"مطالعات علمی"

✏️ تحقیقات نشان داد «کتاب خواندن» کارایی ٫مغز٫ را افزایش می دهد. 🖥 گزارشی از یورونیوز

شکار دسته‌جمعی در دنیای عنکبوت‌ها: وقتی هزاران عنکبوت برای شکار پرندگان متحد می‌شوند خلاصه: از بیش از ۵۰ هزار گونه عنکبوت، فقط حدود ۸۰ گونه اجتماعی هستند. گونه «آنلوسیموس اکزیمیوس» در اکوادور تارهای سه‌بعدی عظیمی می‌سازد که هزاران عنکبوت ۱ سانتی‌متری در آن زندگی می‌کنند و با همکاری، طعمه‌هایی تا ۷۰۰ برابر وزن خود (حتی پرندگان کوچک) را شکار می‌کنند. آن‌ها برای تشخیص لرزش طعمه از حرکت خودشان، حرکاتشان را هم‌گام می‌کنند: همه با هم چند قدم برمی‌دارند و سپس متوقف می‌شوند. برخلاف زنبور و مورچه، هیچ ملکه یا سلسله‌مراتبی ندارند؛ عنکبوت‌های جسورتر بیشتر شکار می‌کنند و بقیه تار را نگه می‌دارند. زندگی اجتماعی از مراقبت مادری شروع شده، اما بهای سنگین آن هم‌خونی شدید و کاهش تنوع ژنتیکی است که کلونی را در برابر بیماری و تغییرات محیطی بسیار آسیب‌پذیر می‌کند. به همین دلیل جوامع عنکبوتی بسیار نادرند. https://www.discoverwildlife.com/animal-facts/insects-invertebrates/anelosimus-deadly-spider-web

آیا «انرژی تاریک» که سال‌ها دنبالش بودیم اصلا وجود ندارد؟ سال‌ها دانشمندان مشاهده می کردند جهان با شتاب در حال انبساط است و «انرژی تاریک» عامل این شتاب است. پژوهش جدید نشان می‌دهد این فرض ممکن است ناشی از خطای محاسباتی باشد اخترشناسان برای اندازه‌گیری فاصله کهکشان‌ها از ابرنواخترهای نوع Ia به‌عنوان «خط‌کش کیهانی» استفاده می‌کنند. تیم دانشگاه آکسفورد دریافت چون ابرنواخترهای دوردست از ستارگان جوان‌تر تشکیل شده‌اند، کم‌نورتر دیده می‌شوند و دانشمندان فاصله‌شان را بیش از حد واقعی تخمین می‌زدند؛ در نتیجه به اشتباه نتیجه می‌گرفتند که انبساط جهان شتاب می‌گیرد. پژوهش همچنین نشان می‌دهد جهان یکنواخت نیست و سرعت انبساط در جهت‌های مختلف متفاوت است. آنچه به‌عنوان شتاب دیده می‌شد، عمدتاً ناشی از حرکت محلی منظومه و کهکشان ماست. جهان در حال گسترش است، اما این گسترش در حال کندتر شدن است، نه شتاب گرفتن. اگر این نتایج تأیید شوند، دیگر نیازی به انرژی تاریک نیست و مدل‌های استاندارد کیهان‌شناسی باید بازنگری اساسی شوند. https://academic.oup.com/mnras/article/549/3/stag844/8701424

یوتیوب پاک‌سازی ویدیوهای هوش مصنوعی را شروع کرد 🖥 یوتیوب طی ۶ ماه گذشته بیش از ۱۳۰ هزار کانال را که با استفاده از هوش مصنوعی محتوای بی‌کیفیت و انبوه تولید می‌کردند، از پلتفرم خود حذف کرد. این اقدام حدود ۵۰ هزار شبکه‌ی هماهنگ از کانال‌های اسپم را نیز در بر می‌گیرد. ➖ هدف از این اقدام، کاهش حجم محتوای بی‌کیفیتی است که تنها برای جذب بازدید و کسب درآمد تولید می‌شود. 📝 این محدودیت به معنای ممنوع‌شدن تمام ویدیوهای ساخته‌شده با هوش مصنوعی نیست. استفاده از هوش مصنوعی برای تولید محتوای خلاقانه، آموزشی یا دارای ارزش افزوده همچنان مجاز است. هدف اصلی، مقابله با « مزارع محتوا» و ویدیوهای تکراری و کم‌ارزشی است که تنها برای جمع‌کردن بازدید و درآمد ساخته می‌شوند. یوتیوب گفته این تغییر باعث می‌شود الگوریتم پیشنهاد ویدیوها بیش از گذشته محتوای اصیل، باکیفیت و ارزشمند را به کاربران نمایش دهد.

نگاهی به سه سناریوی محتمل پایان جهان ۱- مرگ گرمایی و انجماد بزرگ ۲- بیگ ریپ یا مه‌گسست ۳- بیگ باونس و بیگ کرانچ

🧠 اراده آزاد و توهم جبرگرایی عصب‌شناختی: پایان افسانه آزمایش لیبت 🧠 آزمایش بنجامین لیبت در دهه ۱۹۸۰ ادعا کرد که فعالیت الکتریکی مغز پیش از تصمیم آگاهانه انسان رخ می‌دهد [1, 3]. سال‌ها این یافته به‌عنوان سندی علمی بر نفی «اختیار» تبلیغ شد، اما بازخوانی‌های مدرن، شکاف‌های بنیادین این تفسیر را آشکار کرده‌اند [1]: 🔹 ۱. تناقض در تفسیر جبرگرایانه نکته قابل‌تأمل این است که خودِ بنجامین لیبت به اراده آزاد باور داشت و هرگز آن را نفی نکرد [3]. با این حال، خداناباورانی نظیر «جری کوین» (Jerry Coyne) این آزمایش را به جبرگرایی ربط دادند و تلاش کردند با مصادره به مطلوبِ این نتایج، اختیار لوکال انسان را نیز به یک جبر محض تقلیل دهند [3, 8]. 🔹 ۲. مغالطه در درک علیت و زمان حتی اگر فرض کنیم آزمایش لیبت کاملاً بی‌نقص بوده است، در نهایت تنها نشان می‌دهد که فعالیت پیش‌آگاهانه بر فعالیت آگاهانه مقدم است (Pre-conscious precedes conscious activity) [4]. این تقدم زمانی هرگز به معنای سلب اراده نیست، بلکه صرفاً نشان‌دهنده شکل‌گیریِ فرآیند آماده‌سازی مغز برای کنش است [1, 4]. همچنین، به قول ویلیام لین کریگ، آزمایش لیبت نهایتا مصداقی از همبستگی (correlation) ذهن-مغز است و نه علیت (causation) آنان. 🔹 ۳. ماهیت هستی‌شناختی (Ontological) اختیار اراده آزاد یک مفهوم بنیادین آنتولوژیکال است. نمی‌توان ماهیت عاملیت آگاهانه انسان را به شلیک نورون‌های مغزی و مدل‌های فیزیکی تقلیل داد [5]؛ بلکه اختیار منحصراً در بستر بررسی «رفتار انسانی» و شبکه‌های پیچیده تصمیمات معنادار قابل تبیین است [5, 8]. 🔹 ۴. عقب‌نشینی نظریه‌پردازان نامدار با افشای خطاهای متدولوژیک، چهره‌های سرشناس مدافع جبرگرایی صراحتاً از آزمایش لیبت کناره‌گیری کرده‌اند. #دانیل_دنت با ارجاع به مقاله انتقادی سال ۲۰۱۹، در توییتی تأکید کرد که نتایج لیبت «در حال #فروپاشی است» [1, 6]. همچنین #سم_هریس اعتراف کرده است که از طرح این آزمایش در کتاب خود پشیمان است، چرا که استدلال مستحکمی علیه اختیار نبوده است [7]. 🔹 ۵. پیامدهای ویرانگر اخلاقی نفی اختیار صرفاً یک خطای آکادمیک نیست. پژوهش‌های برجسته روان‌شناختی اثبات کرده‌اند که القای باور به جبرگرایی (Determinism) و نفی اراده، مستقیماً به افزایش تقلب و رفتارهای غیراخلاقی (Unethical behavior) در انسان‌ها منجر می‌شود [2]. 📚 منابع (References): [1] Gholipour, B. (2019). A famous argument against free will has been debunked. The Atlantic. [2] Vohs, K. D., & Schooler, J. W. (2008). The value of believing in free will: Encouraging a belief in determinism increases cheating. Psychological Science, 19(1), 49-54. [3] Taylor, S. (2019). How a flawed experiment “proved” that free will doesn’t exist. Scientific American. [4] Kastrup, B. (2020). Yes, free will exists. Scientific American. [5] Antonietti, A., Corradini, A., & Lowe, E. J. (Eds.). (2008). Making a scientific case for conscious agency and free will. Oxford University Press. [6] Dennett, D. [@danieldennett]. (2019, September 12). The Libet results on free will and their many descendants are crumbling now [Tweet]. Twitter. [7] Harris, S. [@SamHarrisOrg]. (n.d.). I have always regretted mentioning the Libet work in my book "Free Will" [Tweet]. Twitter. [8] List, C. (2019). Free will is real. Scientific American. مرکز علم و الهیات؛ پژوهشکدهٔ مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی

🔻 تایید اعمال ضریب ۴ بر اینترنت بین‌الملل؛ چرایی زود تمام شدن بسته‌های اینترنتی 🔸تصاویر منتشر شده از ریز مصرف اینترنت کاربران نشان می‌دهد که اپراتورهای تلفن همراه برای ترافیک «بین‌الملل»، ضریب ۴ اعمال می‌کنند. 🔸بر این اساس، به ازای هر ۱ گیگابایت مصرف اینترنت در فضای بین‌الملل، ۴ گیگابایت از حجم بسته‌های خریداری شده توسط مشترکان کسر می‌شود. 🔸این در حالی است که برای ترافیک «داخلی»، ضریب ۱.۴۹ و برای برخی پیام‌رسان‌های داخلی ضریب ۱ اعمال شده است که نشان‌دهنده تفاوت فاحش در نحوه محاسبه حجم مصرفی کاربران است. ‎‌‌‎‌‌‍‌‌‌‎‌‎‌‎‌‎‌‌

📖 پاسخ‌های منسجم به ده پرسش رایج از سوی مادی‌گرایان در مورد Veridical OBE و ESP(ادراکات فرا-حسی) در تجارب نزدیک به مرگ متنی که بالاتر نوشتم(نتایج فلسفی تجربیات نزدیک به مرگ) صرفاً بر اساس یک مورد از موارد راستی‌آزمایی شده در مقالهٔ پروفسور سام پرنیا بود و من نیز صرفاً بر اساس همان یک مورد، نتیجه‌گیری منطقی را بیان کردم. با این حال موارد متعدد دیگری از Veridical OBE و ادراکات فرا-حسی تأیید شده در پژوهش‌های مختلف گزارش شده‌است که من از پاره‌ای از آن‌ها اطلاع کامل نداشتم. طبق استدلال منطقی‌ای که بالاتر بیان کردم، تک تک این موارد نیز می‌توانند تبیین‌های فیزیکالیستی و مادی‌گرایانه را با چالش مواجه کنند. از دوست عزیز جناب مسیح، تشکر می‌کنم که این فایل را در اختیار من گذاشتند.

#خبر_علمی جایزه شایان اویس غرَن Shayan Oveis Gharan دانشمند علوم کامپیوتر دانشگاه واشنگتن، برنده مدال IMU Abacus Medal سال ۲۰۲۶ شد. این مدال هر ۴ سال یک‌بار به نظریه‌پردازان کامپیوتر زیر چهل سال اعطا می‌شود. او با استفاده از ابزارهای نوآورانه از حوزه‌های مختلف ریاضیات، پیشرفت‌های مهمی در الگوریتم‌ها ایجاد کرده است.وی از پژوهشگران برجسته نسل جدید نظریه الگوریتم‌ها به شمار می‌رود او به‌ویژه برای کار روی مسئله فروشنده دوره‌گرد (TSP) شناخته می‌شود و به همراه همکارانش الگوریتمی ساخت که رکورد ۴۰ ساله الگوریتم کریستوفیدس را شکست و تضمین بهتری برای یافتن مسیر تقریبی بهینه ارائه می‌دهد. این کار با بهره‌گیری از تصادفی‌سازی برای انتخاب درخت‌های پوشاننده و تکنیک‌های پیشرفته ریاضی انجام شد. شرح مسئله بدین شکل است که: تعدادی شهر داریم و هزینه رفتن مستقیم از یکی به دیگری را می‌دانیم. مطلوب است کم‌هزینه‌ترین مسیری که از یک شهر شروع شود و از تمامی شهرها دقیقاً یکبار عبور کند و به شهر شروع بازگردد. علاوه بر این، او در اثبات یک حدس قدیمی درباره نمونه‌برداری تصادفی از پایه‌های ماتروئیدها (با استفاده از زنجیره‌های مارکوف) نقش کلیدی داشت. این دستاورد با ترجمه مسئله به زبان چندجمله‌ای‌ها ممکن شد و انقلاب بزرگی در الگوریتم‌های نمونه‌برداری ایجاد کرد. اویس غرن شخصی پرجنب‌وجوش، خوش‌بین و علاقه‌مند به یادگیری مداوم است. او از اصفهان به دانشگاه آریامهر (شریف) رفت، سپس به استنفورد مهاجرت کرد و اکنون در سیاتل زندگی می‌کند. سبک کاری او اتصال حوزه‌های به‌ظاهر نامرتبط ریاضیات به مسائل کامپیوتری است. https://www.quantamagazine.org/shayan-oveis-gharan-wins-2026-imu-abacus-medal-20260723/

بنظر می‌رسد آپاندیس جزو اندام وستیجال نباشد مطابق برخی پژوهش‌ها برداشتن آپاندیس ممکن است با تغییراتی در میکروبیوم روده و افزایش خطر برخی بیماری‌ها، مانند سرطان روده بزرگ یا حتی آلزایمر، ارتباط داشته باشد. به نظر می‌رسد آپاندیس نقش مهمی در حفظ میکروبیوم روده دارد؛ مجموعه‌ای از میلیاردها باکتری مفید که به هضم غذا، تقویت سیستم ایمنی و حفظ سلامت بدن کمک می‌کنند. آپاندیس مانند یک مخزن ذخیره برای این باکتری‌های مفید عمل می‌کند. اگر به هر دلیلی، مثلاً در اثر اسهال شدید یا برخی عفونت‌ها، بخش زیادی از باکتری‌های روده از بین بروند، آپاندیس می‌تواند به بازسازی دوباره این جمعیت کمک کند. به بیان ساده، آپاندیس مانند یک نسخه پشتیبان (Backup) از میکروبیوم روده عمل می‌کند. به همین دلیل، امروزه پزشکان دیگر مانند گذشته آپاندیس را بدون دلیل پزشکی خارج نمی‌کنند. البته اگر آپاندیس دچار التهاب حاد (آپاندیسیت) شود، جراحی همچنان ضروری است، اما دیگر این اندام کاملاً بی‌فایده تلقی نمی‌شود.

باستان شناسی ایران 2 / 1 🔎 با دکتر جواد حسین زاده ➖ پادکست هشیوار

باستان شناسی ایران 2 / 1 🔎 با دکتر جواد حسین زاده ➖ پادکست هشیوار

عنوان ‌کنفرانس: تفسیر های مکانیک کوانتومی و فروپاشی تابع موج با حضور جناب وولف پژوهشگر فیزیک

#پادکست معرفی مقاله «خفاش بودن چگونه است؟» NoteBookLm ⭐️

نوسانات خلا کوانتومی در نگاه روزمره، خلأ به معنای «هیچ» است؛ فضایی که هیچ چیز در آن وجود ندارد. اما فیزیک مدرن تصویری کاملاً متفاوت ارائه می‌دهد. بر اساس نظریهٔ میدان‌های کوانتومی، حتی اگر تمام ذرات را از یک ناحیه حذف کنیم، آن ناحیه هرگز به «هیچِ مطلق» تبدیل نمی‌شود. میدان‌های بنیادی همچنان در سراسر فضا حضور دارند و مطابق قوانین مکانیک کوانتومی رفتار می‌کنند. از مهم‌ترین پیامدهای اصل عدم قطعیت هایزنبرگ این است که این میدان‌ها نمی‌توانند کاملاً ساکن و بدون انرژی باشند. در نتیجه، خلأ کوانتومی همواره دستخوش نوساناتی گذرا است که به آن‌ها نوسانات خلأ کوانتومی (Quantum Vacuum Fluctuations) گفته می‌شود. این نوسانات به معنای پیدایش و نابودی دائمی ذرات واقعی نیستند، بلکه بازتاب ماهیت کوانتومی میدان‌ها و حداقل انرژی مجاز آن‌ها هستند. بنابراین، در فیزیک امروز، «خلأ» مترادف با «هیچ» نیست؛ بلکه کم‌انرژی‌ترین حالت ممکنِ میدان‌های کوانتومی است؛ حالتی که حتی در غیاب هر ذره‌ای نیز ساختار و پویایی خود را حفظ می‌کند. شاید عمیق‌ترین درس مکانیک کوانتومی همین باشد: گاهی «هیچ»، از آنچه تصور می‌کنیم، بسیار غنی‌تر است.

بررسی بزرگترین افشای اسناد محرمانه UAP یحیی طباطبایی youtube.com/@khelghatmag

˘☘⤸. 〖‌ ᤩ Ⓟⓓⓕ 📔⃟↭#دکتر‌ناصر‌بروجردیان ╯╭دانلود pdf: ╮╰نقدی بر فلسفه‌های مشائی و صدرایی. ╯╭نویسند: دکتر ناصر بروجردیان. ╮╰تعداد صفحات‌: ۱۸۴.     ╯╭☜کلیک: سایت با اندوه فراوان، درگذشت این چهره فرهیخته و شخصیـت علمـی ارزشمنـد را تسلیـت عـرض می‌کنـم. یاد و آثار پـربـارشـان مـانـدگار بـاد.

دانشمندان دانشگاه هاروارد تراشه‌ای سیلیکونی توسعه داده‌اند که می‌تواند تنها با استفاده از آب و جریان الکتریکی، DNA مصنوعی تولید کند. تا امروز، تولید DNA سفارشی عمدتاً بر پایه روش شیمیایی «فسفوری‌آمیدیت» انجام می‌شد؛ روشی که با وجود دقت و کارایی بالا، به حجم زیادی از حلال‌های شیمیایی، مواد خطرناک و تجهیزات تخصصی نیاز دارد. اکنون پژوهشگران هاروارد رویکردی کاملاً متفاوت ارائه کرده‌اند: سنتز آنزیمی DNA روی یک تراشه نیمه‌هادی (CMOS) که تمام فرآیند را تنها با استفاده از آب و کنترل دقیق جریان الکتریکی انجام می‌دهد.دستاوردی که می‌تواند آینده مهندسی ژنتیک را متحول کند. این تراشه دارای ۶۴ جایگاه قابل برنامه‌ریزی برای تولید هم‌زمان DNA است. هر جایگاه توسط دو الکترود متحدالمرکز احاطه شده است. با عبور جریان از الکترود داخلی، پروتون تولید شده و یک ناحیه اسیدی بسیار کوچک ایجاد می‌شود؛ محیطی که برای حذف موقت گروه محافظ از رشته DNA در حال رشد ضروری است. هم‌زمان، الکترود بیرونی پروتون‌های اضافی را جذب می‌کند تا از تداخل واکنش‌ها در جایگاه‌های مجاور جلوگیری شود. این طراحی، امکان کنترل بسیار دقیق واکنش‌های شیمیایی در مقیاس میکروسکوپی را فراهم می‌کند. در این آزمایش، محققان موفق شدند ۶۴ توالی متفاوت DNA با طول ۳۸ تا ۳۹ نوکلئوتید را به‌طور هم‌زمان و در یک فرآیند کاملاً آنزیمی و آبی تولید کنند. این رکورد، بزرگ‌ترین نمونه گزارش‌شده از سنتز موازی آنزیمی DNA تاکنون محسوب می‌شود؛ چراکه تلاش‌های پیشین به تولید حدود ۱۲ توالی محدود بودند. نکته جالب اینکه این تراشه در ابتدا برای ثبت فعالیت الکتریکی هزاران نورون طراحی شده بود. اما پژوهشگران دریافتند همان فناوری که می‌تواند جریان‌های الکتریکی را با دقتی فوق‌العاده کنترل کند، برای هدایت واکنش‌های شیمیایی موردنیاز در سنتز DNA نیز ایده‌آل است. مهم‌ترین دستاوردهای این فناوری - تولید هم‌زمان ۶۴ توالی منحصربه‌فرد DNA - استفاده از فرآیند آنزیمی مبتنی بر آب به‌جای روش‌های شیمیایی متداول - کنترل دقیق pH موضعی با استفاده از دو الکترود متحدالمرکز - سنتز رشته‌های DNA با طول ۳۸ تا ۳۹ نوکلئوتید - نمایش موفق ذخیره‌سازی یک پیام متنی ۱۶۹ بایتی در DNA تولیدشده البته این فناوری هنوز در مراحل اولیه توسعه قرار دارد. رشته‌های تولیدشده با طول حدود ۳۹ نوکلئوتید، فاصله زیادی با ژن‌های واقعی دارند که معمولاً از هزاران باز تشکیل شده‌اند. به گفته پژوهشگران، محدودیت اصلی در حال حاضر به شیمی حذف گروه‌های محافظ مربوط می‌شود، نه به طراحی تراشه. این موضوع نشان می‌دهد که پیشرفت‌های آینده احتمالاً بیشتر از مسیر بهبود فرآیندهای شیمیایی حاصل خواهد شد تا توسعه سخت‌افزار جدید. در صورت موفقیت در مقیاس‌پذیری این فناوری، می‌توان انتظار داشت که تولید DNA در آینده سریع‌تر، پاک‌تر، ارزان‌تر و در دسترس‌تر شود؛ پیشرفتی که می‌تواند کاربردهای گسترده‌ای در زیست‌شناسی مصنوعی، تشخیص بیماری‌ها، ژن‌درمانی، تولید دارو و حتی ذخیره‌سازی داده در DNA—که یکی از متراکم‌ترین روش‌های ذخیره‌سازی اطلاعات شناخته می‌شود—داشته باشد. https://www.sciencedaily.com/releases/2026/07/260708022202.htm https://www.nature.com/articles/s41928-026-01662-9

پزشکی هسته‌ای و رادیوداروها youtube.com/@khelghatmag

#آمار افت رتبه تمام دانشگاه‌های ایرانی در کیو اس ۲۰۲۷ ترکیه با ۲۵ دانشگاه، بیشترین سهم را در میان چهار کشور بررسی شده (ترکیه، عربستان، امارات و ایران) دارد. عربستان پیشتاز در بهترین دانشگاه‌ منطقه است. دانشگاه‌های ملک فهد عربستان، خلیفه امارات، فنی استانبول ترکیه و تهران ایران، بهترین دانشگاه‌های منطقه در کیو اس ۲۰۲۷ هستند. کاهش رتبه دانشگاه شریف (آریامهر) از آن جهت اهمیت دارد که دانشگاه‌های فنی معمولاً در شاخص‌های پژوهشی و بین‌المللی عملکرد بهتری دارند. همچنین افت ۲۷ رتبه‌ای دانشگاه امیرکبیر (پلی تکنیک) موجب شده این دانشگاه به رتبه ۴۸۳ برسد و در مرز خروج از جمع ۵۰۰ دانشگاه برتر جهان قرار گیرد. افت بیش از ۱۰۰ رتبه‌ای یک دانشگاه در یک سال، می‌تواند حاکی از تغییرات معنادار در عملکرد دانشگاه باشد. افت ۲۰۰ رتبه ای دانشگاه آزاد اسلامی با افت ۲۰۰ و سقوط به به بازه بالاتر از ۱۴۰۱ جهان، به معنای خروج این دانشگاه از جمع ۱۴۰۰ دانشگاه نخست رتبه‌بندی کیو اس است. https://www.isna.ir/news/1405040603241