هفت فصل لیراوی

فارسنامه ابن البلخی شماره ثبت اثر 6298

ص ۲۸۱ مقدمه فارسنامه ابن‌بلخی ترجمه اله کرم خان حیات‌داودی و تصحیح علیرضا خلیفه‌زاده

ص۲۷۹ فارسنامه ابن‌بلخی تصحیح علیرضا خلیفه‌زاده

نسخه‌های خطی فارسنامه در مقدمه کتاب فارسنامه ابن‌بلخی ترجمه اله کرم خان حیات‌داودی در صفحات ۲۷۹ تا ۲۸۱ شش نسخه خطی فارسنامه ابن‌بلخی را معرفی کرده‌ام سه نسخه در اروپا و سه نسخه در ایران است. در ایران نسخه کتابخانه ملی مهر ناصرالدین‌شاه قاجار را دارد. کتابخانه ملک نیز دو نسخه دارد یکی تاریخ کتابت شعبان ۱۲۷۴ق که در ادامه نسخه خطی خوش خط خوانای آن تقدیم حضورتان می‌گردد دیگری با تاریخ کتابت ۱۲۸۲ق است. عليرضا خلیفه‌زاده @liravi7fasl

تحفه احتشامی را یکی از اعضای کانال آقای جمال رادفر اطلاع داده تصحیح کرده و توسط انتشارات سیوند در حال چاپ است. ایشان قول داده بعد از چاپ اطلاعات بیشتری در معرفی کتاب برایمان بفرستد.

آثار منتشر نشده مولف فارسنامه ناصری

دستنویس تقویم سال 1267ق تقدیم می‌شود که به شیوه ای جالب توجه تهیه و تذهیب و آراسته شده است. در ابتدای کتاب وجه نامگذاری هر سال بر اساس نام حیوانات آمده و گزارش ساعتها و اعمال مناسب در ساعت سعد و اعمال نامناسب و ساعت نحس در ادامه آن ذکر شده است. این گونه آثار منابع خوبی برای مردم‌شناسی و تحقیق بر روی آداب و رسوم آنهاست. @aaadab1397farhang

فراخوان پژوهشکده تاریخ اسلام برای شرکت در «هفته‌های پژوهش خلیج‌فارس» پژوهشکده تاریخ اسلام، با هدف ایجاد بستری علمی و پویا برای ارائه، نقد و امکان‌سنجی انتشار پایان‌نامه‌ها و رساله‌های ممتاز، پژوهش‌های برتر و آثار منتشرشدهٔ جدید در حوزه تاریخ خلیج‌فارس، فراخوان شرکت در رویداد «هفته‌های پژوهش خلیج‌فارس» را منتشر کرد. به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تاریخ اسلام، این رویداد علمی در پی آن است که گنجینه‌های پژوهشی این حوزه را به صحنه گفت‌وگو و نقد علمی بیاورد و از این رهگذر، ضمن انباشت دانش تاریخی، به مستندسازی هویت تمدنی خلیج‌فارس و مقابله با تحریفات تاریخی یاری رساند. 🟦 بر اساس این فراخوان، محورهای اصلی رویداد شامل هفت محور زیر است: تاریخ سیاسی و دیپلماسی تاریخ اقتصادی و بازرگانی تاریخ اجتماعی و فرهنگی تاریخ دریانوردی و امنیت تاریخ هنر، معماری و سکه‌شناسی تاریخ طبیعی و جغرافیای تاریخی تاریخ اسلام و تشیع در سواحل خلیج‌فارس 🔷️ شرایط ارسال آثار بدین شرح اعلام شده است: پایان‌نامه یا رساله ارائه‌شده باید در یکی از دانشگاه‌های معتبر کشور به تصویب رسیده و دفاع شده باشد، یا از سوی یک ناشر یا مرجع علمی معتبر منتشر شده باشد. پژوهشگران علاقه‌مند می‌توانند با ارسال اصل اثر  و رزومه خود از طریق ایمیل به نشانی jaryanha@pte.ac.ir  در این رویداد ثبت‌نام نمایند. 🔵 گفتنی است، زمان آغاز ثبت‌نام از نیمه مرداد ۱۴۰۵ تعیین شده و زمان آغاز سلسله‌نشست‌های این رویداد از نیمه شهریور ۱۴۰۵ اعلام شده که به‌صورت وبینارهای هفتگی و با حضور نویسنده و متخصصان ذی‌ربط ادامه خواهد یافت.

نسخه خطی کتاب عالم آرای شاه اسماعیل 📗 این کتاب به زندانی بودن شاه اسماعیل و مادرش در قلعه گلاب به مدت سه سال و نیم اشاره می‌کند.

عالم‌آرای شاه‌اسماعیل، از مؤلّفی ناشناخته دست‌‌نویس شمارهٔ ۹۰۰۰ کتابخانهٔ مجلس شورای اسلامی، نستعلیق، بی کا، بی تا (ق ۱۳ه‌ق)، ۱۸۸گ، ۲۱س. معرّفی: نویسندهٔ کتاب مشخّص نیست؛ امّا گویا یکی از عوام کم‌سواد شیعه که به صفویان ارادت می‌ورزیده، آن را با شاخ و برگ فراوان و به انگیزهٔ نقّالی در قهوه‌خانه نوشته است. نام کتاب دقیقاً مشخّص نیست و شاید نام آن عالم‌آرای صفوی باشد؛ ولی مشخّص است که در سال ۱۰۸۶ ه‌ق در دهمین سال پادشاهی شاه‌سلیمان، تألیف شده است. توضیح: این اثر توسّط جناب اصغر منتظر صاحب تصحیح و به چاپ رسیده است. @n_kh_f_j

ختیر در فرهنگ دریایی و ساحلی جنوب در دریانوردی قدیم برای ورود شناورها به خورها وکانالهای بدون علامت یک نفر با یک چوب بلندی( فریس.مَردی) عمق ابراه را ختره می‌کرد به سکانی شناور اطلاع می‌داد..این شخص را ختیر یعنی راهنما می‌گفتن مسما و معنی ختیر (از نظر ما دلاک) است. بعضی فکر می‌کنند این نام خطیر است یعنی. خطرناک ابهت دار. خیر؛ ختیراست یعنی راهنما، مشاور مورد اعتماد. خانها. بزرگان مجلس دار. ملاک بزرگ، همه امورشان در دست ختیراشون بود.به عنوان نمونه حاج محمدعلی خان لیراوی اگراشتباه نکنم ختیری داشت بنام حاج حیدر که همه کاره او و همه امور خان در دستش بود. حاج خلیل گله‌گیریان بندردیلم ۲۲ مرداد ۱۴۰۵

بوشهر در متن مشروطه نویسنده: علیرضا خلیفه زاده (پژوهشگر حوزه مطالعات خلیج‌فارس) هنگام وقوع انقلاب مشروطه، حکمرانی بخش عظیمی از مناطق ساحلی خلیج‌فارس زیر نظر حکمران بنادر و جزایر خلیج‌فارس با مرکزیت بوشهر بود. این شهر دروازه تجارت دریایی ایران در دوره قاجار و یکی از مناطق پیشرو در مسیر مشروطه‌خواهی بود زیرا در سال‌های قبل از مشروطه، چاپخانه، مدرسه، روزنامه و تلگرافخانه و ارتباطات گسترده دریایی_ تجاری با دیگر کشورها داشت و این عوامل بر افزایش آگاهی و نوخواهی بوشهریان هنگام وقوع مشروطه تاثیرگذاری فراوانی داشت. وقتی نظامنامه انتخابات مجلس شورای ملی در 17 شهریور 1285به امضای مظفرالدین‌شاه رسید در بوشهر نیز این نظامنامه خیلی زود امید به پایان استبداد و آغاز مشروطه را زنده کرد و 25 شهریور 1285 سیدسلیمان صدرالاسلام بوشهر تلگرافی به تهران ارسال و ابراز همراهی با «قانون و مجلس» کرد. چندی بعد در 29 آبان 1285 احمدخان دریابیگی حکمران بوشهر و بنادر که از یک سو مرعوب حرکت مشروطه‌خواهی مردم شده بود و از دیگر سو اطلاع داشت که تحرکاتی برای عزلش دارد انجام می‌گیرد، در ساختمان حکومتی جلسه‌ای تشکیل داد و شعبات مجلس (هیات نظارت بر انتخابات) را در بوشهر و سایر شهرهای این ولایت پایه‌گذاری کرد. هنگام تهدید آزادی و مشروطه توسط محمدعلی‌شاه تعدادی از تجار بوشهر از آیت‌الله سیدمرتضی اهرمی درخواست کردند تا به پشتیبانی از مجلس شورای ملی تظاهراتی رهبری کند بنابراین در بوشهر نیز از 24 خرداد 1287 تا دو روز بعد از انحلال مجلس اول بازار تعطیل شد و مردم تظاهرات چندروزه‌ای برپا کردند و با جمع‌آوری پول به حمایت از مجلس شورای ملی پرداختند. پس از انحلال مجلس شورای ملی اول، حکمران بوشهر انجمن ولایتی را منحل کرد و تعقیب مشروطه‌خواهان را در سرلوحه کارش قرار داد. حتی دستوری به حکمران رسید تا آیت‌الله سیدمرتضی اهرمی را از بوشهر اخراج کند! سران انجمن‌های مردمی مشروطه‌خواه نیز به اجبار شهر را ترک کردند. محمدرضا بوشهری از مشروطه‌خواهان جوان در این اوضاع مشوش، بوشهر را ترک کرد و در شهر بمبئی روزنامه‌ «اصلاح» را بنیان گذاشت. اما چند ماه بعد از سرکوب مشروطه‌خواهان در سرتاسر ایران، گروه‌های سیاسی و مذهبی وارد مرحله درگیری نظامی با ماموران استبداد شدند. در نوروز 1288رهبران سیاسی- مذهبی بوشهر آیت‌الله سیدمرتضی حسینی‌اهرمی (علم‌الهدی چهارم) و میرزا علی کازرونی با حمایت نظامی رییس علی دلواری و بعضی خوانین نواحی اطراف بوشهر به تصرف ادارات دولتی پرداختند. این روند با دسیسه‌های پنهان انگلیسی‌‌ها دچار اختلاف و انشقاق و دوگانگی مواضع سیاسی شد و در نهایت با حضور احمدخان دریابیگی حکمرانی که در دو جبهه آزادی‌خواهی و استبداد به خوبی نقش خود را بازی می‌کرد، رهبر مذهبی این جنبش 78روزه آیت‌الله اهرمی پس از بمباران خانه و بازداشت به نجف تبعید شد، رهبر سیاسی مجبور به فرار و بازوی نظامی جنبش مورد تهاجم نظامی شدید حکمران واقع شد. پس از تصرف کامل تهران مشروطه‌خواهان بوشهر، دست به کار شدند و به حمایت مالی، از مجاهدان تهران، اصفهان(بختیاری‌ها)، تبریز و قزوین پرداختند و به سرداران ملی (فاتحان تهران) وکالت دادند، که به موجب قانون اساسی، حقوق ملی را ثابت و برقرار دارند. هنگام اتمام حجت روس که منجر به انحلال مجلس دوم شد در بوشهر مردم به تحریم کالاهای روس و انگلیس پرداختند و آیت‌الله سیدعبدالله بهبهانی لایحه جهادیه به منظور حمایت اهالی آذربایجان را صادر کرد. تاریخ معاصر نشان می‌دهد مشروطه‌خواهانی که رهبری مردم را در برابر استبداد برعهده داشتند هنگام جنگ جهانی اول نیز رهبری مردم در مبارزه با استعمار را به دست گرفتند. منبع:http://baharnewspaper.com

ابن عبدویه مهروبانی(۵۲۵_۴۳۷ق) ترجمه حال دانشمند مهروبانی ساکن جزیره کمران در یمن در ص۸۶ سفرنامه ابن معصوم مدنی (۱۱۱۴_۱۰۶۶ق) : جزیره کمران آرامگاه شیخ محمد بن عبد ربه[عبدویه مهروبانی]، دانشمند مشهور و ارجمند، را در خود جای داده است که به تقوا و زهد شهرت دارد. مرقد او در آنجا یک مکان زیارتی مشهور است. الیافعی می‌گوید: او فقه را نزد شیخ ابو اسحاق شیرازی در بغداد آموخت و کتاب «المهذب» را آموخت. او اولین کسی بود که آن را به یمن معرفی کرد. ابن سمره می‌گوید: ناخدایان کشتی و بازرگانان به دیدار او می‌آمدند و در حالی که او نشسته بود، سرش را می‌بوسیدند. او بسیار زاهد و پرهیزگار بود و در رژیم غذایی خود بسیار دقیق بود و فقط برنج هندی می‌خورد. بردگان او برای تجارت به حبشه، هند و مکه سفر می‌کردند و ثروتی برای او به ارمغان می‌آوردند که از آن برای حمایت از طلاب استفاده می‌کرد. او کتابی در اصول فقه به نام «الارشاد» تألیف کرد. بسیاری از فقهای یمنی از سرزمین‌های مختلف به دلیل دانش و سخاوت او به نزد او می‌رفتند. [عبدالله بن محمد بن عبدویه مهروبانی] او پسری به نام عبدالله داشت که در کلام و فقه تحصیل کرده بود و همچنین در فقه بسیار ماهر بود. او نزد پدرش فقه آموخت و در سال ۵۲۳ هجری قمری پیش از پدرش درگذشت و در جزیره مذکور به خاک سپرده شد. برخی از فقهای یمن مرثیه بلندی در سوگ او سروده‌اند که بخشی از آن چنین است: مسلمان اشک چشمانش را حفظ می‌کند، و دریای دانش پس از مرگش کاهش یافته، اما دریای اشتیاق پس از او طغیان کرده است. پس از درگذشت عبدالله پسر محمد، یافعی گفت: شیخ مذکور به نابینایی مبتلا شده بود، و در آن هنگام خطاب به خود گفت: اگر با عینک کوری‌ام را درمان کنم، از بین می‌رود. اما اگر صبر کنم، و نصیب من از آن مصیبت عزت خواهد بود. من نمی‌توانم آنچه را که رخ داده تغییر دهم ... گفتند: «چشمانت به بلا مبتلا شده است»، پس من در پاسخ گفتم: «خداوند مرا با این آزمایش می‌کند و اگر ناامید شوم، از پاداش او محروم خواهم شد. من صبور و راضی و سپاسگزارم. عمل ملک ما نیکو و زیباست و پروردگار من به ظلم متصف نیست.».... او در سال ۵۲۵ هجری قمری در سن هشتاد و هشت سالگی درگذشت و در کنار پسرش به خاک سپرده شد و قبرهایشان در کنار مسجد آنجاست و صالحان و دیگران آنها را زیارت می کنند. و خدا بهتر می داند. مصحح محمدسعید طریحی محمد بن عبدویه مهروبانی را ابن عبدربه نوشته است. جهت استحضار اهل تحقیق در معرفی ابن عبدربه: أَبُو عُمَر أَحْمَد بْن مُحَمَّد بْن عَبْد رَبِّه بْن حَبِيب قُرْطُبِي أَنْدَلُسِي، معروف به ابن عَبْد رَبِّه، در سال ۲۴۶ هجری به دنیا آمد. ابوعمر در سال ۳۲۸ هجری از دنیا رفت.  و در مقبره بنی العباس به خاک سپرده شد.  #علیرضا_خلیفه_زاده ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ @liravi7fasl

این سفرنامه که مطابق دوره صفوی نوشته شده از راه دریای احمر به هند رفته(۱۱۱۴_۱۰۶۶ق). در جزیره کمران گزارشی از حال شیخ ابن عبدربه ؟ درستش: ابن عبدویه نوشته.

تلامذه وحید بهبهانی و فکر عسکری ساسانی دو اثر محققانه عربی.