گمان - گروه مطالعات افکارسنجی ایرانیان

«گمان»، گروه مطالعات افکارسنجی ایرانیان، در تازه‌ترین نظرسنجی خود به بررسی دیدگاه مردم ایران درباره جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و جمهوری اسلامی پرداخته است. گزارش نیلوفر رستمی، خبرنگار ایران‌اینترنشنال @iranintltv

نظرسنجی موسسه گمان نشان می‌دهد نیمی از ایرانیان جمهوری اسلامی را آغازگر جنگ با اسرائیل می‌دانند و آن را نبردی میان حکومت و نه مردم ایران ارزیابی کرده‌اند. اکثریت مردم هم با ساخت سلاح هسته‌ای و شعار «مرگ بر اسرائیل» مخالف‌اند. گفت‌وگو با عمار ملکی، مدیر موسسه گمان @iranintltv

گمان - گروه مطالعات افکارسنجی ایرانیان pinned a file

گزارش نظرسنجی گمان درباره «نگرش ایرانیان به جنگ ۱۲ روزه» برای اطلاع عموم منتشر شد. این گزارش در بخش‌های مختلف به بررسی دیدگاه‌ها و احساسات ایرانیان درباره جنگ ۱۲ روزه، همچنین ارزیابی نگرش مردم نسبت به سیاست‌های خارجی و نظامی حکومت می‌پردازد. متن کامل گزارش (به فارسی) در اینجا پیوست شده است. همچنین این گزارش را به فارسی و انگلیسی میتوانید از روی سایت گمان هم دریافت کنید. چکیده گزارش و نمودارهای مربوط به بخش‌های مختلف نیز به‌تدریج در کانال تلگرام گمان منتشر خواهد شد. @gamaanresearch

گرایش به رویکرد حزبی با تأکید بر هویت ملی و ایران‌گرایی در میان طرفداران رضا پهلوی بسیار برجسته است؛ ٪۴۰ از آنان چنین حزبی را ترجیح داده‌اند، در حالی که حمایت از این حزب در کل جامعه حدود ٪۲۶ است. همچنین حدود ۴۹٪ از رأی‌دهندگان به رضا پهلوی، حزبی با تأکید بر آزادی‌های فردی را ترجیح داده‌اند، که این میزان ۱۲ درصد بیشتر از میانگین کل جامعه است. در مقابل، میزان گرایش به حزبی که بر حمایت از حقوق کارگران، دخالت دولت در اشتغال‌زایی، و افزایش مالیات ثروتمندان تأکید دارد، در میان طرفداران پهلوی کمتر از کل جامعه است. حدود ۲۷٪ طرفداران او چنین گرایشی دارند که ۶٪ پایین‌تر از میانگین کل جامعه است. گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

رضا پهلوی بیشترین حمایت را در میان طرفداران «نظام پادشاهی» (۸۱٪) و «پادشاهی فدرال» (۷۴٪) دارد. در میان کسانی که نوع نظام جایگزین برایشان تفاوتی ندارد نیز ۳۰٪ او را انتخاب کرده‌اند. این در حالی است که میزان حمایت از او در میان کسانی که «نظام جمهوری» یا «نظام جمهوری فدرال» را ترجیح می‌دهند، حدود ۲۰٪ است. گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

بیشترین میزان حمایت از رضا پهلوی در استان‌های گیلان (۴۲٪)، البرز (۴۰٪)، خراسان شمالی (۳۸٪) و هرمزگان (۳۷٪) مشاهده می‌شود. در مقابل، استان‌های کردستان (۱۵٪)، آذربایجان غربی (۱۷٪)، آذربایجان شرقی (۲۰٪)، ایلام (۲۰٪)، اردبیل (۲۳٪) و سیستان و بلوچستان (۲۳٪) کمترین سطح حمایت از رضا پهلوی را نشان می‌دهند. گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

میزان اقبال به رضا پهلوی به تفکیک گروه‌های جمعیتی نشان می‌دهد که حمایت از او در میان مردان (۳۶٪) بیشتر از زنان (۲۷٪)، در میان افراد مسن تر (۳۴٪) بیشتر از جوانان (۲۹٪)، و در میان افراد فاقد تحصیلات دانشگاهی (۳۳٪) بیش از تحصیل‌کردگان (۲۷٪) است. گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

جدول ۳ خوشه‌های استخراج شده از نمودار درختی، اعضای هر کدام و همچنین میزان انتخاب هر گروه را نشان می‌دهد؛ به این معنا که چه درصدی از پاسخ‌دهندگان حداقل یکی از اعضای آن خوشه را انتخاب کرده‌اند. (چون هر پاسخ‌دهنده میتوانسته ۲ نفر را انتخاب کند، اعضای گروه‌های مختلف دارای همپوشانی هستند و در نتیجه مجموع درصدها بیش از ۱۰۰٪ است.) گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

برای تحلیل الگوهای هم‌انتخابی میان شخصیت‌های سیاسی، از نمودار درختی و روش خوشه‌بندی سلسله‌مراتبی (Hierarchical Clustering) استفاده شده است. این خوشه‌بندی بر اساس الگوی هم‌انتخابی در میان پاسخ‌دهندگان #نظرسنجی به‌دست آمده و هر خوشه، بازتابی از نزدیکی فکری، سیاسی و ایدئولوژیک میان اعضای آن در اذهان افکار عمومی است. گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

در #نظرسنجی خرداد ۱۴۰۳ پرسیده شد: «اگر در #ایران انتخاباتی آزاد برگزار شود که گرایشات سیاسی مختلف بتوانند نماینده داشته باشند، به کدام‌یک از افراد زیر رای می‌دهید؟». لیستی از ۳۴ شخصیت سیاسی و مدنی با ترتیب تصادفی اسامی ارائه شد و گزینه «هیچکدام» و «افراد دیگر» نیز وجود داشت. هر پاسخ‌دهنده می‌توانست حداکثر ۲ نفر انتخاب کند (مجموع درصدها بیش از ۱۰۰٪ است). در میان چهره‌های حکومتی، علی خامنه‌ای (۹٪)، محمود احمدی‌نژاد (۹٪) و محمدجواد ظریف (۶٪) بیشترین حمایت را دارند. در میان مخالفان، رضا پهلوی (۳۱٪)، توماج صالحی (۶٪) و نرگس محمدی (۵٪) بیشترین محبوبیت را دارند. محبوبیت رضا پهلوی نسبت به سال‌های گذشته اندکی کاهش یافته که نشان‌دهنده ثبات نسبی پایگاه اوست. هم‌زمان اقبال به توماج صالحی، نرگس محمدی و فاطمه سپهری افزایش داشته است. حدود ۱۵٪ از جامعه به هیچ‌یک از چهره‌های سیاسی تمایلی ندارند و این عدد در سال‌های گذشته افزایش داشته است. گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

آزادی‌های فردی و حقوق بشر پرطرفدارترین گرایش حزبی میان حامیان جمهوری (٪۵۱)، جمهوری فدرال (٪۵۰)، پادشاهی فدرال (٪۵۳) و پادشاهی (۴۲٪) است؛ اما در میان طرفداران جمهوری اسلامی کمترین حمایت را دارد (۹٪). رویکرد حامی حقوق کارگران در میان حامیان جمهوری اسلامی بیشترین طرفدار را دارد (٪۴۸)؛ و نزد حامیان سایر نظام‌ها (جز پادشاهی) جایگاه دوم محبوبیت را داشته است (۳۰٪). ایران‌گرایی در میان طرفداران پادشاهی (٪۴۳) و پادشاهی فدرال (٪۴۰) برجسته است؛ در جمهوری سکولار نیز زیاد است (۲۴٪) و دومین انتخاب حامیان جمهوری اسلامی بوده است (۲۲٪). حزب حامی محیط زیست بیشترین حمایت را نزد جمهوری‌خواهان دارد (۱۴٪) و کمترین حمایت نزد طرفداران جمهوری اسلامی (۵٪). حزب حامی بازار آزاد بیشترین پشتیبانی را میان جمهوری‌خواهان دارد (٪۱۳). حزب حامی تمرکززدایی بیشترین حمایت را میان طرفداران جمهوری فدرال (۲۴٪) و جمهوری (۱۱٪) دارد؛ و کمترین میان جمهوری اسلامی (۴٪) و پادشاهی‌خواهان (۶٪). ارزش‌های سنتی و دینی تنها در میان طرفداران جمهوری اسلامی پایگاه دارد (٪۲۱). گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

بررسی گرایش‌های حزبی در میان گروه‌های مختلف سنی نشان می‌دهد که جوانان زیر ۳۰ سال، گرایش بیشتری به آزادی‌های فردی و حقوق بشر (۳۹٪) و عدالت اجتماعی (۳۳٪) دارند. همچنین حمایت بالای آن‌ها از بازار آزاد (۱۸٪) قابل توجه است. افراد دارای تحصیلات عالی به‌وضوح گرایش بیشتری به حقوق بشر و آزادی‌های فردی (۴۳٪)، محیط زیست (۱۴٪)، و تمرکززدایی (۱۰٪) دارند. در مقابل، افراد فاقد تحصیلات دانشگاهی بیشتر به عدالت اجتماعی (۳۴٪) و ایران‌گرایی (۲۷٪) تمایل دارند. همچنین تفاوت مشهودی در گرایش به اقتصاد بازار آزاد میان دو گروه دیده می‌شود (۱۶٪ در میان تحصیل‌کرده‌ها در مقابل ۶٪ در میان افراد فاقد تحصیلات عالی). گرایش به عدالت اجتماعی در میان زنان با ۳۵٪ بالاتر از مردان (۳۱٪) است. در مقابل، مردان بیشتر از زنان از حزبی که بر ایران‌گرایی تأکید دارد حمایت کرده‌اند (۲۹٪ در برابر ۲۳٪). همچنین تمایل به احزاب طرفدار اقتصاد بازار آزاد در میان مردان کمی بیشتر است (۱۰٪ در برابر ۸٪). در گرایش به آزادی‌های فردی و حقوق بشر، زنان و مردان تقریباً در سطحی برابر قرار دارند (۳۷٪ زنان در برابر ۳۶٪ مردان). گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

مردم ایران بیش از همه به احزابی گرایش دارند که آزادی‌های فردی و حقوق بشر را در اولویت قرار می‌دهند (۳۷٪)، به دنبال عدالت اجتماعی و حمایت از حقوق کارگران هستند (۳۳٪)، و بر غرور ملی و ایران‌گرایی تأکید دارند (۲۶٪). گرایش به احزاب با تمرکز بر محیط زیست (۱۰٪)، اقتصاد بازار آزاد (۹٪) و تمرکززدایی و حقوق اقلیت‌ها (۸٪) در رتبه‌های بعدی قرار دارد. تنها حدود ۵٪ از جامعه از احزابی حمایت کرده‌اند که ارزش‌های سنتی و دینی را در اولویت قرار می‌دهند که پایین‌ترین میزان حمایت در میان گزینه‌های مطرح شده است. گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

نتایج نظرسنجی #گمان نشان می‌دهد که رابطه معناداری میان ترجیح نوع نظام سیاسی و نگرش به ایده «اقتدارگرایی فردی» وجود دارد. طرفداران جمهوری اسلامی با اختلاف قابل توجهی، بالاترین سطح حمایت از چنین ساختاری را نشان داده‌اند؛ به‌طوری که حدود ۶۲٪ از آنان، شیوه حکمرانی اقتدارگرا را «بسیار یا تا حدی خوب» ارزیابی کرده‌اند. طرفداران نظام پادشاهی (غیرفدرال) با حدود ۴۹٪ حمایت در جایگاه دوم از نظر تمایل به حکومت اقتدارگرای فردی قرار دارند. در گروه افرادی که اعلام کرده‌اند «شکل نظام جایگزین جمهوری اسلامی برایشان فرقی ندارد»، گرایش به این شیوه حکمرانی نسبتاً بالا بوده (حدود ۴۵٪) و در میان کسانی که دانش و اطلاعات کافی برای پاسخ به پرسش ترجیح نظام سیاسی نداشته‌اند نیز، حدود ۴۲٪ با چنین ساختاری موافقت کرده‌اند. در میان طرفداران نظام جمهوری، تنها ۲۶٪ شیوه حکمرانی اقتدارگرای فردی را مطلوب دانسته‌اند و در میان هواداران جمهوری فدرال نیز ۲۸٪ از این شیوه حمایت کرده‌اند. در میان طرفداران پادشاهی فدرال، ۳۷٪ از اقتدارگرایی فردی حمایت کرده‌اند. گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

بالاترین میزان حمایت از نظام جمهوری (غیر فدرال) در استان‌های سمنان (۲۱٪)، قزوین (۲۱٪)، گیلان (۲۰٪) و تهران (۲۰٪) دیده می‌شود. حمایت از نظام جمهوری فدرال، در استان کردستان بیشترین میزان را دارد (۳۳٪) و بعد از آن، استانهای آذربایجان غربی (۲۱٪) و سیستان و بلوچستان (۱۶٪) قرار دارند. بالاترین حمایت از نظام جمهوری (غیرفدرال یا فدرال) در استان کردستان با ۴۱٪ دیده می‌شود. پس از آن، آذربایجان غربی (۳۲٪) و سمنان (۳۱٪)، سیستان و بلوچستان (۳۰٪) و گیلان (۳۰٪) قرار دارند. میزان حمایت از نظام پادشاهی (فدرال و غیر فدرال) در استان‌های گیلان (۲۷٪)، البرز (۲۶٪) و هرمزگان (۲۵٪) بیشتر از دیگر استانهاست. در مقابل، کمترین میزان حمایت از نظام پادشاهی، در استانهای کردستان (۱۰٪) و آذربایجان غربی (۱۱٪) مشاهده می شود. حمایت از ساختار فدرال (صرف‌نظر از شکل نظام) نیز در کردستان با ۳۷٪ بالاترین سطح را دارد. استان‌های آذربایجان غربی (۲۴٪) و سیستان و بلوچستان (۲۴٪) نیز در رتبه‌های بعدی حمایت از ساختار فدرال قرار دارند. گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

در گروه سنی زیر ۳۰ سال، حدود ٪۳۱ از پاسخ‌دهندگان ترجیح خود را برای نوعی از جمهوری (غیرفدرال یا فدرال) اعلام کرده‌اند، که بالاتر از میانگین کل جامعه است. همچنین، میزان کسانی که گفته‌اند شکل نظام برایشان فرقی ندارد، در این گروه از همه کمتر است. این نشان می‌دهد که جوان‌ترها انتخاب‌های سیاسی مشخص‌تری دارند. افراد دارای تحصیلات عالی بیش از دیگران از جمهوری‌خواهی (۲۲٪) و ساختارهای فدرال (۱۳٪) حمایت می‌کنند و کمترین میزان حمایت از نظام پادشاهی را دارند (۱۲٪). در مقابل، کسانی که فاقد تحصیلات عالی هستند گرایش بیشتری به جمهوری اسلامی (۲۱٪) و نظام پادشاهی دارند (۱۸٪). مردان بطور قابل توجهی بیش از زنان از نظام پادشاهی حمایت میکنند (۲۰٪ در برابر ۱۲٪). از سوی دیگر، زنان بطور قابل توجهی بیش از مردان (۲۸٪ در برابر ۱۸٪) اظهار داشتند که دانش و اطلاعات کافی برای تصمیم درباره نظام جایگزین را ندارند. گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

فقط حدود ۲۰٪ ایرانیان حامی تداوم جمهوری اسلامی‌اند؛ در مقابل، اکثریت جامعه خواهان تغییر نظام جمهوری اسلامی و استقرار شکل و ساختار متفاوتی مانند جمهوری (سکولار)، پادشاهی (مشروطه)، یا ساختارهایی با تمرکز کمتر هستند. درباره ترجیح نظام جایگزین جمهوری اسلامی، حدود ۲۶٪ خواهان نظام جمهوری (سکولار)‌ هستند و حدود ۲۱٪ نیز از نظام پادشاهی حمایت می‌کنند. برای ۱۱٪ جامعه هم شکل نظام جایگزین تفاوتی ندارد. حدود ۲۲٪ هم می‌گویند برای انتخاب نظام سیاسی جایگزین، دانش و اطلاعات کافی ندارند. همچنین حدود ۱۵٪ جامعه از ساختار فدرال حمایت می‌کنند، چه در قالب جمهوری فدرال (۱۰٪) و چه پادشاهی فدرال (۵٪). گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

ایده اداره کشور توسط ارتش و نظامیان در سطح جامعه به‌طور گسترده‌ای نامحبوب است. مخالفت با حکومت نظامیان در میان افراد تحصیلکرده (۸۱٪) و جوانان (۷۵٪) بیشتر است. اگرچه اکثریت قاطع زنان و مردان با حکومت نظامیان مخالف‌اند، مردان با ۷۶٪ مخالفت، بیش از زنان با چنین ساختاری مخالفند. نتایج پیمایش ارزش‌های جهانی در سال ۲۰۲۰ در مورد همین پرسش، الگوی مشابهی را میان زنان و مردان نشان داده است. گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch

بیشترین میزان نارضایتی از حکومت دینی در میان گروه سنی زیر ۳۰ سال مشاهده می‌شود؛ حدود ۷۱٪ از این گروه با آن مخالفت کرده‌اند. هرچند اکثریت قاطع زنان و مردان با حکومت دینی مخالف‌اند، اما زنان نسبت به مردان حمایت بیشتری از این نظام نشان می‌دهند (۳۱٪ در برابر ۲۱٪). این موضوع احتمالاً با سطح بالاتر دینداری در میان زنان مرتبط است. یافته‌های پیمایش ارزش‌های جهانی در سال ۲۰۲۰ نیز در خصوص همین نوع حکمرانی، تفاوتی مشابه میان زنان و مردان نشان داده است. همچنین، میزان مخالفت با حکومت دینی در میان افراد تحصیل‌کرده بیشتر از سایر گروه‌های جمعیتی است. در مقابل، حمایت از حکومت دینی در مناطق روستایی بیشترین سطح را داشته است. گزارش کامل را اینجا بخوانید. @gamaanresearch