فراسو | رسانه، فرهنگ و جامعه

🍁 آیا نظر همه محترمه؟ ▪️گفت‎وگو با اکبر سلطانی ©️ از: یوتیوب باضیا (۱۴۰۵/۳/۴) #️⃣ #گفت‌وگو #تفکر_انتقادی

🍁 گفت‌وگو؛ آیین حق‌جویی،  درآمدی بومی به گفت‌وگوشناسی (۱۴۰۵) ▪️فهرست و مقدمۀ #کتاب   ✍🏻 یاسر میردامادی:   با گسترش ارتباطات، به‎ویژه از رهگذر گسترش شبکه‎های اجتماعی، بازار بحث و گفت‎وگو هم داغ است. اما [...] تجربه نشان داده که این گفت‎وگوها بسااوقات به جدل ختم می‎شوند، به‎ویژه در فضای فارسی. در این میان، آنچه کمتر بدان پرداخته می‎شود بررسی محققانه آداب گفت‎وگوی انتقادی و نیز پرداختن به اهمیت آن است: آیا هدف گفت‎وگوی انتقادی شکست حریف است؟ گفت‎وگوی انتقادی چه مراحلی دارد؟ طرف‎های گفت‎وگو چه شرایطی باید داشته باشند؟ تحت چه شرایطی گفت‎وگوی انتقادی رواست و تحت چه شرایطی روا نیست؟ آیا گفت‎وگو همیشه بر سکوت ترجیح دارد، یا در مواردی، حقیقت‎جویی اقتضای عدم گفت وگو را دارد؟ آیا گفت‎وگو هدف است یا وسیله؟ (از مقدمه کتاب؛ نشر کرگدن)   #️⃣ #گفت‌وگو #تفکر_انتقادی

🍁 گفت‌وگو؛ آیین حق‌جویی، درآمدی بومی به گفت‌وگوشناسی (۱۴۰۵)   ✍🏻 یاسر میردامادی:   با گسترش ارتباطات، به‎ویژه از رهگذر گسترش شبکه‎های اجتماعی، بازار بحث و گفت‎وگو هم داغ است. اما [...] تجربه نشان داده که این گفت‎وگوها بسااوقات به جدل ختم می‎شوند، به‎ویژه در فضای فارسی. در این میان، آنچه کمتر بدان پرداخته می‎شود بررسی محققانه آداب گفت‎وگوی انتقادی و نیز پرداختن به اهمیت آن است: آیا هدف گفت‎وگوی انتقادی شکست حریف است؟ گفت‎وگوی انتقادی چه مراحلی دارد؟ طرف‎های گفت‎وگو چه شرایطی باید داشته باشند؟ تحت چه شرایطی گفت‎وگوی انتقادی رواست و تحت چه شرایطی روا نیست؟ آیا گفت‎وگو همیشه بر سکوت ترجیح دارد، یا در مواردی، حقیقت‎جویی اقتضای عدم گفت وگو را دارد؟ آیا گفت‎وگو هدف است یا وسیله؟ (از مقدمه کتاب؛ نشر کرگدن) 🔗 فهرست و مقدمه کتاب را در اینجا ببینید.   #️⃣ #کتاب #گفت‌وگو #تفکر_انتقادی

📚 اینترنت ندارم؛ پس نیستم (۱۴۰۴) ▪️جستارهایی دربارۀ روزمرگی‌ها (فهرست و مقدمه) ✍🏻 فردین علیخواه: کار ساده‌ای که من در این کتاب انجام داده‌ام این است که مقابل برخی رویدادهای زندگیِ روزمره، که شاید از نگاه افراد بسیاری پیش‌پاافتاده باشند، «چرا»یی گذاشته‌ام و بعد سعی کرده‌ام پاسخی برای آن بیابم. (پیش‎گفتار کتاب) این کتاب به بیان کوتاه «جامعه‌شناسیِ زندگی» است و در همهٔ جستارهایش به زندگیِ روزمره ما ایرانیان می‌پردازد. به این کلمات دقت کنید: لنگه به لنگه‌پوشی، پذیرایی‌کردن، بازگشتن از سفر و فکر به طلاق، ساخت مطبح کنار آشپزخانه، بلاگری، احترام به بزرگ‌ترها، میز غذا چیدن در جنگل، بی‌حوصلگی، معمولی‌شدن برای هم، عصبانیت از گذر سریع زمان، به ستون آمدن از رنج خود و دیگران، بوییدن و لمس آجرهای کهنه! همه و همه در این کتاب موضوع و بهانه نوشتن شده‌اند، نوشتاری با نثری روان و به دور از قلمبه‌سلمبه‌گویی‌های رایج! (نشر روزنه) #️⃣ #کتاب #جامعه‌شناسی

📚 اینترنت ندارم؛ پس نیستم (۱۴۰۴) ▪️جستارهایی دربارۀ روزمرگی‌ها ✍🏻 فردین علیخواه: کار ساده‌ای که من در این کتاب انجام داده‌ام این است که مقابل برخی رویدادهای زندگیِ روزمره، که شاید از نگاه افراد بسیاری پیش‌پاافتاده باشند، «چرا»یی گذاشته‌ام و بعد سعی کرده‌ام پاسخی برای آن بیابم. (پیش‎گفتار کتاب) این کتاب به بیان کوتاه «جامعه‌شناسیِ زندگی» است و در همهٔ جستارهایش به زندگیِ روزمره ما ایرانیان می‌پردازد. به این کلمات دقت کنید: لنگه به لنگه‌پوشی، پذیرایی‌کردن، بازگشتن از سفر و فکر به طلاق، ساخت مطبح کنار آشپزخانه، بلاگری، احترام به بزرگ‌ترها، میز غذا چیدن در جنگل، بی‌حوصلگی، معمولی‌شدن برای هم، عصبانیت از گذر سریع زمان، به ستون آمدن از رنج خود و دیگران، بوییدن و لمس آجرهای کهنه! همه و همه در این کتاب موضوع و بهانه نوشتن شده‌اند، نوشتاری با نثری روان و به دور از قلمبه‌سلمبه‌گویی‌های رایج! (نشر روزنه) #️⃣ #کتاب #جامعه #جامعه‌شناسی | بخشی از کتاب

دو کس رنج بیهوده بردند و سعی بی‌فایده کردند: یکی آن که اندوخت و نخورد و دیگر آن که آموخت و نکرد. علم چندان که بیشتر خوانی چون عمل در تو نیست نادانی نه محقق بوَد نه دانشمند چارپایی بر او کتابی چند آن تهی‌مغز را چه علم و خبر که بر او هیزم است یا دفتر سعدی 📚 گلستان، باب هشتم، حکمت ۳

🍁 چه کسانی بیشتر فریب اخبار جعلی را می‌خورند؟ مطالعه‌ای با بررسی داده‌های ۳۱ آزمایش و بیش از ۱۱ هزار نفر نشان می‌دهد سن، گرایش سیاسی، تحصیلات و سبک تفکر بر توانایی تشخیص اخبار جعلی تأثیر دارند. برخلاف تصور، افراد بالای ۵۰ سال دقیق‌ترند، جوان‌ترها با وجود سواد دیجیتال بیشتر فریب می‌خورند و تفکر تحلیلی بهترین ابزار برای مقابله با اخبار نادرست است. همچنین، گرایش‌های سیاسی و آشنایی قبلی با اخبار می‌توانند قضاوت ما را تحت تأثیر قرار دهند. همیشه قبل از پذیرش هر خبری، منبع آن را بررسی کنید، به تیترهای احساسی شک کنید و از دیگران مشورت بگیرید. اگر فکر می‎کنید تحصیلات بالا شما را در برابر اخبار نادرست مصون می‎کند، اشتباه می‎کنید. این پژوهش نتایج معناداری را بین تحصیلات و ساده‎باوری نشان نداده است. بنابراین افراد تحصیل‎کرده نیز ممکن است فریب بخورند. ©️از: اینستاگرام فکت‎یار (اسفند ۱۴۰۳) #️⃣ #سواد_رسانه‌ای #تفکر_انتقادی

🍁 چگونه اخبار معتبر را از اخبار جعلی تشخیص دهیم؟ 02:22 منبع خبر 04:22 نویسندهٔ خبر 06:25 جزئیات و دقت خبر 08:29 استناد به منابع دیگر 09:58 تقاطع منابع 10:36 بررسیِ عکس و ویدیو 13:46 بررسیِ جانبداری و تعصب در خبرگویی 16:01 خلاصه ©️ از: یوتیوب شیخ سعید (۱۴۰۳) #️⃣ #سواد_رسانه‌ای #تفکر_انتقادی

📚 کودکان چه بخوانند؟ (۱۴۰۳) ✍🏻 حسن انوری: پنجاه و چند سال پیش هنگامی‎که در سازمان کتاب‎های درسی مأمور تألیف کتاب‎های فارسیِ ابتدایی و دورۀ راهنمایی بودم، یکی از هدف‎هایم در تألیف کتاب‎ها این بود که متن‎هایی در کتاب‎های درسی بگنجانم که در نوجوانان و جوانان روحیۀ کوشندگی و مقاومت در برابر سختی‎ها را بیدار و تقویت کند. از جمله، دنبال شرح زندگیِ کسانی بودم که با دشواری‎های فراوان و کمبودها و فقر توانسته‎اند با سرنوشت جدال کنند و با وجود موانع بتوانند کارهای شایان و ماندنی از خود به یادگار بگذارند. (از: متن کتاب، نشر لنا) #️⃣ #کتاب #کودکان

🍁 باکلاس‌های بی‌شخصیت براساس نوشته‌ای از مجتبی لشکربلوکی #️⃣ #فرهنگ #جامعه

🍁 باکلاس‌های بی‌شخصیت ✍🏻 مجتبی لشکربلوکی: ما در جامعه‌مان یک مشکل جدید پیدا کرده‌ایم. افرادی هستند که ظاهرشان کاملاً امروزی، مدرن و کاردرست است، اما بی‌شخصیت هستند. این افراد دست‌کم شش ويژگی دارند: ➊ ساعت لاکچری دارند، اما … این افراد ساعت های لاکچری و گران‌قیمت می‌بندند مانند برموند، شوپارد، امگا، پیاژه، رولکس. اما تفاوت بین ۸ تا ۸:۱۵ را نمی‌دانند. ساعت را نه برای آن‌تایم (سروقت) بودن و مدیریتِ بهینهٔ وقت خودشان و دیگران، بلکه برای زینت می‌بندند. بدقول‌اند؛ در هر جلسه‌ای دیر می‌رسند. به قول‌شان وفا نمی‌کنند. تفاوت ۶۰ دقیقه و ۶۱ دقیقه را درک نمی‌کنند و بابت تأخیر خجالت نمی‌کشند. ➋ مدرک دانشگاهی عالی دارند، اما … این افراد مدرک دانشگاهی دارند، اما سطح تحلیل‌شان، سطح نگاه‌شان، با یک فرد فاقد تحصیلات دانشگاهی هیچ تفاوتی نمی‌کند. این افراد عاجزند از اینکه بر اساس یک مدل، یک تئوری، یک چهارچوب فکریِ روشن صحبت و تحلیل کنند. از آن بدتر، دارای ثبات فکری نیستند و چون چهارچوب فکریِ منسجم ندارند، به تناسب شرایط، حس‌وحال و مخاطب، افکار و مواضع خود را تغییر می‌دهند. در یک گفت‌وگوی یک‌ساعته سه موضع متفاوت راجع‌به یک موضوع می‌گیرند چرخش‌های ۱۸۰درجه‌ای در کمتر از ۱۵ دقیقه! ➌ ماشین‌های گران‌قیمت سوار می‌شوند، اما … این افراد ماشین‌های گران‌قیمت عمدتاً خارجی دارند. اما توجه ندارند که صدای ضبط‌شان را در محدودهٔ خودروی خود نگاه دارند. آن‌قدر باشخصیت نیستند که برای خانمی که کودکش را بغل کرده ماشین را کاملاً متوقف کنند تا با خیال راحت از خیابان رد شود. خیابان را سطل آشغال خود فرض می‌کنند و ته سیگارشان را به‌راحتی در سطل آشغال شخصی‌شان (همان خیابان عمومی شهر) می‌اندازند و علایم و خطوط راهنمایی و رانندگی را چیزهای زایدی می‌دانند. ➍ این افراد خوش‌صحبت هستند و خوش‌محضر، اما … این افراد از واژه‌های امروزی استفاده می‌کنند. علاوه‌بر اینکه خوب و سلیس صحبت می‌کنند، زبان خارجی هم بلدند و از برخی اصطلاحات زبان خارجی هم استفاده می‌کنند، اما دایره واژگان آنها شامل برخی واژه ها نمی‌شود، آنها بلد نیستند بگویند «اشتباه کردم»، نمی‌توانند بگویند «من این موضوع را بلد نیستم» و «نمی‌دانم». بلد نیستند بگویند «فعلا حرفی ندارم باید مطالعه کنم و یا باید فکر کنم». ➎ این افراد سفر خارجی می‌روند، اما … اینها درآمدشان و سبک زندگی و کارشان به گونه‌ای است که سفر خارج می‌روند. اما بلد نیستند که آداب خوب، افکار خوب، رفتارهای پسندیده را با خود به هدیه بیاورند. آنها فقط سرکوفت، حسرت، «مرغ همسایه غاز است» را برای ما تکرار می کنند. ➏ این افراد گوشی‌های به‌روز دارند، اما … اینها گوشی‌های گران‌قیمت دارند، همچنین شماره گوشی‌های‌شان نیز رُند است، اما سواد رسانه‌ای ندارند، هر مطلبی را می‌خوانند و هر مطلبی را فوروارد می‌کنند. تفاوت یک رخداد واقعی و یک رخداد رسانه‌ای را نمی‌دانند. متوجه نیستند که رسانه‌ها چگونه اطلاعات را به صورت نامحسوس دستکاری می‌کنند. از آن مهم‌تر، در زمینهٔ رعایت مالکیت معنوی از هفت دولت آزاد هستند و دزدیِ محتوا و مطلب می‌کنند. تجویز راهبردی: آنچه گفتم را همهٔ ما کمابیش داریم. حالا یکی هست که همهٔ این ويژگی‌ها را دارد و دیگری ممکن است دو تا را داشته باشد.ما برای آنکه توسعه‌یافته شویم، نیازمند انسان‌هایی هستیم که روی شخصیت‌شان کار کرده‌اند؛ به عبارتی دیگر، توسعه‌یافته‌اند. ما زمانی توسعه خواهیم یافت که: • فرق «هشت» و «هشت و ربع» را بفهمیم. • قاعده‌مند فکر و گفت‌وگو (دیالوگ) کنیم. • در زندگیِ جمعی، انضباط رفتاری نشان دهیم (نمونه‌اش انضباط ترافیکی) • همان‌گونه که پول و وسایل و دوچرخه کسی را نمی‌دزدیم، مطلب و نوشته و ایده و نقاشیِ دیگران را ندزدیم. • بیاموزیم که خجالت نکشیم و بگوییم «بلد نیستم، باید کمی فکر کنم، دانش من در این زمینه ناقص است و نمی‌دانم!» • کشورهای پیشرفته را نقد کنیم، حسرت و سرکوفت و ناامیدی را پشت سر بگذاریم و آنچه خوب است را برای کشور خود برداریم. ساعت باکلاس، سفر خارجی، مدرک دانشگاهی، گوشی‌های آخرین مدل و ماشین گران‌قیمت، توسعه نمی‌آفریند. برای حرکت باثبات و پایدار به سمت توسعه‌یافتگی، به ذهنیت توسعه‌یافته و شخصیت توسعه‌یافته نیازمندیم.» ©️ از: انصاف‌نیوز (۱۴۰۳/۷/۱۴) | #فرهنگ #جامعه

📸 بدون شرح! #️⃣ #رسانه‌های_اجتماعی #اینستاگرام

🍁 علم، شبه‌علم، و علم شِکَمی ✍🏻 رضا منصوری در باب شبه‌علم، به‌روشنی در کتابم «مبانی تفکر در علوم فیزیکی» نوشته‌ام. راویِ گزاره‌های شبه‌علم معمولاً از مفاهیم علمی استفاده می‌کند، اما ارتباط میان آن‌ها معطوف به منطق شخصیِ او است، نه منطق موجود در مدل‌های علمی. پیامدش گزاره‌هایی می‌شود که ناعلم است؛ در چارچوب منطق علمی نمی‌گنجد. تکلیفش روشن است و در همه جای دنیا هم گروهی علاقه‌مند دارد. چون درصد پیروانش تعیین‌کننده نیست، معمولاً در حکمرانی‌ها بی‌تأثیر است. اخیراً در ایران کسانی متوهم به علم از قعر به رو آورده شده‌اند ــ در حد رئیس دانشگاه ــ که با علم از ریشه مخالف‌اند و صحبت از علمی جدید می‌کنند. سِمَت و قدرت از حکمرانان دارند. می‌گویند علم نوین غربی ــ شرقی است و از اساس مغایر با حکمت ما است، دنبال علمی میانایی ــ نه شرقی نه غربی ــ اند. پاسخی ندارند برای این‌که پس در این ۱۴۰۰ سال دانشمندان مسلمان چه کردند. گاهی به ابن سینا و بیرونی افتخار می‌کنند و مدعی‌اند دانشمندان متأخر در این ۴۰۰ سال همه چیز را از اسلام دارند، گاهی مدعی‌‌اند هر آنچه در علم روز هست همه در قرآن و حدیث آمده؛ حرفی برای اثبات مدعی ندارند، جز اینکه «پول و قدرت بدهید ما بهتر از علم روز ابداع می‌کنیم»؛ چند دهه بعد از انقلاب هم کافی نبوده. معلوم نیست چرا هرازگاهی کبک‌وار افتخار به قدرت برآمده از موشک و پهپاد می‌کنند به‌ این خیال که مردم متوجه نمی‌شوند پشت چه پنهان شده‌اند. کجای علمش برآمده از علم اسلامی است؟ البته که پرسش بی‌ربطی است. اصلاً چرا این همه به‌دنبال علمی هستند که در اختیار دیگران است؟ تاکنون حوزویان مدعیِ نوع دیگری علم بودند. در خلوت خود مشغول، در سیاست درگیر، و از نعمات مالی مبتنی بر فناوری‌های روز ــ از جمله اکتشاف نفت ــ بهره‌مند. بی‌حاصل؛ مدافع ناموجودی به‌نام علم اسلامی. حواس‌شان هم نیست آنچه باید به‌دنبالش باشند سیاست‌گذاریِ علم است، نه روش و نتیجهٔ فعالیت علمی که مستقل از انسان و اعتقادش است. ترکیب‌هایی از نوع علم اسلامی، و اخیرا علم حِکَمی، مطرح می‌کنند. یکی پشت مقدسات پنهان می‌شود و دیگری از واژگان مدرن هوش مصنوعی و فناوری‌ سود می‌برد و هرجا از منطق کم آورد باز هم پشت مقدسات می‌خزد. تا جایی که این حرکت در حوزه محصور باشد خود دانند، اما ورود آن به دانشگاه خیانت بزرگی به ایران، به فرهنگ ما، به اسلام، و به نسل بعدی است و بازی در زمین دشمنان ایران و فرهنگ ما است. پس به‌هیچ‌وجه نباید گذاشت جوانه بزند، حتی اگر قائم مقام فرهنگستان علوم هم ــ که البته در توسعهٔ علمی بعد از انقلاب نقشی نداشته. این روزها از زبان «هنوز ــ رییسِ» دانشگاه مشهد شنیدم که خواستار علم حِکَمی است. انگار کشف بزرگی کرده و دستاورد مهم این دانشگاه است. متأسفانه فرهنگستان علوم ما هم از آن پشتیبانی کرده که این دیگر اوج ابتذال علم در ایران است. کسی که از جایگزینیِ علم حکمی صحبت می‌کند، پشت مقدسات هم سنگر می‌گیرد، شک نکنید در توهم مطلق است. در توهم دانایی است. نه علم را می‌شناسد، نه سیاست‌گذاریِ علم را. به قول شعرامان پیاز را با زعفران اشتباه گرفته. این دیگر شبه‌علم هم نیست. گزاره‌هایی مبتنی بر توهم است. به‌قدری مبتذل و از روی «باد شکم» است که هیچ واژهٔ تالارپذیری برای انتقال آن نتوانستم ابداع کنم مگر علم شکمی. حتی نتوانستم آن را گویه‌ای در چارچوب یاوه‌نوشت/ ادبیات یاوه (rant literature) مرتبط با علم دسته‌بندی کنم. تا زمانی هم که حکمرانی در ایران از نوعی است که حکمت را به شکم فرومی‌کاهد نباید انتظار هماوردی با دیگرانی در دنیا داشت که سیاست‌شان شاید ضدانسانی باشد، حکمی نباشد، اما به‌قطع شکمی نیست؛ علم‌شان که حتماً مبتنی بر فکر و تعقل است. سیاست‌شان لابد نشأت گرفته از خوی شکارگری است، نه انسانیت و حکمت ایرانی. با علم شوخی نکنیم. نشستن در مقامی علمی علم نمی‌آورد. به آیندهٔ ایران و نسل‌های بعدی خیانت نکنیم. هرچه زودتر این رييس‌لقب که آبروی چندده‌سالهٔ دلسوزان علم در ایران را برده‌ برکنار شود. ©️ از: کانال رضا منصوری (۱۴۰۳/۷/۱۳)

🍁 فردیت معقول چیست؟ ▪️پانزده نشانهٔ فردیت معقول در وجود انسان (خصیصه‌هایی‌که در هر انسان متمدن، متجدد و توسعه‌یافتهٔ امروزی، بیانگر آیندهٔ روشن و جامعهٔ سالم و ایده‌آل فرداست.) ✍🏻محسن محمودی: تعریف های گوناگونی از فردیت شده. از نظر من، به‌طور خلاصه فردیت یعنی خودآگاهیِ شخص به توانایی‌ها، حقوق، احساسات، باورها، ارزش‌ها، نیازها و محدودیت‌ها و نواقص خودش، نه آنچه سنت، جامعه، حکومت و رسانه‌ها بر او تحمیل کرده است. ویژگی‌های کسی که در فرایند فردیت عاقلانه قرار دارد: ۱. اهل شک، پرسشگری و تحقیق است در هر مکتب و باوری، نه تقلید و اطاعت و پیروی کورکورانه. ۲. همرنگ جماعت نمی‌شود و تابع مد نیست و دنبال زندگیِ اصیل است. ۳. با خود صادق است و اهل تظاهر و ریا نیست. ۴. به قول کانت، جرئت تفکر مستقل را دارد. ۵. به قول سارتر، اهل «بودن برای خود» است تا «بودن برای دیگران». ۶.می داند که احترام ذاتی دارد، بدون مقایسه خود با دیگران. ۷. تفکر نقاد دارد و از شنیدن انتقاد نمی هراسد. ۸. از اشتباه‌کردن و اعتراف به آن ترسی ندارد. ۹. با غول «ترس از قضاوت دیگران» کشتی می گیرد و گاهی آن را زمین می زند. ۱۰. ذهنی سیال و غیرمتعصب دارد. ۱۱. بر وحشت تنهایی و متفاوت‌بودن تسلط دارد. به تعبیر فروغ فرخزاد، «کسی که مثل هیچ‌کس نیست». ۱۲. به خودمختاریِ خود و دیگران احترام قایل است. ۱۳.ملاک صدق او حقیقت و عقلانیت است، نه صرفاً خوش‌آیند و سلیقهٔ دیگران، اما به خرد جمعی هم احترام قایل است. ۱۴. در عضویت و همبستگی، فردیت خودش را فراموش نمی‌کند، اما منافع مشترک را به‌رسمت می شناسند. ۱۵. خالق معنا و رسالت خویش در زندگی‌اش است. ©️ از: کانال تحکیم ملت (۱۴۰۳/۶/۲۶)

🍁 مهم است که دیدگاه‌های ما بر چه اساسی به‌وجود آمدند چرا که بنیاد قضاوت‌های آتی مارا آنها می‌سازند! ریچارد وایزمن در ۳۲ ثانیه قدرت دیدگاه‌های ما را در ایجاد توهمات آنی به ما نشان می‌دهد. مشخص نیست که در روز چند بار به‌خاطر این توهمات آنی و وابسته به دیدگاه‌های ازپیش‌نوشته‌شدهٔ شخصی(و نه علمی) مسائل مختلف را به محکمه قضاوت می‌کشیم. پندی که دارد هم این است؛ تأمل بیشتر می‌تواند یک راهکار خوب در اکثر موارد باشد. از: کانال آنتی‌فکت