مێـژووی ناوچـەی کامیـاران

🌙 حلول ماه مبارک و پُر خیر و برکت ربیع‌الاول، ماهِ میلاد سیدالمرسلین، محمد مصطفی ﷺ بر همه مسلمانان جهان مبارک باد. https://t.me/kamyaraniekan

📢 خبر مهم: آغاز طرح پزشک خانواده در شهرستان کامیاران ‌ به اطلاع شهروندان گرامی می‌رساند، با آغاز ماه شهریورماه، خدمات اولیه بهداشتی و درمانی در قالب «طرح پزشک خانواده» در سطح کامیاران عملیاتی خواهد شد. 🩺 ‌ 🔹 ساختار طرح: در این طرح، به ازای هر ۳۰۰۰ نفر جمعیت، یک پزشک عمومی به همراه دو مراقب سلامت در پایگاه‌های مخصوص مستقر می‌شوند تا خدمات درمانی و بهداشتی اولیه را مستقیماً در اختیار مردم قرار دهند. ‌ ✅ این اقدام گام مهمی در جهت ارتقای سلامت جامعه و دسترسی آسان‌تر شهروندان به مراقبت‌های پزشکی است. واحد آموزش و ارتقاء سلامت مرکز بهداشت شهرستان کامیاران 📱جهت کسب اطلاعات دقیقتر در رابطه با پزشک خانواده خودتان با ما در گروه سفیران سلامت کامیاران همراه شوید: در تلگرام @safiransalamatkamyaran در روبیکا https://rubika.ir/joing/BBCGBDHJI0BNADFQTRRZNWWJTWGHRIGO #تیم_ملی_سلامت #تن_ایران_درست_سر_ایرانی_سلامت #کامیاران #سلامت #پزشک_خانواده #بهداشت_درمانی #اخبار_کامیاران

هەر هەق، باقییەن نەشئەی وەخت سەخت ئامای پاییزەن یا شنۆی دووریی باڵای ئازیــــــــــزەن؟ ئەو دڵـەی وێنەی پەڕەیگـوڵ، بێ گەرد هەی خەم! هەی نامەرد! چەنیت مەلوول کەرد؟        ‌"مەولەوی کورد" هەندێ کەس هەن، جێگای خاڵییان بە بزەکانی مرۆڤەوە کەل دەمێنێتەوە و لە چی بزەی سەرلێوماندا گێڕاننەوەیەکیان ڕەنگ دەداتەوە کە کاڵ نابنەوە؛ لەبیرکردنیان دەبێتە بەشێکی لەبیرکردنی بزە بە لێومانەوە. هەواڵی کۆچی مامۆستا #محمدصالح_سعیدی آویهنگ دڵگرانی کردین و تامی تاڵی ئەو خەممان هەست پێ‌کرد. بەم بۆنەوە پرسە و سەرەخۆشیی خۆمان لە خزمەت بنەماڵەو و کەسوکاری و هەمۆ خەڵکی کوردستان ڕادەگێنین و خۆمان بە هاوخەمتان دەزانین. ڕۆحی کۆچکردووی شاد و لە ئۆقرە و  ئارامیی ھەتاییدا بێت.   یادی بەرز و هەرمان ✍ د.محمدباقر پیری https://t.me/kamyaraniekan

‍ یادداشت: عەبدولقادر نیازی لەگۆڕینی خوداوە بۆ ئامڕاز تا بەدادگاکردنی منبەر و تریبۆن بۆ ئەویتر (ڕەخنە لە گوتاری هەڕەشە و سڕینەوەی ئێزیدییەکان) ــــــــــــــــــــــ ئەگەرچی ئایینی ئیسلام زۆرجار لەلایەن هەندێ عەقڵییەتی بە ڕواڵەت دێمۆکڕاتیک و مۆدێڕن و خودی ئێزیدییەکانیشەوە کەوتۆتە بەر پەلاماری بێ ڕێزی و هەڕەشە بەڵام، ئەو یادداشتە، نە خولیای ئەوەی هەیە گشتییەتی هیچ ئایین و شێوەهزرێکی سیاسی بەرێتە ژێر پرسیار(لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ/وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَا عَبَدْتُمْ/لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ) نە بەرگریکردن لەوانەشە کە ئێزیدییەکان بە بیانووی کوردنەبوون دەخەنە بەر شاڵاوی هەڕەشە و بێ ڕێزی، بەڵکوو ڕەخنە لەو مێکانیزم و عەقڵانییەتە نوقسانەیە کە بەنێوی خودا و دین و بیری ئایدیالۆژیک و سیاسی، خەریکی بەدادگاکردنی منبەر و تریبۆنەکانن بۆ ئایین و ئایینزاکانی تر و هەروەها شوناسی سیاسی ئەویتر. لەو سووچەوە، هەڕەشە لە ئێزیدییەکان کە چەند ڕۆژێکە دە سۆشیاڵ مێدیادا خەریکی دەست بە دەست پێکرانە، تەنیا قسەیەکی توند، هەڵەیەکی تاکەکەسی، یا دەرچوونێکی سۆزداری و ڕۆمانتیک لەسەر منبەر و تریبۆنەوە لەلایەن فیگۆڕە بۆشەکان نییە. بەڵکوو پێوەندی بە شێوەی دروستکردنی گوتار و عەقڵانییەت، باوەڕ و دەسەڵات و چۆنییەتی هەڵس و کەوت لەگەڵ ئەویتر هەیە. کێشەی گوتاری توندئاژۆ تەنیا هەڕەشە و ترساندن نییە؛ لەو سیستمە واتاییەیە کە جیاوازیی ئایینی و هزری ئەویتر، بە هۆکار و نێوانگری دابڕین لە مرۆڤایەتی دەزانێ و ترساندن و هەڕەشە بە کردەی پیرۆز. خاڵی دەستپێکی ئەو شێوازە لە توندئاژۆیی، خستنە دەرەوەی ئەویترە لە بازنەی مرۆڤایەتییەوە. بەو هۆکارە، ئێزییدی یا هەر کەمینەیەکی تر دە گوتاری توندڕەو و بناژۆخواز و سادیستیکدا، لە مرۆڤی خاوەن مافەوە دەگۆڕدرێ بۆ نمادی جیاوازی، بێ بڕوایی و لە هەمووی خراپتر نمادی سڕانەوە و پاکتاوکران. ڕێک لەو کاتەدا کە ئەویتر(لێرەدا ئێزیدی) وەک مرۆڤی خاوەن ماف نابینرێ، درزە ئەخلاقییەکانی گوتاری توندئاژۆ خۆی نیشان دەدا. ماکی مەترسیداربوونی ئەو گوتارە، زمانە. زۆرجار هەڕەشەی کوشتن و بڕین لە چەکەوە دەست پێ ناکا، لە وشە و کەلام و گوتارەوە دەست پێ دەکا. وشە کاتێک بەردەوام ئەویتر بە ناپاک، دوژمن، بێباوەڕ یا کەسێک کە مافی ژیانی نییە نێودێر دەکا، خەریکی دانانی سنوورێکی ئەخلاقییە لەنێوان "خۆی" و "ئەو"دا. لەو ساتەدا، گوتار تەنیا باس لە جیاوازی ناکا؛ دەست بە بەرهەمهێنانەوەی گوتاری دوژمن سازیش دەکا. شوناسی توندڕەو زۆرجار بەبێ ئەویتر ناتوانێ خۆی پێناسە کا. "من"خۆمم بەڵام چونکە ئەو "من" نیم، دەبێ بسڕێتەوە. بەو شێوەیە، شوناسی توندئاژۆ بەردەوام دەبەستێنێکی دووالیته و دووبەرەکی نانەوەوەدا خۆی بەرهەم دێنێتەوە. لێرەدا "ئەویتر" تەنیا کەسێکی جیاواز نییە بە هەموو مافە ڕەواکانییەوە؛ بەڵکوو پێویستییەکی تەواوکەری شوناسی ترسێنەر و ئەختەکراوی هزری توندئاژۆیە. ئەو میکانیزمە دەگوتاری توندئاژۆدا پێوەندی بە کەمێتییەوە هەیە(فقدان) کە تێیدا شوناسی داخراو و دۆگم و پاڕادۆکسیکاڵی توندئاژۆ ناتوانێ دان بە کەمێتی خۆیدا بنێ؛ بۆیە زۆرجار لە ڕێگای دیهاوێژییەوە(فرافکنی)، کەمێتی خۆی دەخاتە سەر ئەویتر. بەو شێوەیە ئەویتر دەبێتە هۆکاری دەروونئالۆزی ئەو و هۆکاری ناتەواوییەتی سووژەی توندڕەو. فانتازمی سڕینەوەی ئەویتر لەوێوە دەردەکەوێ: ئەگەر ئەویتر نەمێنێ، "من" بە تەواوییەت دەگەم. ئەوەیە ئەو خاڵەی کە گوتاری توندڕەو، لە ئاستی باوەڕەوە ڕاگوێزی ئایدیۆلۆژیای نا/پێبەند دەکا(لۆکاچ). واتە کێشەی گوتاری توندئاژۆ ئەوەیە کە ئایین دەگۆڕێ بۆ ئایدیۆلۆژیا. دەو بەستێنەدا خودا ئیتر ئاسۆیەکی مێتافیزیکی بۆ پرسیارکردن و ڕزگاربوون نییە، بەڵکوو مێکانیزمێکە بۆ نابەرپرسیارکردنی مرۆڤی توندئاژۆ. ئەوەی لێرەدا قسە دەکا خودا نییە، خودی گوتاری توندئاژۆیە کە دەیەوێ وێژمانی خۆی لە بەپرسیارێتی بپارێزێ لەڕەهەندی نێوانگرکردنی خودا. دە گوتاری توندئاژۆ و بناژۆخوازدا خودا نەک مەبەست بەڵکوو ئامڕازە. ئەگەر ئاگامبێن دەدرێژەی بنەماشکێنی نێهێلیستی نیچەیی دا دەڵێ: خودا نەمردووە بەڵکوو کراوە بە پارە و پووڵ، دە ژین/جیهانی نێهیلیستی توندئاژۆدا خودا دەکرێتە چەک و ئامڕاز بۆ ئیزۆلەکردن و سڕینەوەی ئەویتر و منبەر لە سنووری خۆی دەردەچێ و دەبێتە شەڕگە. لەئاستی پەیامەوە دەچێتە ئاستی سزا و ترساندن. لێرەیە کە منبەر و تریبۆن لەبری ئەوەی دە ڕووماڵێکی دژەئایدیۆلۆژیکی دا ڕوویان دە فرەڕەهەندی و پلۆرالیزم بێ، دەبنە دادگایەکی ئایدیۆلۆژیک، تەنیا حوکم دەدەن. ئەوە تەنیا کێشەیەکی ئایینی نییە؛ میکانیزمێکی شوناس داڕێژییە کە سەرچاوەی پتر دە عەقڵی ئایدیالۆژیک و ناپوختە دایە نەک دە ئایین یا سترەکتۆرێکی نەرمئاژۆی سیاسی دا.

▪️پێشکەش بە هەموو دایکانی وڵاتی کوردەواری دایە ڕێم دەدەی جووتێ مرواری بۆ کێلی گڵکۆت بکەم بە دیاری نەڵێی کوڕەکەم دەسڕۆو بێ خەمە دایە ئەو جووتە مرواریەی هەمە دوو گلارەکەی هەردوو دیدەمە هێندە شتوونی فرمێسکی زاری سپی سپی بوون... بوون بە مرواری... لەتیف هەڵمەت https://t.me/kamyaraniekan

وێنەیەکی مێژوویی #شێخ_مەحمودی_حەفید و شەهیدی سەرکردەی شۆڕش #کەریم_بەگی_فەتاح بەگی #هەمەوەند وێنەکە لەسەردەمی خەبات و تێکۆشانێکی سەخت دژ بەداگیرکەرانی کوردستان لەساڵی ١٩٢٥ گیراوە لەدەڤەری خورماڵ ناوچەی هەورامان٠ سپاس بۆ کاک محمودحفیدزادە نوەی شێخ محمود https://t.me/kurdokurdistan

تشکر و اعتذار خانواده مرحومه : آمنـــه پیــــری از مردم بخاطر شرکت در مراسم تشییع ، خاکسـپاری ، ختــم و ابراز همــدردی

سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی؛ ئەنتڕۆپۆلۆژیای دەنگ و سیاسەتی یادەوەری نەتەوەیی ✍ عەبدالقادری نیازی بەبیانووی ساڵەوەختی کۆچی دوایی سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی دەخوێندنەوەی مۆدێرنی کەلتووردا، هونەر تەنیا بوارێک بۆ خۆنواندن و بەرهەمهێنانی جوانی نییە؛ هونەر شوێنی دروستبوونی مانا، شوناس و شێوازی تایبەتی بۆ نواندنی "بوون" ــشە. بە واتایەکی تر هونەر لەگەڵ ئەوەی بەستێنێکی ئێگزیستانسیالیستییە، هاوکات پێوەندی ڕاستەوخۆشی لەگەڵ لایەنی ئانتۆلۆژیک و بوونناسانەی نەتەوە هەیە. دەونێوەدا دەنگ، بە تایبەت لە کۆمەڵگایەکی وەک کورد کە مێژووی پڕە لە دابڕان، دەپەراوێزکەوتن، چەوسانەوە، ژینۆساید و تڕۆمای مێژوویی و کۆمەڵایەتی، تەنیا ئامرازێکی هونەری نییە؛ دەنگ ئەرشیڤی زیندووی یادەوەری نەتەوەییە. لەو ڕوانگەیەوە، دابەزاندنی ڕەهەندەکانی ناسینی سەید عەلی ئەسغەر، تا ئاستی دەنگ، خەزڵانێکی ڕەچەڵەکناسانە و مێتۆدیک و هەڵبەت کەلتووریشە. دە ئابووری سیاسی  مۆسیقادا، دەنگ، گۆڕەپان و پێکهاتەیەکی کەلتوورییە کە مێژوو و شوناسی کوردی تێیدا لێک گرێ دەدرێن. کاتێ سەید عەلی ئەسغەر، بە نێوانگری دەنگ، لە سنووری ژیانی تاکەکەسی خۆی تێپەڕیوە و وەک دەق و مەیدانێکی کەلتووری خۆی ئاراستە کردووە، ڕاستەوخۆ هەڵگری هەندێ بواری سیاسی و کۆمەڵایەتی و کەلتووریش بووە. دەقێک کە هەر نەوەیەک بە پێی نیاز و پرسیارەکانی خۆی، خۆی تێدا دەخوێنێتەوە. بەو هۆکارە سەید عەلی ئەسغەر، دەقێکی زیندوویە کە تێیدا نەتەوە، زمان، مۆسیقا، عڕفان و ئەوین و نەستی کۆمەڵایەتی دە دیالۆگ و گفتوگۆیەکی بەردەوام دان. ئەگەر کەلتووری کوردی لە مێژوودا زۆرجار بە شێوەیەکی زارەکی گواستراوەتەوە و بواری بە داکیۆمێنت کردنی نەبووە بە هۆکارگەلی سیاسی و پێکهاتەی خودی کۆمەڵگای کوردی، ئەوا گۆرانی، چیرۆک، مەقام و فولکلۆر و دەنگ، بوونەتە ئەو دامەزراوە نادیارانەی کە یادەوەری و نەستی گشتیی کۆمەڵگای کوردییان چێ کردووە و پاراستوویانە. لەو سووچەوە، سەید عەلی ئەسغەر بەشێکە لەو ئەرشیڤە زارەکییەی کە زۆر جار لە دەرەوەی دامەزراوە فەرمییەکانی مێژوودا، بەشێک لە سەربوردەی نەتەوەیەکی ڕاگوێزی قۆناخەکانی مێژوو کردووە. دەبەستێنی خوێندنەوە کەلتوورییەکان دا، شوناسی نەتەوەیی، بابەت یا چەمک یا مژارێکی پێشوەختە و جێگیر نییە، شوناسی نەتەوەیی بەرهەمی پرۆسەیەکی کۆمەڵایەتییە کە لە ڕێگەی زمان و هێما و یادەوەری گشتییەوە دروست دەبێ. ستوارت هاڵ لەسەر ئەو باوەڕەیە کە شوناس، بەردەوام لە نێوان ڕابردوو و ئێستا دا دە حاڵی پەل هەڵدان دایە. دەو چوارچێوەیەدا، سەید عەلی ئەسغەر تەنیا بەشێک لە مۆسیقای کوردی نییە، بەشێکە لە پرۆسەی بەردەوامیی پڕۆسەی شوناسی کوردی. دەئاوڕدانەوەیەکی سەرپێیی لاکانی دا، دەنگ یەکێکە لەو نیشانانەی کە پێوەندیی نێوان مەیل و ئارەزوو لەگەڵ کەمێتی و شوناس ئاشکرا دەکا. ئەوەی لە دەنگێک دا دەبیسترێ تەنیا ئەو وشانە نییە کە دەوترێن، بەڵکوو ئەو بۆشاییەشە کە بە پاڵپشتی دەنگ و وشە و دەربڕینەوە، خەریکی درێژەدانی پڕۆسەیەکی نەتەوەیین دەبواری بەرساخت گەری و ئانتۆلۆژیک و مەعریفی دا. لە ڕوانگەی بۆردیۆوە، کەلتوور مەیدانی هێزە؛ مەیدانێک کە تێیدا ماناکان دروست و پەسەند دەکرێن. لەو ڕووەوە، دەنگ جۆرێک لە سەرمایەی نمادینە کە لە ڕێگەی کۆمەڵگاوە بەرهەم دێ. سەید عەلی دەو مانایەدا ماکی ئەو سەرمایە نمادینە نەتەوەییە کە لە سنووری مۆسیقا تێدەپەڕێ و دەچێتە ناو پرۆسەی دروستکردنی یادەوەری گشتییەوە. دە خوێندنەوەیەکی قووڵتر دا، دەنگی سەید عەلی ئەسغەر دەکرێ وەک جۆرێک لە «ئەرشیڤی هەستیی»ــش بخوێندرێتەوە؛ ئەرشیڤێک کە هەڵگری ئەو ناوەرۆکەیە کە مێژووی فەرمی زۆرجار نەیتوانیوە بیاننوسێ. مێژووی فەرمی زۆرجار بە زمانی دەسەڵات، ڕووداو و دامەزراوەکان دەنووسرێ، بەڵام مێژووی کەلتووری لە ڕێی دەنگ، هەست و یادەوەری دەدوێ. لێرەدایە کە ئەرکی هونەری لە کردەیەکی سادەی دەربڕینەوە دەگۆڕدرێ بۆ شایەتیدان لەسەر قۆناخێکی تایبەت، ئەویش نە تەنیا بە مانای گێڕانەوەی ڕووداو ڕەوایەتەکانی ئەو قۆناخە، بەڵکوو بەو مانایە کە شێوازیی هەستەوەری کۆمەڵگای کوردیی دە قۆناغێکی دیاریکراوی مێژوو دا پاراستووە. لە ڕوانگەی ئەدۆڕنۆوە، هونەر لە کۆمەڵگایەکی پڕ لە ناکۆکی دا تەنیا ئامرازێکی ئارامکردنەوە و گەڕانەوە بۆ قۆناخێکی نۆستالۆژیک نییە بەڵکوو، شێوەیەکی دەربڕینی پرسیاری تایبەت بە قۆناخێکە کە مێژوو هێشتا وڵامی بۆ نەدۆزیوەتەوە. هەر ئەو خسڵەتەی دەنگە کە مەترسی لەبیرچوونەوەی قۆناخەتایبەتەکانی مێژووی کوردی، خستووەتە پەراوێزەوە. لەو ڕووەوە مۆسیقای کوردی بەگشتی و سەید عەلی ئەسغەر بەتایبەتی، جودا لە ئەڕشیڤێکی بەهێز و نرخ، بەشێکیشن لە مێژووی ئانتڕۆپۆلۆژیکی کورد. https://t.me/kamyaraniekan

قبالەهای پالنگان (اورامان) در گفتگو با نویدمحمدی پیج وەرەتاو https://t.me/kamyaraniekan

وێنەیەکی (موعتبەر خانم) دایکی پاڵەوانی کورد #سمکۆی_شکاک لە ناوچەی وورمێ ... ڕەحمەت لەو شیرەی کە دایەتی بە سمکۆ.. ١٠٠ ساڵ پێش ئێستا... ✍ سەرچڵ یونس https://t.me/kurdokurdistan

ئامۆژەکانی گاندی مەهاتما گاندی چەند ڕۆژێک بەر لە مەرگی، لەسەر پارچە کاغەزێک، چەند دێڕێک دەنووسێت و دەیداتە دەست نەوەکەی. ئەو دێڕانە بریتی بوون لە حەوت شت، کە لە ڕوانگەی گاندییەوە، ئەگەر حەوت شتی تریان لەگەڵدا نەبێت، کاریگەرییان گەلێ مەترسیدار و وێرانکەر دەبێت بۆ سەر مرۆڤ و کۆمەڵگا. ⬅️ ئەو حەوت شتەش ئەمانەن: ۱- سەروەت، ئەگەر بەبێ زەحمەتکێشان بەدەست بهێنرێ. ۲- چێژ، ئەگەر ویژدانی لەگەڵدا نەبێت. ۳- مەعریفە، گەر کەسێتیی لەگەڵدا نەبێت. ٤- بازرگانی، ئەگەر ئەخلاقی لەگەڵدا نەبێت. ۵- زانست، ئەگەر مرۆڤ دۆستیی لەگەڵدا نەبێت. ٦- پەرستن، ئەگەر لەخۆبوردنی لەگەڵدا نەبێت. ۷- سیاسەت، ئەگەر ئابڕووی لەگەڵدا نەبێت. 👈جا با چاوێک بگێڕین و بزانین کام لەم مەرجانە لە کۆمەڵگای کوردی و چواردەورماندا بوونیان هەیە. وێنەکە "گاندی" و "جەواهیر لال نەهرۆ"یە. https://t.me/kurdokurdistan

﷽ (كُلُّ نَفْسٍ ذَآئِقَةُ الْمَوْتِ وإنَّما تُوَفَونَ أجورَكم يومَ القيامة) (وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ) #پرسە_نامە بەناوی خۆمان و سەرجەم نەوەکانی شێخولئیسلامی وەندەرێنەی بەرزنجی و ساداتی بەرزنجی پرسەو دڵگرانی خۆمان ئاڕاستەی جەنابی دکتۆر باقر پیری دەکەین بۆ وەفاتی دایکی بەڕێزیان خاتوو ئامینە پیری . لەخوای گەورە داواکارین بەهەشتی بەرین جێگای بێت و سەبووری بدا بەکەس وکارو بنەماڵەکەی .. ‌إِنَّا‌‌ ‌لِلّهِ‌‌ ‌وَإِنَّـا‌‌ ‌إِلَيْهِ‌‌ ‌رَاجِعونَ نەوەکانی سەید عبدالسید بەرزنجی ، ساداتی شێخولئیسلامی وەندەرێنی بەرزنجی

• میدی، ڕاپەڕین دژی فارسە هەخامەنشی و نووسینەکەی بێستوون لە ساڵی ٥٢٢ی پ.ز نەوەیەکی کەیخوسرەو بە ناوی چیتران-تەخما لە دژی داگیرکاریی فارسەکان ڕاپەڕی. داریوشی فارس پەلاماری شارەکەی دا و ئەم سەرکەوتنەی لە چیای بێستوون هەڵکەند؛ لە تۆماری زمانی عیلامی/مێخی لە بێستوون، ناوی شارەکە بە شێوەی (هەربیرا) تۆمارکراوە کە دواتر گۆڕاوە بۆ هەولێر. • سەردەمی گریک و شانشینی ئەدیابین: ئەسکەندەر لە ساڵی ٣٣١ی پ.ز لە شەڕی ئەربێلادا کۆتایی بە دەسەڵاتی فارس هێنا و تا ساڵی ١٣٨ی پ.ز شارەکە بە ئەربێلا ناو دەبرا. دواتر ئەشکانییەکان گریکەکانیان شکاند و هەولێر بووە پایتەختی شانشینە کوردییەکەی ئەدیابین. • سەردەمی ئیسلامی و عوسمانی: لەگەڵ هاتنی ئیسلام، خەڵکی هەولێر، ئەوانەی موسوڵمان بوون، جیاواز بەشێک لە مەسیحییە کوردەکان کە وازیان لە زمانی کوردی هێنابوو و بە زمانی پیرۆزی ئارامی ئینجیل دەدوان، کوردە موسوڵمانەکان وازیان لە زمانی کوردی قسەکردنی خۆیان نەهێنا و شارەکە بە کوردی مایەوە. لە سەردەمی عوسمانییەکانیشدا بەهۆی ناردنی فەرمانبەرانەوە پێکهاتەی نوێ جێگیر بوون و لەگەڵ تورکمانە ئەتابەگییەکانی سەردەمی عەباسی یەکیانگرتەوە. ئەوان ژمارەیەکی کەمی خەڵکی قەڵات بوون، لەچاو هەزاران خێزانی کوردی قەڵات. مێژووی دێرینی هەولێر حەوت هەزار ساڵە؛ لە درێژایی مێژوودا چەندین خەڵک هاتوون و تواونەتەوە و بوونەتە بەشێک لە خێزانی ئەم شارە. هەندێکیشیان بە هۆکاری ئایینی یان سیاسی خۆیان جیاکردووەتەوە. نیشتەجێبوونی چەند سەد ساڵەی هەر پێکهاتەیەک ڕێزلێگیراوە، بەڵام ناکرێت مێژوو، زمان و ناوی دێرینی شارەکە لە زۆرینەی ڕەسەنی خۆی زەوت بکرێت. https://t.me/kurdokurdistan

هەولێری دێرین و دزینی ناو و مێژووەکەی! ✍ دڵشاد زاموا Dlshad Zamua ناوی ئوربیلیوم، نە ناوێکی ئاشورییە، نە تورکمانی یە، و نە کوردییە! سەد ساڵ لەمەوبەر زۆربەی خەڵکی هەولێر لە ناو قەڵاتدا دەژیان. لەو نێوەندەدا چەند بنەماڵەیەکی غەیری کورد هەبوون کە بە هۆکاری سیاسی، کارگێڕی و دەسەڵاتداریی عوسمانی، هەندێک بنەماڵەی تریش چەند سەد ساڵێک لەوەوبەر لە ئەتابەگەییەکان مابوونەوە و خانووی گەورەیان لە گەڕەکی سەرای بۆ دروستکرابوو. ناکرێ لە ئاستی هەزاران خێزانی کوردی ناو قەڵات، ژمارەیەکی کەم خۆیان بکەنە خاوەنی قەڵات و هەموو مێژووە حەوت هەزار ساڵییەکەی هەولێری دێرین بۆ خۆیان ببەن؟! کەسێک لە کەناڵێکی تەلەفزیۆنی کوردییەوە دەڵێت ناوی هەولێر تورکمانییە و لە ناوی (ئولار)ەوە هاتوو و کورد کردوویەتی بە (هەولێر)! لە کاتێکدا ناوی هەولێر لە کۆنترین تۆماری مێخیدا چوار هەزار و شەش سەد ساڵ لەمەوبەر بە شێوەی ئیربیلوم / ئوربیلوم تۆمارکراوە. دەوڵەمەندیی زمانی کوردی لە دیاردەیەکی زمانەوانیی جواندا خۆی دەبینێتەوە کە ناوی دەیان شار، ڕووبار، چیا، دەشت و دۆڵی ئەم کوردستانەی بە ناوە دێرینەکانی ناو دەقە مێخییەکانەوە پاراستووە، بە بڕینی چەند گۆڕانکارییەکی کەمی پیتەکانیان. یەکێک لەو ناوانە ناوی هەولێرە؛ ئەم ناوە شێوە کوردییە، هەر لە ناوە دێرینەکەی (ئوربیلوم)ی دەقە مێخییەکانی ٤٦٠٠ ساڵ لەمەوبەرەوە گۆڕانکاریی بەسەردا هێنراوە. پێویستە ئەوەش بڵێین کە دەقی مێخیی عیلامیی چیای بێستوون، ٢٥٤٨ ساڵ لەمەوبەر، ناوی ئەم شارە دێرینەی بە شێوەی (هەربێرا) تۆمارکردووە. له‌ زمانی کوردیدا هەر ناوێکی دێرینی زمانە کۆنەکان بە پیتە بزوێنەکانی (و، ی، ێ، ئـ، ئا) دەستپێبکات، وردە وردە دەگۆڕدرێت بۆ پیتی (هـ). یەکێک لەوانە ناوی دێرینی (ئوربیل)ە کە لە سەردەمی میدی و عیلامییەکانەوە کراوەتە (هەربیرا)، و لەوانەیە شێوەی (هەروێل)یشی هەبووبێت. دواتر بە پێش و پاشخستنی پیتی (ڕ) و (ل) کە دیاردەیەکی جیهانیی زمانەوانییە، (هەروێل) بووە بە هەولێر. ئەم گۆڕانکارییە پێمان دەڵێت کە ئەم ناوە ڕەسەنە هەزاران ساڵەیەی دەقە مێخییەکان، لە ماوەی ئەم دوو هەزار و پێنج سەد ساڵەی ڕابردوودا ڕێڕەوێکی زمانەوانیی کوردییانەی بڕیوە. ئەم جۆرە گۆڕانکارییانە لە شێوەی گۆکردنی زمانی کوردیدا، لە توێژینەوەیەکمان لە گۆڤاری Akkadica لە زانکۆی خێنت لە بەلجیکا لە ساڵی ٢٠١٥ بڵاوکردووەتەوە و چەندین نموونەی تریشمان هێناوەتەوە؛ وەک شاخی ئەنداریا کە دواتر بووە بە (هەندرێن)، تەنانەت لە ناو وشە کوردییەکانیشدا ئاماژەمان پێکردووە وەک گۆڕانی (ئەوە) بۆ (هەوە). (لە خوارەوە لە تێبینیدا وێنەی لاپەڕەکانی ئەو توێژینەوەیە دادەنێم). شێواندنی مێژووە، کەسێکی سیاسی و سەرۆکی حیزبێک، لە سەر کەناڵێکی کوردی بڵێت کورد ناوی هەولێریان گۆڕیوە و ناوەکە تورکمانییە! بەداخەوە پێشکەشکاری ناکارامەش بێ وەڵامدانەوە و بە کەمتەرخەمییەوە گوێی بۆ بگرێت و کەناڵەکەش بیکاتە سەر دێڕ و بڵاویبکاتەوە!. پوختەی مێژووی دێرینی هەولێر هەولێر، دێرینترین شاری جیهانە کە تا ئێستاش ژیان تێیدا بەردەوامە، هەر لەبەر ئەم دێرینی و بەردەوامییە لە ساڵی ٢٠١٤دا خرایە لیستی کەلەپووری جیهانیی یونسکۆوە. • دەستپێک و بنەچە (٧٠٠٠ - ٥٠٠٠ ساڵ لەمەوبەر): بناغەی شارەکە لە خوار قەڵای هەولێر لە گردی قارەنجائاغا (شوێنی ئێستای مۆزەخانەی شارستانی) حەوت هەزار ساڵ لەمەوبەر دەستیپێکرد. پێنج هەزار ساڵ لەمەوبەر بووە شارۆچکەیەک و جێگەکەی گواسترایەوە بۆ شوێنی ئێستای قەڵات. ئەم شارە گەلی سوباری و خوڕڕییەکان دروستیانکرد کە بنەچەی باپیرانی خەڵکی کوردستانن.. • سەردەمی ئیبلا و گوتییەکان (سەدەی ٢٦ - ٢٢ پ.ز): یەکەمجار لە دەقە مێخییەکانی سەدەی ٢٦ی پ.ز لە تۆمارەکانی شاری ئیبیلادا بە شێوەی ئیربیلوم/ئوربیلوم هاتوو. یەکەم پارێزگاری ناسراوی شارەکە ناوی نیریشخوخا بووە لە گەلی خوڕڕی. لە سەدەی ٢٢ی پ.ز ئێریدوپیزیری، پاشای گوتییەکان، بە ناوی ئوربیلوم تۆماری کردووە. • سومەری و ئامورییەکان (سەدەی ٢١ - ١٩ پ.ز): سومەرییەکان چەندین جار شارەکەیان داگیرکرد و خوڕڕییەکان ڕاپەڕین، سومەرییەکان هەر بە (ئوربیلوم) ناویان دەبرد. لە سەدەی ١٩ی پ.ز شەمشی ئەدەدی یەکەمی ئاموری/ئاشوری لە کاتی پەلاماردانی شارەکەدا بە شێوەی ئوربێل ناوی هێناوە. • میتاننی و ئاشورییەکان: لە سەردەمی میتانییەکاندا خوڕڕییەکان شارەکەیان فراوانکرد (لەوانە شوێنەواری عەینکاوە). دوای ڕووخانی ئیمپڕاتۆری میتانییەکان، ئاشورییەکان شارەکەیان داگیرکردەوە و ناوی شارەکەیان گۆڕی بۆ عەربائیلو (بە واتای چوار خواوەند)، لە کاتێکدا ئەم ناوە هیچ پەیوەندییەکی بە بوونی چوار پەرستگاوە نەبوو. https://t.me/kurdokurdistan

‍ گه‌ڕانه‌وه‌ی هه‌موومان بۆ لای خاوه‌نی هه‌ستییه... مه‌رگه دێت دوا به هه‌موو شت دێنێ، هه‌موو ئاواتێ له دڵ، ده‌ستێنێ... ڕێزدار کاک دکتۆر باقر پیری، بە بۆنەی کۆچی دوایی دایکی بەڕێزتان، له لایه‌ن هه‌موو ئه‌ندامانی ( کۆڕێ ڕێزگرتنی مامۆستایان) پرسە و سەرەخۆشی…

ناوی دایکم هەر شتێ خۆش بێ... پیرۆز بێ... جوان بێ تامی ماچێکی دایکمی لێ دێ گشت ئەستێرەیە لەش و لار زیوین لە ڕەنگی چاوی دایکی من دەچێ... "لەتیف هەڵمەت" ـــــ دایکی من و دایکی نیشتمان دایەگیان بە خۆشەویستی و ئەوینت خۆشەویستی دایکی نیشتمانت فێر کردین. بە گێڕانەوەی…