BuxDU Kimyo va neft-gaz texnologiyalari kafedrasi

🧪💎 Yuqori bosimda magniy telluritning yangi kristall tuzilishi olindi 🔬 [ChemistryViews](https://www.chemistryviews.org/high-pressure-route-to-a-novel-magnesium-tellurite-structure/?utm_source=chatgpt.com) 2026-yil 12-avgust kuni noorganik materiallar kimyosiga oid yangi natijani e’lon qildi. Gunter Heymann va Benjamin J. Pullicino boshchiligidagi tadqiqotchilar ma’lum magniy tellurit birikmasini multianvil press yordamida yuqori bosim sharoitida qayta ishlash orqali uning yangi kristall fazasini olishga muvaffaq bo‘lishdi. ⚗️ Nima yangilik? Yuqori bosim atomlarning odatdagi sharoitda yuzaga kelmaydigan tarzda qayta joylashishiga imkon beradi. Natijada bir xil kimyoviy tarkib saqlangan holda moddaning yangi kristall strukturasi hosil bo‘lishi mumkin. Bu esa uning fizik-kimyoviy xossalarini sezilarli o‘zgartirishi mumkin. 💡 Amaliy ahamiyati: telluritlar optik, elektron va funksional materiallar kimyosida qiziqish uyg‘otadi. Yangi yuqori bosimli fazalarning olinishi yangi optik materiallar, funksional oksidlar va noodatiy elektron xossalarga ega kristallarni maqsadli izlash uchun yangi imkoniyat yaratadi. Shu bilan birga, tadqiqot yuqori bosimli sintezning odatiy sharoitda mavjud bo‘lmagan noorganik birikmalarni yaratishdagi imkoniyatini yana bir bor ko‘rsatmoqda. 📚 Manba: ChemistryViews, 12.08.2026 [Maqolani o‘qish](https://www.chemistryviews.org/high-pressure-route-to-a-novel-magnesium-tellurite-structure/?utm_source=chatgpt.com) #Kimyo #NoorganikKimyo #Materialshunoslik #Tellurit #Magniy #KristallKimyo #HighPressureChemistry #FunctionalMaterials #ChemistryViews #IlmiyYangilik

🧪💡 Ko‘rinadigan yorug‘lik yordamida nitroalkanlardan murakkab alkenlar olishning yangi usuli yaratildi 🔬 [Chemical & Engineering News (C&EN)](https://cen.acs.org/synthesis/light-knits-nitroalkanes-into-alkenes/104/web/2026/08) 2026-yil 11-avgust kuni organik sintez uchun qiziqarli yangi reaksiyani yoritdi. Germaniya va AQShdagi ikki mustaqil tadqiqot guruhi oddiy nitroalkan molekulalarini ko‘rinadigan yorug‘lik ta’sirida birlashtirib, tri- va tetrasubstitutsiyalangan alkenlar olish mumkinligini ko‘rsatdi. ⚗️ Alkenlarni sintez qilishda Wittig, metatezis, Julia va McMurry reaksiyalari keng qo‘llanadi. Biroq sterik jihatdan murakkab, ko‘p substitutsiyalangan C=C bog‘larini hosil qilishda bu usullar cheklanishi mumkin. Yangi fotokimyoviy denitrativ olefinlanish esa aynan shunday molekulalarni nisbatan oddiy nitroalkanlardan yaratishga imkon beradi. ☀️ Reaksiyaning asosida α-nitroalkil radikallari kimyosi yotadi. Nitroalkanlardan hosil bo‘lgan nitronatlar binafsha yoki ko‘k yorug‘lik bilan faollashtiriladi, so‘ng ikki uglerod fragmenti birikib, nitro guruhlari ajralishi natijasida yangi C=C bog‘i hosil bo‘ladi. AQSh guruhi hatto metall katalizatorsiz variantni namoyish qilgan. 🎯 Amaliy ahamiyati: bu yondashuv dori molekulalaridagi murakkab alken fragmentlarini sintez qilish, medicinal kimyoda yangi birikmalar kutubxonalarini yaratish va klassik olefinlanish usullariga qo‘shimcha sintetik yo‘l sifatida ayniqsa istiqbolli. Tadqiqotchilar keyingi bosqichda reaksiyaning stereoselektivligini yanada boshqarish imkoniyatlarini o‘rganmoqdalar. 📚 Asosiy ilmiy ishlar Journal of the American Chemical Society jurnalida chop etilgan: DOI: 10.1021/jacs.6c06459 va 10.1021/jacs.6c06460. #Kimyo #OrganikKimyo #Fotokimyo #Alkenlar #Nitroalkanlar #Olefinlanish #OrganicSynthesis #JACS #ACS #CEN #IlmiyYangilik

✍️✍️✍️✍️✍️ 📘Yangi o‘quv yiliga izchil tayyorgarlik: BuxDU rektori fakultetdagi jarayonlar bilan yaqindan tanishdi Buxoro davlat universiteti rektori Obidjon Xamidov Tabiiy fanlar va agrobiotexnologiya fakultetida bo‘lib, yangi 2026/2027-o‘quv yiliga tayyorgarlik doirasida amalga oshirilayotgan ishlar, mavjud infratuzilma hamda ta’lim, ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasiga qaratilgan amaliy jarayonlar bilan yaqindan tanishdi. O‘rganishlar dastlab fakultetning tajriba xo‘jaligidan boshlandi. Rektor bu yerda hamkorlik asosida yetishtirilayotgan payvand ko‘chatlarning holati, rastoropsha o‘simligi va dendrologiya bog‘idagi parvarish jarayonlari, shuningdek, oziq-bop hamda serhosil surg‘unli makkajo‘xori ekinlarining rivojlanishini ko‘zdan kechirdi. Mutaxassislar bilan ekinlarni parvarishlash, tajriba maydonlaridan ilmiy-tadqiqot va o‘quv-amaliy jarayonlarda yanada samarali foydalanish masalalari yuzasidan fikr almashildi. Shundan so‘ng fakultetning yangi o‘quv yiliga tayyorgarlik holati o‘rganildi. Xususan, Kimyo va neft-gaz texnologiyasi kafedrasining yangi dislokatsiyasi, laboratoriyalarni joylashtirish va zarur sharoitlarni yaratish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar ko‘rib chiqildi. Fakultetdagi ilmiy va o‘quv laboratoriyalarining amaliy mashg‘ulotlar hamda tadqiqot jarayonlariga tayyorligi, mavjud moddiy-texnik bazadan unumli foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratildi. Shuningdek, fakultet qoshida faoliyat yuritayotgan ikkita spin-off korxonasi faoliyati bilan tanishilib, ilmiy ishlanmalarni amaliyotga tatbiq etish, ularni ishlab chiqarish bilan bog‘lash va universitet olimlarining innovatsion g‘oyalarini tijoratlashtirish imkoniyatlari muhokama qilindi. Fakultet hududidagi obodonlashtirish va tartibga keltirish ishlari ham ko‘zdan kechirilib, yangi o‘quv yilini munosib kutib olish yuzasidan mas’ullarga tegishli topshiriqlar berildi. Tashrif doirasida rektor “Bereket Kimyo Agro” MChJ QK ta’sischisi Omer Manap boshchiligidagi jamoa bilan ham muloqot qildi. Suhbat davomida universitet va ishlab chiqarish korxonasi o‘rtasidagi hamkorlikni yanada rivojlantirish, ilmiy salohiyatni real ishlab chiqarish ehtiyojlari bilan uyg‘unlashtirish hamda soha uchun zamonaviy bilim va amaliy ko‘nikmalarga ega mutaxassislarni tayyorlash masalalari muhokama qilindi. Ayniqsa, talabalarning ishlab chiqarish sharoitida amaliy tajriba orttirishi, professor-o‘qituvchilar va korxona mutaxassislari ishtirokida ilmiy-amaliy loyihalarni amalga oshirish, istiqbolli ishlanmalarni ishlab chiqarishga joriy etish hamda o‘zaro manfaatli yangi tashabbuslarni ro‘yobga chiqarish bo‘yicha fikr almashildi. Buxoro davlat universitetida yangi o‘quv yiliga tayyorgarlik ishlari ta’lim sifati, zamonaviy infratuzilma, ilmiy tadqiqot va ishlab chiqarish integratsiyasini yagona tizimda rivojlantirish tamoyili asosida izchil davom ettirilmoqda. Asosiy maqsad — talaba-yoshlar uchun munosib ta’lim va ilmiy muhit yaratish, nazariy bilimlarni amaliyot bilan uyg‘unlashtirish hamda mehnat bozori talablariga javob beradigan raqobatbardosh mutaxassislarni tayyorlashdir. Bizni kuzatishda davom eting: 🌐 Telegram 🌐 Facebook

✍️✍️✍️✍️✍️ 📘“MENING OBOD XONADONIM”: OBODLIK OILADAN BOSHLANADI! Buxoro davlat universitetida davom etayotgan “Mening obod xonadonim” tanlovi doirasida universitet jamoasi vakillaridan foto va videomateriallar kelib tushmoqda. Navbatdagi material BuxDU professori Umarov Baqo Baqoyevichning xonadonidan. Xonadonning ozodaligi, saranjom-sarishtaligi, ko‘kalamzorlashtirilgani va fayzli muhiti obodlik madaniyatining go‘zal namunasidir. Obod xonadon — obod mahalla, obod yurt ko‘zgusi! #MeningObodXonadonim #BuxDU #Dolzarb40Kun #Obodlik #Mustaqillik35 ✅ Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimiz: 🌐  BuxDU.uz | ✅ Telegram | 🌐 Instagram | ✅ Facebook | 📹 Youtube

😁 KIMYO + ✈️SUN’IY INTELLEKT 😄Sun’iy intellekt kimyoviy reaksiyalarni bashorat qilish, optimal katalizator va reaksiya sharoitlarini tanlashda tobora muhim vositaga aylanmoqda. Biroq bunday modellar uchun asosiy cheklovlardan biri bu katta hajmdagi, standartlashtirilgan va taqqoslash mumkin bo‘lgan eksperimental ma’lumotlarning yetishmasligidir. 🌍2026-yilda Michigan universiteti tadqiqotchilari ushbu muammoga amaliy yechim sifatida 50 688 ta C–N bog‘i hosil bo‘lish reaksiyasidan iborat ochiq eksperimental dataset yaratdilar. Tadqiqot natijalari Journal of the American Chemical Society jurnalida e’lon qilindi. 🧪Mualliflar 2 xil amin va 4 xil arilgalogenid ishtirokidagi C–N coupling reaksiyalarini ultra-yuqori unumdorlikdagi eksperimental skrining orqali o‘rgandilar. Tajribalar 1536 quduqli mikroplyonkalar yordamida avtomatlashtirilgan tarzda bajarildi. Open Reaction Database tavsifida aynan 50 688 ta reaksiya qayd etilgan. Tadqiqotchilar minglab kombinatsiyalar doirasida 33 ta metall katalizator, 166 ta ligand, 17 ta asos, 4 ta erituvchi va 3 xil harorat rejimini sinovdan o‘tkazdilar. Reaksiya mahsulotlari va unumlari UPLC/MS usuli yordamida tahlil qilindi. 🧪C–N bog‘ini hosil qiluvchi reaksiyalar farmatsevtika va organik sintezda keng qo‘llanadi. Amaliyotda palladiy asosidagi katalitik tizimlar yuqori samaradorlik ko‘rsatishi mumkin, biroq palladiy qimmat va ta’minot zanjiri jihatidan cheklangan resurs hisoblanadi. 👨‍🔬 Tadqiqotchilar Pd, Ni va Cu katalitik tizimlarini bevosita solishtirish mumkin bo‘lgan eksperimental makon yaratishga alohida e’tibor qaratgan. Bu esa kelajakda AI modellariga qimmat katalizator o‘rniga arzonroq yoki mavjudroq alternativalarni tanlashda yordam berishi mumkin. 🤖AI uchun bu datasetning asosiy qiymati nimada? 🧪Ko‘plab mavjud kimyoviy ma’lumotlar bazalari keng, ammo sayoz. Juda ko‘p substratlar haqida ma’lumot mavjud, biroq reaksiya sharoitlari sistematik ravishda o‘zgartirilmagan. Mazkur dataset esa aksincha tor, ammo chuqur tamoyilda tuzilgan. Bir xil substratlar uchun juda ko‘p katalizator, ligand, asos, erituvchi va harorat kombinatsiyalari sinovdan o‘tkazilgan. Bu reaction prediction va reaction optimization algoritmlarini o‘qitish hamda ularning yangi katalitik tizimga bilimni ko‘chira olish qobiliyatini baholash uchun ayniqsa qimmatli. 🧩50 mingdan ortiq tajriba faqat AI uchun dataset yaratish bilan cheklanmagan. Tahlil natijasida tadqiqotchilar turli metall katalizatorlari bilan ishlay oladigan ayrim fosfin va N-geterosiklik karben ligandlarini aniqlagan. 🧪Ayrim sharoitlarda C–N bog‘i metall katalizatorsiz ham hosil bo‘lishi kuzatilgan. Bu kuchli asoslar ishtirokida alternativ mexanizmlar, jumladan aryne yo‘li mavjud bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatgan. JACS maqolasining o‘zida ham C–N coupling reaksiyalaridagi mexanistik xilma-xillik alohida ta’kidlangan. 📂Tadqiqotchilar datasetni Open Reaction Database platformasiga joylashtirgan. Bu bazaning afzalligi — ma’lumotlar kompyuter tomonidan qayta ishlanishi mumkin bo‘lgan standart formatda saqlanadi va boshqa tadqiqotchilar ularni AI, machine learning hamda reaction prediction modellarini ishlab chiqishda ishlatishi mumkin. 🎯Bu ish biz uchun ham juda muhim metodologik xulosani beradi: Zamonaviy laboratoriya tajribasi faqat maqola tayyorlash uchun emas, balki kelajakdagi sun’iy intellekt modeli uchun ham ma’lumot manbai bo‘lishi mumkin 🟢Kataliz, noorganik materiallar, sorbentlar, mineral va texnogen xomashyoni qayta ishlash, o‘g‘itlar, elektrokimyo va boshqa yo‘nalishlarda eksperimental natijalarni boshidanoq strukturali, raqamlashtirilgan va mashina o‘qiy oladigan formatda yig‘ish kelajakda o‘zimizning ilmiy datasetlarimiz va AI-modellarimizni yaratishga zamin bo‘lishi mumkin. 😁 UNKI — ilmiy innovatsiyalar, zamonaviy tadqiqotlar va kelajak sari intilish maskani. ➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖ 🌐 https://t.me/unkiuz 😎Telegram |🌐Websayt 😎Facebook |😎YouTube|😎Instagram

⚡️Бир замонлар европаликлар кийим нималигини билмай, мол терисига ўраниб юрганда, осиёликлар пахта-ипак матоларини танлаб кийишарди. Ислом маданиятини ҳам ёлғиз араблар яратмаганлар.Унда турк, форс, ҳинд ва бошқа қавмларнинг ҳам улуши бор. Исмоилбек  ГАСПИРАЛИ

🧬💊 “Molekulyar yelimlar”ni topishning yangi usuli: hujayraning o‘zi dori molekulasini faollashtiradi 🔬 [Chemical & Engineering News (C&EN)](https://cen.acs.org/pharmaceuticals/drug-discovery/new-screening-platform-finds-molecular-glues/104/web/2026/08) 2026-yil 10-avgust kuni oqsillarni maqsadli parchalatishga mo‘ljallangan dorilarni yaratishda qiziqarli yangi natija haqida xabar berdi. Tadqiqotchilar bir vaqtning o‘zida ko‘plab kichik molekulalarni turli E3 ubiquitin-ligazalar bilan tekshiruvchi multipleks skrining platformasini ishlab chiqdilar. 🧪 Skrining natijasida M12 deb nomlangan birikma aniqlandi. Eng qiziq jihati — M12 dastlab faol “molekulyar yelim” emas. Hujayra muhitida u glutation bilan kon’yugatsiyalanib, faol metabolitga aylanadi. Hosil bo‘lgan molekula DCAF11 E3-ligazasi bilan saraton bilan bog‘liq DDX18 RNK-helikazasini birlashtiradi va DDX18 ning hujayra tomonidan parchalanishiga olib keladi. Mexanizm cryo-EM va biokimyoviy tajribalar bilan tasdiqlangan. 💡 Nima uchun bu muhim? Hozirgi klinik ahamiyatga ega molekulyar yelimlar inson genomidagi qariyb 600 ta E3-ligazaning juda kichik qismidan foydalanadi. Yangi platforma esa ilgari deyarli foydalanilmagan ligazalarni aniqlash va “dori bilan nishonga olish qiyin” oqsillarni hujayraning o‘z utilizatsiya tizimi orqali yo‘q qilish imkoniyatini kengaytirishi mumkin. 🎯 Amaliy istiqbol: saratonga qarshi yangi preparatlar, targeted protein degradation (TPD) texnologiyalari va hujayrada metabolizm natijasida faollashadigan yangi avlod prodrug molekulalarini yaratish. 📚 Asosiy tadqiqot Nature jurnalida e’lon qilingan: DOI 10.1038/s41586-026-10873-1. C&EN ushbu natijani 10-avgust kuni ilmiy yangilik sifatida yoritdi. #Kimyo #ChemicalBiology #MolecularGlue #ProteinDegradation #DrugDiscovery #Saraton #Biokimyo #CEN #ACS #IlmiyYangilik

🧪💡 Ko‘rinadigan yorug‘lik yordamida nitroalkanlardan murakkab alkenlar olishning yangi usuli yaratildi 🔬 [Chemical & Engineering News (C&EN)](https://cen.acs.org/synthesis/light-knits-nitroalkanes-into-alkenes/104/web/2026/08) 2026-yil 11-avgust kuni organik sintez uchun qiziqarli yangi reaksiyani yoritdi. Germaniya va AQShdagi ikki mustaqil tadqiqot guruhi oddiy nitroalkan molekulalarini ko‘rinadigan yorug‘lik ta’sirida birlashtirib, tri- va tetrasubstitutsiyalangan alkenlar olish mumkinligini ko‘rsatdi. ⚗️ Alkenlarni sintez qilishda Wittig, metatezis, Julia va McMurry reaksiyalari keng qo‘llanadi. Biroq sterik jihatdan murakkab, ko‘p substitutsiyalangan C=C bog‘larini hosil qilishda bu usullar cheklanishi mumkin. Yangi fotokimyoviy denitrativ olefinlanish esa aynan shunday molekulalarni nisbatan oddiy nitroalkanlardan yaratishga imkon beradi. ☀️ Reaksiyaning asosida α-nitroalkil radikallari kimyosi yotadi. Nitroalkanlardan hosil bo‘lgan nitronatlar binafsha yoki ko‘k yorug‘lik bilan faollashtiriladi, so‘ng ikki uglerod fragmenti birikib, nitro guruhlari ajralishi natijasida yangi C=C bog‘i hosil bo‘ladi. AQSh guruhi hatto metall katalizatorsiz variantni namoyish qilgan. 🎯 Amaliy ahamiyati: bu yondashuv dori molekulalaridagi murakkab alken fragmentlarini sintez qilish, medicinal kimyoda yangi birikmalar kutubxonalarini yaratish va klassik olefinlanish usullariga qo‘shimcha sintetik yo‘l sifatida ayniqsa istiqbolli. Tadqiqotchilar keyingi bosqichda reaksiyaning stereoselektivligini yanada boshqarish imkoniyatlarini o‘rganmoqdalar. 📚 Asosiy ilmiy ishlar Journal of the American Chemical Society jurnalida chop etilgan: DOI: 10.1021/jacs.6c06459 va 10.1021/jacs.6c06460. #Kimyo #OrganikKimyo #Fotokimyo #Alkenlar #Nitroalkanlar #Olefinlanish #OrganicSynthesis #JACS #ACS #CEN #IlmiyYangilik

✨✨✨✨✨ 📘 BUXORO DAVLAT UNIVERSITETINING ODOB-AXLOQ KODEKSI BILAN TANISHING Buxoro davlat universitetining Odob-axloq kodeksi 2023-yil avgust oyida tasdiqlangan bo‘lib, professor-o‘qituvchilar, xodimlar, talabalar, magistrantlar hamda doktorantlarning kasbiy odob-axloqi, xizmat va ta'lim jarayonidagi xulq-atvor me'yorlarini belgilaydi. Kodeks 10 bobdan iborat: 💠 1-bob. Umumiy qoidalar Kodeksning maqsadi, vazifalari, amal qilish doirasi hamda universitet jamoasi uchun majburiy hisoblangan asosiy qoidalarni belgilaydi. 💠 2-bob. Kodeksning prinsiplari Kasbiy faoliyat va ta'lim jarayonida halollik, qonuniylik, adolatlilik, xolislik, ochiqlik, mas'uliyat hamda inson qadr-qimmatiga hurmat tamoyillariga amal qilishni nazarda tutadi. 💠 3-bob. Korrupsiyaga qarshi kurashish Universitetda korrupsiyaning har qanday shakliga nisbatan murosasiz munosabatni belgilaydi. Pora olish va berish, manfaatlar to'qnashuvi, nepotizm, favoritizm, mahalliychilik va boshqa korrupsion holatlarning oldini olish, shuningdek, barcha xodim va talabalar tomonidan korrupsiyaga qarshi siyosat talablariga qat'iy rioya etilishini nazarda tutadi. 💠 4-bob. Xodim, talaba va doktorantlarning yurish-turishi hamda rasmiy muloqotiga oid talablar Muomala madaniyati, xizmat etikasi, tashqi ko'rinish va xizmat davomida odob-axloq me'yorlariga rioya etish tartibini belgilaydi. 💠 5-bob. Universitet rahbariyatining odob-axloqqa oid majburiyatlari va kasbiy faoliyatida manfaatlar to'qnashuviga yo'l qo'ymaslik tartiblari Rahbarlarning shaffof boshqaruvni ta'minlashi, xodimlarga nisbatan adolatli munosabatda bo'lishi, manfaatlar to'qnashuvining oldini olishi hamda sog'lom ish muhitini yaratish bo'yicha majburiyatlarini belgilaydi. 💠 6-bob. Xodim, talaba va doktorantlarning o'zaro munosabatlariga oid talablar Jamoada o'zaro hurmat, hamkorlik, bag'rikenglik, xushmuomalalik va sog'lom ma'naviy muhitni mustahkamlashga qaratilgan normalarni o'z ichiga oladi. 💠 7-bob. Xodim, talaba va doktorantlarning odob-axloqqa oid majburiyatlari Har bir xodim va ta'lim oluvchining Kodeks talablariga rioya etishi, universitet obro'sini asrashi, qonunchilik va ichki tartib-qoidalarga amal qilishi bo'yicha majburiyatlarini belgilaydi. 💠 8-bob. Rag'batlantirish va chora ko'rish tartibi Odob-axloq qoidalariga namunali rioya qilgan shaxslarni rag'batlantirish hamda Kodeks talablarini buzganlarga nisbatan belgilangan tartibda choralar ko'rish mexanizmlarini belgilaydi. 💠 9-bob. Odob-axloq komissiyasi faoliyatini tashkil etish Komissiyaning tarkibi, vakolatlari, vazifalari va odob-axloq bilan bog'liq murojaatlarni ko'rib chiqish tartibini belgilaydi. 💠 10-bob. Yakuniy qoidalar Kodeksning kuchga kirishi, ijrosini ta'minlash va uni qo'llash bilan bog'liq yakuniy normalarni belgilaydi. ✅ Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimiz: 🌐  BuxDU.uz | ✅ Telegram | 🌐 Instagram | ✅ Facebook | 📹 Youtube

🆕 ILMDA NIMA GAP? ♻️ Chiqindilarni kimyoyiy qayta ishlash orqali uni qayta qo`llash mumkin 🌐 Dunyo ilm-fanida chiqindilarni yo‘q qilishdan ko‘ra, ularning molekulyar tarkibidagi qimmatli uglerodni qayta iqtisodiy qiymatga aylantirish g‘oyasi tobora muhim tus olmoqda. 📣2026-yil 8-avgust kuni Nature Communications jurnalida Huaqin Wang, Jie Li, Jason Chun-Ho Lam va boshqa hammualliflarning aynan shu yo‘nalishdagi yangi tadqiqoti e’lon qilindi. 🟢Olimlar chiqindini qimmatli kimyoviy mahsulotga aylantirish usulini yaratdi! ✅Tadqiqotchilar tabiiy hemin (HM) molekulalarini karboksillangan ko‘p devorli uglerod nanonaychalariga (MWCNT) melamin (MM) yordamida kovalent biriktirib, HM@MM-MWCNT elektrokatalizatorini yaratdilar. Melaminning hemin tarkibidagi markaziy Fe atomi bilan aksial koordinatsiyasi Fe(III) markazining elektron tuzilishi va spin holatini boshqarishga imkon berdi. Natijada katalizatorning maqsadli Cα–Cβ bog‘larini selektiv oksidlovchi uzish faolligi sezilarli oshdi. ❗️Bu yerda yangilik faqat chiqindidan mahsulot olish emas. 🔴Asosiy ilmiy g‘oya murakkab organik molekuladagi aynan kerakli bog‘ning qayerda uzilishini kimyoviy va elektrokimyoviy jihatdan boshqarish. ✏️Mualliflar lignin va plastik hosilalarini ikki elektrod tomonida bir vaqtning o‘zida oksidlab, organik kislotalar hosil qilishda katod tomonida 95% dan, anod tomonida esa 92% dan yuqori chiqimlarga erishganini bildiradi. Maqolaga ko‘ra, bu ko‘rsatkichlar ayrim ilg‘or elektrod tizimlaridan ikki-to‘rt baravar yuqori bo‘lgan. ✅ Nima uchun ikki elektroddan foydalanish muhim? 🔄Oddiy elektrosintez jarayonlarida ko‘pincha elektrodlarning faqat bittasida olinayotgan mahsulot asosiy maqsad bo‘ladi, ikkinchi elektroddagi jarayon esa yordamchi reaksiya sifatida qoladi. Mazkur ishda esa mualliflar anod va katoddagi reaksiyalardan bir vaqtning o‘zida foydalanishga harakat qilgan. Bu juda muhim konsepsiya, ya`ni elektronlar oqimidan ikki tomonda ham kimyoviy qiymat yaratish. ✔️Tadqiqot faqat model molekulalar bilan cheklanmagan. Mualliflar makkajo‘xori poyasi lignini bilan ham tajriba o‘tkazib, undan aromatik monomerlar olish imkoniyatini ko‘rsatgan. Biomassa chiqindisini kelajakda kimyo sanoati uchun xomashyo sifatida qayta ko‘rib chiqish mumkinliginini isbotlovchi qiziq natijadir. ⚠️Ammo “chiqindi muammosi hal qilindi” deyishga hali erta ✔️Ushbu maqola istiqbolli katalitik va elektrokimyoviy konsepsiyani namoyish etmoqda. Bu hali barcha turdagi real maishiy yoki sanoat chiqindilarini katta zavodlarda iqtisodiy jihatdan foydali qayta ishlaydigan tayyor universal texnologiya degani emas. Sanoat miqyosiga chiqish uchun elektrodning uzoq muddatli barqarorligi, real aralash chiqindilar bilan ishlashi, energiya sarfi, katalizator ishlab chiqarish qiymati, mahsulotlarni ajratish va tozalash hamda jarayonning umumiy iqtisodiy samaradorligi batafsil baholanishi zarur. ✏️Mualliflar texnik-iqtisodiy tahlil ham olib borgan va istiqbolli natijalarni qayd etgan, biroq bu sanoatga joriy etilgan texnologiya emas. ❗️ Ilmiy fakt shuki, olimlar temir markazli yangi elektrokatalitik tizim yordamida lignin va ayrim plastik hosilalaridagi muayyan C–C bog‘larini selektiv uzish va ikki elektroddan bir vaqtning o‘zida foydalanib, organik mahsulotlar olish mumkinligini ko‘rsatdi. Eng qiziqarli jihat esa chiqindining o‘zi emas, balki molekuladagi bog‘ning qayerda uzilishini boshqarish imkoniyatidir. Kimyo rivojlanar ekan, kelajakdagi savollar - Chiqindilarni qanday yo‘q qilamiz? deb emas, balki Сhiqindi ichidagi molekulalardan yana nima yaratish mumkin? mazmundagi bo‘lishi lozim. 📚Original ilmiy manba: Huaqin Wang, Jie Li, Jason Chun-Ho Lam et al. “Spatially harnessing oxygenase enables paired and ultraselective electrooxidative waste depolymerization.” Nature Communications, 2026. Published: 8 August 2026. DOI: 10.1038/s41467-026-76281-1. 🔬Shov-shuv ortidagi haqiqiy ilmni birga o‘qiymiz. 😁 UNKI — ilmiy innovatsiyalar, zamonaviy tadqiqotlar va kelajak sari intilish maskani. ➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖ 🌐 https://t.me/unkiuz 😎Telegram |🌐Websayt 😎Facebook |😎YouTube|😎Instagram