Concrete & Steel Structures

🔹 نکات تکمیلی در خصوص طول مهار آرماتورهای کششی با قلاب استاندارد 🔻 یکی از تغییرات قابل‌توجه در ویرایش ACI 318-25، بازنگری در حداقل طول موردنیاز برای مهار آرماتورهای کششی با قلاب استاندارد است. پیش‌تر در یک پست، به‌صورت کلی به این موضوع اشاره شده بود (اینجا). 🔻 پس از انتشار نسخه نهایی ACI 318-25، مشخص شد که در مقایسه با نسخه پیش‌نویس، یک تغییر مهم دیگر در این موضوع اعمال شده است. بر اساس نسخه نهایی ACI 318-25 برای محاسبه طول موردنیاز جهت مهار آرماتورهای کششی با قلاب استاندارد، توجه به موارد زیر ضروری است: 1- برای مهار آرماتورهای پیوستگی (Integrity Reinforcement) می‌بایست مهار انتهایی آرماتورها با فرض 1.25fy انجام شود. 2- در قاب‌های خمشی معمولی و متوسط، مهار آرماتورهای کششی تیرها در ستون‌های کناری و یا گوشه می‌بایست با فرض 1.25fy انجام شود. 🔻 اعمال این دو ضابطه منجر به افزایش طول مهار موردنیاز برای آرماتورهای کششی می‌شود. با این وجود، همان‌طور که در شکل ضمیمه نشان داده شده است، طول مهار آرماتورهای کششی با قلاب استاندارد در ACI 318-25، در مقایسه با ضوابط ACI 318-19 با فرض ψr = 1.6، مقدار کمتری خواهد داشت. نکات تکمیلی: • در قاب‌های خمشی ویژه، طول مهار قلاب استاندارد آرماتورهای کششی تیرها باید بر اساس ضوابط بند 18.8.5.1 محاسبه شود. در این حالت، نیازی به افزایش تنش تسلیم به مقدار 1.25fy نیست. • همان‌طور که در شکل ضمیمه مشاهده می‌شود، طول مهار آرماتورهای کششی با قلاب استاندارد در قاب‌های خمشی متوسط معمولاً بیشتر از قاب‌های خمشی ویژه است. علت این موضوع، محصوریت کمتر چشمه اتصال در قاب‌های خمشی متوسط نسبت به قاب‌های خمشی ویژه می‌باشد. در صورتی که شرایط محصوریت مندرج در بند 25.4.3.2 در قاب‌های خمشی متوسط رعایت شود، می‌توان ضریب محصوریت را برابر ψr = 0.8 در نظر گرفت. • رابطه ارائه شده در نسخه متریک ACI 318-25 برای Ldh در بند 25.4.3.1 در مقایسه با نسخه IN-LB آن اشتباه است. رابطه صحیح در شکل ضمیمه ارائه شده است. @costbook

🔹 Column Bond-Splitting Failures: Updates to ACI CODE-318-25, Section 18 .7.4.3. by Saman A. Abdullah, Miki Mori, and John W. Wallace (August 2025). 🔻 در مورد تغییر ضابطه مربوط به شکست گسیختگی محتمل پیوستگی (پدیده شکاف خوردگی بتن یا همان Bond-Splitting Failures) در قاب‌های خمشی ویژه بر اساس ACI 318-25 قبلاً بحث شد. از این لینک می‌توانید مشاهده کنید. 🔻 تغییر این ضابطه و اضافه شدن شاخص آرماتورهای عرضی (Ktr) در ACI 318-25 حاصل تحلیل و ارزیابی 79 نمونه آزمایشگاهی بر روی تیرها و ستون‌ها بوده است. نتایج نمونه‌های آزمایشگاهی به‌وضوح نشان می‌دهند که ضابطه 1.25ℓd ≤ ℓu/2 الزام شده در ACI 318-19 به تنهایی منجر به تغییر مود شکست از حالت گسیختگی پیوستگی به شکست خمشی نمی‌شود. شاخص آرماتورهای عرضی (Ktr) تأثیر قابل‌توجهی در افزایش ظرفیت تغییر شکل (Drift Capacity) ستون‌های ویژه خواهد داشت، به طوری که حداقل دوران ستون به میزان 0.03 بدون افت محسوس مقاومت را در پی خواهد داشت. @costbook

🔹 مقایسه ضرایب تشدید برش در دیوارهای برشی ویژه بین ACI 318-19 و ACI 318-25 🔻 بخش قابل‌توجهی از تغییرات آیین‌نامه ACI 318-25 نسبت به نسخه 2019 به ضوابط دیوارهای برشی ویژه اختصاص دارد. یکی از تغییرات مهم، کاهش ضرایب تشدید برش شامل ضریب اضافه مقاومت (Ωv) و ضریب تشدید دینامیکی ناشی از مودهای بالاتر (ωv) است که در مجموع منجر به کاهش نیروی برشی طراحی می‌شود. 🔻 بر اساس رابطه جدید ωv (شکل 1 در ضمیمه)، مقدار این ضریب در ACI 318-25 به‌طور محسوسی کمتر از نسخه 2019 است. برای نمونه، در دیواری با ارتفاع تقریبی hn = 40 m، مقدار ωv در نسخه جدید حدود ۳۷٪ کمتر از نسخه 2019 خواهد بود. 🔻 همچنین در ACI 318-25 ضریب اضافه مقاومت Ωv همواره برابر 1.5 در نظر گرفته می‌شود، در حالی‌ که در نسخه 2019 این ضریب حداکثرِ 1.5 و نسبت Mpr/Mn محاسبه می‌گردید. علاوه بر این، حداکثر ضریب تشدید در نسخه 2025 به Ω0 = 2.5 محدود شده، در حالی که این مقدار در ACI 318-19 برابر 3 است. 🔻 بر اساس نتایج شکل 2، در حالتی که کران پایین ضرایب تشدید کنترل‌کننده باشد، در بدترین حالت ضریب تشدید برش در نسخه 2019 می‌تواند تا 40٪ بیشتر از نسخه 2025 شود. اگر کران بالای ضرایب کنترل‌کننده باشد (که در اغلب پروژه‌ها با ضوابط 2019 رایج است)، این افزایش می‌تواند تقریباً تا 80٪ نیز برسد (❗️). تغییرات نسبت ضرایب تشدید بر حسب ارتفاع دیوار در شکل 2 نمایش داده شده است. 🔻 هرچند تحقیقات متعددی نشان داده‌اند که ضرایب پیشنهادی در ACI 318-19 تطابق بیشتری با نتایج تحلیل‌های دینامیکی غیرخطی دارند، نسخه 2025 کاهش چشمگیری در این ضرایب اعمال کرده است. به نظر شما دلیل این رویکرد چه بوده است؟ @costbook

❗️تذکر مهم در خصوص کنترل تغییر شکل در دال‌های وافل 🔻طی بررسی‌های انجام شده به همراه همکار بسیار خوبم جناب آقای مهندس آقازاده در خصوص صحت نتایج آنالیز ترک‌خوردگی در حد سرویس برای دال‌های وافل (Waffle and Ribbed Slabs) به این نتیجه رسیدیم که محاسبات نرم‌افزارهای…

❗️تذکر مهم در خصوص کنترل تغییر شکل در دال‌های وافل 🔻طی بررسی‌های انجام شده به همراه همکار بسیار خوبم جناب آقای مهندس آقازاده در خصوص صحت نتایج آنالیز ترک‌خوردگی در حد سرویس برای دال‌های وافل (Waffle and Ribbed Slabs) به این نتیجه رسیدیم که محاسبات نرم‌افزارهای ETABS و SAFE (تا نسخه 22.5) کاملاً اشتباه و در خلاف جهت اطمینان است. بنابراین کنترل تغییر شکل این نوع دال‌ها در نرم‌افزارهای CSI قابل‌قبول نیست و لازم است به طریق مناسبی این کنترل انجام شود. 🔻 در شکل ضمیمه نمودار تغییرات ممان اینرسی برای یک نمونه دال وافل تحت لنگر مثبت نمایش داده شده است. همان‌طور که مشخص است نرم‌افزار آستانه ترک‌خوردگی را به‌درستی محاسبه نکرده که همین امر موجب بروز خطای قابل‌توجه محاسباتی در کنترل تغییر شکل این نوع دال‌ها می‌شود. به عنوان مثال، چنانچه لنگر خمشی تحت ترکیب بار سرویس برابر 2 تن-متر باشد، مطابق حل دقیق ممان اینرسی ترک‌خورده مقطع حداکثر 20 درصد ممان اینرسی ترک نخورده خواهد بود (به عبارتی Icr=0.2Ig است)؛ در حالی که نرم‌افزار برای این لنگر خمشی از ممان اینرسی ترک نخورده استفاده می‌کند که منجر به خطای قابل‌توجه در برآورد تغییر شکل دال‌های وافل خواهد شد. برای لنگر منفی که وجه فوقانی دال تحت کشش است میزان اختلاف بین حل دقیق و محاسبات نرم‌افزار بیشتر است. 🔻 این مشکل حتی برای سایر دال‌های مجوف که از دال معادل و اعمال ضرایب اصلاحی برای معادل‌سازی آن‌ها استفاده می‌شود نیز وجود دارد. 🔻 دلایل متعددی برای این اشتباه وجود دارد که همگی آن‌ها به دلیل در نظر گرفتن یک دال توپر هم ضخامت با دال وافل و اعمال ضرایب اصلاحی جهت رسیدن به مشخصات هندسی الاستیک دال وافل است. 🔹 برای رفع این مشکل راه‌کار چیست؟ @costbook @Aghazadeh_Civil

🔻در بند 3-4-7-18 از ACI 318-19 به جهت جلوگیری از پدیده شکافتگی بتن و از دست رفتن پیوستگی آرماتورهای ستون با بتن در حین زلزله (Bond splitting failure)، ضابطه 1.25ℓd ≤ ℓu/2 الزامی شده است. بر اساس این ضابطه سایز آرماتور طولی ستون‌ها باید به نحوی تعیین گردد که طول خالص ستون از 2.5 برابر طول مهار مستقیم آرماتورها بیشتر باشد؛ یعنی: ℓu≥2.5ℓd. 🔻پرواضح است که ضابطه فوق مستقیماً به مقدار طور مهار مستقیم آرماتورها (ℓd) وابسته است. طول مهار مستقیم آرماتورها به ضریب cb+Ktr) /db) وابسته است که در ACI 318-19 این ضریب حداکثر می‌تواند برابر 2.5 منظور گردد. 🔻ضابطه فوق در برخی حالات قابل اقناع نیست (به عنوان مثال در محل اتصال تیرهای میان طبقه راه‌پله‌ها و تیرهای موردنیاز برای اتصال رمپ‌ها). از طرفی ACI 408R-03 حداکثر ضریب cb+Ktr) /db) را برای جلوگیری از پدیده شکافتگی بتن برخلاف ACI 318 به‌جای عدد 2.5 به عدد 4 محدود می‌کند که همین مسئله نیز محافظه‌کارانه بودن این ضابطه از ACI 318-19 را تأیید می‌کند. 🔹بر این اساس، کمیته ACI 318 تصمیم گرفته است که ضابطه فوق را مقداری تعدیل کند و در ACI 318-25 این ضابطه به شکل زیر اصلاح و تعریف شده است: 18 .7.4.3 Over column clear height, either (a) or (b) shall be satisfied: (a) Longitudinal reinforcement shall be selected such that 1.25ℓd ≤ ℓu/2 (b) Transverse reinforcement shall be selected such that 𝐾𝑡𝑟 ≥ 1.2𝑑𝑏. 🔻 بنابراین صرفاً با افزایش حجم آرماتورهای عرضی در کل طول ستون به نحوی که 𝐾𝑡𝑟 ≥ 1.2𝑑𝑏 باشد عملاً می‌توان ضابطه (a) را نادیده گرفت. این تغییر در آیین‌نامه برای اعضایی که طول مهار نشده آن‌ها کم است (همچون ستون‌هایی که تیرهای میان طبقه به آن‌ها متصل می‌شود) بسیار کمک کننده خواهد بود. 🔹 در پیوست نحوه محاسبه شاخص آرماتور عرضی (Ktr) نمایش داده شده است. @costbook

🔹 اولین نسخه از آیین‌نامه ACI/PTI Code 320-25 به‌صورت رسمی معرفی شد. ACI/PTI Code 320-25: Post-Tensioned Structural Concrete—Code Requirements and Commentary 🔻 این آیین‌نامه به همراه تفسیر آن قرار است به‌عنوان یک آیین‌نامه جداگانه به حداقل الزامات موردنیاز برای مصالح، طراحی و جزئیات المان‌های پس کشیده در ساختمان‌های بتنی استفاده و جایگزین ضوابط ارائه شده برای این المان‌ها در ACI 318 باشد. ACI 318-25 will continue to have all code information for PT design. The first edition of ACI 320 in 2025 will have everything the ACI 318 has related to PT design plus some additional information on specialty PT design. It will go into more detail on anchorage zones and perhaps clean up some confusing language in ACI 318. But ACI 318 will reference ACI 320 as a dependent code (similar to what is currently in effect for ACI 301 and ACI 423.7) – ACI 320 is not intended to be stand-alone. In future editions, the goal is to removed most of PT items from ACI 318 and move them to ACI 320. https://www.concrete.org/store/productdetail.aspx?ItemID=320PLUS&Format=SUBSCRIPTION&Language=English&Units=US_Units

🔻 بر اساس ACI 318-25 در مقطع بحرانی دیوارهای برشی، برای مهار آرماتورهای قائم در جان می‌توان از سنجاقی یک سَر 90 و یک سَر 135 درجه (135-90 crossties) به‌جای سنجاقی‌های با خم دو سَر 135 درجه استفاده کرد با این شرط که حداکثر فاصله عمودی این سنجاقی‌ها به 22 سانتی‌متر (9 اینچ) محدود گردد. 18 .10.6.4(i): For a distance above and below the critical section specified in 18 .10.6.2(b), web vertical reinforcement shall have lateral support provided by the corner of hoop or by a crosstie with seismic hooks at each end. Hoops and crossties shall have a vertical spacing not to exceed 12 in. and diameter satisfying 25 .7.2.2. Alternatively, it shall be permitted to use crossties with a 90-degree hook at one end and a seismic hook at the other end, with the crossties alternated end for end along the length and height of the web if vertical spacing of crossties does not exceed 9 in. این در حالی‌‏ است که در ACI 318-19 الزاماً برای مهار آرماتورهای قائم دیوار در مقطع بحرانی باید از سنجاقی با خم دو سَر 135 درجه استفاده شود و حداکثر فاصله عمودی نیز به 30 سانتی‌متر محدود شده است. این ضابطه برای انواع دیوارهای برشی شامل دیوارهای مسطح (Planar Walls) و دیوارهای بالدار (Flanged Walls) قابل استفاده است و برای کاهش مشکلات اجرایی کمک کننده خواهد بود. @costbook

🔹 تغییرات قابل‌ملاحظه در معیارهای پذیرش وصله‌های مکانیکی 🔻 در ACI 318-25 شاهد تغییرات قابل‌ملاحظه در معیارهای پذیرش وصله‌های مکانیکی هستیم. در ACI 318-25 وصله‌های مکانیکی به سه کلاس L، G و S تقسیم‌بندی می‌شوند که کاربرد هر یک برای شرایط مختلف می‌تواند متفاوت باشد. 🔻 مطابق ضوابط، امکان استفاده از وصله Class L برای سیستم‌های ویژه ممنوع است. استفاده از این نوع کلاس وصله حتی برای قاب‌های خمشی متوسط و معمولی با محدودیت‌های شدیدی مواجه شده است. این کلاس وصله همان وصله Type 1 در ACI 318-19 است! 🔻 در سیستم‌های ویژه لازم است وصله‌های مکانیکی ضوابط کلاس‌های G یا S را رعایت کنند. استفاده از وصله Class S در هر موقعیتی در طول اعضا بلامانع است؛ در حالی که وصله Class G باید در محل‌هایی که احتمال تسلیم کمتر است استفاده شود. 🔻 معیار پذیرش و تعیین نوع کلاس وصله‌ها با تغییرات چشم‌گیر و سختگیرانه تر مواجه شده است. برای وصله‌های Class S باید معیارهای زیر کنترل و اقناع گردند: 1- حداقل مقاومت کششی و فشاری باید برابر مقاومت مشخصه کششی fu میلگرد باشد، 2- کرنش کششی حداقل باید به میزان 6% باشد، 3- استقامت چرخه‌ای الاستیک تحت بارگذاری چرخه‌ای حداقل برای 20 سیکل پاسخگو باشد، 4- استقامت چرخه‌ای غیر الاستیک تحت بارگذاری چرخه‌ای حداقل برای 30 سیکل پاسخگو باشد، 5- میزان حداکثر لغزش اتصال مکانیکی باید به 0.5 میلی‌متر محدود گردد. 🔹 معیار کرنش 6 درصد و بارگذاری چرخه‌ای الاستیک و غیر الاستیک در تعیین نوع کلاس وصله در نسخه جدید آیین‌نامه بسیار مهم و تعیین کننده شده است. با توجه به این خصوصیات عملاً فقط میلگردهای ASTM A706 این قابلیت را خواهند داشت و سایر میلگردها نظیر ASTM A615 و ASTM A1035 (با مقاومت بالا) ممکن است قادر به‌ پاس کردن این ضوابط نباشند؛ در این صورت لازم است از وصله Class G استفاده شود که با محدودیت‌هایی همراه هستند با این شرط که معیارهای فوق برای وصله‌های Class G نیز الزامی هستند و فقط کرنش کششی به 2 درصد محدود می‌شود و نیازی به کنترل بارگذاری چرخه‌ای غیر الاستیک نمی‌باشد. آیا میلگردهای تولید شده در ایران شرایط و معیارهای ASTM A706 را پاس می‌کنند؟ 🔻 آزمایش بارگذاری چرخه‌ای برای تعیین نوع کلاس وصله یکی از مهم‌ترین تغییرات در نسخه 2025 است که البته نیازمند تجهیزات مناسب آزمایشگاهی است. اخیراً مقاله‌ای در زمینه خستگی کم چرخه (low-cycle fatigue) بر روی انواع میلگردهای معرفی شده در ASTM با همکارانم در مجله Engineering Structures به چاپ رسیده است که از طریق لینک زیر می‌توانید به آن دسترسی داشته باشید تا با نحوه انجام آزمایش چرخه‌ای بر روی میلگردها و ضوابط و شرایط آزمایشگاهی آن بیشتر آشنا شوید. 10.1016/j.engstruct.2024.119585 @costbook

🔹 محاسبات تشدید برش در دیوارهای برشی ویژه در ETABS22.3 صحیح است؟ 🔻 در نرم‌افزار ETABS22.3 محاسبات تشدید برش در دیوارهای برشی ویژه بر اساس ضوابط ACI 318-19 ارائه می‌شود. اما سؤال این است که آیا محاسبات آن قابل‌اعتماد است؟ پاسخ: خیر! به دلایل زیر: 1- ایتبس در این نسخه به اشتباه همواره برای آخرین ترکیب بار طراحی در لیست Load Combinations طراحی دیوارهای برشی محاسبات مربوط به نسبت Mpr/Mu را محاسبه می‌کند! که صحیح نیست. (احتمالاً این باگ در آینده رفع خواهد شد). 2- روند منطقی‌تر به این صورت است که برای هر ترکیب بار یک ضریب تشدید مستقل محاسبه شود و به برش متناظر همان ترکیب بار ضرب شود (هرچند این ضابطه صراحتاً در ACI 318-19 گفته نشده، اما در SEAOC 2019 اشاره شده؛ همچنین در اصلاحیه مبحث نهم ویرایش پنجم نیز به این روش اشاره می‌شود). در حال حاضر نرم‌افزار قادر به انجام این کار نیست. 3- مطابق مبحث نهم مقررات ملی ضریب تشدید دینامیکی ωv برای روش تحلیل استاتیکی معادل و دینامیکی طیفی می‌تواند متفاوت باشد که در این نسخه از ایتبس این تخفیف لحاظ نمی‌گردد (البته بر اساس ACI 318-19 محاسبات آن صحیح است). 4- در دیوارهای بالدار محاسبات ایتبس کاملاً اشتباه است. 🔻 جهت محاسبات دقیق ضرایب تشدید برش دیوارهای برشی می‌توانید از فایل اکسلی که قبلاً ارسال شده است (لینک) استفاده کنید که برای دیوارهای بالدار نیز قابل استفاده است. @costbook

🔹 مقاله‌ای بسیار مفید برای تحلیل شمع‌ها بدون نیاز به مدل‌سازی‌های عددی پیچیده که در نوع خود نبوغ نویسنده را نشان می‌دهد. 🔻 با استفاده از اطلاعات این مقاله می‌توان شمع‌ها را برای بارهای جانبی تحلیل کرد. داکیومنت‌های مختلفی از اطلاعات این مقاله استفاده کرده‌اند و با نتایج مدل‌سازی‌های عددی (اجزای محدود) نیز مقایسه داشته‌اند که اختلاف بین نتایج قابل‌قبول بوده است. 🔻 با کمک اطلاعات این مقاله می‌توان تلاش‌های موردنیاز طراحی شمع‌ها شامل توزیع نیروی برشی، لنگر خمشی و تغییر شکل جانبی در طول شمع را با کمک خروجی‌های گره‌ای در نرم‌افزار SAFE به دست آورد که برای این کار لازم است: 1- مدل فونداسیون در نرم‌افزار SAFE حتماً به‌صورت سه‌بعدی تحلیل شود، 2- سختی فنرهای جانبی (راستای X و Y) به نحو مناسبی به فونداسیون اختصاص داده شود، 3- سختی جانبی و دورانی شمع به همراه سختی قائم آن با فنرهای غیرخطی تعریف شده باشد. @costbook

مشاهده ضریب ترک‌خوردگی محاسبه شده برای المان‌های خطی و سطحی در ETABS 🔻 قبلاً به قابلیت نرم‌افزار ETABS برای انجام آنالیز ترک‌خوردگی بر روی تیرها و دال‌های بتنی، و به طور کلی، روند کنترل تغییر شکل المان‌های بتنی اشاره شد (پست مربوطه را می‌توانید اینجا مشاهده کنید). 🔻در نرم‌افزار ETABS می‌توان ضرایب کاهش سختی محاسبه شده ناشی از ترک‌خوردگی تحت لود کیس‌های غیرخطی را برای تیرها (المان‌های‌ خطی) و دال‌ها (المان‌های سطحی) مشاهده کرد که بسیار مفید است. مسیر مشاهده ضرایب ترک‌خوردگی محاسبه شده برای تیرها و دال‌ها از مسیر Display> Show Tables قابل‌دسترسی است. لازم است فقط لود کیس غیرخطی تعریف شده برای آنالیز ترک‌خوردگی انتخاب شود. 🔹 همان‌طور که در شکل ضمیمه مشخص شده است، برای سختی خمشی تیرها، فقط سختی در محور محلی 3 کاهش داده می‌شود. بنابراین لازم است کاربر سختی مؤثر پیچشی تیرها را مطابق نکات گفته شده در پست‌های قبلی اصلاح نماید. 🔹 همچنین سختی خمشی کاهش‌یافته ترک‌خوردگی دال‌ها (مؤلفه‌های m11 و m22) مطابق شکل ضمیمه بر اساس لنگرهای حد سرویس محاسبه و ارائه می‌گردد. سؤال مهم (❓) با توجه به اینکه نرم‌افزار در گزارش خود صرفاً سختی خمشی m11 و m22 را برای دال‌ها کاهش می‌دهد، آیا سختی پیچشی m12 باید توسط کاربر اصلاح شود؟ یا اصلاً نیازی به اصلاح سختی پیچشی دال‌ها نیست؟ به نظر شما نرم‌افزار ETABS و SAFE در کاهش سختی پیچشی دال‌ها ناشی از ترک‌خوردگی به‌درستی عمل می‌کنند؟ @costbook

Turkey EQ 2023.pdf

🔹 Preliminary Report: The 2 earthquakes of February 6th 2023 in Turkey 🔻 PART A: Seismological Data of the M 7.8 and M 7.5 earthquakes, Tectonic setting-Intensity maps 🔻 PART B: Some Remarks on the STRUCTURAL Collapse of Multistorey Buildings 🔻 PART C: Recorded Accelerograms and their Response Spectra 🔹 طبق گزارش ارائه شده، عمده خرابی‌های ساختمان‌های بتنی در زلزله ترکیه به دلیل اجرای بسیار نامناسب سازه‌ها شامل: عدم رعایت حداقل‌های آیین‌نامه در بحث دیتیلینگ (ضوابط آیین‌نامه‌های طراحی سازه‌های بتنی در مناطق لرزه‌خیزی بالا)، استفاده از سیستم دال تخت بدون تیر و بدون دیوار برشی حتی برای ساختمان‌های 10 طبقه، عدم استفاده از آرماتورهای پیوستگی، و عدم اجرای صحیح و کافی دورگیرها در ستون‌ها و چشمه‌های اتصال گزارش شده است. @costbook

🔹 تغییر ادبیات آیین‌نامه ACI 318-25 در مورد آرماتورهای عرضی تیرهای بتنی در قاب خمشی ویژه 🔻 تغییر اول: در نسخه 2019 این آیین‌نامه بیان می‌شود که هر جا دورگیر (Hoop) لازم است؛ آرماتورهای اصلی تیرها می‌بایست دارای مهار جانبی کافی باشند که معمولاً از سنجاقی به‌صورت یک‌ در میان استفاده می‌شود. همچنین این آیین‌نامه بیان می‌کند که در طول وصله پوششی می‌بایست از دورگیر (Hoop) استفاده شود. این ابهام وجود داشت که آیا در محل وصله پوششی می‌بایست آرماتورهای اصلی تیرها نیز مهار جانبی داشته باشند یا خیر؟ هرچند فلسفه مهار جانبی آرماتورهای خمشی مشخص است اما ضابطه ACI 318-19 مبهم بود. در ACI 318-25 ادبیات این بخش آیین‌نامه تغییر کرده و به‌وضوح مشخص است که نیازی به مهار جانبی آرماتورهای اصلی تیرها در محل وصله پوششی نمی‌باشد. 🔻 تغییر دوم: در ACI 318-19 بیان می‌شود در نواحی که تسلیم خمشی قابل‌انتظار است (همان نواحی ویژه تیرها به فاصله 2h از بر ستون) لازم است از دورگیر (Hoop) استفاده شود. در بند دیگری از این آیین‌نامه اجازه می‌دهد که دورگیر تیرها از دو قطعه با یک خاموت (Stirrup) به همراه قلاب لرزه‌ای در دو انتها و یک سنجاقی استفاده شود. تعریفی که به نظر می‌رسد برای Hoop در فصل 2 و 25 آیین‌نامه تناقض دارد. از طرفی چون عبارت Hoop استفاده شده است، این برداشت وجود دارد که چنانچه گروه آرماتورهای خمشی مورد استفاده قرار گیرد باید حداقل سایز Hoop نمره 12 باشد چون آیین‌نامه در فصل 25 برای تنگ‌ (Tie) و دورگیر (Hoop) حداقل قطر 12 را در صورت وجود گروه آرماتورهای خمشی در همه حالات الزامی می‌داند. در ACI 318-25 این ضابطه واضح‌تر بیان شده است تا ابهامات برطرف گردد. در این پیش‌نویس بیان می‌شود که در نواحی که تسلیم خمشی قابل‌انتظار است می‌توان از دورگیر (Hoop) یا "خاموت بسته" (Closed stirrup) استفاده شود که با تعریف آیین‌نامه در فصل دوم همخوانی بیشتری دارد. از طرفی این تغییر در ادبیات مشخص می‌کند که در صورت وجود گروه آرماتورهای خمشی الزامی به رعایت حداقل آرماتور عرضی با نمره 12 وجود ندارد؛ زیرا اساساً شرط حداقل قطر آرماتور عرضی برای تنگ‌ها و دورگیرها است و با این ادبیات جدید آیین‌نامه می‌توان از ضوابط خاموت بسته به‌جای ضوابط دورگیر به‌عنوان آرماتور عرضی در نواحی ویژه تیرها استفاده کرد. 🔻 هرچند حتی در ACI 318-19 صراحتی برای حداقل قطر آرماتور عرضی در نواحی ویژه تیرها دیده نمی‌شود، اما مبحث نهم مقررات ملی ساختمان به‌اشتباه و احتمالاً به خاطر برداشت ناصحیح از ادبیات آیین‌نامه اصلی (یعنی ACI 318-19) شرط حداقل قطر آرماتورهای عرضی در نواحی ویژه تیرها را الزامی کرده است. این شرط صراحتاً در متن اصلی ACI وجود ندارد و به نظر می‌رسد برداشت شخصی نویسنده محترم مبحث نهم در بخش ضوابط لرزه‌ای است. 🔻 لازم به ذکر است که چنانچه ظرفیت فشاری آرماتورها در طراحی خمشی تیرها در نظر گرفته شده باشد و در صورت وجود گروه آرماتورهای خمشی لازم است حداقل قطر خاموت ها نمره 12 باشد و اساساً به ضوابط لرزه‌ای ارتباطی ندارد. این حالت برای تیرهای پر فولاد که ضابطه مربوط به حداقل کرنش در دورترین میلگرد کششی را پاس نمی‌کنند همواره صادق است. @costbook

🔹 تغییر در شرایط محصورشدگی گره اتصال در ACI 318-25 🔻 در نسخه ACI 318-19 شرط محصوریت یک گره اتصال وجود دو تیر عرضی (Transverse Beams) است که عرض هر یک از آن‌ها نباید از 3/4 عرض ستون کمتر باشد. 🔻 مطالعات متعددی بر روی محصوریت گره اتصال انجام شده و بسیاری از آن‌ها معتقد هستند که تنها شرط الزام شده در ACI 318-19 کافی نیست. 🔻 در نسخه ACI 318-25 شرط محصوریت گره اتصال اصلاح شده است و علاوه بر حداقل عرض تیرهای عرضی برابر 3/4 بُعد ستون، مساحت مقطع این تیرها نیز باید حداقل برابر= 3/4 x بُعد ستون موازی با راستای برش x ارتفاع تیر عمیق‌تر تولید کننده برش باشد. به عبارتی، ارتفاع تیرهای عرضی طبق این ضابطه نمی‌تواند در بهترین شرایط که عرض آن‌ها برابر عرض ستون است، کمتر از 0.75 ارتفاع تیر عمیق‌تر تولید کننده برش در نظر گرفته شود؛ در غیر این صورت شرایط گره اتصال به‌صورت محصور نشده (Not confined) خواهد بود. @costbook

🔴 کاهش مقاومت برش دوطرفه شالوده‌های سطحی در نسخه ACI 318-25 🔻 در ACI 318-19 برای شالوده‌های سطحی اجازه داده می‌شود که ضریب اثر ابعاد (Size Effect Factor) برای محاسبه مقاومت برشی یک‌طرفه و دوطرفه برابر یک منظور گردد (λs=1.0). ضریب اثر ابعاد به زبان ساده بیان می‌کند که با افزایش ضخامت عضو، مقاومت آن به همان نسبت افزایش نمی‌یابد (برای توضیحات تکمیلی می‌توانید این مقاله (لینک) و یا این مقاله (لینک) را مشاهده کنید). 🔻 درACI 318-25 یک شرط مهم برای صرف‌نظر کردن از ضریب اثر ابعاد قید شده است. این شرط فقط برای شالوده‌های سطحی که رفتار آن‌ها صلب فرض شده باشد صادق است و باید با همین فرض شالوده تحلیل و طراحی شود. صلبیت شالوده‌های سطحی به فاکتورهای متعددی وابسته است که ازجمله می‌توان به نسبت سختی فونداسیون و المان‌های روسازه به سختی خاک و همچنین فاصله دهانه ستون‌ها اشاره کرد (توضیحات تکمیلی در این مورد را می‌توانید در کتاب‌های مهندسی پی و یا ACI 336 دنبال کنید). 🔻 در اغلب حالات شرط صلبیت شالوده‌ها به‌سادگی قابل‌دستیابی نیست و رفتار این المان‌ها انعطاف‌پذیر پیش‌بینی می‌شود. بنابراین مقاومت برش دوطرفه یا برش پانچ شالوده‌های سطحی انعطاف‌پذیر به نسبت نسخه‌های پیشین این آیین‌نامه به شکل قابل‌توجهی کاهش پیدا می‌کند که در شکل ضمیمه نمایش داده شده است. به عنوان مثال، برای یک شالوده با عمق مؤثر d=1000 mm مقاومت برش دوطرفه به میزان 37 درصد کاهش می‌یابد. 🔻هرچند این ضابطه برای برش یک‌طرفه در شالوده‌های سطحی انعطاف‌پذیر نیز وجود دارد، اما خوشبختانه یک حداقل مقاومت برشی یک‌طرفه به میزان نصف مقاومت برشی ارائه شده در نسخه 2014 پیشنهاد شده است و نیازی نیست کمتر از آن در نظر گرفته شود. @costbook

رفع ابهام برای تعیین معیار حداکثر تغییر شکل مجاز کنسول‌ها در ACI 318-25 در ACI 318-19 و نسخه‌های قبلی آن تفاوتی بین معیار حداکثر تغییر شکل مجاز کنسول‌ها با تیرهای پیوسته دیده نمی‌شد و می‌بایست از طول کنسول استفاده می‌شد (به‌عنوان‌مثال باید از مقدار L/240 استفاده می‌شد که در آن L طول کنسول است). اما در IBC-2021 و حتی نسخه‌های قبل‌تر آن، در فصل 16 به‌صراحت گفته شده است که برای کنسول‌ها می‌توان از 2L برای تعیین حداکثر تغییر شکل مجاز استفاده شود (به عبارتی می‌توان از L/120 به‌جای L/240 استفاده کرد). در ACI 318-25 ضابطه مربوطه تغییر کرده است و مشابه IBC به‌صراحت قید شده است که برای تعیین حداکثر تغییر شکل مجاز کنسول‌ها می‌توان از 2L به‌جای L استفاده کرد. @costbook

تغییرات قابل‌توجه در طول مهار آرماتورهای کششی با قلاب استاندارد در ACI 318-25 تغییرات قابل‌توجهی در ضوابط مربوط به مهار آرماتورهای کششی با قلاب استاندارد دیده می‌شود. ضوابط جدید با اصلاحات جزئی بسیار به رابطه ارائه شده در ACI 318-14 مشابه است! و ضابطه مربوط به محصور کننده آرماتورهای قلاب‌دار (ضریب ψr) که در ACI 318-19 بسیار سخت‌گیرانه بود به‌طور کامل تغییر کرده است. در شکل ضمیمه مقایسه حداقل طول مهاری مورد نیاز برای آرماتورهای کششی با قلاب استاندارد (قلاب 90 درجه) ارائه شده و در آن مشخص است در صورتی که ضریب محصور کننده ψr در ACI 318-19 برابر 1.6 باشد، طول مهار مورد نیاز قلاب برای میلگردهای با قطر بیش از 18 میلیمتر بیشتر از ضابطه جدید در ACI 318-25 خواهد شد. این تغییرات تأثیر چشم‌گیری در طرح ستون‌ها و ابعاد آن‌ها خواهد داشت. از همان ابتدا به نظر می‌رسید ضابطه ACI 318-19 بسیار محافظه‌کارانه است و با رابطه ارائه شده برای Ldh در فصل لرزه‌ای نیز تناقض داشت. ظاهراً در نسخه بعدی آیین‌نامه این مشکل و تناقض نیز رفع می‌شود. @costbook

🌟ACI CODE-318-25 (Public Comments)🌟 ☑️ پیش‌نویس ACI CODE-318-25 برای نظر سنجی عمومی ☑️ این فایل فشرده، شامل فصول 1 الی 27 و پیوست‌های A و N و W می‌باشد. ☑️ تغییرات بسیاری در این نسخه وجود دارد. از جمله تغییرات در طرح لرزه‌ای دیوارهای بتن‌آرمه ویژه و معرفی پیوست‌های N و W ☑️ بخش اعظمی از تغییرات ضوابط لرزه‌ای دیوار پیشتر در ACI 318-19 Code Cases معرفی شده بود، که شامل شفاف ‌سازی در محاسبه ضریب اضافه مقاومت خمشی، محاسبات ضریب نامعینی در برش تشدید یافته، حداکثر مقدار برش تشدید یافته و ... می‌باشد. ☑️ دانلود فایل ACI 318-19 Code Cases و ترجمه کامل آن ☑️ ضریب تشدید دینامیکی دیوارهای بتن‌آرمه تغییر کرده و نسبت به نسخه ACI 318-19 در حدود 15% کاهش یافته است. این ضریب نیز پیشتر در پیوست D از LATBSDC 2023 معرفی شده بود. ☑️ دانلود پیوست D از LATBSDC 2023 به همراه ترجمه آن ☑️ پیوست W تحت عنوان "طراحی عملکردی برای بارگذاری باد" وارد ACI 318-25 شد. ☑️ پیوست N تحت عنوان "دوام‌پذیری و تاب‌آوری" وارد ACI 318-25 شد. ☑️ افزایش ضریب رفتار دیوارهای سازه‌ای ویژه (دیوار باربر) در ACI 318-25 .