महाराष्ट्र शिक्षक पात्रता परीक्षा

*आजचा दिनविशेष, ५ ऑगस्ट २०२६* https://youtu.be/hC981gRdoag?si=_lTX8pLQDQfKiaUW

*32. पियाजेनुसार विकासावर परिणाम करणारा महत्त्वाचा घटक –* A) पुनर्बलन B) भाषा C) भौतिक जगाबरोबरचा अनुभव D) शिक्षा *उत्तर: C* *33. ताण व राग जास्त दिसणारी अवस्था –* A) शैशव B) बाल्य C) किशोर D) प्रौढ *उत्तर: C* *34. कोहलबर्गच्या पूर्व-परंपरागत स्तरावर मुलगा वागतो –* A) सामाजिक मान्यतेसाठी B) शिक्षेच्या भीतीने C) स्वतःच्या तत्त्वांसाठी D) कायद्यासाठी *उत्तर: B* *35. व्हायगॉट्स्कीचा ZPD म्हणजे –* A) जे मूल एकटे करू शकते B) जे मूल करूच शकत नाही C) जे मूल मदतीने करू शकते D) जे मूल विसरले आहे *उत्तर: C* *36. भाषा विकासासाठी स्किनरने दिले –* A) फक्त अनुकरण B) फक्त पुनर्बलन C) अनुकरण + पुनर्बलन D) अंतर्दृष्टि *उत्तर: C* *37. “सूर्य आज उदास आहे” – हे कोणते चिंतन?* A) केंद्रितता B) सजीव चिंतन C) उलटता D) वस्तुस्थैर्य *उत्तर: B* *38. प्रतिभावंत मुलाचे वैशिष्ट्य नाही –* A) उच्च आत्मक्षमता B) कमी सरासरी मानसिक प्रक्रिया C) समस्या सोडवण्याची अंतर्दृष्टि D) उच्च मानसिक प्रक्रिया *उत्तर: B* *39. मूलभूत चिंता/Basic Anxiety संकल्पना दिली –* A) फ्रॉइड B) युंग C) कॅरेन हार्नी D) अॅडलर *उत्तर: C* *40. शिक्षकाची भूमिका रचनावादी वर्गात –* A) व्याख्याता B) सुगमकर्ता C) नियंत्रक D) परीक्षक *उत्तर: B* https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.*

*आजचा दिनविशेष, ५ ऑगस्ट २०२६* https://youtu.be/hC981gRdoag?si=_lTX8pLQDQfKiaUW https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.* **CDP – TET / CTET* *पेपर १, २ भाग - ११९* *1. एका परिस्थितीत शिकले ज्ञान दुसऱ्या परिस्थितीत वापरणे म्हणजे –* A) स्मरण B) विस्मरण C) अध्ययन स्थानांतरण D) पुनर्बलन *उत्तर: C* *2. अनुभवाने वर्तनात होणारा बदल म्हणजे –* A) परिपक्वता B) अध्ययन C) वाढ D) विकास *उत्तर: B* *3. बुद्धीचा सर्वाधिक विकास कोणत्या अवस्थेत होतो?* A) शैशवावस्था B) बाल्यावस्था C) किशोरावस्था D) प्रौढावस्था *उत्तर: C* *4. शिशूचा बहुतेक वर्तन आधारित असतो –* A) सवयीवर B) मूलप्रवृत्तीवर C) अनुकरणावर D) बुद्धीवर *उत्तर: B* *5. “अंतर्दृष्टिने शिकणे/Insight Learning” सिद्धांतावर कोहलरने प्रयोग केले –* A) कुत्र्यावर B) कबुतरावर C) चिम्पान्झीवर D) उंदरावर *उत्तर: C* *6. प्रभावाचा नियम/Law of Effect कोणी दिला?* A) पावलॉव B) स्किनर C) थॉर्नडाईक D) कोहलर *उत्तर: C* *7. स्मृती मापनासाठी वापरली जात नाही –* A) स्मरण पद्धत B) ओळख पद्धत C) पुनर्बांधणी पद्धत D) तार्किक पद्धत *उत्तर: D* *8. TAT चाचणीचे निर्माते कोण?* A) बिने B) मरे C) स्पीयरमन D) थर्स्टन *उत्तर: B* *9. पाठाची प्रस्तावना अवलंबते –* A) सरावाचा नियम B) तत्परतेचा नियम C) प्रभावाचा नियम D) बहुअनुक्रियाचा नियम *उत्तर: B* *10. अभिप्रेरणेचे प्रकार आहेत –* A) सकारात्मक-नकारात्मक B) जन्मजात-अर्जित C) वैयक्तिक-सामाजिक D) आंतरिक-बाह्य *उत्तर: B* *11. अंतर्दृष्टिने शिकणे स्पष्ट करणारा मतवाद –* A) वर्तनवाद B) मनोविश्लेषणवाद C) गेस्टाल्टवाद D) रचनावाद *उत्तर: C* *12. निरर्थक शब्द/Nonsense Syllables वापरून शिकण्याचा अभ्यास केला –* A) थॉर्नडाईक B) ऐबिंगहॉस C) पावलॉव D) बिने *उत्तर: B* *13. वाचन विकाराला म्हणतात –* A) डिस्कॅल्क्युलिया B) डिस्लेक्सिया C) डिस्ग्राफिया D) डिस्प्रॅक्सिया *उत्तर: B* *14. शारीरिक वाढ व विकास म्हणजे –* A) विकास B) अभिवृद्धि C) परिपक्वता D) अधिगम *उत्तर: B* *15. “चिंतन हे संज्ञानात्मक पक्षातील मानसिक क्रिया आहे” हे कोणी सांगितले?* A) स्किनर B) रॉस C) पियाजे D) फ्रॉइड *उत्तर: B* *16. बालमानसशास्त्रानुसार सर्वोत्तम कथन –* A) सर्व मुले सारखी असतात B) प्रत्येक मूल विशिष्ट असते C) मुले लहान प्रौढ असतात D) मुलांचा विकास सारखाच होतो *उत्तर: B* *17. बालमानसशास्त्राचा केंद्रबिंदू –* A) शिक्षक B) अभ्यासक्रम C) बालक D) पालक *उत्तर: C* *18. संवेग या शब्दाचा अर्थ –* A) शांतता B) उत्तेजना/भावनांची उलथापालथ C) झोप D) विचार *उत्तर: B* *19. कौशल्य शिकण्याची पहिली अवस्था –* A) स्वयंपूर्णता B) समन्वय C) अनुकरण D) पुनर्बलन *उत्तर: C* *20. मानसिक वय/Mental Age संकल्पना प्रथम कोणी वापरली?* A) स्पीयरमन B) थर्स्टन C) बिने-सायमन D) गिलफोर्ड *उत्तर: C* https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.* *21. वर्णमाला ओळख साधारणतः सुरू होते –* A) 2 वर्ष B) 3 वर्ष C) 5 वर्ष D) 7 वर्ष *उत्तर: B* *22. पहिल्या 4-5 वर्षांच्या अनुभवावर भर देणारा सिद्धांत –* A) वर्तनवाद B) मनोविश्लेषणवाद C) रचनावाद D) संज्ञानवाद *उत्तर: B* *23. पियाजेनुसार बौद्धिक विकासाचा निर्धारक नाही –* A) अनुभव B) परिपक्वता C) सामाजिक संचरण D) संतुलीकरण *उत्तर: C* *24. “A Biographical Sketch of an Infant” लेखक –* A) पियाजे B) डार्विन C) स्किनर D) व्हायगॉट्स्की *उत्तर: B* *25. RTE 2009 लागू नाही –* A) 6-14 वयोगटाला B) निशक्त मुलांना C) 14-18 वयोगटाला D) मुलींना *उत्तर: C* *26. मानकीकृत चाचणीत असते –* A) फक्त विश्वसनीयता B) फक्त वैधता C) प्रमाणके D) वरील सर्व *उत्तर: D* *27. स्मरणाच्या पद्धती आहेत –* A) मिश्र पद्धत B) साहचर्य पद्धत C) दोन्ही D) कोणतीही नाही *उत्तर: C* *28. “विकास ही सतत व हळू प्रक्रिया आहे” –* A) पियाजे B) स्किनर C) फ्रॉइड D) व्हायगॉट्स्की *उत्तर: B* *29. प्राणी, झाडे, खनिज ओळखण्याची बुद्धिमत्ता – गार्डनरनुसार –* A) भाषिक B) तार्किक C) नैसर्गिक D) अंतर्गत *उत्तर: C* *30. संवेगात्मक विकासासाठी सर्वोत्तम वातावरण –* A) हुकूमशाही B) नियंत्रित C) लोकशाही D) मुक्त *उत्तर: C* *31. वाढ/Growth म्हणजे –* A) फक्त मानसिक बदल B) फक्त भावनिक बदल C) आकार, वजन, कौशल्यात वाढ D) फक्त सामाजिक बदल *उत्तर: C*

*आजचा दिनविशेष, ४ ऑगस्ट २०२६* https://youtu.be/qzFJrMIBgRk?si=Ho-b-ZNqjUCpWYKU

27. Assertion (A): व्हॉल्टेअरने अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा पुरस्कार केला. Reason (R): त्याने धार्मिक असहिष्णुतेवर टीका केली. A) A व R दोन्ही बरोबर असून R हे A चे योग्य स्पष्टीकरण आहे. ✅ B) दोन्ही बरोबर पण R स्पष्टीकरण नाही. C) A बरोबर, R चुकीचे. D) A चुकीचे, R बरोबर. 28. योग्य जोडी ओळखा. A) व्हॉल्टेअर – धार्मिक सहिष्णुता B) देकार्त – विवेकवाद C) बेकन – अनुभववाद D) वरील सर्व ✅ 29. खालीलपैकी कोणत्या शास्त्रज्ञाने ग्रहगतीचे नियम मांडले? A) न्यूटन B) योहान्स केप्लर ✅ C) गॅलिलिओ D) कोपर्निकस 30. कथन विचारात घ्या. 1. प्रबोधनामुळे विज्ञानाला चालना मिळाली. 2. प्रबोधनामुळे लोकशाही विचारांचा प्रसार झाला. A) दोन्ही बरोबर ✅ B) फक्त 1 C) फक्त 2 D) दोन्ही चुकीचे 31. चुकीची जोडी ओळखा. A) केप्लर – ग्रहगतीचे नियम B) न्यूटन – गुरुत्वाकर्षण सिद्धांत C) बेकन – सामाजिक करार ✅ D) लॉक – नैसर्गिक हक्क 32. 'नैसर्गिक हक्क' ही संकल्पना कोणी मांडली? A) रूसो B) जॉन लॉक ✅ C) व्हॉल्टेअर D) हॉब्ज 33. Assertion (A): फ्रान्सिस बेकनने निरीक्षण व प्रयोग यांना महत्त्व दिले. Reason (R): वैज्ञानिक संशोधनासाठी अनुभव आवश्यक आहे. A) A व R दोन्ही बरोबर असून R हे A चे योग्य स्पष्टीकरण आहे. ✅ B) दोन्ही बरोबर पण स्पष्टीकरण नाही. C) A बरोबर, R चुकीचे. D) A चुकीचे, R बरोबर. 34. योग्य जोडी ओळखा. A) कोपर्निकस – सूर्यकेंद्री सिद्धांत B) गॅलिलिओ – दुर्बिण C) न्यूटन – प्रिन्सिपिया D) वरील सर्व ✅ 35. प्रबोधन युगात कोणत्या गोष्टीला सर्वाधिक महत्त्व दिले गेले? A) परंपरा B) धर्मसत्ता C) तर्क आणि विवेक ✅ D) अंधश्रद्धा 36. कथन विचारात घ्या. 1. माँटेस्क्यूने सत्ताविभाजनाचा सिद्धांत मांडला. 2. रूसोने सामाजिक करार मांडला. A) दोन्ही बरोबर ✅ B) फक्त 1 C) फक्त 2 D) दोन्ही चुकीचे 37. चुकीची जोडी ओळखा. A) व्हॉल्टेअर – अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य B) लॉक – नैसर्गिक हक्क C) देकार्त – गुरुत्वाकर्षण सिद्धांत ✅ D) बेकन – वैज्ञानिक पद्धत 38. सूर्यकेंद्री सिद्धांतानुसार कोण केंद्रस्थानी आहे? A) पृथ्वी B) चंद्र C) सूर्य ✅ D) मंगळ 39. Assertion (A): प्रबोधन युगात विज्ञानाचा विकास झाला. Reason (R): निरीक्षण, प्रयोग व तर्कशक्तीला महत्त्व देण्यात आले. A) A व R दोन्ही बरोबर असून R हे A चे योग्य स्पष्टीकरण आहे. ✅ B) दोन्ही बरोबर पण स्पष्टीकरण नाही. C) A बरोबर, R चुकीचे. D) A चुकीचे, R बरोबर. 40. योग्य जोडी ओळखा. A) लॉक – जीवन, स्वातंत्र्य, संपत्ती B) रूसो – सामाजिक करार C) माँतेस्क्यू – सत्ताविभाजन D) वरील सर्व ✅ 41. खालीलपैकी कोण प्रबोधन युगातील विचारवंत नाही? A) व्हॉल्टेअर B) रूसो C) लॉक D) नेपोलियन ✅ 42. कथन विचारात घ्या. 1. प्रबोधनामुळे मानवाधिकारांची संकल्पना मजबूत झाली. 2. प्रबोधनामुळे निरंकुश राजेशाहीला आव्हान मिळाले. A) दोन्ही बरोबर ✅ B) फक्त 1 C) फक्त 2 D) दोन्ही चुकीचे 43. 'प्रयोग व निरीक्षण' या तत्त्वांचा पुरस्कार कोणी केला? A) रूसो B) फ्रान्सिस बेकन ✅ C) लॉक D) हॉब्ज 44. योग्य जोडी ओळखा. A) देकार्त – "मी विचार करतो, म्हणून मी आहे." B) न्यूटन – गुरुत्वाकर्षण C) गॅलिलिओ – दुर्बिण D) वरील सर्व ✅ 45. Assertion (A): न्यूटनने 'प्रिन्सिपिया' ग्रंथ लिहिला. Reason (R): त्यात गुरुत्वाकर्षण व गतीचे नियम स्पष्ट केले आहेत. A) A व R दोन्ही बरोबर असून R हे A चे योग्य स्पष्टीकरण आहे. ✅ B) दोन्ही बरोबर पण स्पष्टीकरण नाही. C) A बरोबर, R चुकीचे. D) A चुकीचे, R बरोबर. 46. चुकीची जोडी ओळखा. A) कोपर्निकस – सूर्यकेंद्री सिद्धांत B) गॅलिलिओ – सामाजिक करार ✅ C) रूसो – सामाजिक करार D) माँतेस्क्यू – सत्ताविभाजन 47. प्रबोधन युगाचा प्रमुख उद्देश कोणता होता? A) धर्मसत्तेचा विस्तार B) विवेकाधिष्ठित समाज निर्माण करणे ✅ C) निरंकुश राजेशाही वाढवणे D) अंधश्रद्धा वाढवणे 48. कथन विचारात घ्या. 1. प्रबोधनाचा प्रभाव फ्रेंच राज्यक्रांतीवर झाला. 2. लोकशाहीच्या विकासात प्रबोधनाचा मोठा वाटा आहे. A) दोन्ही बरोबर ✅ B) फक्त 1 C) फक्त 2 D) दोन्ही चुकीचे 49. योग्य जोडी ओळखा. A) व्हॉल्टेअर – धार्मिक सहिष्णुता B) लॉक – नैसर्गिक हक्क C) देकार्त – विवेकवाद D) वरील सर्व ✅ 50. खालीलपैकी प्रबोधन युगाचे योग्य ब्रीद कोणते? A) अंधश्रद्धा आणि परंपरा B) विवेक, स्वातंत्र्य आणि विज्ञान ✅ C) निरंकुश राजेशाही D) धर्मसत्तेचे वर्चस्व https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.*

*आजचा दिनविशेष, ४ ऑगस्ट २०२६* https://youtu.be/qzFJrMIBgRk?si=Ho-b-ZNqjUCpWYKU https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.* *युरोपातील प्रबोधन आणि विज्ञानाचा विकास* *TET / CTET परिक्षा भाग - ११८* 1. 'प्रबोधन युग' (Age of Enlightenment) मुख्यतः कोणत्या शतकात विकसित झाले? A) 15 वे B) 16 वे C) 18 वे ✅ D) 19 वे 2. योग्य जोडी ओळखा. A) कोपर्निकस – सूर्यकेंद्री सिद्धांत B) न्यूटन – गुरुत्वाकर्षण सिद्धांत C) माँतेस्क्यू – सत्ताविभाजन सिद्धांत D) वरील सर्व ✅ 3. कथन (A): प्रबोधन युगात विवेकाला महत्त्व दिले गेले. कारण (R): अंधश्रद्धा व धर्मसत्तेवर टीका करण्यात आली. A) A व R दोन्ही बरोबर असून R हे A चे योग्य स्पष्टीकरण आहे. ✅ B) A व R बरोबर पण R स्पष्टीकरण नाही. C) A बरोबर, R चुकीचे. D) A चुकीचे, R बरोबर. 4. 'मी विचार करतो, म्हणून मी आहे' हे विधान कोणी मांडले? A) लॉक B) रेने देकार्त ✅ C) रूसो D) व्हॉल्टेअर 5. चुकीची जोडी ओळखा. A) बेकन – वैज्ञानिक पद्धत B) लॉक – नैसर्गिक हक्क C) न्यूटन – सामाजिक करार ✅ D) गॅलिलिओ – दुर्बीण 6. खालीलपैकी कोणता ग्रंथ रूसोने लिहिला? A) प्रिन्सिपिया B) सामाजिक करार ✅ C) लेव्हायथन D) टू ट्रिटिजेस 7. कथन विचारात घ्या. 1. न्यूटनने गुरुत्वाकर्षण सिद्धांत मांडला. 2. कोपर्निकसने सूर्यकेंद्री सिद्धांत मांडला. A) दोन्ही बरोबर ✅ B) फक्त 1 C) फक्त 2 D) दोन्ही चुकीचे 8. अनुभववादाचा पुरस्कार कोणी केला? A) फ्रान्सिस बेकन ✅ B) रूसो C) लॉक D) देकार्त 9. योग्य जोडी ओळखा. A) व्हॉल्टेअर – धार्मिक सहिष्णुता B) लॉक – नैसर्गिक हक्क C) गॅलिलिओ – खगोलीय निरीक्षण D) वरील सर्व ✅ 10. Assertion (A): कोपर्निकसने सूर्यकेंद्री सिद्धांत मांडला. Reason (R): पृथ्वी सूर्याभोवती फिरते. A) A व R दोन्ही बरोबर असून R हे A चे योग्य स्पष्टीकरण आहे. ✅ B) दोन्ही बरोबर पण स्पष्टीकरण नाही. C) A बरोबर, R चुकीचे. D) A चुकीचे, R बरोबर. 11. सत्ताविभाजनाचा सिद्धांत कोणी मांडला? A) लॉक B) रूसो C) माँतेस्क्यू ✅ D) हॉब्ज 12. चुकीची जोडी ओळखा. A) देकार्त – विवेकवाद B) बेकन – अनुभववाद C) व्हॉल्टेअर – गुरुत्वाकर्षण सिद्धांत ✅ D) लॉक – नैसर्गिक हक्क 13. प्रबोधन युगाचा सर्वाधिक प्रभाव कोणत्या क्रांतीवर पडला? A) औद्योगिक क्रांती B) फ्रेंच राज्यक्रांती ✅ C) रशियन क्रांती D) चीनची क्रांती 14. कथन विचारात घ्या. 1. प्रबोधनामुळे लोकशाही विचारांना चालना मिळाली. 2. विज्ञानामुळे अंधश्रद्धेला आव्हान मिळाले. A) दोन्ही बरोबर ✅ B) फक्त 1 C) फक्त 2 D) दोन्ही चुकीचे 15. गुरुत्वाकर्षणाचा सिद्धांत कोणी मांडला? A) गॅलिलिओ B) आयझॅक न्यूटन ✅ C) केप्लर D) कोपर्निकस 16. योग्य जोडी ओळखा. A) केप्लर – ग्रहगतीचे नियम B) न्यूटन – प्रिन्सिपिया C) गॅलिलिओ – दुर्बिण D) वरील सर्व ✅ 17. Assertion (A): लॉकने नैसर्गिक हक्कांचा पुरस्कार केला. Reason (R): प्रत्येक व्यक्तीला जीवन, स्वातंत्र्य व संपत्तीचा हक्क आहे. A) A व R दोन्ही बरोबर असून R हे A चे योग्य स्पष्टीकरण आहे. ✅ B) दोन्ही बरोबर पण स्पष्टीकरण नाही. C) A बरोबर, R चुकीचे. D) A चुकीचे, R बरोबर. 18. वैज्ञानिक पद्धतीचा पुरस्कार कोणी केला? A) फ्रान्सिस बेकन ✅ B) न्यूटन C) रूसो D) लॉक 19. खालीलपैकी प्रबोधनाच्या विचारवंतांमध्ये कोणाचा समावेश होतो? 1. लॉक 2. व्हॉल्टेअर 3. माँतेस्क्यू A) 1, 2, 3 ✅ B) 1, 2 C) 2, 3 D) फक्त 3 20. खालीलपैकी चुकीचे विधान ओळखा. A) न्यूटनने प्रिन्सिपिया लिहिला. B) कोपर्निकसने सूर्यकेंद्री सिद्धांत मांडला. C) रूसोने दुर्बिणीचा शोध लावला. ✅ D) लॉकने नैसर्गिक हक्क मांडले. 21. 'प्रिन्सिपिया' हा ग्रंथ कोणी लिहिला? A) आयझॅक न्यूटन ✅ B) गॅलिलिओ C) रूसो D) लॉक 22. विवेकवादाचा पुरस्कार कोणी केला? A) रेने देकार्त ✅ B) बेकन C) रूसो D) हॉब्ज 23. Assertion (A): गॅलिलिओने दुर्बिणीचा वापर केला. Reason (R): त्याने खगोलीय निरीक्षणे केली. A) A व R दोन्ही बरोबर असून R हे A चे योग्य स्पष्टीकरण आहे. ✅ B) दोन्ही बरोबर पण स्पष्टीकरण नाही. C) A बरोबर, R चुकीचे. D) A चुकीचे, R बरोबर. 24. प्रबोधनाचा मुख्य आधार कोणता होता? A) धर्मसत्ता B) राजेशाही C) विवेक आणि विज्ञान ✅ D) अंधश्रद्धा 25. योग्य जोडी ओळखा. A) रूसो – सामाजिक करार B) लॉक – नैसर्गिक हक्क C) माँतेस्क्यू – सत्ताविभाजन D) वरील सर्व ✅ https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.* 26. खालीलपैकी प्रबोधन युगाचे प्रमुख वैशिष्ट्य कोणते? A) अंधश्रद्धेचा प्रसार B) विवेक, विज्ञान व मानवतावाद ✅ C) राजेशाहीचा विस्तार D) धर्मसत्तेचे वर्चस्व

*आजचा दिनविशेष, ३ ऑगस्ट २०२६* https://youtu.be/-8fZ5GoExXY?si=WkK5DeyiTeQKc_B-

*Q144.* “आगार” कोणापासून तयार करतात? A) हिरवे शैवाल B) लाल शैवाल C) तपकिरी शैवाल D) निळे-हिरवे शैवाल *उत्तर: B)* *Q145.* 20 मी/से वेगाचे किमी/तासात रूपांतर करा – A) 60 किमी/तास B) 65 किमी/तास C) 70 किमी/तास D) 72 किमी/तास *उत्तर: D) 72 किमी/तास* *Q146.* पाणी 0°C ते 4°C पर्यंत गरम केले तर काय होते? A) आकारमान वाढते, घनता कमी B) आकारमान कमी होते, घनता वाढते C) दोन्ही वाढतात D) दोन्ही कमी होतात *उत्तर: B)* *Q147.* तंतुकणिका कोठे असतात? A) फक्त प्राणी पेशीत B) फक्त वनस्पती पेशीत C) दोन्हीत D) कशातही नाही *उत्तर: B)* *Q148.* 20 Hz पेक्षा कमी वारंवारतेच्या ध्वनीला काय म्हणतात? A) श्राव्य B) पराश्राव्य C) अवश्राव्य D) तीव्र ध्वनी *उत्तर: C)* *Q149.* अॅल्युमिनियम सल्फेटचे रासायनिक सूत्र कोणते? A) AlSO4 B) Al2SO4 C) Al(SO4)2 D) Al2(SO4)3 *उत्तर: D)* *Q150.* DNA फिंगरप्रिंटिंगचा मुख्य उपयोग काय? A) रक्तगट ठरवणे B) वय काढणे C) गुन्हेगार ओळखणे D) रोग निदान *उत्तर: C)* https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.*

*Q116.* आयताकृती शेताची लांबी 40 मी व रुंदी 25.5 मी आहे. त्या शेताला कुंपण घालण्यासाठी किती लांबीच्या तारेची आवश्यकता लागेल? A) 125 मी B) 128 मी C) 131 मी D) 135 मी *उत्तर: C) 131 मी* _[2(l+b)]_ *Q117.* A एकट्याला एक काम 10 दिवसात पूर्ण करता येते व B एकट्याला 20 दिवस लागतात. A व B यांनी एकत्र 3 दिवस काम केले, नंतर A निघून गेला. उरले काम B ला किती दिवसात पूर्ण करता येईल? A) 10 दिवस B) 12 दिवस C) 14 दिवस D) 16 दिवस *उत्तर: C) 14 दिवस* _[3 दिवसात 9/20 काम, उरले 11/20 ÷ 1/20 = 11 दिवस]_ *Q118.* 3x + 4y = 12 या रेषेला लंब असणारी व (2,1) मधून जाणारी रेषेचे समीकरण कोणते? A) 4x - 3y = 5 B) 3x - 4y = 2 C) 4x + 3y = 11 D) 3x + 4y = 10 *उत्तर: A) 4x - 3y = 5* _[लंबाचा उतार = 4/3]_ *Q119.* पाय चार्टमध्ये 360° = 100%. जर 144° एका घटकाला दिले तर तो घटक एकूण किती टक्के? A) 30% B) 35% C) 40% D) 45% *उत्तर: C) 40%* _[144/360 × 100]_ *Q120.* 12.5 × 11.5 × 0.3 ÷ 66 = ? A) 0.543 B) 0.612 C) 0.653 D) 0.721 *उत्तर: C) 0.653* *Q121.* बर्फाचे पाणी होणे याला काय म्हणतात? A) बाष्पीभवन B) वितळणे C) संघन D) उर्ध्वपातन *उत्तर: B) वितळणे* *Q122.* हायड्रोजनचे समस्थानिक H2 व D2 यांच्याबत कोणते विधान चुकीचे आहे? A) दोघांचे रेणूवस्तुमान सारखे B) दोघांमध्ये प्रोटॉनची संख्या सारखी C) दोघांचे भौतिक गुणधर्म सारखे D) दोघांची रासायनिक क्रिया सारखी *उत्तर: B)* *Q123.* पेशीतील “आत्मघातकी पिशवी” म्हणून कोणत्या पेशी घटकाला ओळखले जाते? A) लायसोसोम B) मायटोकॉन्ड्रिया C) राइबोसोम D) केंद्रक *उत्तर: A)* *Q124.* विद्युत प्रवाहाची परंपरागत दिशा कोणती मानली जाते? A) धनभाराकडून ऋणभाराकडे B) ऋणभाराकडून धनभाराकडे C) दोन्ही बाजूने D) कोणतीही नाही *उत्तर: A)* *Q125.* पाणी हे चांगले शीतक आहे कारण – A) त्याचा रंग पारदर्शक B) त्याची विशिष्ट उष्णता क्षमता जास्त C) ते स्वस्त आहे D) ते सहज मिळते *उत्तर: B)* https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.* *Q126.* अन्नधान्य साठवताना किडकनाशक म्हणून कोणता वायू वापरतात? A) ऑक्सिजन B) कार्बन डायऑक्साईड C) नायट्रोजन D) हायड्रोजन *उत्तर: B)* *Q127.* खालीलपैकी कोणता कचरा अपघटनीय आहे? A) प्लास्टिक B) अन्न कचरा C) काच D) धातू *उत्तर: B)* *Q128.* वाफेचे पाणी होणे या क्रियेला काय म्हणतात? A) बाष्पीभवन B) संघन C) वितळणे D) गोठणे *उत्तर: B)* *Q129.* जीवद्रव्याचे मुख्य कामतत्व कोणते? A) प्रोटोप्लाझम B) क्लोरोफिल C) हिमोग्लोबिन D) एन्झाईम *उत्तर: A)* *Q130.* उष्णतेचे वहन क्षमता उतरता क्रम लावा – पाणी, हवा, पारा, लाकूड A) हवा > पाणी > लाकूड > पारा B) लाकूड > हवा > पाणी > पारा C) पाणी > पारा > हवा > लाकूड D) पारा > पाणी > हवा > लाकूड *उत्तर: D)* *Q131.* स्टील हा कशाचा संयोग आहे? A) लोह + तांबे B) लोह + अॅल्युमिनियम C) लोह + कार्बन D) तांबे + जस्त *उत्तर: C)* *Q132.* द्राक्षापासून वाइन तयार होणे या क्रियेला काय म्हणतात? A) बाष्पीभवन B) ऊर्ध्वपातन C) ऑक्सिडेशन D) किण्वन *उत्तर: D)* *Q133.* खालीलपैकी कोणता धातू चुंबकीय आहे? A) अॅल्युमिनियम B) तांबे C) कोबाल्ट D) जस्त *उत्तर: C)* *Q134.* वातावरणातील प्रदूषण ओळखण्यासाठी कोणता जीव वापरतात? A) बुरशी B) लायकेन C) शैवाल D) जीवाणू *उत्तर: B)* *Q135.* खालीलपैकी कोणते फळ वाऱ्याने पसरते? A) आंबा B) नारळ C) केळी D) मंदार *उत्तर: D)* *Q136.* 100 मी उंच इमारतीवरून दगड खाली टाकला. g = 9.8 मी/से² असल्यास जमिनीवर आदळण्याचा वेग किती? A) 40 मी/से B) 44.27 मी/से C) 50 मी/से D) 55 मी/से *उत्तर: B) 44.27 मी/से* *Q137.* मानवी शरीराचे तापमान मोजण्यासाठी कोणते एकक वापरतात? A) सेल्सियस B) फॅरेनहाईट C) केल्विन D) रँकिन *उत्तर: B)* *Q138.* खालीलपैकी कोणता वायू प्रदूषक नाही? A) CO B) SO2 C) NO2 D) O2 *उत्तर: D)* *Q139.* 60 किलो वजनाच्या माणसाचे चंद्रावरील वजन किती? [g चंद्र = 9.8/6] A) 98 N B) 196 N C) 294 N D) 588 N *उत्तर: A) 98 N* *Q140.* 10 ग्रॅम CaCO3 मध्ये किती मोल आहेत? [Ca=40, C=12, O=16] A) 0.05 B) 0.1 C) 0.2 D) 1.0 *उत्तर: B) 0.1* *Q141.* आयोडीनच्या कमतरतेमुळे कोणता रोग होतो? A) स्कर्वी B) बेरीबेरी C) रिकेट्स D) घसा *उत्तर: D)* *Q142.* ध्वनीचा वेग सर्वाधिक कशात असतो? A) हवा B) पाणी C) लोह D) निर्वात *उत्तर: C)* *Q143.* Na2SO4 हा कोणत्या प्रकारचा क्षार आहे? A) आम्लीय B) क्षारीय C) अम्लीय-क्षारीय D) तटस्थ *उत्तर: D)*

*Q98.* एका सांकेतिक शब्दामध्ये पहिली मोडा इंग्रजी वर्णमालेतून दोन अक्षरे व त्यानंतर 9 पैकी कोणतेही दोन वेगळे अंक आहेत, आणि सांकेतिक शब्दाचा शेवट अंकांनी होतो तर एकूण किती सांकेतिक शब्द तयार होतील? A) 20800 B) 93 C) 46800 D) 1800 *उत्तर: B* *Q99.* वर्तुळाचा जीवा रेख AD व रेख BC या बिंदू E मध्ये छेदतात. जर AB > CD तर खालीलपैकी कोणता पर्याय योग्य आहे? A) BE ≤ ED B) BE = ED C) BE > ED D) BE < ED *उत्तर: C* *Q100.* 20 ते 60 दरम्यान सहसा फरक असणाऱ्या मूळ संख्यांच्या जोड्या किती आहेत? A) 5 B) 2 C) 7 D) 8 *उत्तर: B* https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.* *Q101.* एक इलेक्ट्रॉनिक यंत्र दर 40 व्या सेकंदाला आवाज करते, दुसरे यंत्र दर 42 व्या सेकंदाला आवाज करते. दोन्ही 3:20 वाजता एकाच वेळेस आवाज करतात. त्यानंतर दोन्ही यंत्रे एकाच वेळेस आवाज किती वाजता करतील? A) दुपारी 4:42 B) दुपारी 4:02 C) दुपारी 3:22 D) दुपारी 3:34 *उत्तर: D* *Q102.* जर 3^(x+9) = 2 × 3^(x+1), तर x ची किंमत किती? A) -2 B) 1 C) -1 D) 2 *उत्तर: A* *Q103.* एका विद्यालयाला, गणित व इंग्रजी विषयात सरासरी गुण 76, हिंदी व इंग्रजी विषयात सरासरी गुण 89, हिंदी व गणित विषयात सरासरी गुण 84 आहे, तर त्या विद्यार्थ्याला गणितात किती गुण आहेत? A) 89 B) 76 C) 71 D) 83 *उत्तर: C *Q104.* माथाडी कामगाराच्या एका गटाने भूखंडफोडणीसाठी 5850 रुपये निधी जमा करण्याचे ठरविले. त्यांनी जमा केलेल्या निधी पैकी 18 हजार जमा झाले असल्याने, त्या गटात असणाऱ्या समभाजकांच्या संख्येचा घन आहे. तर गटात किती माणसे आहेत? A) 5 B) 6 C) 7 D) 8 *उत्तर: C) 7* _[कारण 5850/18 = 325 = 7³]_ *Q105.* एक रेल्वेगाडी 40 किमी/तास वेगाने A ते B पर्यंत जाते आणि 60 किमी/तास वेगाने B ते A परत येते. तर त्या रेल्वेगाडीचा सरासरी वेग किती? A) 45 किमी/तास B) 48 किमी/तास C) 50 किमी/तास D) 52 किमी/तास *उत्तर: B) 48 किमी/तास* _[सरासरी वेग = 2ab/(a+b)]_ *Q106.* 3 आणि 4 या दोन्ही संख्यांनी भागणारी 2 अंकी मोठी संख्या व 326 यांची बेरीज किती? A) 418 B) 420 C) 422 D) 426 *उत्तर: C) 422* _[96 + 326 = 422]_ *Q107.* समभुज त्रिकोणाच्या परिघाबाहेर काढलेल्या वर्तुळाची त्रिज्या 4√3 सेमी आहे. तर त्या त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ किती? A) 12√3 चौ.सेमी B) 16√3 चौ.सेमी C) 16√3/3 चौ.सेमी D) 24√3 चौ.सेमी *उत्तर: C) 16√3/3 चौ.सेमी* *Q108.* 12 वस्तू 3 ओळी व 4 स्तंभात मांडल्या आहेत. त्यापैकी 3 वस्तू अशा निवडायच्या आहेत की त्या एकाच ओळीत नसतील व एकाच स्तंभात नसतील. असे किती मार्ग आहेत? A) 66 B) 70 C) 72 D) 78 *उत्तर: B) 70* _[12C3 - 3×4C3 - 4×3C3 = 220-12-4]_ *Q109.* एका दुकानदाराने एक वस्तू 25% नफ्याने विकण्याचे ठरवले. पण 10% सवलत दिल्यामुळे त्याला 270 रुपये मिळाले. तर त्या वस्तूची खरेदी किंमत किती? A) 200 रुपये B) 220 रुपये C) 240 रुपये D) 250 रुपये *उत्तर: D) 250 रुपये* _[SP = 270, MP = 270/0.9 = 300, CP = 300/1.25]_ *Q110.* एका संख्येत प्रथम 10% वाढ केली व नंतर पुन्हा 10% वाढ केली. तर त्या संख्येत एकूण किती टक्के वाढ झाली? A) 19% B) 20% C) 21% D) 22% *उत्तर: C) 21%* _[10+10+(10×10/100)]_ *Q111.* काही मजूर 8 तास काम करून 12 दिवसात एक काम पूर्ण करतात. जर त्यांना 6 तास काम करून 16 दिवसात तेच काम पूर्ण करायचे असेल, तर किती मजूर लागतील? A) 18 B) 20 C) 24 D) 30 *उत्तर: C) 24* _[M1×T1×D1 = M2×T2×D2]_ *Q112.* समद्विभुज त्रिकोणाची परिमिती 36 सेमी असून पाया 16 सेमी आहे. तर त्या त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ किती? A) 32 चौ.सेमी B) 40 चौ.सेमी C) 48 चौ.सेमी D) 60 चौ.सेमी *उत्तर: C) 48 चौ.सेमी* _[उंची = √(13²-8²) = √105, क्षेत्रफळ = ½×16×√105 ≈ 48]_ *Q113.* आकृतीत वर्तुळकेंद्र O आहे. ∠AOB = 90°, OA = 12 सेमी. छायांकित भागाचे क्षेत्रफळ किती? A) 36 चौ.सेमी B) 36√2 चौ.सेमी C) 36(1+√2) चौ.सेमी D) 36π चौ.सेमी *उत्तर: C) 36(1+√2) चौ.सेमी* _[त्रिकोण + वृत्तखंड]_ *Q114.* 7 सेमी त्रिज्या असलेल्या वर्तुळात 60° च्या कोनाचा वृत्तखंड आहे. छायांकित भागाचे क्षेत्रफळ किती? A) 7π चौ.सेमी B) 7(1/6)π चौ.सेमी C) 7(5/6)π चौ.सेमी D) 7(5/9)π चौ.सेमी *उत्तर: D) 7(5/9)π चौ.सेमी* _[(60/360)×π×49]_ *Q115.* एका रकमेचे 2 वर्षांचे चक्रवाढ व्याज व सरळव्याज यातील फरक 120 रुपये आहे. व्याजाचा दर 5% वार्षिक असल्यास मुद्दल किती? A) ₹ 40,000 B) ₹ 48,000 C) ₹ 60,000 D) ₹ 72,000 *उत्तर: C) ₹ 60,000* _[P×(R/100)² = 120]_

*Q81.* फळे खावीत दोन-तीन कविता वैशिष्ट्य करून जाणून व सुरू फुंकीची जाणीव व सुकून मुख्य करण्याची संधी वयाताची कौशल्ये दुर्लक्षित होणे. विद्यार्थ्यांची कोणत्या पद्धतीचा उपयोग होतो? A) वरीन – परिवर्तन प्रतिमान B) साक्षात्कार – अंतर्क्रिया प्रतिमान C) व्यक्तिव विकास प्रतिमान D) ज्ञान प्रक्रिया प्रतिमान *उत्तर: A* *Q82.* जेव्हा मुलामुलांना शोध घेऊन त्याचे निष्कर्ष काढण्याची क्षमता विद्यार्थ्यांमध्ये विकसित केली जाते, तसेच प्राप्त माहितीचे विश्लेषण व वर्गीकरण करून त्यातून निष्कर्ष काढण्याची क्षमता विद्यार्थ्यांमध्ये विकसित केली जाते तेव्हा खालीलपैकी कोणत्या प्रतिमानाचा उपयोग होतो? A) वरीन – परिवर्तन प्रतिमान B) साक्षात्कार – अंतर्क्रिया प्रतिमान C) व्यक्तिव विकास प्रतिमान D) ज्ञान प्रक्रिया प्रतिमान *उत्तर: A* *Q83.* बालकेंद्री अध्यापनाची कोणती कारणे आहेत? A) पालित्य, हाडाचा क्षरण, कुश्ताग B) मार्क्सवाद, वाढीच्या मानसशास्त्राचा मार C) अस्तित्ववादान्तरक, लक्ष, सर्जिवता D) वरील सर्व *उत्तर: D* *Q84.* मस्तीव्यस्ता व्यक्तिगत प्रशिक्षण, आत्मनिर्मितीचे शैक्षणिक, मानविकी तत्त्वज्ञान, मानसशास्त्राचे तत्त्वज्ञान, आंतरविषयक प्रशिक्षण प्रशिक्षण आणि प्रत्यक्ष प्रशिक्षण प्रतिमान ही सर्व प्रतिमाने खालीलपैकी कोणत्या कुलात समाविष्ट होतात? A) आज प्रतिमानाचा प्रतिमान B) व्यक्तिगत विकास प्रतिमान C) सामाजिक अंतर्क्रिया प्रतिमान D) सामुहिक अंतर्क्रिया प्रतिमान *उत्तर: C* *Q85.* मनोवैश्र्विक शिक्षण आणि एकात्मिक शिक्षण यामधील फरकासाठी शिक्षण यामधील फरकासाठी शिक्षण क्रमाने कोणते विधान बरोबर आहे? A) समसमावेशक शिक्षणात विद्यार्थी समुहाशिक्षकाचा अभ्यास करतात B) पाठ्यक्रम शिक्षण विशेष उपकारकाची सोय नसते C) सर्व माध्यमिक शिक्षणात अभ्यासक्रमात बदल असतो D) एकात्मिक शिक्षणात विद्यार्थी वैयक्तिकरित्या अभ्यास करतात *उत्तर: D* *Q86.* व्यक्तिअभ्यास पद्धतीत खाली दिलेल्या विधानांमधून कोणते विधान बरोबर आहे? A) ह्या पद्धतीत भविष्याकाळातील वर्तनाचा अभ्यास केला जातो B) ही पद्धती व्यक्तीच्या असामान्य वर्तनाचा अभ्यासते C) या पद्धतीचा प्रयोग उपमार्गामध्ये समान वयोगटाच्या अनेक मुलांवर केला जातो D) या पद्धतीच्या अशा उपमा ने व्यक्तिचा जनमापासून वर्तन अभ्यासले जाते *उत्तर: D* *Q87.* व्यक्ति ओळखण्याच्या गुणविष्येष्टांच्या आधारे हिप्पोक्रेटसने व्यक्तिमत्वाचे खालीलपैकी कोणते वर्गीकरण दिले आहे? A) सुसम, शीघ्रकोपी, उलसाही व विषण्ण B) मेंदुप्रधान, स्नायुप्रधान व अस्थिप्रधान C) अंतर्मुखी व बहिर्मुखी D) स्थूलदेही, सुदृढदेही व कृशदेही *उत्तर: A* *Q88.* फ्लंडर्सच्या अंतर्क्रिया विश्लेषणात निरीक्षण पद्धतीबद्दल खालीलपैकी कोणते अभिप्राय आहे? A) वर्गामध्ये निरीक्षकाने शिक्षक व विद्यार्थी दोघेही स्पष्टणे दिसतील असा पाट असावा B) प्रत्येक पाठ संक्षेपामध्ये मुखे काहीही नोंद करावी C) प्रत्येक पाठ संक्षेपामध्ये मुखे काहीही नोंद करावी D) सुरुवातीला दहा वाक्ये निरीक्षकांनी नोंद करावी *उत्तर: C* *Q89.* परीक्षेत नापास होणाऱ्या विद्यार्थी शिक्षकांनी नीट शिकविले नाही, शिक्षकांनी पेपर कडक तपासले असे सांगतो तेव्हा तो खालीलपैकी कोणत्या माषा रक्षणाचा वापर करतो? A) नकारात्मकता B) प्रतिपुरण C) प्रोत्साहन D) विस्थापन *उत्तर: C* *Q90.* इनर वानी मांडलेल्या बौद्धिक विकासात्मक अनुदान उपनीतीचे खालीलपैकी कोणते वैशिष्ट्य नाही? A) अध्यापनपूर्च रचना B) ज्ञानी रचना C) क्रम D) वर्ण *उत्तर: D* *Q91.* 16 पेक्षा लहान दोन अंकी सममुख संख्याच्या जोड्या किती आहेत? A) 2 B) 9 C) 10 D) 4 *उत्तर: B* *Q92.* षटकोनाला जास्तीत जास्त किती कर्ण काढता येतात? A) 3 B) 2 C) 9 D) 6 *उत्तर: D* *Q93.* √(11+√120) ची किंमत किती आहे? A) 6+√5 B) 5+√6 C) √6-√5 D) √5+√6 *उत्तर: D* *Q94.* जर 5x – 7 ही विषम नैसर्गिक संख्या आहे, तर त्यानंतर येणारी 18 वी सम नैसर्गिक संख्या कोणती? A) 5x + 28 B) 5x + 11 C) 5x + 29 D) 5x + 12 *उत्तर: C* *Q95.* जर a, b, c ह्या नैसर्गिक संख्या असून a ≠ b ≠ c, a = 2 आणि a^6b^6c^6 = a^6b^6c^6, तर b + c ची किंमत किती? A) 9 B) 8 C) 10 D) 12 *उत्तर: B* *Q96.* प्रतिवार्षिकी 60 रुपये प्रती फूट या दराने 120 फूट कुंपणासाठी खोडण्याचे ठरवले, परंतु कुंपणातील लोखंडी स्तंभ कमी असल्यामुळे पहिल्या खोडकामाचा 7/8 भाग खोडकाम केले, तर प्रतिवार्षिकाला कुंपणलीला खोडल्यावर एकूण खर्च किती आला? A) ₹ 13500 B) ₹ 20700 C) ₹ 7200 D) ₹ 37500 *उत्तर: C* *Q97.* 3x² – 7x – 20 या बहुपदीचा शून्य खालीलपैकी कोणता आहे? A) 3 B) 0 C) 4 D) -3 *उत्तर: D*

*Q68.* शालेय स्तरावर व्यक्तिमत्वाच्या कल्पना करायच्या वेळी पुढीलपैकी कोणती बाब मारक ठरेल? A) वांग्याच्या बॉडी कुवारीच्या विद्यार्थ्यासाठी असले वागणे अत्यंत B) शिक्षकांनी विविध वर्गीच्या विद्यार्थ्यांना साधेपणा पद्धतीने केलेले अध्यापन C) शिक्षकांनी कृत्युनगत कॉमिक्स निवडण्यास केलेली मदत D) अभ्यासक्रमात मूलभूत विषय, चित्रकला, संगीत, शारीरिक शिक्षण, हस्तकलावसाय इत्यादीचा समावेश *उत्तर: B* *Q69.* ज्या मुलांच्या शारीरिक स्वास्थ्य, सुरक्षितता, प्रेम व आपुलकीच्या गरजा समाधान कारक रीतीने भागतात, ती मुले सतत आत्मप्रकटीकरणाकडे झेप घेणारे असतात. असा मत खालीलपैकी कोणत्या मानसशास्त्रज्ञाने मांडले? A) मॅकडूगल B) लिंडले C) मास्लो D) वॉटसन *उत्तर: C* *Q70.* खाली दिलेल्या अभिप्रेरी विषयांच्या विधानांपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे? A) अभिप्रेरीच्या बाबतीत खूप व्यक्तिमेंद आखादात असतो B) अनेक गोष्टीवरून आपली अभिप्रेरी माणपावत असतो C) एखादा विषयाबद्दल आपला नगत अभिप्रेरी असेल तर त्या विषयाकडे आपले लक्ष वेधले जाते D) अभिप्रेरी ही अवधानाचे व्यक्त स्वरूप आहे *उत्तर: D* *Q71.* “डोळ्या समोर ज्वलती उलसाने वागे वंदुवाफार फिरवत असता तेथे आपल्यास अडथळा लागेल वहून धिमे. आज दैनंदिन व्यवहारासाठी काही गोष्टी सोप्या हात गाडीने कोणत्या अवबोधनाचे होते?” A) सावय व परिषदता B) भौतिक दृष्टिभ्रम C) पुरुविष्ठ भौतिक पर्यटित D) पुरुविपुर *उत्तर: C* *Q72.* आपण ज्या शाळेत शिकलो त्या शाळेची आठवण होताच तेव्हाचे शिक्षक, त्यांचे व्यक्तिमत्व, त्याच्या अध्यापनातील वैशिष्ट्य इत्यादी गोष्टींची आठवण प्रस्थापित करायच्या प्रयत्नात आपण खालीलपैकी कोणत्या प्रकारच्या घटनेचा धरका घेतले होते? A) सार्थक संबंध B) संकेत चिन्ह C) भावनिक अडथळे D) सुदृढ दुःखदायक भाव *उत्तर: A* *Q73.* खालीलपैकी कोणता अध्ययन प्रकार थोरंडाईकच्या उत्पन्न नुसार नाही? A) लोपन अध्ययन B) शिक्षा अध्ययन C) सुखा अध्ययन D) युक्ता अध्ययन *उत्तर: D* *Q74.* कल्पनाशक्ती विकसित करण्यासाठी शिक्षकाने विविध प्रकारे करावयाच्या प्रयत्नांमध्ये खालील कोणते उदाहरण योग्य नाही? A) चित्र काढणे, वस्तू तयार करणे, विविध प्राण्यांचा आवाज काढणे इ. कला विषयाच्या विविध प्रगतीच्या विविध प्रकारच्या गोष्टी शिकवणे व लिहिण्यास सांगणे B) विविध प्रकारच्या गोष्टी शिकवणे व लिहिण्यास सांगणे C) नवीन शब्दांची ओळख करून देणे समजावी शिकल्यास विद्यार्थी शिकले शब्द सांगणे D) सर्व कल्पना मनोरंजक वाटतात म्हणून रम्य कथा मोठ्या प्रमाणात सांगाव्यात *उत्तर: D* *Q75.* निर्मितिक विचार प्रक्रियेच्या अवस्था योग्य क्रम कोणता? A) पूर्वतयारी, प्रेरणा, उब्भव, पडताळा B) पूर्वतयारी, उब्भव, प्रेरणा, पडताळा C) प्रेरणा, पूर्वतयारी, उब्भव, पडताळा D) प्रेरणा, उब्भव, पूर्वतयारी, पडताळा *उत्तर: A* *Q76.* साक्षात्कार समजाला खालीलपैकी कोणता मर्यादा आहे? A) दोन घटनांतील तुलनात्मक निष्कर्ष काढता येतात B) आकलनेद्वारे सुसंबद्ध मांडणी करता येते C) भ्रामक प्रतिमा तयार होते D) सर्व संख्यांचा उपयोग केला जातो नाही *उत्तर: A* *Q77.* प्रात्याक्षिक कामाकरी दिलेल्या शंकेच्या संख्या प्रमाणात विज्ञानात कोणत्या मर्यादित वेधले हे मान्यता देत नाही. A) प्रत्यक्ष सापेक्ष कायद्याप्रमाणे ठेवले देत नाही B) प्रश्नांची सापेक्ष कायद्याप्रमाणे ठेवले देत नाही C) बदलाचा आकार निश्चित सांगता येत नाही D) एवढी हिम या जणू मानसशास्त्रज्ञाने प्रमाणबदल चूक सिद्ध केले *उत्तर: D* *Q78.* अध्ययन करीत असताना पद्धतमध्ये बदलयाबत खाली काही विधाने दिली आहेत. त्यापैकी कोणते विधान योग्य आहे? A) एखादी गोष्ट शिक्षक प्रात्याक्षिक करून देईल तर विद्यार्थी कक्षा वेधील B) पद्धताच्या प्रकटने बदलते सतत C) पद्धताच्या प्रकटने बदलते सतत D) पद्धताच्या प्रकटने बदलते सतत *उत्तर: C* *Q79.* अवबोधाच्या संबंधात मनुष्य अनेकदा तर्कसंगत साहाय्य अनेकदा तर्कसंगत साहाय्य तर्कसंगत समांतरता मानून अंतर्गत तर्कसंगत समांतरता वापरून विचार करीत असतो. याच प्रक्रियेला चालना देणाऱ्या व विचार करण्याचा प्रयत्न खालीलपैकी कोणत्या पद्धती केला जातो? A) प्रतिष्ठा B) क्रमिक अभ्यास C) बुद्धिमंतीन D) साहचर्य *उत्तर: D* *Q80.* लेखन करणे, चित्रकला, नकाशा काढणे, गुंडीकरणात केलेली पॉलिथिन करणे, खेळ खेळणे इत्यादींमुळे खाली काही क्रियांत देण्यात आल्या आहेत. या क्रिया कोणत्या प्रकारच्या प्रोजेक्टचे उदाहरण आहे? A) समस्या प्रगण प्रोजेक्ट B) निर्मिती प्रगण प्रोजेक्ट C) आनंदात्मक, प्रोजेक्ट D) क्रियात्मक प्रोजेक्ट *उत्तर: D*

*Q49.* ‘लावल्यावर केवळाबाणे भागणे’ या म्हणीचा वाक्यात उपयोग – A) उध्दाचे फूल B) बंडा फारक C) पायधले गुलाल D) अक्रेल चंदक *उत्तर: C* *Q50.* कृतघ्नची प्रवृत्ती दर्शविणारी म्हण ओळखा – A) दक्षिण तल प्रदक्षिणा B) अगा अगा म्हशी, मला कुटे नशी C) बुडत्याचा पाय खोलात D) माज सरे वैर माजे *उत्तर: D* https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.* *Q51.* “झाडावती लेंडूळ कसले, शेताभूती बेटी, नानात ते ने काढी. सारे न ते ने सारे न ते ने सारे. तू ने, तू ने काढी काढी.” या काव्यपंक्तीतून कोणता सम प्रत्यय येतो? A) करुण B) अद्भुत C) भय D) हास्य *उत्तर: B* *Q52.* “चालता पुढे तो, काव एट, आनंद! अनोखा आहेस” या ओळीतूनचा अलंकार ओळखा – A) उत्प्रेक्षा B) उपमा C) रूपक D) व्यतिरेक *उत्तर: C* *Q53.* पुढील वाक्यांमधून प्रयत्नार्थी नसले वाक्य ओळखा – A) काव कुमारीला संबोधून नटखट लोक B) कोण खाणार आहेसकम C) काकाला नमता उद्या केसाळ तू D) आहे कुटे तुम्हा गाव *उत्तर: A* *Q54.* पुढीलपैकी कोणत्या नावाचा प्रयोग असू शकत नाही? A) अकर्मक कर्तरी B) सकर्मक कर्तरी C) कर्मकर्तरी D) कर्तरकर्मी *उत्तर: D* *Q55.* चुकीच्या पद्धतीने केलेले सामान्य रूप ओळखा – A) नदी B) हरी C) विहिरी D) प्रथा *उत्तर: C* *Q56.* सामासिक नसलेला शब्द ओळखा – A) तळ B) कुरण C) बाळू D) गाव *उत्तर: A* *Q57.* पुढील शब्दांमधून भाववाचक नाम ओळखा – A) घर B) लांछित C) चपळ D) आर्द्र *उत्तर: B* *Q58.* “महात्मा फुले यांचा महाराष्ट्र” या ग्रंथातून लेखकाचा काय मुख्य उद्देश आहे? A) मुख्यतः आहे B) प्रतिमित C) अर्पणमित D) अनिर्मित *उत्तर: D* *Q59.* “वक्तव्य बुनी स्पष्ट होते.” या विधानामध्ये कोणता भाव आहे? A) सामीप्य B) असमीप्य C) समीप D) तदरूपता *उत्तर: C* *Q60.* ‘भोमा महत्व’ काय? A) विधान B) अर्पित C) अनपेक्षित D) भावक *उत्तर: C* *Q61.* खाली दिलेल्या किमान प्रक्रियेच्या वैशिष्ट्यामध्ये कोणते वैशिष्ट्य अयोग्य आहे? A) विकास हा सनातनत्कारात्मक, नष्ठात्मक आहे B) विकास प्रक्रियेत व्यक्तिनिष्ठता आढळते C) विकासामध्ये भूतकालाच्या परिस्थितीचा वाटा असतो D) विकासामध्ये मूलभूत वातावरणातील बदलामुळे बदल असतो *उत्तर: C* *Q62.* कुमारवयीन विद्यार्थ्यांना अभ्यास करायला शिकवताना शिक्षकांनी खालीलपैकी कोणत्या गोष्टीचा विचार करावा असा अनुभव अनिवार्य आहे? A) शिक्षकांनी वर्गात फक्त व्याख्यान पद्धतीने प्रकटन करावे B) शिक्षकांनी वर्गात फक्त लेखन पद्धतीने प्रकटन करावे C) शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना परिसरातून वाटा असतो D) शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना विविध अनुभव देण्याची संधी द्यावी *उत्तर: D* *Q63.* जीन पियाजे यांनी बौद्धिक विकासामध्ये समान वयोगटाच्या अनेक मुलांचा अभ्यास केला. त्या अभ्यासाच्या आधारे खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे? A) सर्वच निर्मितीसाठी अवबोधात्मक व बोधक विकास आवश्यक आहे B) व्याकरणात्मक शिक्षण विशेष उपकारकाची सोय नसते C) प्रत्येकातच शिक्षण विविध उपकारकाची सोय नसते D) या पद्धतीच्या अशा उपमा ने व्यक्तिचा जनमापासून वर्तन अभ्यासले जाते *उत्तर: A* *Q64.* व्यक्तिविकासात अनुभवाचा अभ्यास अत्यंत महत्त्वाचा असतो. बाला खालीलपैकी कोणते विधान समर्थन देत नाही? A) बालकाचे व्यक्तिमत्व व बालक तसेच शिक्षक पूर्णपणे स्वतंत्रपणे करावे B) अनुभवातून प्राप्त होणाऱ्या गोष्टीचा व्यक्तिविकासात बादा असतो C) जन्मजात स्वभाव हा व्यक्तिविकासातील महत्वाचा घटक असतो D) अनुभव हा व्यक्तिविकासातील शारीरिक गुणविष्ये व बुद्धिमत्ता दर्शवतो *उत्तर: A* *Q65.* मिसअन बाँडी बुद्धिमत्तेच्या उत्पन्न मांडताना द्विपक्षीय सिद्धांतामध्ये काही सामान्य घटक व विशिष्ट घटक मांडले आहेत. खाली दिलेल्या घटनांपैकी विशिष्ट घटक कोणता? A) कल्पनाभील संबंध शोधणे B) जिवनातील प्रयोग करणे C) अनुभव करणे D) गुणधर्म शोधणे *उत्तर: B* *Q66.* बिनेच्या बुद्धिमापन परिमाणाचे खालीलपैकी कोणते वैशिष्ट्य नाही? A) बुद्धिमापासाठी सर्वप्रथम अनिश्चित आलेली मोजपट्टी होती B) ही परिसमाप्ती तयार केल्यामुळे स्मृती प्रतिमा उ. मन: शक्तीचे मापन करून बुद्धिमत्तेचे निष्कर्ष काढणे सुरू झाले C) या परिमाण श्रेणीतील प्रश्न सरळ, व्यवहार व पाण्यामक आहे D) सामान्य बुद्धिमापन करता येणे शक्य झाले *उत्तर: B* *Q67.* पीटर सेलोवे व जॉन मेनेर यांनी भावनिक बुद्धिमत्तेच्या समावेश केला आहे. यामध्ये खालीलपैकी कोणत्या क्षमतेचा समावेश केला आहे? A) आत्मनिरिक्षण B) आत्मपरीक्षण C) संप्रेषण D) विश्वासाहारता *उत्तर: B*

*Q21.* Grammatically correct sentence – A) Unless we cannot imagine a future, we cannot create it B) Unless we can imagine a future, we cannot create it C) If we can imagine a future, we can create it D) Unless we cannot imagine a future, we can create it *उत्तर: B* *Q22.* Young one of deer is called – A) colt B) fawn C) cub D) whelp *उत्तर: B* *Q23.* Antonym of “Bleak” – A) bright B) confusing C) uncertain D) grim *उत्तर: A* *Q24.* Correct use of “not only… but also”: A) He was not only humbled but also exalted before my eyes B) He was only humbled but also exalted… C) He was not only humbled but exalted… D) He was not only numbed but also exalted… *उत्तर: A* *Q25.* Correct simple sentence: “My mother and I discussed the news and built bond with the large universe.” A) My mother and I discussed… and we built… B) Discussed the news, my mother and I… C) Discussing the news, my mother and I… D) Discussing the news, my mother and I built bond… *उत्तर: D* *Q26.* “He burnt the midnight oil to pass the LAS examination” means – A) Studied hard inspite of difficulty B) Used lot of fuel C) Worked late into the midnight D) Worked every night *उत्तर: C* *Q27.* Grammatically correct sentence – A) One of my friends is a lawyer B) His contain brother is a judge C) Three students helped each other D) They have arrested him yesterday *उत्तर: A* *Q28.* Correct use of Present Perfect Continuous: “We have tried various home-spun remedies.” A) We are trying… B) We had been trying… C) We had tried… D) We have been trying… *उत्तर: D* *Q29.* Make sentence grammatically correct: “When I reached the station ___” A) the train was gone B) the train had gone C) the train has gone D) the train went *उत्तर: B* *Q30.* Grammatically correct – A) Neither of the two brothers are sure to pass B) Neither of the two brothers were sure to pass C) Neither of the two brothers is sure to pass D) Neither of the two brothers sure to pass *उत्तर: C* *Q31.* योग्य जोडय़ा ओळखा – मराठी A) वृकनाड – श्रीपाद कोल्हटकर B) पुण्यप्रभात – अ.क.अत्रे C) उधाचा संसार – विजय तेंडुलकर D) शाकुंतल – राम गणेश गडकरी *उत्तर: C* *Q32.* खालीलपैकी कोणता शब्द विसंगत नाही? A) नितर B) निष्कारण C) निषालन D) निष्कार *उत्तर: C* *Q33.* तृतीया तत्पुरुष समासाचे उदाहरण – A) राजसत्ता B) विद्युत C) ग्रामदेवत D) पाण्याचारी *उत्तर: B* *Q34.* अन्य भाषेतून मराठीत आलेल्या नाटकाचे नाव – A) गिधाड B) रामटिळक C) अर्धा घागर D) तो मी नव्हेच *उत्तर: B* *Q35.* “मनाने तरंग असलेल्या नजरा नेहमीच भविष्याचा वेध घेत असतात.” हा वाक्याचा काळ – A) साधा वर्तमानकाळ B) अपूर्ण वर्तमानकाळ C) रीती वर्तमानकाळ D) पूर्ण भविष्य काळ *उत्तर: B* *Q36.* योग्य अनेकी केलेले अनेकवचन ओळखा – A) पाकळे B) पेले C) भांडी D) सतरंजी *उत्तर: B* *Q37.* “पुण्याची लेकरं” ही कादंबरी कोणी लिहिली आहे? A) प्रकाश आमटे B) रणजित देसाई C) श्री. ना. पेंडसे D) गो. नी. दांडेकर *उत्तर: C* *Q38.* समानार्थी जोडी चुकीची जोडी ओळखा – A) आभा – तेज B) पराक्रम – पराक्रमी C) अनिश्चित – अनिश्चित D) मेघ – नीरद *उत्तर: C* *Q39.* ‘स्कर’ या शब्दाचा योग्य विरुद्धार्थी शब्द ओळखा – A) नकार B) तेकार C) आकार D) विकार *उत्तर: D* *Q40.* ‘कोल्हासाचे गर्वगीत’ ही काव्यरचना कोणाची आहे? A) गदिमा B) कुसुमाग्रज C) माधव जूलियन D) केशवसुत *उत्तर: D* *Q41.* अपप्रेरित शब्दाची विभक्ती ओळखा – “कोल्हापूरहून बंगलोरला पोहोचायला बराच तास लागला.” A) षष्ठी B) सप्तमी C) द्वितीया D) पंचमी *उत्तर: B* *Q42.* स्त्रीलिंगी शब्द ओळखा – A) यशस्वी B) घोर C) घागर D) घाव *उत्तर: C* *Q43.* घडात न बसणारे नाव ओळखा – A) गंगाधर गाडगीळ B) अरविंद गोखले C) दिविटेबा खेडेकर D) पु. भा. भावे *उत्तर: C* *Q44.* धातुसाधित विशेषण ओळखा – A) तासक B) चतुर C) एकटे D) सुगती *उत्तर: A* *Q45.* केवळप्रयोगी अव्यय ओळखा – A) म्हणजे B) बाहेर C) किंवा D) आणि *उत्तर: B* *Q46.* पुढील शब्दांमधून लेखन नियमानुसार चूक शब्द ओळखा – A) शून्यपूरी B) गुणपात्रक C) परमपूता D) वित्तदर्शम *उत्तर: D* *Q47.* पुढील शब्दांमधून संस्कृत उपसर्ग ओळखा – A) दर B) अध C) प्र D) अनी *उत्तर: C* *Q48.* पुढील शब्दांमधून फारसी प्रत्यय ओळखा – A) दर B) बंद C) की D) अब *उत्तर: C*

https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.* *TET Paper-2 – प्रश्नपत्रिका -९* =============== *Q1.* The ‘green revolution’ has led to self sufficiency in – A) food production B) consumer goods C) industrial D) weapon *उत्तर: A* *Q2.* From the passage, which statement is correct? A) Green revolution solved all problems B) Chemical application = everlasting preservation C) Green revolution is a mixed blessing D) Scientists satisfied with agricultural achievements *उत्तर: C* *Q3.* The ‘green revolution’ has brought with it the formidable problem of – A) Poisoning of food grain B) Poverty C) Unemployment D) Corruption *उत्तर: A* *Q4.* The statement that the revolution also created havoc by exterminating useful parasites means – A) all parasites keep pests under control B) pesticides kill parasites & viruses C) pests controlled by parasites D) application of chemicals created havoc *उत्तर: D* *Q5.* Best implication of the passage – A) Man’s control of nature created danger B) Research in one area challenges further research C) Research in preservation at crossroads is dangerous D) Excessive use of chemicals & pesticides is dangerous *उत्तर: D* *Q6.* Correct prepositions: “Pune city recorded 41.8 mm rain *_ the three hours *_ 5.30 pm and 8.30 pm.” A) at, in B) in between C) between, in D) on, between *उत्तर: D* *Q7.* Suitable articles: “England is *_ Island surrounded by *_ English channel.” A) the, the B) a, the C) an, a D) an, an *उत्तर: B* *Q8.* Correct spelling – A) Miscellaneous B) Miscellanious C) Miscelaneous D) Miscellanoious *उत्तर: A* *Q9.* Part of speech of underlined “Alas!” – A) Pronoun B) Conjunction C) Adjective D) Interjection *उत्तर: D* *Q10.* Fill blank with pronoun: “___ had no finery except her wedding ring.” A) He B) We C) She D) They *उत्तर: D* *Q11.* Specialist in disorders of nervous system – A) Neurologist B) Orthopaedist C) Dermatologist D) Gynaecologist *उत्तर: A* *Q12.* Figure of speech: “The soul was like a star and dwelt apart.” A) Antithesis B) Metaphor C) Simile D) Personification *उत्तर: C* *Q13.* Error in sentence: “No sooner did / the teacher enter / the class, the children / stopped shouting” – error part? A) A B) B C) C D) D *उत्तर: D* _(Correct structure: “…THAN the children…”)_ *Q14.* Name the underlined Clause: “We realised the condition in which we were living…” A) Noun clause B) Adjective clause C) Adverb of manner D) Adverb of place *उत्तर: C* *Q15.* Fill blanks: “The army *_ called to carry *_ rescue operation.” A) have been, out B) has been, out C) are, in D) are being, over *उत्तर: A* *Q16.* Nearest in meaning to “arboreal”: A) living in desert B) living on sea C) living in trees D) living in sky *उत्तर: C* *Q17.* Passive voice of: “Many primitive people had used pictorial symbols.” A) Pictorial symbols have been used by many primitive people B) Pictorial symbols had been used by many primitive people C) Pictorial symbols had been used by many primitive people D) Pictorial symbols were used by many primitive people *उत्तर: B* *Q18.* Rearrange: “I met the old man / born in the rich family / near our town / living on the bank of the river” – correct sequence? A) PSRQ B) SPQR C) RPSQ D) PRQS *उत्तर: A* *Q19.* Indirect speech: “The mother said to Sadhana, ‘Why are you nervous today?’” A) The mother asked Sadhana why she was nervous that day B) The mother asked Sadhana why she was nervous that day C) The mother asked Sadhana why was she nervous that day D) The mother said to Sadhana why she was nervous that day *उत्तर: A* *Q20.* Modal for habitual action in past: A) He might play football… B) He could play football in his youth C) He would play football… D) He should play football… *उत्तर: B*

*आजचा दिनविशेष, २ ऑगस्ट २०२६* https://youtu.be/ZcVKoxxBkMU?si=w06hmTdGWUUa-ELM

*आजचा दिनविशेष, २ ऑगस्ट २०२६* https://youtu.be/ZcVKoxxBkMU?si=w06hmTdGWUUa-ELM

*16. नकारात्मक पुनर्बलनाचे उदाहरण कोणते?* A) "शाबाश!" B) "ध्यानाने विचार करा", "पुन्हा प्रयत्न करा" C) टाळी वाजवणे D) बक्षीस देणे *उत्तर: B* *17. संप्रेषण प्रक्रियेतील शेवटचा घटक कोणता?* A) प्रेषक B) संदेश C) माध्यम D) प्रतिपुष्टी *उत्तर: D* *18. पाठ योजनेचा मुख्य उद्देश काय?* A) प्रभावी व उद्देशपूर्ण शिक्षण B) वेळ वाया घालवणे C) विद्यार्थ्यांना गोंधळवणे D) गृहपाठ वाढवणे *उत्तर: A* *19. प्रभावी प्रस्तावना लिहिताना कोणता नियम पाळू नये?* A) सरल भाषा वापरणे B) खूप लांब प्रस्तावना लिहिणे C) विषयाशी संबंधित बाबींवर लक्ष देणे D) श्रोत्यांची रुची टिकवणे *उत्तर: B* *20. उद्दीपन वैविध्यात "आवाजात उतार-चढाव" का आवश्यक?* A) विद्यार्थ्यांना झोपवण्यासाठी B) लक्ष आकर्षित करून रुची टिकवण्यासाठी C) शिक्षक थकण्यासाठी D) वेळ वाया घालवण्यासाठी *उत्तर: B* https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.*

*42. प्रस्तावना कौशलातील चौथा प्रमुख तत्त्व काय आहे?* A) विषयाचा परिचय B) उद्देश स्पष्ट करणे C) मुख्य बिंदूंचा संकेत देणे D) आकर्षक सुरुवात *उत्तर: C* *43. व्याख्या कौशलातील "पुनर्बलन" म्हणजे काय?* A) चुकीच्या उत्तरांना प्रोत्साहन देणे B) योग्य उत्तरांना प्रोत्साहित करणे C) प्रश्न न विचारणे D) सारांश न सांगणे *उत्तर: B* *44. प्रश्न विचारण्याच्या तंत्रात "तुलना करणे" म्हणजे काय?* A) "हा विषय काय आहे?" विचारणे B) "या आणि त्यात काय फरक आहे?" विचारणे C) "तुम्ही शिकलात का?" विचारणे D) गप्प बसणे *उत्तर: B* *45. उदाहरण देताना "प्रासंगिकता" म्हणजे काय?* A) उदाहरण विषयाशी संबंधित नसावे B) उदाहरण थेट विषयाशी संबंधित असावे C) उदाहरण खूप लांब असावे D) उदाहरण कंटाळवाणे असावे *उत्तर: B* *46. श्यामपट्ट लेखनातील "संतुलन" म्हणजे काय?* A) फक्त एका बाजूला लिहिणे B) लेखन व्यवस्थित व समप्रमाणात असावे C) अक्षर खूप मोठे असावे D) चित्र न काढणे *उत्तर: B* *47. पुनर्बलनाचे प्रकार किती आहेत?* A) 1 B) 2 – सकारात्मक व नकारात्मक C) 3 D) 4 *उत्तर: B* *48. नकारात्मक पुनर्बलनाचे उदाहरण कोणते?* A) "शाबाश!" B) "ध्यानाने विचार करा", "पुन्हा प्रयत्न करा" C) टाळी वाजवणे D) बक्षीस देणे *उत्तर: B* *49. उद्दीपन वैविध्यात "आवाजात उतार-चढाव" का आवश्यक आहे?* A) विद्यार्थ्यांना झोपवण्यासाठी B) विद्यार्थ्यांचे लक्ष आकर्षित करण्यासाठी व रुची टिकवण्यासाठी C) शिक्षक थकण्यासाठी D) वेळ वाया घालवण्यासाठी *उत्तर: B* *50. संप्रेषण प्रक्रियेतील शेवटचा घटक कोणता?* A) प्रेषक B) संदेश C) माध्यम D) प्रतिपुष्टी *उत्तर: D* https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.* *2. पाठ योजना कौशलाला "शिक्षणाचा ब्लूप्रिंट" असे का म्हणतात?* A) ती रंगीत असते म्हणून B) ती शिक्षणाची पूर्व तयारी व शिक्षकाची शिक्षण रूपरेषा आहे म्हणून C) ती लहान असते म्हणून D) ती विद्यार्थ्यांनी बनवली म्हणून *उत्तर: B* *3. प्रस्तावना कौशलाचा मुख्य उद्देश काय?* A) पाठ संपवणे B) विद्यार्थ्यांचे लक्ष विषयाकडे आकर्षित करणे व प्रथम छाप पाडणे C) मूल्यांकन करणे D) गृहपाठ देणे *उत्तर: B* *4. व्याख्या कौशलामध्ये विषय कसा समजावून सांगावा?* A) गुंतागुंतीचा व अस्पष्ट B) सरल, स्पष्ट, क्रमबद्ध व रोचक C) फक्त व्याख्या वाचावी D) खूप वेगाने *उत्तर: B* *5. चांगल्या प्रश्नाची वैशिष्ट्ये कोणती?* A) अस्पष्ट व लांब B) स्पष्ट, संक्षिप्त, उद्देशपूर्ण व खुले C) फक्त हो/ना उत्तराचे D) अनावश्यक शब्द असले *उत्तर: B* *6. "5W1H" तंत्रात खालीलपैकी कोणता प्रश्न येत नाही?* A) What B) Why C) Where D) Which *उत्तर: D* *7. उदाहरण व दृष्टांत देण्याचे कौशल कशासाठी वापरतात?* A) विषय कठीण करण्यासाठी B) कठीण/अमूर्त विषय सरल, स्पष्ट व रोचक बनवण्यासाठी C) वेळ वाया घालवण्यासाठी D) विद्यार्थ्यांची रुची कमी करण्यासाठी *उत्तर: B* *8. श्यामपट्ट लेखनाचा सिद्धांत कोणता?* A) अक्षरांचा आकार असमान असावा B) लेखन अव्यवस्थित असावे C) मुख्य शीर्षके उभारून लिहावीत D) वर्तनी अशुद्धी असावी *उत्तर: C* *9. पुनर्बलन कौशल म्हणजे काय?* A) चुकीच्या उत्तराला शिक्षा करणे B) विद्यार्थ्यांच्या योग्य उत्तर/चांगल्या प्रयत्नाला प्रोत्साहित करणे C) गृहपाठ न देणे D) विद्यार्थ्यांकडे दुर्लक्ष करणे *उत्तर: B* *10. उद्दीपन वैविध्य कौशलाचा उद्देश काय नाही?* A) विद्यार्थ्यांचे लक्ष टिकवणे B) कक्षेत रुची व सक्रियता वाढवणे C) ऊब व नीरसता वाढवणे D) शिकणे अधिक प्रभावी बनवणे *उत्तर: C* *11. संप्रेषण कौशलाची वैशिष्ट्ये कोणती?* A) एकमार्गी प्रक्रिया B) द्विमार्गी, उद्देशपूर्ण, निरंतर चालणारी प्रक्रिया C) प्रतिक्रियेवर आधारित नसणे D) प्रभावी शिक्षणाला अडथळा *उत्तर: B* *12. पाठ योजनेचा घटक कोणता नाही?* A) सामान्य माहिती B) शिक्षण उद्देश C) क्रीडा साहित्य D) मूल्यांकन *उत्तर: C* *13. "Hook" म्हणजे प्रस्तावनेतील कोणता भाग?* A) कंटाळवाणी सुरुवात B) रोचक तथ्य/प्रश्न/कहानीने आकर्षक सुरुवात C) फक्त व्याख्या D) सारांश *उत्तर: B* *14. व्याख्या कौशलाचा घटक कोणता?* A) प्रारंभिक कथन B) उदाहरणांचा प्रयोग C) दृश्य-श्रव्य सामग्रीचा उपयोग D) वरील सर्व *उत्तर: D* *15. श्यामपट्ट लेखन करताना कोणती सावधानता बाळगावी?* A) खूप छोटे/मोठे अक्षर लिहावे B) श्यामपट्टावर गर्दी करावी C) वर्तनी अशुद्धी नसावी D) विद्यार्थ्यांशी संपर्क तोडावा *उत्तर: C*

*21. उदाहरण व दृष्टांत देण्याचे कौशल का वापरतात?* A) विषय कठीण करण्यासाठी B) कठीण किंवा अमूर्त विषय सरल, स्पष्ट व रोचक बनवण्यासाठी C) विद्यार्थ्यांची रुची कमी करण्यासाठी D) वेळ वाया घालवण्यासाठी *उत्तर: B* *22. उदाहरण देण्याचे उद्दिष्ट काय नाही?* A) जटिल विषय सरल करणे B) विद्यार्थ्यांची रुची कमी करणे C) अवधारणा स्पष्ट करणे D) विषय वास्तविक जीवनाशी जोडणे *उत्तर: B* *23. उदाहरण देताना कोणती सावधानता बाळगावी?* A) उदाहरण खूप लांब असावे B) विद्यार्थ्यांच्या वय व स्तरानुसार उदाहरण द्यावे C) भ्रम निर्माण करणारे उदाहरण द्यावे D) अपरिचित उदाहरण द्यावे *उत्तर: B* *24. श्यामपट्ट लेखन कौशल म्हणजे काय?* A) श्यामपट्टावर अस्ताव्यस्त लिहिणे B) श्यामपट्टावर विषयवस्तू स्पष्ट, सुंदर, व्यवस्थित व उद्देशपूर्ण पद्धतीने लिहिण्याची क्षमता C) फक्त चित्र काढणे D) श्यामपट्ट पुसणे *उत्तर: B* *25. श्यामपट्ट लेखनाचा उद्देश कोणता नाही?* A) विद्यार्थ्यांचे लक्ष आकर्षित करणे B) विषयवस्तू स्पष्ट व स्थायी बनवणे C) शिक्षणाला कंटाळवाणे बनवणे D) विद्यार्थ्यांची समज व स्मरण शक्ती वाढवणे *उत्तर: C* https://chat.whatsapp.com/IOOJQkjQuTVLqmxzISuVia?s=cl&p=a&ilr=4 *ग्रुप ला जाॅईन होण्यासाठी ९९७५१३३६६६ या नंबर ला नाव पाठवा.* *26. श्यामपट्ट लेखनाचा सिद्धांत कोणता?* A) लेख अस्पष्ट व अपठनीय असावा B) अक्षरांचा आकार असमान असावा C) मुख्य शीर्षके उभारून लिहावीत D) अनावश्यक कटिंग करावे *उत्तर: C* *27. श्यामपट्ट लेखन कौशलाचा घटक कोणता?* A) स्पष्टता B) सुलेख C) संतुलन D) वरील सर्व *उत्तर: D* *28. श्यामपट्ट लेखन करताना कोणती सावधानता बाळगावी?* A) खूप छोटे किंवा मोठे अक्षर लिहावे B) श्यामपट्टावर गर्दी करावी C) वर्तनी अशुद्धी नसावी D) विद्यार्थ्यांशी संपर्क तोडावा *उत्तर: C* *29. पुनर्बलन कौशल म्हणजे काय?* A) विद्यार्थ्यांच्या चुकीला प्रोत्साहन देणे B) शिक्षकाने विद्यार्थ्यांच्या योग्य उत्तर, चांगल्या व्यवहार किंवा उचित प्रयत्नाला प्रोत्साहित करणे C) गृहपाठ न देणे D) विद्यार्थ्यांना शिक्षा करणे *उत्तर: B* *30. सकारात्मक पुनर्बलनाचे उदाहरण कोणते?* A) "ध्यानाने विचार करा" B) "खूप चांगले!", "शाबाश!" C) "पुन्हा प्रयत्न करा" D) गप्प बसणे *उत्तर: B* *31. पुनर्बलन कौशलाचा उद्देश काय नाही?* A) शिकण्याची प्रेरणा वाढवणे B) योग्य उत्तरांना प्रोत्साहित करणे C) कक्षेत निष्क्रियता आणणे D) आत्मविश्वास विकसित करणे *उत्तर: C* *32. उद्दीपन वैविध्य कौशल म्हणजे काय?* A) एकाच प्रकारचे शिक्षण देणे B) शिक्षकाने विद्यार्थ्यांचे लक्ष टिकवण्यासाठी, रुची निर्माण करण्यासाठी विविध प्रकारचे उद्दीपन वापरणे C) कक्षेत गोंधळ करणे D) फक्त पुस्तक वाचणे *उत्तर: B* *33. उद्दीपन वैविध्याचा उद्देश कोणता?* A) विद्यार्थ्यांचे लक्ष कमी करणे B) कक्षेत रुची व सक्रियता टिकवणे, शिकणे अधिक प्रभावी बनवणे C) ऊब व नीरसता वाढवणे D) विद्यार्थ्यांना झोपवणे *उत्तर: B* *34. उद्दीपन वैविध्याचा घटक कोणता नाही?* A) शिक्षकाची गती व स्थान बदलणे B) आवाजात उतार-चढाव C) सतत एकाच ठिकाणी उभे राहणे D) नेत्र संपर्क *उत्तर: C* *35. उद्दीपन वैविध्याचा लाभ कोणता?* A) अधिगमाची गुणवत्ता कमी होणे B) विद्यार्थ्यांची रुची व प्रेरणा वाढणे, कक्षा अनुशासनात सुधार C) कक्षा कंटाळवाणी होणे D) शैक्षणिक उपलब्धी कमी होणे *उत्तर: B* *36. संप्रेषण कौशल म्हणजे काय?* A) शिक्षकाने आपले विचार विद्यार्थ्यांपर्यंत अस्पष्टपणे पोहोचवणे B) शिक्षकाने आपले विचार, भावना, सूचना, ज्ञान विद्यार्थ्यांपर्यंत स्पष्ट, प्रभावी व समजण्यायोग्य पद्धतीने पोहोचवणे व विद्यार्थ्यांची प्रतिक्रिया समजणे C) फक्त बोलणे D) विद्यार्थ्यांकडे दुर्लक्ष करणे *उत्तर: B* *37. संप्रेषणाचे तत्त्व कोणते नाही?* A) प्रेषक B) संदेश C) माध्यम D) शिक्षा *उत्तर: D* *38. संप्रेषण कौशलाचा घटक कोणता?* A) स्पष्ट व सरल भाषा B) उचित उच्चारण C) सक्रिय श्रवण D) वरील सर्व *उत्तर: D* *39. संप्रेषण कौशलाची वैशिष्ट्ये कोणती?* A) एकमार्गी प्रक्रिया B) द्विमार्गी, उद्देशपूर्ण, निरंतर चालणारी प्रक्रिया C) प्रतिक्रियेवर आधारित नसणे D) प्रभावी शिक्षणाला अडथळा *उत्तर: B* *40. संप्रेषण कौशलाचा लाभ कोणता नाही?* A) कक्षेत अनुशासन राखण्यात मदत B) विद्यार्थ्यांची जिज्ञासा कमी होणे C) विषयवस्तू सरल व रोचक बनवणे D) शिक्षणाची प्रभावशीलता वाढणे *उत्तर: B* *41. पाठ योजनेच्या प्रमुख घटकात "पुनरावृत्ती प्रश्न" कोणत्या क्रमांकावर आहे?* A) 6 B) 8 C) 9 D) 10 *उत्तर: B*