FactNameh | فکت‌نامه

❌ ادعای نادرست جایگزینی دلار آمریکا با یوان چین از سوی دولت سوئد 🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که دولت سوئد رسماً اعلام کرده به‌جای دلار آمریکا از ارز یوان چین استفاده خواهد کرد. 🔹این ادعا بی‌اساس است. نه دولت و نه بانک مرکزی سوئد چنین خبری را اعلام نکرده‌اند و در رسانه‌های معتبر نیز ردپایی از آن دیده نمی‌شود. 🔹مدتی قبل یک صندوق بازنشستگی سوئدی رویکرد خود در قبال سرمایه‌گذاری در حوزه اوراق قرضه دولتی آمریکا را تغییر داد؛ اما این صندوق، خصوصی است و خط مشی آن ارتباطی با سیاست‌های رسمی سوئد ندارد. 🔹شایعه جایگزینی دلار آمریکا با یوان چین در سوئد، نخستین‌بار در چند اکانت انگلیسی‌زبان منتشر شد و سپس به شبکه‌های اجتماعی فارسی رسید. 🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

❌ ادعای شاخ‌دار رائفی‌پور درباره سقوط دو آپاچی آمریکایی در تگزاس 🔹علی‌اکبر رائفی‌پور ادعا کرده است که دو بالگرد آپاچی در سقوط کرده‌اند و این حادثه به حملات ایران به یک پایگاه آمریکایی ارتباط دارد. 🔹اول، گزارش‌های رسمی و رسانه‌ای نشان می‌دهند تنها یک فروند بالگرد AH-64E آپاچی در ۱۲ اوت ۲۰۲۶ در نزدیکی سالادو سقوط کرده، نه دو فروند. 🔹دوم، این حادثه هنگام پرواز آزمایشی در همان منطقه پس از تعمیر و نگهداری رخ داده و هر دو خدمه بالگرد جان باخته‌اند. 🔹تاکنون هیچ مدرکی درباره سقوط بالگرد دوم یا ارتباط این سانحه با حملات ایران منتشر نشده است. 🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای رائفی‌پور نشان «شاخ‌دار» می‌دهد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

🎥 فکت‌نامه در قسمت دوم «نگاه فردا»؛ ماجرای برنج آمریکایی در بازار ایران 🔹رادیوفردا به‌تازگی برنامه جدید تصویری خود با نام «نگاه فردا» را به راه انداخته که هر پنجشنبه ۱۸:۳۰ به وقت ایران پخش می‌شود. 🔹در بخشی از این برنامه، فکت‌نامه به مرور یک یا چند فکت‌چک هفته می‌پردازد. 🔹این برنامه را از طریق ماهواره یا کانال یوتیوب رادیوفردا دنبال کنید. 🔹بخش درستی‌سنجی این برنامه را هم می‌توانید در حساب‌های کاربری فکت‌نامه ببینید. 🔹در دومین قسمت، ماجرای فروش برنج آمریکایی در داخل ایران را بررسی می‌کنیم. 👈 مقاله مرتبط در سایت فکت‌نامه 👈 نسخه کامل ویدیو در یوتیوب 👈 مقاله مرتبط را در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه pinned a photo

🎙 صدای مجتبی 🔹در قسمت ۲۸۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره تاریخچه رژیم حقوقی دریای خزر، بحث داغ سهم‌بندی‌ها و کنوانسیونی که قرار است در مجلس بررسی شود، صحبت می‌کنیم. 🔹در ادامه سه ادعای مرتبط با مجتبی خامنه‌ای را بررسی کرده‌ایم؛ یک عکس، یک ویدیو و ادعاهایی که در توجیه منتشر نشدن صدای او، از سوی هواداران جمهوری اسلامی مطرح شده است. 🔹دو ادعای مسعود پزشکیان در حوزه برق و انرژی و همچنین روایت‌هایی که از عملیات دو سوخوی نیروی هوایی ارتش مطرح شده، سوژه‌های دیگری هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم. 🔹ماجرای فروش برنج آمریکایی در ایران و ادعای تعطیلی مراسم اربعین در عراق از سال آینده، فکت‌چک‌های پایانی این اپیزود هستند. ❗ حجم فایل صوتی: ۲۲ مگابایت 🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید. 📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران. 👈 در کست‌باکس بشنوید 👈 در اپل پادکست بشنوید 👈 در اسپاتیفای بشنوید 00:00:47 مقدمه 00:04:18 درباره سهم ایران از خزر چه می‌دانیم؟ 00:24:44 ادعاهای همشهری در توجیه انتشار نیافتن صدای مجتبی خامنه‌ای 00:33:41 ادعای نادرست رسانه‌ها درباره «تصویر جدید» مجتبی خامنه‌ای 00:35:15 ویدیوی ساختگی مصاحبه پزشک روس درباره رهبر جمهوری اسلامی 00:36:59 تکرار یک ادعای نادرست درباره قطعی برق صنایع، از زبان پزشکیان 00:38:18 آمار نادرست پزشکیان در مورد ظرفیت تولید انرژی تجدیدپذیر 00:40:16 ادعای «عملیات موفق» سوخوهای ایران با شواهد همخوانی ندارد 00:44:34 درباره ادعای واردات برنج آمریکایی به ایران چه می‌دانیم؟ 00:48:06 ادعای نادرست تعطیلی مراسم اربعین در عراق، از سال آینده 00:50:24 کامنت‌ها 🌐 @Factnameh

🎙 صدای مجتبی 🔹در قسمت ۲۸۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره تاریخچه رژیم حقوقی دریای خزر، بحث داغ سهم‌بندی‌ها و کنوانسیونی که قرار است در مجلس بررسی شود، صحبت می‌کنیم. 🔹در ادامه سه ادعای مرتبط با مجتبی خامنه‌ای را بررسی کرده‌ایم؛ یک عکس، یک ویدیو و ادعاهایی که در توجیه منتشر نشدن صدای او، از سوی هواداران جمهوری اسلامی مطرح شده است. 🔹دو ادعای مسعود پزشکیان در حوزه برق و انرژی و همچنین روایت‌هایی که از عملیات دو سوخوی نیروی هوایی ارتش مطرح شده، سوژه‌های دیگری هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم. 🔹ماجرای فروش برنج آمریکایی در ایران و ادعای تعطیلی مراسم اربعین در عراق از سال آینده، فکت‌چک‌های پایانی این اپیزود هستند. 🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید. 📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران. 👈 در کست‌باکس بشنوید 👈 در اپل پادکست بشنوید 👈 در اسپاتیفای بشنوید 🌐 @Factnameh

✍️ نبرد فانتوم ایران و اف‌۱۶ آمریکا؛ واقعیت یا روایت ساختگی؟ 🔹ویدیویی پربازدید در شبکه‌های اجتماعی، ادعا می‌کند در روزهای ابتدایی جنگ ۴۰ روزه، یک جنگنده اف‌۴ فانتوم ایران توانسته یک فروند اف‌۱۶ آمریکایی را رهگیری کند، به آن آسیب بزند و وادارش کند با اعلام وضعیت اضطراری از منطقه خارج شود. 🔹هیچ سند رسمی یا مدرک مستقلی برای تایید این روایت منتشر نشده است و بررسی فنی این ادعا نیز تناقض‌های مهمی را نشان می‌دهد. 🔹جنگنده‌های آمریکایی در چنین ماموریت‌هایی معمولا به‌تنهایی پرواز نمی‌کنند و در قالب یک مجموعه چندفروندی، با پشتیبانی جنگنده‌های اسکورت، هواپیماهای جنگ الکترونیک و آواکس وارد عملیات می‌شوند. 🔹اف‌۱۶ مدل CJ همچنین به رادار پیشرفته، سامانه‌های هشدار و اخلال الکترونیکی و موشک‌های هوا‌به‌هوای AIM-120 مجهز است. این تجهیزات به جنگنده امکان می‌دهند تهدیدهایی مثل اف‌۴ را از فاصله دور شناسایی و پیش از رسیدن به محدوده درگیری نزدیک، با آنها مقابله کند. 🔹در مقابل، فانتوم‌های ایرانی عمدتا از فناوری و موشک‌های قدیمی‌تری مانند AIM-7 استفاده می‌کنند که برای اصابت، نیازمند حفظ مداوم قفل راداری هستند. حفظ چنین قفلی در برابر سامانه‌های جنگ الکترونیک اف‌۱۶ بسیار دشوار است. 🔹فاصله چنددهه‌ای بین فناوری این دو مدل هواپیما در حوزه‌هایی مانند آگاهی موقعیتی، مانورپذیری، نسبت رانش به وزن و مقاومت در برابر اخلال الکترونیکی، هرگونه سناریوی موفقیت‌آمیز برای فانتوم ایرانی را نزدیک به صفر می‌کند. 🔹بنابراین این ادعا بیشتر به تصورات قدیمی جنگ‌های پیشین تعلق دارد و با واقعیت‌های تاکتیکی و فنی میدان نبرد امروزی سازگار نیست. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

❌ آمار نادرست پزشکیان درباره ظرفیت تولید انرژی تجدیدپذیر 🔹مسعود پزشکیان می‌گوید پنل‌های خورشیدی راه‌اندازی‌شده «نزدیک به ۷ هزار مگاوات» وارد مدار کرده‌اند. 🔹این آمار نادرست است. تازه‌ترین آمار وزارت نیرو، کل ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور را حدود ۵۸۰۰ مگاوات اعلام می‌کند؛ حدود ۲۰ درصد کمتر از عددی که پزشکیان گفته است. 🔹آمارهای مقام‌های وزارت نیرو نیز با یکدیگر سازگار نیستند. وزیر نیرو در خرداد از عبور ظرفیت تجدیدپذیرها از ۶ هزار مگاوات خبر داده بود، اما معاون او دو ماه بعد ظرفیت کل را حدود ۵۸۰۰ مگاوات اعلام کرد. 🔹پیش‌بینی رسیدن ظرفیت به ۷ هزار مگاوات تا پایان تیر نیز که قبلا مطرح ده بود، ظاهرا محقق نشده است. 🔹بنابراین فکت‌نامه به آماری که پزشکیان اعلام کرده نشان «نادرست» می‌دهد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و ششم - جنگ 🔹کسری شدید بودجه در اواخر دهه ۱۳۶۰ و تمام شدن پول و منابع مالی دولت، باعث شد رهبران جمهوری اسلامی به جنگ هشت‌ساله ایران و عراق پایان دهند. 🔹حالا ۳۰ سال بعد، ایران دوباره درگیر جنگی تمام‌عیار است که بار آن روی جامعه و اقتصاد ایران سنگینی می‌کند. 🔹در حال حاضر اوضاع اقتصادی و وضعیت مالی دولت به نسبت اواخر دهه ۶۰ چگونه است؟ آیا دوباره محدودیت‌های اقتصادی سران حکومت را مجبور خواهد کرد که از مواضع سفت و سخت کوتاه بیایند؟ 🔹موضوع بیست و ششمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، رابطه بودجه و جنگ است. 🔹هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید. 👈 در کست‌باکس بشنوید 👈 در سایت رادیو فردا بشنوید 🌐 @Factnameh

🔹 تصویر جدید از جنگنده اف ۱۵ سقوط‌کرده در خاک ایران 🔹رسانه‌ها و کانال‌های نزدیک به سپاه تصویری از بقایای یک جنگنده آمریکایی منتشر کرده‌اند. 🔹بررسی جزئیات تصویر، از جمله شماره سریال روی کانوپی، صندلی خروج اضطراری و بخش ورودی هوای موتور نشان می‌دهد این بقایا متعلق به یک جنگنده F-15E استرایک ایگل از اسکادران ۴۹۴ نیروی هوایی آمریکا مستقر در بریتانیاست. 🔹بر اساس شواهد، این جنگنده روز ۱۴ فروردین ۱۴۰۵ بر فراز ایران سقوط کرده است. این همان جنگنده‌ای است که پیش‌تر گزارش‌هایی درباره عملیات گسترده آمریکا برای نجات دو خدمه آن منتشر شده بود. 🔹سنتکام اعلام کرده بود هر دو خدمه زنده نجات پیدا کردند و از خاک ایران خارج شدند. 🔹تصویر تازه، شواهد بیشتری درباره هویت جنگنده سقوط‌کرده ارائه می‌کند. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست درباره انتشار «تصویر جدید» از مجتبی خامنه‌ای 🔹رسانه‌های ایران به نقل از «رسانه دفتر رهبر» تصویری منتشر کرده‌ و مدعی شده‌اند عکس جدید مجتبی خامنه‌ای است. 🔹این ادعا نادرست و تصویر قدیمی است. 🔹روز ۲۰ فروردین این تصویر در وب‌سایت رسمی رهبر پیشین جمهوری اسلامی منتشر شده بود. 🔹سایر رسانه‌ها نیز این تصویر را بارها در گزارش‌های مختلف به کار برده‌اند و تنها پس‌زمینه تصاویر با هم متفاوت است. 🔹بی‌بی‌سی فارسی نیز گزارشی درباره ادعای جدید بودن این تصویر منتشر کرده و آن را نادرست تشخیص داده است. 🔹از زمان مرگ علی خامنه‌ای هیچ تصویری از مجتبی خامنه‌ای منتشر نشده و حتی کانال تلگرامی «رسانه رهبر انقلاب اسلامی» نیز ادعایی درباره جدید بودن تصویر مطرح نکرده است. 🔹فکت‌نامه نیز به این ادعای رسانه‌ها درباره جدید بودن این عکس نشان «نادرست» می‌دهد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

📝 درباره سهم ایران از خزر چه می‌دانیم؟ 🔹این روزها، ارسال لایحه «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر» (پیمان آکتائو) از سوی دولت مسعود پزشکیان به مجلس، پس از هشت سال توقف، بار دیگر بحث‌های گسترده‌ای را درباره تاریخچه و آینده حقوقی دریای خزر به وجود آورده است. 🔹این کنوانسیون مرداد ۱۳۹۷ در آکتائوی قزاقستان به امضای پنج کشور ساحلی خزر، ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان رسید. 🔹چهار کشور دیگر بلافاصله آن را در پارلمان‌های خود تصویب کردند، اما ایران تصویب آن را تا امروز به تعویق انداخته بود. 🔹اجرای نهایی کنوانسیون منوط به الحاق رسمی ایران با تصویب آن در مجلس است. 🔹کنوانسیون آکتائو چارچوب کلی رژیم حقوقی دریای خزر را تعیین می‌کند. با این حال، کنوانسیون تعیین حدود دقیق بستر و زیر‌بستر دریا، محل منابع نفت و گاز و نیز سهم هر کشور را بدون تعیین هیچ درصد مشخصی، به توافق‌های دوجانبه یا چندجانبه بعدی و با در نظر گرفتن ویژگی‌های جغرافیایی سواحل، از جمله سواحل مقعر ایران واگذار کرده است. 🔹در قرن بیستم، رژیم حقوقی خزر تابع دو معاهده ۱۹۲۱ (عهدنامه مودت ایران و شوروی) و ۱۹۴۰ (قرارداد بازرگانی و دریانوردی) بود. 🔹معاهدات ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ و کنوانسیون آکتائو هیچ سهم درصدی مشخصی برای ایران تعیین نکرده‌اند؛ بنابراین ادعای «سهم ۵۰ درصدی ایران» مبنای حقوقی ندارد. 🔹موضع مذاکره‌ای ایران پس از فروپاشی شوروی، سهم ۲۰ درصدی بود، اما تثبیت نشد. 🔹بر اساس سناریوهای مختلف، سهم احتمالی ایران از حدود ۱۷ درصد تا ۱۱–۱۳ درصد مطرح شده اما هیچ‌کدام هنوز سهم قطعی و حقوقی ایران نیستند. 🔹خزر شمالی که حدود ۴۹ درصد از کل مساحت جغرافیایی دریای خزر را تشکیل می‌دهد، پیش از انعقاد پیمان آکتائو بین دو کشور روسیه و قزاقستان تقسیم شده و بحث بر سر تقسیم ۵۱ درصد باقیمانده بین سه کشور است. 🔹مخالفان معتقدند تا زمانی که مرزهای بستر و زیر‌بستر ایران با جمهوری آذربایجان و ترکمنستان مشخص نشده، تصویب این کنوانسیون به سود ایران نیست. 🔹به باور برخی مخالفان، مساله فوری‌تر، نه سهم درصدی ایران، بلکه پیامدهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی کنوانسیون، به‌ویژه برای پروژه خط لوله ترانس‌خزر و کریدور زنگزور است. 🔹در مقابل، دولت و حامیان کنوانسیون بر مزایای امنیتی و تجاری آن تاکید دارند؛ از جمله ممنوعیت حضور نیروهای نظامی کشورهای غیر ساحلی، ایجاد یک چارچوب حقوقی مشترک میان پنج کشور ساحلی و تقویت امنیت مرزهای شمالی ایران. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh