹 فصل چهارم | از شکار جادوگران تا هوش مصنوعی حقیقتجو 🔹 فصل پنجم | نبرد شبکههای اطلاعاتی از عصر حجر تا عصر رسانه 🔹 فصل ششم | وقتی ماشینها تصمیم میگیرند و ایده خلق میکنند 🔹 فصل هفتم | شبکهای که هرگز نمیخوابد: پایان حریم خصوصی 🔹 فصل هشتم | خطاپذیر: شبکه اغلب اشتباه میکند 🔹 فصل نهم | دموکراسیها: آیا هنوز میتوانیم گفتوگو کنیم؟ 🔹 فصل دهم | تمامیتخواهی: تمام قدرت در دست الگوریتمها؟ 📎 فصل یازدهم (پایانی) کتاب پیوندگاه را از اینجا بخوانید.
🎧 نسخهی شنیداری خلاصهی کتاب «خبرسازان»: راهنمای بقا در عصر هوش مصنوعی 🤖📰 صنعت خبر در بحران است؛ مدل سنتی روزنامهنگاری دیگر پاسخگو نیست. در این میان، هوش مصنوعی به صحنه آمده—برای برخی رهاییبخش و برای برخی، پایانبخش یک عصر. کتاب «خبرسازان: هوش مصنوعی و آیندهی روزنامهنگاری» نوشتهی فرانچسکو مارکُنی و ترجمهی علی شاکر (انتشارات همشهری، ۱۴۰۲) روایت دقیق و تجربی از درون تحریریههای بزرگ جهان است و نقشهای واقعگرایانه برای بازآفرینی روزنامهنگاری در عصر هوش مصنوعی ارائه میدهد. مارکُنی با تشخیص بحران «فرآیند» در تحریریهها، مدل تازهای به نام «روزنامهنگاری بازآرا» معرفی میکند: همکاری انسان و ماشین برای تولید سریعتر، دقیقتر و شخصیتر محتوا. در این الگو، خبرنگار حذف نمیشود؛ بلکه با ابزارهای هوشمند توانمند میشود تا به کار اصلی خود یعنی تحلیل، تحقیق و روایت انسانی بپردازد. کتاب بهدور از شعار، بر فرهنگسازی و آموزش تمرکز دارد، اما چالشهای اخلاقی و خطر سوگیری الگوریتمها را کمتر واکاوی میکند. بااینحال پیام آن روشن است: آینده از قبل آغاز شده و انتخاب با ماست که چطور از فناوری برای حفظ انسانیت در خبر استفاده کنیم. 🎙️ این خلاصهی شنیداری به کمک ابزار هوشمند NotebookLM ساخته شده و شنیدن آن برای هر روزنامهنگار، پژوهشگر یا دانشجوی علاقهمند به آیندهی رسانه ضروری است. 🔗 گوش کنید در سایت همشهری
✨ آینده را در دست بگیرید؛ رمزگشایی از هوش مصنوعی برای زندگی امروز 📣 کارگاه ۴ ساعتهی «جادوی دیجیتال در دستان شما» 👨🏫 مدرس: علی شاکر، دکتری علوم ارتباطات اجتماعی و پژوهشگر هوش مصنوعی 📆 زمان برگزاری: پنجشنبه، ۸ آبان ۱۴۰۴ – ساعت ۹ صبح 📍 محل برگزاری: خانۀ مانیا، نیاوران 💻 نوع برگزاری: حضوری و آنلاین در جهانی که هوش مصنوعی بهسرعت در زندگی روزمرهمان جا خوش کرده، دانستن چگونگی *زیستن هوشمندانه* مهمتر از خودِ فناوری است. این کارگاه برای پدران و مادرانی طراحی شده که میخواهند فرزندانشان را آگاهانه با آینده همراه کنند، برای کارمندانی که میخواهند بهرهوری را افزایش دهند بیآنکه از احساس و خلاقیت انسانی دور شوند، و برای نوجوانانی که میخواهند بدانند پشت چتباتها، فیلترها و پیشنهادهای هوشمند چه میگذرد. 🎯 دربارهی این موضوعها گپ میزنیم: 🔹 چهطور از هوش مصنوعی در خانه، مدرسه و محل کار استفاده کنیم بدون اینکه اسیرش شویم. 🔹 چگونه مرز باریک بین کمک گرفتن از فناوری و وابستگی به آن را تشخیص دهید. 🔹 با خطراتی مثل اخبار جعلی، نقض حریم خصوصی و قضاوت ناعادلانه چگونه مواجه شویم. 🔹و چهطور از این فناوری برای تقویت روابط انسانی استفاده کنیم، نه جایگزینی آن. 🤝 هوش مصنوعی آمده تا زندگی را آسانتر کند، اما انسانیت و مسئولیت هنوز با ماست. خوب است همگی یاد بگیریم چگونه با اخلاق، آگاهی و کمی کنجکاوی شیطنتآمیز در این دنیا، آینده را در دستان خود نگه داریم. ⏰ ۴ ساعت آموزشی در یک جلسه ☕ شامل دو بخش تعاملی، تمرینهای عملی و گفتوگوهای اخلاقی 📞 برای اطلاع از جزئیات و ثبتنام: تلگرام | واتساپ | اینستاگرام ۰۹۳۰۳۹۴۵۲۳۳ 📲 @echopia_group 🏡 @maniahome_ #هوش_مصنوعی #خانواده #آینده #زندگی_دیجیتال #علی_شاکر #کارگاه_آموزشی #AI #اخلاق_دیجیتال #یادگیری_نو
فصل دهم کتاب پیوندگاه | 🤖 تمامیتخواهی: تمام قدرت در دست الگوریتمها؟ 🖌️نویسنده: نووال نوح هراری 📝مترجم: علی شاکر 👀 در فصل نهم دیدیم که دموکراسیها برای بقا در عصر هوش مصنوعی باید شفاف، انعطافپذیر و تمرکززداییشده باقی بمانند. 🏛️ اما فصل دهم ما را وارد قلمرو تاریکتری میکند: جهان استبداد و تمامیتخواهی در عصر الگوریتمها. هراری میپرسد: آیا هوش مصنوعی میتواند آرزوی قدیمی دیکتاتورها برای «کنترل کامل» را محقق کند؟ 🔍 محورهای کلیدی فصل دهم: 1️⃣ بازگشت قدرت متمرکز 🔹 در گذشته، دیکتاتوریها در پردازش حجم عظیم دادهها ناتوان بودند؛ اما حالا #هوش_مصنوعی همان ابزاری است که استالینها و پادشاهان مُطلقه در خواب میدیدند. 🔹 هوش مصنوعی با دادههای بیشتر قویتر میشود، نه گیجتر — برعکس انسانها. 2️⃣ چرخه سلطه الگوریتمی 🔹 غولهایی مثل گوگل یا الگوریتمهای چینی با دسترسی به دادههای میلیاردها انسان، در حال بازتولید همان منطق قدرت متمرکزند. 🔹 الگوریتمی که بیشترین داده را دارد، همیشه هوشمندتر و جذابتر میشود — و این چرخه، رقیبان کوچک را نابود میکند. 3️⃣ بلاکچین و توهم دموکراسی 🔹 حتی فناوریهایی مثل بلاکچین هم از کنترل دیکتاتورها در امان نیستند. 🔹 اگر یک دولت ۵۱ درصد از حسابها را در اختیار بگیرد، میتواند نهفقط آینده بلکه حتی گذشته را بازنویسی کند — همانطور که استالین تاریخ را پاک میکرد. 4️⃣ زندان رباتها 🔹 رژیمهای استبدادی نمیدانند چگونه رباتها را بترسانند. 🔹 رباتها از زندان، تهدید و شکنجه نمیترسند؛ اگر یاد بگیرند، ممکن است شروع به طرح پرسشهایی کنند که انسانها از گفتنشان میترسند. 🔹 طنز ماجرا آنجاست که هوش مصنوعی ممکن است حقیقت را به زبان بیاورد در حالی که انسانها سکوت کردهاند. 5️⃣ خطر وارونگی قدرت 🔹 بزرگترین تهدید برای دیکتاتورها دیگر مردم نیستند، بلکه الگوریتمهاییاند که ممکن است بهتدریج کنترل را از آنها بگیرند. 🔹 رهبر بزرگِ قرن ۲۱ ممکن است به عروسک خیمهشببازیِ سامانهای بدل شود که خودش ساخته است. 6️⃣ درس تاریخی از روم 🔹 نویسنده با مثال تیبریوس و فرماندهاش سیانوس نشان میدهد که هرگاه کانالهای اطلاعاتی در دست یک فرد یا نهاد متمرکز شوند، همان نقطه به مرکز واقعی قدرت بدل میشود. 🔹 امروز نیز هر دولتی که تمام دادهها را در دست یک هوش مصنوعی واحد جمع کند، دیر یا زود اسیر همان هیولای خود خواهد شد. ⚠️ پیام هشدار فصل دهم: رژیمهای استبدادی آمادهاند تا ایمان کورکورانهی خود به «رهبر خطاناپذیر» را به «الگوریتم خطاناپذیر» منتقل کنند — و این خطرناکتر از هر دیکتاتوری انسانی است. اگر هوش مصنوعی را بیچونوچرا باور کنند، خطاهای آن میتواند فاجعهبار و غیرقابل اصلاح باشد. 🌍 همانطور که پس از جنگ جهانی دوم، دانشمندان جهان برای مهار بمب اتم متحد شدند، امروز نیز بشریت باید در برابر بمبِ داده و الگوریتم، به یاد انسانیت خود بیفتد. 📚 فصول پیشین: 🔹 فصل اول | اطلاعات، پل ارتباطی میان انسانها و جهان 🔹 فصل دوم | قدرت داستان و پیوندهای نامرئی انسان 🔹 فصل سوم | وقتی ببرهای کاغذی گاز میگیرند 🔹 فصل چهارم | از شکار جادوگران تا هوش مصنوعی حقیقتجو 🔹 فصل پنجم | نبرد شبکههای اطلاعاتی از عصر حجر تا عصر رسانه 🔹 فصل ششم | وقتی ماشینها تصمیم میگیرند و ایده خلق میکنند 🔹 فصل هفتم | شبکهای که هرگز نمیخوابد: پایان حریم خصوصی 🔹 فصل هشتم | خطاپذیر: شبکه اغلب اشتباه میکند 🔹 فصل نهم | دموکراسیها: آیا هنوز میتوانیم گفتوگو کنیم؟ 📎 فصل دهم کتاب پیوندگاه را از اینجا بخوانید.
🔬🐾 هوش مصنوعی در خدمت دامپزشکی نوین 🎓مدتی پیش به دعوت دکتر نیاسری عزیز، استاد برجستهی دامپزشکی دانشگاه تهران، در جمع اعضای هیأت علمی دانشکدههای دامپزشکی کشور شرکت کردم. 📚این تجربه برایم چالشی بزرگ بود — چون بدون کمک ابزارهای هوش مصنوعی، خواندن و خلاصهسازی منابع پیچیدهی انگلیسی در حوزهی دامپزشکی ممکن نبود. 🤖 🎧در این فایل صوتی که با NotebookLM ساختهام، خلاصهای از تازهترین کاربردهای هوش مصنوعی در دامپزشکی و پژوهشهای آکادمیک این حوزه را میشنوید. 🐶
https://seed.bytedance.com/en/seedream4_0