ایلام توسعه|نقد و بهبود|

#یادداشت زمانی که بخش قابل‌توجهی از شهروندان آگاه یک جامعه نسبت به فاصله‌ی عقب‌ماندگی جامعه‌ی خود در مقایسه با مناطق توسعه‌یافته‌تر و شیوه‌های مدیریت و تعدیل آن آگاهی داشته باشند و علاقه‌مند به انجام اقدامات مؤثری در این زمینه باشند، اما شرایط و عوامل اجتماعی و سیاسی غالب بر جامعه بر مسیری مغایر با این آگاهی حرکت نمایند و با لطایف‌الحیل در فرآیند مشارکت آن‌ها اختلال ایجاد کنند، با موانع توسعه روبرو هستیم. @ilam_development

🔻جدال بر سر میراث شریعتی و «چپ» | چرا عبدالکریم سروش به دفاع از علی شریعتی برخاست؟ | موضع انتقادی روشنفکران علیه اقتصاد آزاد، مدرنیته و لیبرالیسم 🔹دفاع عبدالکریم سروش و بسیاری از روشنفکران مذهبی از علی شریعتی نشان می‌دهد که، با وجود تجربه شکست الگوهای سوسیالیستی و تحولات فکری چند دهه اخیر، بنیان‌های نظری این جریان تغییر چندانی نکرده است 🔹مناقشه بر سر میراث فکری علی شریعتی، رویارویی دو پارادایم فکری را آشکار می‌کند که دهه‌هاست درباره نسبت عدالت، آزادی، دولت، بازار و دین با یکدیگر مناقشه دارند 🔹شریعتی در نوشته‌های خود، با زبانی شورانگیز و رمانتیک به نقد سرمایه‌داری می‌پرداخت و مدعی بود که سرمایه‌داری پول را جانشین خدا، تولید را جانشین توحید و اقتصاد را جایگزین عشق کرده و قانون جنگل را بر تمدن بشری حاکم کرده است. 🔹از نگاه منتقدانی چون سیدمحمد طبیبیان و موسی غنی‌نژاد، این ادبیات بیش از آنکه تحلیلی مبتنی‌بر اقتصاد سیاسی و شناخت سازوکارهای تولید، مبادله و کمیابی باشد، نوعی آرمان‌گرایی رمانتیک و تلاشی برای مهندسی جامعه بود.  | هفته‌نامه تجارت‌فردا ⬅️ متن کامل @ilam_development

دیدگاه شما در این باره چیست؟ تفسیر ایدئولوژیک از مذهب و فرآیند رادیکال‌سازی آن توسط دکتر علی شریعتی را تا چه اندازه تحت تأثیر دیدگاه وی در این راستا یعنی در نظر گرفتن اسلام و مارکسیسم به عنوان رقیبان می‌دانید؟

با این اوصاف به نظر می‌رسد یکی از دلایل عمده شکل‌گیری تفسیرهای چپ‌گرایانه از آموزه‌های مذهب شیعه در میان روشنفکران دینی دهه‌های ۴۰ و ۵۰ -بویژه در افکار دکتر شریعتی- ریشه در همین‌ نحوه برداشت، یعنی در نظر گرفتن اسلام و مارکسیسم به عنوان رقیبان است؛ جایی که آن زمان مارکسیسم به عنوان ایدئولوژی مطلوب جنبش‌های انقلابی برای رهایی جهان سوم و سرنگونی رژیم‌های وابسته به آن از چنگال سرمایه‌داری نسخهٔ انقلابی می‌پیچید. در همین جایگاه اسلام‌گرایان نیز در رقابت با ایدئولوژی‌های چپ می‌خواستند با خلق مفاهیم ایدئولوژیک از دین این‌باور را در بین هواداران انقلابی اشاعه دهند که آموزه‌های مذهب شیعه از این نظر دست کمی از مارکسیسم ندارد و چه بسا رادیکال‌تر نیز هست... @ilam_development

[در منزل مهندس مفیدی] علی شریعتی شروع به سخنرانی نموده و نتیجه گرفت که اسلام امروز یک رقیب و دشمن دارد؛ دشمن اسلام استعمار، و رقیب او مارکسیسم است. بعد از سخنرانی مشارالیه مرتضی مطهری شروع به صحبت نمود و به نظریهٔ شریعتی انتقاد کرد و گفت اسلام و مارکسیسم رقیب هم نیستند زیرا معنای رقیب این است که با هم دشمن نباشند بلکه برای بدست آوردن یک امتیاز با هم رقابت دارند در حالی که اسلام با مارکسیسم کاملاً دشمن است. اسناد ساواک/ ۱۹ دی ۱۳۵۵/ به نقل از کانال تلگرامی خاطرات و خطرات

عصر یکشنبه‌های بخارا شانزدهمین نشست از سلسله نشست‌های عصر یکشنبه‌های بخارا به نقد و بررسی کتاب «نظریۀ فروپاشی» (تحلیلی جامعه‌شناختی‌ـ تاریخی از فروپاشی نظم سیاسی در ایران) نوشتۀ تقی آزاد ارمکی، که از سوی نشر فراهم منتشر شده، اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر یکشنبه بیست و پنجم مرداد ۱۴۰۵ با سخنرانی تقی آزاد ارمکی، مقصود فراستخواه، داریوش رحمانیان، رحیم محمدی و علی دهباشی در خانۀ کتاب دبا برگزار خواهد شد. میدان نیاوران، خیابان پور ابتهاج، پلاک ۲۱۰، خانۀ کتاب دبا

یورگن هابرماس؛ فیلسوفِ «گفت‌وگو» ✍ احمد فرتاش - عصر ایران 🔹️ شاید بزرگ‌ترین میراث یورگن هابرماس همین باشد که دموکراسی را نه صرفاً نظامی برای انتخاب حاکمان، بلکه شیوه‌ای برای زندگی مشترک می‌دانست. از نگاه او، آزادی فقط حق سخن گفتن نیست؛ آزادی، آمادگی برای…

یورگن هابرماس؛ فیلسوفِ «گفت‌وگو» ✍ احمد فرتاش - عصر ایران 🔹️ شاید بزرگ‌ترین میراث یورگن هابرماس همین باشد که دموکراسی را نه صرفاً نظامی برای انتخاب حاکمان، بلکه شیوه‌ای برای زندگی مشترک می‌دانست. از نگاه او، آزادی فقط حق سخن گفتن نیست؛ آزادی، آمادگی برای شنیدن نیز هست. جامعه‌ای که شهروندانش دیگر حاضر نباشند به سخنان یکدیگر گوش دهند، دیر یا زود صندوق‌های رأی را نیز به میدان جنگ تبدیل خواهد کرد. 🔗 لینک دسترسی به متن کامل @ilam_development

کنشگری سیاسی-اجتماعی اگر رادیکال شود، به ضد خودش تبدیل می‌شود. با تمام دشواری‌ها، موانع و ناملایمتی‌‌ها، باید امیدوارانه راه‌های رشد فردی و اجتماعی -چه رسمی چه غیررسمی- را جُست و یافت و در پیش گرفت. مسعود زمانی مقدم @masoudzamanimoghadam

دیدگاه شما چیست؟ شیفت پارادایم (تغییر الگو) در شیوهٔ حکمرانی کنونی به‌سمت شیوهٔ حکمرانی‌ای که نویسندهٔ محترم تلویحاً با عنوان مفهوم/روایت ایران نام برده، را تا چه اندازه به مصلحت و کارساز برای اداره امور می‌دانید؟

💡 سلاح اصلی ایران، ستون نگهدارنده‌ی اصلی ایران، نیروی اصلی ایران، نه بمب و موشک و نه تنگه و کوه و دریا، که مفهوم/روایت ایران است. مفهوم/روایتی که منادی صلح و مهر و دوستی است. اندیشه و فرهنگی که بیخ‌ و بنیادش باور به کرامت همه‌ی انسان‌ها و آماج و آرمان‌اش یگانگی بشریت است. این فرهنگ بوده که در همه‌ی تاریخ ایران را نگه‌داشته و از بحران‌ها و طوفان‌های بنیان‌کن گذر داده است. برای گذر از شرایط کنونی نیز ایران باید به این فرهنگ بازگردد و آن را تکیه‌گاه سیاست داخلی و خارجی خود قرار دهد. ایران به یک شیفت پارادایمیک در شیوه‌ی حکمرانی نیاز دارد. ✍🏼 داریوش رحمانیان 🗓 یازدهم امرداد هزار و چهارصد و پنج 🔗 منبع @ilam_development

مجلس چگونه نظام حکمرانی را هک کرده؟ از نظام انتخاباتی محلی که نماینده را به کارچاق‌کن حوزه انتخابیه تبدیل می‌کند تا فقدان تحزب و استیضاح فقط با ۱۰ امضا که اصلی‌ترین اهرم دولت یعنی انتصابات را تصاحب می‌کند و بودجه دولت را به بده‌بستان رانتی و شخصی بدل کرده...…

مجلس چگونه نظام حکمرانی را هک کرده؟ از نظام انتخاباتی محلی که نماینده را به کارچاق‌کن حوزه انتخابیه تبدیل می‌کند تا فقدان تحزب و استیضاح فقط با ۱۰ امضا که اصلی‌ترین اهرم دولت یعنی انتصابات را تصاحب می‌کند و بودجه دولت را به بده‌بستان رانتی و شخصی بدل کرده... مقایسه با مجالس موفق دنیا و ریشه‌های واقعی ناکارآمدی. تحلیل کامل را در این ویس گوش کنید. احمدجانجان 📆سه‌شنبه ۱۴۰۵/۰۲/۱۵

🔻پزشکیان: باید افراد توانمندتر، داناتر و کارآمدتر را به کار گرفت، نه افراد سیاسی‌تر یا ظاهراً حزب‌اللهی‌تر | تعهد واقعی این است که اگر کسی تخصص ندارد، زیر بار مسئولیت نرود./اقتصاد‌نیوز

🔻پزشکیان: باید افراد توانمندتر، داناتر و کارآمدتر را به کار گرفت، نه افراد سیاسی‌تر یا ظاهراً حزب‌اللهی‌تر | تعهد واقعی این است که اگر کسی تخصص ندارد، زیر بار مسئولیت نرود./اقتصاد‌نیوز

ساغَرِ ما که حَریفان دِگَر می‌نُوشَند ما تَحَمُّل نکُنیم اَر تُو رَوا می‌داری تک‌بیتی نوای ‌جان

کمی مشروطه 🖊داریوش شادی‌وند ۱۴مرداد ۱۴۰۵ چهاردهم مردادسالروز یک واقعه تاریخی بسیارمهم درایران است.امضای فرمان مشروطه توسط مظفرالدین شاه قاجار... تحولات  اجتماعی-سیاسی ایران از زمان‌های دورتر تا روزگار اخیر نشان می‌دهد که دراین کشور جسته وگریخته شاهدشکل‌گیری معدود نهضت‌های اصلاح‌طلبانه بوده‌ایم  که تاحدودی سرنوشت همسانی راتجربه کرده‌اند... با جمع‌بندی تحولات یک سده ایران و گزینش رویدادهای تأثیر‌گذار در دوران اخیرکه به لحاظ نظری و مفهومی با رفرم واصلاح درچارچوب تاریخ تقریبامنحصر به فرد ایران نزدیک باشند،  به طورخلاصه می‌توان به یک صورتبندی تاریخی دراین زمینه به این شکل دست یافت که: جنبش‌های اصلاح‌طلبانه در‌ایران،علی‌رغم دستاوردهای بعضا درخشان، نتوانسته‌اند مهم‌ترین مفروضات بنیادی خود(تاسیس حکومت قانون) را بر روند طبیعی تحولات تاریخی ایران(بازتولید مکرر استبداد) تحمیل نمایند و در تغییر این روند ناکام مانده‌اند. بی‌تردیدجنبش مشروطه‌خواهی مهم‌ترین و تاثیرگذارترین این جنبش‌ها بوده است. پیش از آن چنین وظیفه‌ای را دولت‌مردان مصلح به انجام می‌رساندندکه عمدتاً جان برسر این آرمان نهاده‌اند،نمونه‌های ملموس و کلیشه‌ای آن در دوران معاصر قائم مقام و امیرکبیر هستند‌. فراموش نکنیم ما پیرامون ایران سخن می‌گوییم که گذشته و ویژگی‌های ساختاری منحصربه فردی دارد. تصلب تاریخی در امر اصلاح درساختارسیاسی ایران که پرداختن به آن خود آسوده سری می‌خواهد ومهتاب شبی یکی از این ویژگی‌هاست...درسیر تکرارکسالت بار رویدادهای تاریخی درایران، انقلاب مشروطه از بسیاری جهات منحصربه فرداست.چراکه این رویداد منجر به تغییر و دگرگونی شکل سنتی نظام‌سیاسی  و تأسیس نهادهای بی‌سابقه ای در ایران گردیدکه این کشور را به کلی وارد دوران متفاوتی از تاریخ کهنسال خود می‌کند. مهم‌ترین و اساسی‌ترین خواست این جنبش دوچیز بود نخست تأسیس حکومت قانون و دیگری دستیابی به توسعه درسایه چنان حکومتی. از این منظر رضاخان محصول مستقیم نظام مشروطه است... دوران مشروطه درتاریخ ایران و به‌ویژه درقیاس با دوران طولانی پیش از خود بسیار کوتاه بود. کمی بیشتراز ۷۰ سال. اگرچه طومارمشروطه با انقلاب۵۷ درایران برچیده شد لیکن ازبسیاری جهات همچنان مدیون دستاوردهای تاریخی انقلاب مشروطه هستیم... @ilam_development

۱۲۰ سال تلاش برای رسیدن به رویای ایرانی ۱۴ مرداد 🖊سمیه توحیدلو 🏛امروز ۱۴ مرداد است؛ دقیقاً ۱۲۰ سال از امضای فرمان مشروطه می‌گذرد. این روز بهانه‌ای است تا کمی درباره «رویای ایرانی» فکر کنیم؛ رویایی که یک روز جامعه را تکان داد و به میدان آورد و روز دیگر زیر فشار مشکلات زمین‌گیرش کرد. 🏛خیلی‌وقت‌ها فکر می‌کنیم این که رویاهای ما در ایران دوام نمی‌آورند و یک‌شبه رنگ می‌بازند، یعنی مردم ثبات رأی ندارند. یا اینکه ما زود خسته می‌شویم . یک شبه رنگ می‌بازیم. مشکل اصلی اینجاست که ما عادت نکرده‌ایم زیرساخت بسازیم و کارهایمان را ریشه‌دار و مستمر ادامه دهیم. توسعه و پیشرفت، محصول هیجانِ یک‌شبه نیست؛ به آموزش، فرهنگ و نهادهای پایدار نیاز دارد. اگر نهادی بسازیم اما فرهنگِ جامعه با آن همراه نباشد، یا زیرساخت‌هایش را آماده نکنیم، آن نهاد در اولین توفان از بین می‌رود. 🏛بزرگ‌ترین کارِ مردمان در دوران مشروطه این بود که در دلِ یک حکومت سلطنتی، بذرِ «مجلس» و «قانون» را کاشتند؛ دو نهادی که اثرات مثبتشان تا به امروز با همه فراز و فرودها و حتی نقدها، در زندگی ما جاری است. اما چرا رویای اصلیِ آن‌ها یعنی آزادی، عدالت، شورا و استقلال، هنوز هم کامل محقق نشده است؟ 🏛شاید بخشی از جواب به فرهنگِ خودِ ما برگردد. ما گاهی از مسیرِ طولانیِ توسعه خسته می‌شویم و به جای اینکه به دنبال دموکراسی و کارِ جمعی باشیم، منتظر می‌مانیم تا یک «قهرمان» بیاید و همه‌چیز را یک‌شبه نجات دهد. قهرمان‌ها شاید در یک دوره گره‌گشا باشند، اما وقتی می‌روند، جامعه دوباره به همان نقطه‌ی قبل برمی‌گردد. تا وقتی به جای ساختنِ «نهادهای ماندگار»، چشم‌به‌راهِ قهرمان بمانیم، رویاهایمان روی زمین می‌مانند. 🏛امروز بیش از هر زمان دیگری به تفکرِ مشروطه نیاز داریم. جامعه به انسان‌هایی احتیاج دارد که راهِ درست و علمی را می‌شناسند، می‌دانند حرفشان شاید به مذاق خیلی‌ها خوش نیاید و تریبونی هم در اختیار ندارند، اما از گفتنِ حقیقت نمی‌ترسند. آن‌ها می‌دانند شاید خودشان روزِ به ثمر نشستنِ این تلاش‌ها را نبینند، اما تخمی که می‌کارند بالاخره روزی رویای همه مردم ایران می‌شود. 🏛در تاریخ ما، نام‌هایی مثل مستشارالدوله‌ها، محلاتی‌ها، واعظ‌ها و فروغی‌ها همین آدم‌ها بودند؛ کسانی که در زمان خودشان سختی کشیدند و قدر ندیدند، اما راه را نشان دادند. رویای ایرانی یعنی همین؛ اینکه به جای چشم‌دوختن به قهرمانانِ زودگذر، به دنبال ساختنِ نهادهایی باشیم که بمانند، ریشه بدوانند و آینده را بسازند./برگرفته از کانال روزنوشته‌های سمیه توحیدلو @ilam_development

سمیه توحیدلو، دکتری جامعه‌شناسی گرایش توسعه، دانشگاه تهران؛ استادیار پژوهشکده مطالعات اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

نظریه‌پردازان مصادره و ملی‌سازی چه کسانی بودند؟ 🔻سوسیالیست‌های مسلمان چگونه راه مصادره را باز کردند؟ | چپ‌های مسلمان در کارخانه‌ها شکست خوردند، اما در سیاستگذاری پس از انقلاب پیروز شدند در گفت‌وگو باعلی‌اصغر سعیدی، جامعه‌شناس اقتصادی 🔹گروه‌های مذهبی سوسیالیستی که با عناوین مختلفی از خداپرستان سوسیالیست گرفته تا مبارزان مسلمان در سه دهه منتهی به انقلاب اسلامی شکل گرفتند، قبل از انقلاب توفیق چندانی در حوزه اقتصاد و حتی همراه کردن کارگران کارخانه‌های صنعتی در بخش خصوصی نداشتند اما این گروه‌ها با وقوع انقلاب توانستند اثرگذاری بالایی در سیاستگذاری‌ها و تصمیم‌گیری‌ها داشته باشند چه در تدوین قانون اساسی و چه در تصمیمات شورای انقلاب مانند مصادره‌ها و ملی کردن‌ها 🔹به‌طور خاص در مورد اقتصاد می‌شود گفت که گروه‌های سوسیالیست مذهبی پیشتاز مخالفت با بخش خصوصی به‌ویژه تجار و صنعتگران بودند 🔹جذابیتی که شعارهای این گروه‌ها داشت اقشار جوان را به خودش جذب می‌کرد و آنهایی هم که در انقلاب مسلط و تصمیم‌گیر بودند، مجبور بودند که مقداری در عمل چپ باشند| هفته‌نامه تجارت‌فردا ⬅️ مشروح گفتگو @ilam_development