فکر و فرم

در باب خانواده‌ی ایرانی ✍️در خانواده‌های ایرانی یک قانون نانوشته‌ی بسیار رایج موجوده که « مردم از خودت مهمترن» ☕تا یه کاری میخوای بکنی میگن فلانی چی میگه. یه جایی میخوای بری میگن فلانی بعدا میگه چرا منو خبر نکردید. یه چیزی می‌خری میگن فک و فامیل چشم نزنه.…

در باب خانواده‌ی ایرانی ✍️در خانواده‌های ایرانی یک قانون نانوشته‌ی بسیار رایج موجوده که « مردم از خودت مهمترن» ☕تا یه کاری میخوای بکنی میگن فلانی چی میگه. یه جایی میخوای بری میگن فلانی بعدا میگه چرا منو خبر نکردید. یه چیزی می‌خری میگن فک و فامیل چشم نزنه. یه کاری میکنی میگن فلانی پشت سرت حرف در میاره. ☕ اینجانب به عنوان کسی که نظر فامیل و افراد دور و نزدیک و آشنا و غریبه برام کوچکترین اهمیت و کاربردی نداره، باید بگم که ۹۰ درصد آرامش روانی که دارم از همین موضوع میاد. شاید برا بعضیا زیادی دیر باشه، از بعضیا گذشته باشه، ولی اگر هنوز اول راهی سعی کن مفهوم «مردم چی میگن» رو بزاری تو کیسه زباله مشکی، درشو ببندی بندازی وسط سطل زباله شهرداری. 🗑️ این توصیه رو به اطرافیانت هم بکن. آرامش دو گیتی در نادیده گرفتن حرف مردم نهفته.

اینارو میگم یه عده ناراحت میشن چون از طفولیت با دید گل و بلبلی بزرگ شدن یعنی انتظار دارن جهان با فرمول گل و بلبل کار کنه. 🌹🐦فرمول گل و بلبل این شکلیه: خوبی کنی خوبی میبینی، بدی کنی بدی میبینی. این دید از قدیم‌الایام بوده. حتی در ضرب‌المثل‌ها و ادبیات ما هم ریشه داره. همون تو نیکی می‌کن و در دجله انداز و این داستانا. ☕ولی متاسفانه دنیا با فرمول خار و خارپشت کار می‌کنه. ✍️حتی این افراد هم کمی که تجربه کسب میکنن با رویدادهایی مواجه میشن که با ذهنیت گل منگلی‌ای که دارن ناهمخوانه، مثلاً میبینن فلانی خیلی آدم شارلاتانیه ولی زندگی خیلی خوبی داره. یا یکی دیگه خیلی آدم خوبیه ولی تو بدبختی دست‌وپا میزنه. ✍️حالا این افراد با دیدن این چیزا آیا به این پی می‌برن که جهان گل‌ و بلبل نیست؟ قطعاً خیر. مجبوره خودشو بزنه به اون در یا توجیه کنه و بهونه بیاره تا همچنان اون باور گل و بلبل خودش رو حفظ کنه. برای چی؟ چون همونطور که گفتم بسیار سخته که بپذیریم همیشه چیزی که میخوایم قرار نیست بشه.

میگن که: «اگر به اتوبوس نرسيدى، شايد از يک تصادف جا موندى، اگر کسی تركت كرد، شاید قراره آدم بهتری وارد زندگیت بشه. اگر یه جا بد آوردی، بعداً قراره بهترشو بیاری. و...» ☕خواستم بگم اینا چرندیاته. ✍️چرا؟ به خاطر این که انسان وقتی بد میاره، بخاطر اینکه از فشار روانی و استرس و غم و ناراحتی منفجر نشه، مجبوره با داستان ساختن خودشو آروم کنه. اینا همون داستان‌هاییه که به خودمون میگیم تا آرامش پیدا کنیم. ✍️باید یاد بگیریم به جای خودفریبی با واقعیت رو به رو بشیم. به قول آلبرکامو، باید وایستی زل بزنی تو چشمای پوچی. نه که خودتو بزنی به اون در. 📚انسان‌های ضعیف که تاب تحمل پوچی رو ندارن باید رو بیارن به این داستان‌ها. پذیرش واقعیت سخته اما بعد چندوقت شخصیت بسیار قوی‌تری پیدا خواهید کرد. چون دیگه مجبور نیستید برای آروم کردن خودتون سر خودتون رو شیره بمالید.

مثلاً من امروز ۱ درصد ورزش کردم 😐 جدی میگم. یه دوتا شنا رفتم. اینم بخاطر این بود که بگم قرار نیست هرچی مغزم گفت گوش کنم. مغزم میگه امروز به هر دلیلی نباید ورزش کنی. میگم عیب نداره بجای ۱۰۰ درصد یک درصد ورزش می‌کنم. همین به مرور به مغزتون یاد میده حساب کار دست کیه

چیزی که باید یاد بگیریم اینه که بتونیم درصدی فکر کنیم. اگه امروز رژیمت رو شکستی ۱۰۰ درصد خراب نکردی، شاید به اندازه ۱۰ درصد خراب کردی. یا اگر حس مطالعه نداری، نباید بگی دو صفحه خوندن فایده نداره، به جای ۱۰۰ درصد خوندن بشین ۲۰ درصد بخون. ☕فکر کردن با درصد ما رو از تله صفر و صد نجات میده.

🥴What-the-hell Effect اثرِ به درک! فرض کن رژیم گرفتی و قرار بوده امروز سالم غذا بخوری. بعد یهو یه تیکه کیک می‌خوری 🍰 اینجا دو حالت داری: 🔹 حالت اول: «خب، یه تیکه کیک بود دیگه. از وعده بعدی ادامه می‌دم.» 🔹 حالت دوم: «خب دیگه خراب شد! حالا که رژیمو شکستم، بذار هرچی دلم می‌خواد بخورم.» و ناگهان... یه تیکه کیک تبدیل می‌شه به کل کیک، پیتزا، نوشابه و احتمالاً چیپس با ماست. بهش می‌گن What-the-hell Effect. یعنی چی؟ یعنی یه لغزش کوچیک باعث می‌شه فکر کنیم دیگه همه‌چیز خراب شده و در نتیجه، به‌جای اینکه برگردیم به مسیر، بیشتر از مسیر خارج بشیم.  📚 مثلاً: «امروز ورزش نکردم، پس این هفته کلاً خراب شد.» «فقط یه قسمت سریال دیدم، پس دیگه درس خوندن فایده نداره.» «امروز ۵ ساعت توی اینستاگرام بودم، پس فردا شروع می‌کنم.» «یه بار پول اضافه خرج کردم، پس بودجه‌بندی دیگه به چه دردی می‌خوره؟» مشکل اصلی معمولاً اون اشتباه اول نیست؛ مشکل اینه که بعدش به خودمون می‌گیم: «خب، دیگه خراب شد، بیخیال، از فردا دوباره شروع میکنم، دیگه فایده نداره و ...» 🧠 اینجا ذهن وارد تفکر همه یا هیچ می‌شه: یا ۱۰۰٪ موفقم یا کلاً شکست خوردم. 🎯 یکی از مهم‌ترین مهارت‌ها در تغییر رفتار این نیست که هیچ‌وقت خراب نکنی. این غیرواقعیه.مهارت اصلی اینه که وقتی خراب کردی، سریع برگردی

🌱🧠 اثر بونسای وقتی دیکتاتوری فقط رفتار رو کنترل نمی‌کنه، بلکه فضای رشد ذهن رو هم محدود می‌کنه همه درخت‌ بونسای رو دیدید. واقعیت اینه که این درخت اصلا مینیاتوری یا کوچیک نیست بلکه میتونه بسیار رشد کنه.گاهی تا چندین متر به اندازه یک درخت عادی. اما چرا انقد کوچیکه؟ چون رشد درخت رو کاملاً متوقف نمی‌کنن. فقط فضای رشدش رو محدود می‌کنن. ریشه‌ها نمی‌تونن آزادانه گسترش پیدا کنن. در نهایت، درخت زنده‌ست؛ اما اندازه و شکل رشدش محدود شده 🌳 🧠 دیکتاتوری فقط «رفتار» رو کنترل نمی‌کنه. در یک نظام اقتدارگرا، محدودیت ممکنه فقط به این معنا نباشه که: ❌ «چه کاری نباید انجام بدی.» بلکه به‌تدریج می‌تواند به این سؤال‌ها هم برسه: ❌ چه چیزی رو نباید بگی؟ ❌ چه چیزی رو نباید بخونی؟ ❌ درباره چه چیزی نباید سؤال کنی؟ ❌ چه کسی رو نباید نقد کنی؟ ❌ چه چیزی رو نباید تصور کنی؟  و اینجا مسئله از کنترل رفتار به سمت محدودکردن فضای شناختی حرکت می‌کنه. 🔬 مغز در خلأ رشد نمی‌کنه. محیط اجتماعی و میزان مواجهه با مسائل مختلف می‌تونن بر رشد و سازمان‌دهی عملکردهای شناختی اثر بذارن. مثلاً فرد یاد می‌گیره: قبل از اینکه فکر کنه، پیامد فکرش رو ارزیابی کنه. نه اینکه: ««آیا این حرف درست است؟»» بلکه: ««آیا گفتن این حرف امن است؟»» ⚠️ این میشه خودسانسوری؛ 🚨یکی از پیامدهای جالب قدرت سیاسی مستمر اینه که برای کنترل فرد، همیشه به یک مأمور بیرونی نیاز نیست. اگر فرد بارها تجربه کنه که بیان یک عقیده می‌تونه پیامد منفی داشته باشه، ممکنه به‌تدریج خودش رفتار و گفتارش رو تنظیم کنه. کنترل خارجی می‌تونه تبدیل بشه به: کنترل درونی‌شده. 🌱مشکل این نیست که درخت نمیتونه رشد کنه بلکه فضای رشدش به شدت تنگ شده. 🌳 دیکتاتوری ممکنه درخت رو قطع نکنه؛ فقط گلدون رو کوچیک نگه می‌داره.

بچه‌ها بونسای بونسای بچه‌ها

🧠 چرا آدم‌های شرور، خودشان را شرور نمی‌بینند؟ یه ایده مهم در کتاب بالا اینه: 🔻 بسیاری از اعمال شرورانه، از درون ذهن انجام‌دهنده، شرورانه به نظر نمی‌رسند. ✍️انسان معمولاً برای رفتار خودش یک روایت اخلاقی می‌سازه؛ روایتی که در اون خودش قربانی، مدافع یا قهرمانه و طرف مقابل، عامل شر. الگوی روایت می‌تونه چیزی شبیه این باشه: ما قربانی شدیم ⬇️ آن‌ها به ما ظلم کردند ⬇️ پس مقابله با آنها حق ماست ⬇️ آسیب‌زدن به آنها دیگر «شر» نیست ⬇️ بلکه تبدیل می‌شود به عدالت، دفاع یا حتی یک وظیفه مقدس. اینجا اتفاق بسیار مهمی رخ می‌ده: ⚠️ یک عمل زیان‌بار، درون یک روایت اخلاقی، معناش عوض میشه. کشتن می‌تونه اسمش بشه «مجازات» خشونت می‌تونه بشه «دفاع» انتقام می‌تونه بشه «عدالت» سرکوب می‌تونه بشه«حفاظت از جامعه» ✍️بنابراین مسئله فقط این نیست که انسان‌ها بدی می‌کنن؛ گاهی مسئله اینه که انسان‌ها می‌تونن برای بدی‌ای که انجام می‌دن، داستانی بسازن که بدی تبدیل به خوبی میشه. 🎭 و بخش ترسناک ماجرا اینجاست: هر دو طرف یک تعارض ممکنه همزمان خودشان رو قربانی و دیگری رو مهاجم بدونن. 🚨 شاید یکی از خطرناک‌ترین قابلیت‌های ذهن انسان این باشه که بتونه شر رو به نام خیر انجام بده. و وقتی این روایت از سطح فرد فراتر بره و در یک گروه مشترک بشه، خشم جمعی، نفرت و خشونت می‌تونه نه‌تنها مجاز، بلکه مقدس تلقی بشه.

عجب کتابیست باومایستر تو این کتاب به مفهوم شر پرداخته چرا بعضیا انقد جنسشون خرابه؟ ایده کتاب اینه: شر غالباً زمانی رخ می‌ده که انسان بتونه خشونت خودش رو در ذهنش توجیه کنه؛ یعنی قربانی رو مقصر بدونه و خودش رو در جایگاه قربانی یا مدافع خیر تصور کنه. #معرفی‌کتاب

دوباره می‌خوام اینو بخونم. قبلش گفتم اینجا هم بزارم تا یه نکته‌ای بگم. ممکنه کسی اینو بخونه و خوشش نیاد. یا کلا هر کتابی از داستایفسکی یا هر کتابی از نویسندگان مشهور. و این هیچ ایرادی نداره. کتاب‌هایی مثل این زمینه‌ی فلسفی دارن. ممکنه هرکسی نفهمه یا اصن ارتباط نگیره با این رمان‌ها. قرار نیست چون یه اثری معروف شده یا اسم در کرده همه بپسندنش. و هرکسی هم خوشش نیومد لزوماً سطحی‌نگر یا نادان نیست! توی سوشال مدیا گاهی یکی اون یکی رو مسخره میکنه چونکه داستایفسکی نمیخونه یا تولستوی نمیخونه! احمقانه‌ترم هست از این؟ #معرفی‌کتاب

هروقت مهمان می‌آید از من ‌می‌پرسد:«اووَه! چقدر کتاب! همه رو خوندی؟» بهترین جواب اینه که:« بیشتر آقا جان، خیلی بیشتر از اینا خوندم» این جواب طرف را بهت زده می‌کند و به تحسین و حیرت وا میدارد. ولی به نظر من بی‌رحمانه و تشویش‌زاست. من فقط می‌گویم:« نه، اینا کتاب‌هاییند که باید تا آخر ماه بخونم. بقیه کتاب‌ها توی دفتر کارم‌اند» 📚اومبرتو اکو

کتابای کوتاه همیشه برای معرفی خوبن مثه این بخوانید لذت ببرید #معرفی‌کتاب

❓ قدرت سؤال‌های درست؛ چیزی که زندگیت رو تغییر می‌ده تا حالا دقت کردی بعضی آدم‌ها همیشه جواب‌های خوبی پیدا می‌کنن، ولی بعضی‌ها با وجود کلی تلاش، هنوز سردرگمن؟ 🤔 واقعیت اینه که تفاوتشون فقط توی جواب‌ها نیست؛ توی سؤال‌هاییه که از خودشون می‌پرسن. خیلی وقت‌ها ما سؤال‌های اشتباه می‌پرسیم... ❌ «چرا من موفق نمی‌شم؟» ❌ «چرا همیشه انگیزه ندارم؟» این سؤال‌ها فقط ذهن رو درگیر می‌کنن، اما راه‌حلی نمی‌دن. حالا همین سؤال‌ها رو این‌طوری تغییر بده: ✅ «الان بزرگ‌ترین مانعی که جلوی پیشرفتمه چیه؟» ✅ «کدوم عادت هر روز انرژی منو می‌گیره؟» ✅ «فقط یک کاری که امروز می‌تونم انجام بدم چیه؟» 🎯 تفاوت این سؤال‌ها اینه که مغز رو از حالت شکایت، وارد حالت حل مسئله می‌کنن. در واقع کیفیت زندگی ما، تا حد زیادی به کیفیت سؤال‌هایی بستگی داره که هر روز از خودمون می‌پرسیم. 💡 قبل از اینکه دنبال جواب باشی، مطمئن شو سؤال درستی پرسیدی. ✍️ سوال‌هایی که باید از خودت بپرسی رو بنویس و بگرد دنبال جوابش. شاید یکیش این باشه: «چجوری فقط روزی ده دقیقه مطالعه رو تو برنامه‌ی خودم بچپونم؟» 😁البته این برای کساییه که کلا مطالعه ندارن. اگر مطالعه می‌کنی تو دوست خوب منی

اول مرغ بوده یا تخم مرغ؟🥚🐔 ✍️سال‌ها مغز ما رو با این سوال کار گرفتن. بیاید جوابش رو بهتون بگم. ✍️جانوران تخم‌گذار از ۳۰۰ میلیون سال پیش وجود داشتند.دایناسورها، خزندگان، دوزیستان و جانورانی که شاید نشناسیم. مرغ امروزی از یک جهش ژنتیکی ایجاد شده.از یک گونه پرنده بسیار شبیه به مرغ. به نام مرغ جنگلی سرخ. (تصویر بالا)یا با اسم علمیGallus Gallus🐓 اسم علمی مرغ اهلی اینه: Gallus gallus domesticus اسم باحالی داره. این جهش درون تخم رخ داده . بنابراین اولین مرغ ابتدا درون تخم تشکیل شده و بعد به دنیا اومده. تا حل معمای بعدی بدرود

اونقدر اینستا برام حال‌خراب کن بود که کلا ولش کردم. یه پیج ۳۰‌کایی اونور یه پیج تقریبا ۲۰کایی اینور که الان نمیدونم چندتا فالور داره اصن. کلا همیشه هرچی حالمو خراب می‌کرد سریع ولش میکردم. خیلی مهارت مهمیه. ول کردن هم مهارت میخواد. اگر چیزی اذیتتون میکنه ولش کنید بره. فرقی نداره کی و چی. (البته با پذیرش مسئولیت و هزینه‌ش) مثلاً هزینه ول کردن پیج‌های اینستام اینه که هرچی زده بودم پرید😁 بخوام دوباره شروع کنم پدرم در میاد.

من جدیداً تو اینستا که میرم یه موج منفی میگیرتم🥴 یه بخشی تو مغزمون داریم به اسم بادامک.شبیه بادومه. عکسش رو مشاهده می‌کنید. اسم باکلاسش آمیگدالاست. اگر قبلاً چیزی حالتون رو بد کرده، تا آخر عمر میاردش جلو چشتون. فرض کن بچه بودی خروس نوکت زده 🐓 تا آخر عمرت خروس ببینی یاد همین حادثه میفتی و از خروس یه ترسی داری. این کار همین آمیگدالای بی‌صاحابه. ✍️الان ممکنه مثه من تو اینستا که بری موج منفی بگیری. انگار یه چیزی مودت رو میاره پایین ولی نمیدونی چیه. ولی این آمیگدالا می‌دونه. شاید قبلا چیزهایی تو اینستا دیدی که حس منفی گرفتی. الان بودن تو اینستا آمیگدالای مغزت‌ رو قلقک میده و حالت بد میشه. چیزی که تو اینستا حال منو خراب می‌کنه دیدن این همه محتوای چرنده. توی تلگرام هم هست، ولی حداقل تو تلگرام جلو چشمات نیست.

غارنشین‌ها هم زندگی بدی نداشتن هرشب کباب تازه می‌خوردن و استیک دور آتیش جمع میشدن رو در و دیوار غار خط‌خطی می‌کردن با یه عده خرافاتی زبون نفهم هم مجبور نبودن سروکله بزنن

🔥میگن که صرفه‌جویی کنید، مصرف انرژی در ایران در بخش خانگی سه چهار برابر میانگین جهانیه. ☕این یه نمونه از همون بحث بازی با آماره‌ که اگر کسی سواد آماری نداشته باشه نمیفهمه چی به چیه. فقط به این آمار نگاه کنید:(منبع آژانس بین‌المللی انرژیه) 🇮🇷مصرف برق ایران: میانگین ۴۰۰۰ کیلووات ساعت به ازای هر فرد 🇸🇦مصرف برق عربستان: ۱۳۰۰۰ کیلووات ساعت به ازادی هر فرد ( بیش از ۳ برابر ایران) 🇺🇸مصرف برق آمریکا: ۱۲۰۰۰ کیلووات ساعت( ۳ برابر ایران) 🇨🇳چین: ۷۰۰۰ کیلووات ساعت( ۱/۸ برابر ایران) 🇷🇺 روسیه: ۸۰۰۰ کیلووات ساعت( ۲ برابر ایران)  آنچه عیان است چه حاجت به بیان است... 💧مصرف آب چی؟ 🇮🇷ایران ۲۰۰ تا ۲۵۰ لیتر به ازای هر فرد در روز 🇺🇸آمریکا ۳۰۰ تا ۳۸۰ 🇹🇷ترکیه ۲۲۰ تا ۲۵۰ میانگین جهانی حدود ۱۸۰ لیتره 🚨پس چندبرابر مصرف نمی‌کنیم، یه بیست سی درصد بیشتر از میانگین مصرف می‌کنیم 🔥البته اینم بگیم که مصرف گاز سرانه در ایران ۵ برابر مصرف جهانیه! آیا همش تقصیر مردمه؟ وقتی در بسیاری از کشور‌های توسعه یافته گرمایش با پمپ حرارتی و برق و سوخت‌های دیگه انجام میشه اما تو ایران تقریبا تنها راهش گازه. میگن بخش خانگی در زمستان ۷۰ درصد گاز رو مصرف می‌کنه. دقت کنید عبارت بخش خانگی شامل مدارس و ادارات و مراکز تجاری و ساختمان‌های عمومی هم میشه نه فقط خونه‌ها. ۸۵درصد برق ایران با گاز تولید میشه. و دلایل دیگه. بیشتر گاز هم در بخش خانگی در زمستان برای گرمایش هدر میره. بهتر نیست به جای اینکه هی بگید صرفه‌جویی کن صرفه‌جویی کن یه فکری به حال ساختمونای قدیمی و زوار دررفته بکنید و روی عایق‌بندی تمرکز کنید؟ 🚨همه‌ی این‌ها و ده‌ها جزییات دیگه نادیده گرفته میشه و صرفا میان اعلام میکنن ایرانی‌ها ۴ برابر مصرف جهانی انرژی مصرف می‌کنن! تقریباً همه‌ی خبرهایی که می‌شنوید همینجوریه دوستان. ساده‌سازی بیش از حد، سوگیری شدید، دستچین کردن، تحریف، بازی با آمار، مغالطه و سفسطه و پیچوندن داستان. 🧑‍🏫دوره‌ی جدید که دارم ضبط می‌کنم به این موضوع ربط داره☕