مِدپلاس | Medjuu

🔰 مدیریت جامع هیپرکالمی بر اساس UpToDate هیپرکالمی (افزایش پتاسیم خون) یک مشکل بالینی شایع است که اغلب ناشی از اختلال در دفع ادراری پتاسیم به دلیل بیماری مزمن کلیوی (CKD)، نارسایی حاد کلیه، یا مصرف داروهای مهارکنندهٔ سیستم رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون (RAAS) می‌باشد. در برخی موارد نیز علت اصلی، جابجایی پتاسیم از درون سلول‌ها به بیرون است، مانند هیپرگلیسمی کنترل‌نشده در دیابت کتواسیدوز. هدف نهایی درمان در هیپرکالمی ناشی از احتباس پتاسیم، القای دفع پتاسیم از بدن است. ۱. تشخیص و ارزیابی اولیه هیپرکالمی معمولاً به عنوان پتاسیم سرم یا پلاسما بیشتر از ۵.۵ میلی‌اکیوالان در لیتر (mEq/L) تعریف می‌شود. با این حال، فوریت درمان به عوامل زیر بستگی دارد: سطح پتاسیم سرم/پلاسما. سرعت افزایش پتاسیم. وجود علائم بالینی مرتبط با هیپرکالمی. مراحل اولیه ارزیابی: رد هیپرکالمی کاذب (Pseudohyperkalemia): یک علت شایع برای افزایش گزارش‌شدهٔ پتاسیم است که نباید با هیپرکالمی واقعی اشتباه گرفته شود و تغییرات الکتروکاردیوگرام (ECG) ایجاد نمی‌کند. اخذ نوار قلب (ECG) و مانیتورینگ: در بیماران با اورژانس هیپرکالمی، باید ECG گرفته شود و مانیتورینگ قلبی مداوم انجام گردد. شناسایی اورژانس هیپرکالمی: بیماران زیر نیاز به مداخله فوری دارند: کسانی که علائم بالینی یا تغییرات ECG دارند. پتاسیم سرم بیشتر از ۶.۵ mEq/L. پتاسیم سرم بیشتر از ۵.۵ mEq/L به همراه اختلال عملکرد کلیه و تخریب بافتی یا جذب پتاسیم. ۲. مدیریت اورژانس هیپرکالمی (بحران حاد) در اورژانس هیپرکالمی، درمان باید سریعاً و به صورت هم‌زمان بر اساس سه استراتژی اصلی انجام شود: اقدام اول: تثبیت غشای سلول‌های قلبی (کلسیم وریدی) این اقدام برای محافظت فوری قلب در برابر آریتمی‌های تهدیدکننده حیات انجام می‌شود و سطح پتاسیم خون را کاهش نمی‌دهد. دارو و دوز: در صورت وجود تغییرات ECG و/یا پتاسیم سرم > ۶.۵ mEq/L، یکی از گزینه‌های زیر به صورت وریدی (IV) و طی ۲ تا ۳ دقیقه تزریق می‌شود: · کلسیم گلوکونات: ۱۰۰۰ میلی‌گرم (۱۰ میلی‌لیتر از محلول ۱۰٪). · کلسیم کلراید: ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم (غلظت عنصری کلسیم در کلسیم کلراید سه برابر کلسیم گلوکونات است). اقدام دوم: انتقال پتاسیم به درون سلول‌ها (انسولین و گلوکز) این اقدام به طور موقت پتاسیم را از فضای خارج سلولی به داخل سلول‌ها منتقل می‌کند. · رژیم استاندارد: تزریق بولوس (تک‌دوز) ۱۰ واحد انسولین رگولار، بلافاصله به همراه ۵۰ میلی‌لیتر دکستروز ۵۰٪ (معادل ۲۵ گرم گلوکز) طی ۵ دقیقه. · نکته مهم در هیپرگلیسمی: اگر قند خون بیمار بیشتر از ۲۵۰ mg/dL (۱۳.۹ mmol/L) باشد، انسولین به تنهایی و بدون گلوکز تجویز می‌شود. · مانیتورینگ قند خون: پس از تزریق، برای پیشگیری از هیپوگلیسمی، باید انفوزیون دکستروز ۱۰٪ با سرعت ۵۰ تا ۷۵ میلی‌لیتر در ساعت ادامه یابد و سطح قند خون هر ساعت به مدت ۵ تا ۶ ساعت کنترل شود. اقدام سوم: دفع قطعی پتاسیم از بدن این اقدام برای خروج دائمی پتاسیم اضافی از بدن ضروری است و باید هم‌زمان با اقدامات قبلی آغاز شود. همودیالیز: در بیماران با بیماری کلیوی مرحلهٔ انتهایی (ESKD) یا اختلال شدید عملکرد کلیه که به درمان پاسخ نمی‌دهند، روش انتخابی و قطعی است. دیورتیک‌های لوپ (مدرهای ادراریآور): در بیماران هیپرولمیک (با افزایش حجم مایعات) و بدون الیگوری، مانند فوروزماید ۴۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت تجویز می‌شود. بایندرهای پتاسیم (عوامل تبادل یونی گوارشی): برای بیماران با اختلال شدید کلیوی که نمی‌توانند سریعاً دیالیز شوند، گزینه‌های زیر وجود دارد: · سیکلوسیلیکات زیرکونیم سدیم (SZC): ۱۰ گرم خوراکی. پاتیرومر (Patiromer): ۸.۴ گرم خوراکی. پلی‌استایرن سولفونات سدیم (SPS): ۱۵ تا ۳۰ گرم خوراکی. توصیه نمی‌شود مگر در شرایطی که گزینهٔ دیگری برای دفع به موقع پتاسیم وجود نداشته باشد. ۳. مدیریت بیماران بدون اورژانس هیپرکالمی در بیماران بدون علائم و تغییرات ECG، رویکرد اصلی بر شناسایی و حذف علت متمرکز است: بررسی داروها: قطع یا کاهش دوز داروهای افزایش‌دهنده پتاسیم مانند مهارکننده‌های RAAS، دیورتیک‌های نگهدارنده پتاسیم و NSAIDs مدیریت رژیم غذایی: محدودیت دریافت پتاسیم درمان بیماری زمینه‌ای: مانند کنترل قند خون در دیابت یا اصلاح اسیدوز متابولیک. · در صورت لزوم: استفاده از دیورتیک‌ها یا بایندرهای پتاسیم برای دفع پتاسیم. ۴. پایش و عوارض پایش مکرر پتاسیم: پس از شروع درمان، سطح پتاسیم باید به طور مکرر اندازه‌گیری شود. هشدار نسبت به هیپوکالمی: در بیمارانی که هیپرکالمی آن‌ها به دلیل جابجایی پتاسیم از سلول‌هاست (مانند DKA)، کمبود شدید پتاسیم کل بدن وجود دارد و درمان با انسولین و مایعات می‌تواند منجر به هیپوکالمی شدید و خطرناک شود؛ بنابراین پایش دقیق پتاسیم و جایگزینی آن ضروری است. @MEDJUU

🔰مدیریت کهیر (Urticaria) کهیر (Urticaria) یک بیماری شایع با محرک‌های ماست‌سل است که با بروز سریع ضایعات پوستی خارش‌دار (wheals) و گاهی آنژیوادم مشخص می‌شود. ۱. تعریف و طبقه‌بندی (Definition & Classification) بر اساس معیارهای بین‌المللی، کهیر بر اساس مدت زمان علائم به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود: کهیر حاد (Acute Urticaria): مدت زمان کمتر از ۶ هفته، اغلب خودمحدودشونده (self-limited) و ناشی از عوامل آلرژن یا عفونت‌ها. کهیر مزمن (Chronic Urticaria): مدت زمان بیش از ۶ هفته، که خود شامل دو زیرگروه است: خودبه‌خودی (CSU) و قابل‌القا (CIndU) (فیزیکی). شیوع مادام‌العمر کهیر حاد حدود ۲۰٪ برآورد شده است. کهیر مزمن خودبه‌خودی حدود ۱ تا ۳ درصد از جمعیت را تحت تأثیر قرار داده و کیفیت زندگی و عملکرد روزانه را به طور قابل‌توجهی مختل می‌کند. ۲. ارزیابی تشخیصی (Diagnostic Assessment) بر اساس الگوریتم تشخیصی راهنمای بین‌المللی، ارزیابی باید به صورت گام‌به‌گام انجام شود: شرح حال دقیق: زمان شروع، مدت، عوامل محرک (غذا، دارو، عفونت، استرس، سرما/گرما، فشار) معاینه فیزیکی: بررسی ضایعات، وجود آنژیوادم، علائم سیستمیک آزمایشات پاراکلینیک: در کهیر حاد معمولاً نیازی به آزمایش نیست. در کهیر مزمن، بررسی‌های محدود بر اساس علائم بالینی توصیه می‌شود (شامل CBC، ESR، و در موارد خاص تست‌های تحریک) ۳. رویکرد درمانی گام‌به‌گام (Stepwise Treatment Approach) گام اول: آنتی‌هیستامین‌های نسل دوم (خط اول) مصرف منظم (نه به صورت "در صورت نیاز") یک آنتی‌هیستامین غیرسداتیو نسل دوم، مانند ستیریزین ۱۰ میلی‌گرم روزانه، فکسوفنادین ۱۸۰ میلی‌گرم روزانه، یا لوراتادین. تأکید ویژه: آنتی‌هیستامین‌های نسل اول سداتیو (مانند دی‌فن‌هیدرامین، هیدروکسی‌زین) دیگر به عنوان درمان خط اول توصیه نمی‌شوند مگر در موارد خاص. گام دوم: افزایش دوز آنتی‌هیستامین (در صورت پاسخ ناکافی) در صورت عدم کنترل علائم با دوز استاندارد، افزایش دوز تا چهار برابر دوز مجاز (تحت نظر پزشک) توصیه می‌شود. این افزایش دوز در کهیر مزمن تحت راهنمایی و با بررسی‌های ایمنی انجام می‌شود. گام سوم: درمان با اومالیزوماب (خط سوم - موارد مقاوم) اومالیزوماب (Omalizumab)، آنتی‌بادی مونوکلونال ضد-IgE، به عنوان درمان ارجح خط سوم برای بیماران مقاوم به آنتی‌هیستامین معرفی شده است. دوز استاندارد: ۳۰۰ میلی‌گرم هر ۴ هفته. این دارو در حدود ۷۰٪ از بیماران مقاوم به آنتی‌هیستامین، بهبودی کامل ایجاد می‌کند. گام چهارم: سیکلوسپورین (در موارد بسیار مقاوم) برای بیمارانی که به آنتی‌هیستامین و اومالیزوماب پاسخ نمی‌دهند، سیکلوسپورین (Ciclosporin) به عنوان گزینه خط بعدی مطرح است. مصرف این دارو نیازمند پایش دقیق است. تذکر مهم در مورد کورتیکواستروئیدها: مصرف طولانی‌مدت کورتیکواستروئیدهای سیستمیک در کهیر مزمن به شدت منع می‌شود. استفاده از کورتیکواستروئید خوراکی (مانند پردنیزولون ۲۰-۴۰ میلی‌گرم روزانه) صرفاً به عنوان درمان نجات‌بخش (rescue) برای دوره‌های کوتاه ۳ تا ۵ روزه در حملات شدید محدود می‌شود. ۴. مدیریت در جمعیت‌های خاص (Special Populations) کودکان: الگوریتم درمانی مشابه بزرگسالان با تعدیل دوز بر اساس سن و وزن توصیه می‌شود. زنان باردار و شیرده: آنتی‌هیستامین‌های نسل دوم با پروفایل ایمنی مطلوب (ستیریزین، لوراتادین) ترجیح داده می‌شوند. بیماران مسن: رویکرد درمانی با در نظر گرفتن تداخلات دارویی و شرایط همراه تعدیل می‌شود. 🌐@Medjuu

🔰مدیریت هماتوم زیر ناخن (Subungual Hematoma) بر اساس UpToDate و منابع معتبر 📌 تعریف هماتوم زیر ناخن به تجمع خون در فضای بین صفحه ناخن و بستر ناخن (nail bed) گفته می‌شود که معمولاً در اثر ضربه مستقیم یا له‌شدگی (Crush) ایجاد می‌شود. تجمع خون باعث افزایش فشار و ایجاد درد شدید و ضربان‌دار می‌شود. 📋 ارزیابی اولیه · معاینه فیزیکی: بررسی یکپارچگی چین‌های ناخن (nail fold)، عملکرد حرکتی، حس‌کردار و گردش خون ناحیه. · بررسی تاندون اکستنسور: تست DIP joint برای رد Mallet finger. · رادیوگرافی: در صورت وسعت هماتوم (>۵۰٪ سطح ناخن) یا شک به شکستگی، رادیوگرافی در سه نما توصیه می‌شود. 🩺 اندیکاسیون‌های تخلیه (Trephination) بر اساس UpToDate، تخلیه در موارد زیر اندیکاسیون دارد: ✅ هماتوم دردناک همراه با یکپارچگی چین‌های ناخن (Simple subungual hematoma) ✅ وسعت معمولاً بیشتر از ۵۰٪ سطح ناخن ✅ زمان گذشته از آسیب کمتر از ۴۸-۲۴ ساعت (پس از آن خون لخته شده و تخلیه مؤثر نیست) 🚫 موارد عدم نیاز به تخلیه / موارد منع ❌ هماتوم بدون درد یا با اندازه کوچک ❌ تخلیه خودبه‌خود از زیر لبه ناخن ❌ کنده‌شدن ناخن از بستر، شکاف‌برداشتن ناخن یا گسترش پارگی به بافت‌های اطراف → نیاز به کشیدن ناخن و ترمیم بستر دارد ❌ گذشت بیش از ۴۸ ساعت از آسیب 🔧 روش تخلیه (Trephination) تمیز کردن ناخن و انگشت با کلرهگزیدین یا بتادین · بی‌حسی: معمولاً نیازی نیست (خود ناخن فاقد حس است)؛ در صورت لزوم بلوک عصبی دیجیتال · ابزار: کاتری سوزنی (cautery) یا سوزن با قطر ۱۸ تا ۲۳ گِیج · روش: ایجاد یک یا چند سوراخ روی ناخن در مرکز هماتوم تا خون تخلیه شود · در صورت استفاده از سوزن نازک (۲۳ گِیج)، چند سوراخ ایجاد کنید تا از بسته‌شدن مجدد جلوگیری شود · توجه: در صورت وجود ناخن‌های مصنوعی (اکریلیک)، از کاتری استفاده نشود (قابل اشتعال) 📝 مراقبت‌های پس از تخلیه · پانسمان با گاز استریل · خون‌ریزی خفیف از سوراخ تا ۲۴-۳۶ ساعت طبیعی است · یخ درمانی: ۱۵-۲۰ دقیقه هر ساعت در ۲۴-۴۸ ساعت اول · بالا نگه داشتن عضو مبتلا بالاتر از سطح قلب · تمیز کردن روزانه با آب و صابون ملایم؛ از الکل و هیدروژن پراکسید خودداری کنید · در صورت بازگشت درد، احتمال لخته شدن در محل سوراخ را بررسی کنید 💊 آنتی‌بیوتیک در هماتوم ساده و بدون آلودگی، نیازی به آنتی‌بیوتیک پروفیلاکسی نیست؛ شواهدی برای تجویز آن وجود ندارد. ⚠️ عوارض · عفونت (نادر) · آسیب خفیف به بستر ناخن در اثر ابزار · ناخن معمولاً به‌دنبال هماتوم می‌ریزد اما مجدداً رشد می‌کند (در صورت آسیب به ماتریکس ممکن است بدشکل شود) @MEDJUU | مدپلاس

🔰 مدیریت کریز فشار خون ۱. تعریف و تفکیک بحران فشار خون بر اساس آخرین راهنمای بالینی AHA/ACC (۲۰۲۵)، ابتدا باید دو وضعیت را از هم تفکیک کنیم: فوریت فشار خون (Hypertensive Urgency): فشار خون به شدت بالا رفته (معمولاً ≥ ۱۸۰/۱۲۰ میلی‌متر جیوه) بدون آسیب به ارگان‌های هدف. در این حالت، نیاز به کاهش فوری فشار خون نیست و خطر عوارض حاد کم است. اورژانس فشار خون (Hypertensive Emergency): افزایش شدید فشار خون (معمولاً ≥ ۱۸۰/۱۲۰ میلی‌متر جیوه) که با آسیب جدید یا بدتر شونده به ارگان‌های هدف همراه است. این یک وضعیت تهدیدکننده حیات است و نیاز به اقدام فوری دارد. نکته کلیدی: اصطلاح "بحران فشار خون" (Hypertensive Crisis) امروزه با عبارت "افزایش شدید فشار خون" (Markedly Elevated BP) جایگزین شده است. ۲. اورژانس فشار خون (Hypertensive Emergency) · ارگان‌های هدف درگیر: مغز (انسفالوپاتی، خونریزی مغزی)، قلب (سکته قلبی، نارسایی قلبی)، عروق (تشریح آئورت)، کلیه‌ها (نارسایی حاد کلیه) و شبکیه چشم. · مدیریت: این وضعیت نیازمند بستری در بیمارستان، درمان وریدی (IV) و مانیتورینگ مداوم است. · هدف کاهش فشار خون: طبق شواهد، هدف استاندارد، کاهش فشار خون سیستولیک به میزان حداکثر ۲۵٪ در ساعت اول درمان است. در صورت پایدار بودن بیمار، در ۲ تا ۶ ساعت آینده می‌توان فشار را به آرامی به حدود ۱۶۰/۱۰۰ میلی‌متر جیوه رساند. موارد استثنا: در برخی اورژانس‌های خاص مانند تشریح آئورت، پرهاکلامپسی شدید/اکلامپسی و فئوکروموسیتوم، نیاز به کاهش سریع‌تر فشار خون با داروهای وریدی وجود دارد. ۳. فوریت فشار خون (Hypertensive Urgency) مدیریت: نیازی به بستری اورژانسی یا کاهش سریع فشار خون با داروهای وریدی نیست. درمان بر اساس شروع یا تنظیم داروهای خوراکی فشار خون، مدیریت اضطراب بیمار (که علت شایعی است) و پیگیری سرپایی برنامه‌ریزی شده انجام می‌شود. ۴. پیامدهای بالینی درمان تهاجمی و غیرضروری فشار خون در بیماران بدون علامت، نه تنها سودی ندارد، بلکه می‌تواند مضر باشد. · هدف نهایی، کاهش خطر طولانی‌مدت بیماری‌های قلبی-عروقی و سکته مغزی است که فشار خون بالا مهم‌ترین عامل خطر قابل اصلاح برای آن‌ها محسوب می‌شود." @MEDJUU | مدپلاس

📌 مدیریت سرپایی فشار خون بر اساس گایدلاین ۲۰۲۵ AHA/ACC ۱. تعریف و طبقه‌بندی فشار خون: فشار خون نرمال به کمتر از ۱۲۰ روی ۸۰ میلی‌متر جیوه گفته می‌شود. فشار خون بالا (Elevated) محدودهٔ ۱۲۰ تا ۱۲۹ روی کمتر از ۸۰ است. هایپرتنشن مرحلهٔ ۱، فشار ۱۳۰ تا ۱۳۹ روی ۸۰ تا ۸۹ و مرحلهٔ ۲، فشار ۱۴۰ روی ۹۰ یا بالاتر تعریف می‌شود. ۲. اندازه‌گیری دقیق در محیط سرپایی: تشخیص قطعی فشار خون، ترجیحاً با اندازه‌گیری خارج از مطب (هولتر فشار خون یا پایش خانگی) انجام می‌شود تا فشار خون «روپوش سفید» از تشخیص واقعی جدا گردد. برای تأیید تشخیص، اندازه‌گیری در منزل (دو بار در هر نوبت، دو نوبت در روز، حداقل به مدت سه روز) توصیه می‌شود. ۳. ارزیابی ریسک قلبی‑عروقی: برای تخمین ریسک ۱۰ و ۳۰ ساله، از PREVENT استفاده می‌شود (جایگزین مدل قبلی PCE). اگر ریسک ۱۰‑ساله برابر یا بیش از ۷/۵ درصد باشد، آستانهٔ مداخله دارویی محسوب می‌شود. ۴. رویکرد شروع درمان (Approach): همهٔ بیماران با فشار خون ۱۲۰ روی ۸۰ یا بالاتر، باید تغییر سبک زندگی را آغاز کنند؛ شامل کاهش سدیم، افزایش پتاسیم (در صورت نداشتن بیماری کلیوی)، رژیم غذایی DASH، کاهش وزن، فعالیت بدنی منظم و مدیریت استرس. در بیماران با ریسک پایین، ابتدا ۳ تا ۶ ماه تغییر سبک زندگی داده می‌شود و در صورت پایدار ماندن فشار بالای ۱۳۰ روی ۸۰، دارو شروع می‌شود. در مرحلهٔ ۲ (۱۴۰ روی ۹۰ یا بالاتر)، دارو همزمان با تغییر سبک زندگی آغاز می‌گردد. همچنین در مرحلهٔ ۱، اگر ریسک PREVENT برابر یا بیش از ۷/۵ درصد باشد، یا بیمار دیابت، بیماری کلیوی یا سابقهٔ بیماری قلبی‑عروقی داشته باشد، درمان دارویی بلافاصله شروع می‌شود. ۵. انتخاب داروی خط اول: درمان ترکیبی (Combination therapy) به‌عنوان خط اول در مرحلهٔ ۲ تأیید شده است و استفاده از قرص‌های ترکیبی تک‑قرصی (SPC) برای افزایش پایبندی بیمار به درمان توصیه می‌شود. داروهای خط اول شامل مهارکننده‌های ACE، مسدودکننده‌های گیرندهٔ آنژیوتانسین (ARB)، بتابلاکرها، مسدودکننده‌های کانال کلسیم (CCB) و دیورتیک‌های تیازیدی هستند. انتخاب دارو بر اساس نژاد بیمار تفاوتی ندارد (race‑neutral). ۶. هدف درمانی فشار خون: هدف کلی برای همهٔ بزرگسالان، رسیدن به فشار خون زیر ۱۳۰ روی ۸۰ میلی‌متر جیوه است. در صورت تحمل درمان، تشویق به کاهش فشار سیستولیک به زیر ۱۲۰ نیز وجود دارد. هدف جداگانه‌ای بر اساس سن یا بیماری‌های همراه تعیین نشده است. ۷. پیگیری و مانیتورینگ سرپایی: پایش منظم فشار خون در منزل (HBPM) برای ارزیابی پاسخ به درمان ضروری است. در هر ویزیت، ریسک و پاسخ به درمان مجدداً بررسی می‌شود. اگر با سه دارو با دوز مناسب، فشار خون کنترل نشود، حتی در نبود کاهش پتاسیم، باید از نظر هیپرآلدوسترونیسم اولیه غربالگری انجام شود. 📚 منبع: 2025 AHA/ACC/AANP/AAPA/ABC/ACCP/ACPM/AGS/AMA/ASPC/NMA/PCNA/SGIM Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation, and Management of High Blood Pressure in Adults ( Hypertension, Circulation, و JACC ۲۰۲۵) @MEDJUU | مدپلاس

🔰مانور هایملیخ (Heimlich Maneuver)؛ روشی استاندارد برای نجات از خفگی مقدمه مانور هایملیخ یا کشش شکمی (Abdominal Thrust) یکی از اقدامات حیاتی در فوریت‌های پزشکی است که برای درمان خفگی ناشی از انسداد راه هوایی فوقانی توسط جسم خارجی (معمولاً غذا یا اسباب‌بازی) به کار می‌رود. این روش که توسط دکتر هنری هایملیخ در سال ۱۹۷۴ در مجله طب اورژانس آمریکا معرفی شد، به سرعت به عنوان یک روش استاندارد در سراسر جهان پذیرفته شد. مکانیسم فیزیولوژیک مانور هایملیخ با ایجاد فشار ناگهانی بر روی دیافراگم، موجب افزایش فشار داخل قفسه سینه و خروج ناگهانی هوا از ریه‌ها می‌شود. این جریان هوای پرفشار می‌تواند جسم خارجی گیر کرده در راه هوایی را به سمت خارج پرتاب کند. در واقع این مانور نوعی «سرفه مصنوعی» ایجاد می‌کند. روش انجام مانور هایملیخ در بزرگسالان و کودکان هوشیار بر اساس راهنمای بالینی مرجع Merck Manual، مراحل انجام این مانور به شرح زیر است: ۱. تشخیص انسداد شدید: فرد قادر به صحبت کردن، سرفه مؤثر یا تنفس کافی نیست و ممکن است با دست‌های خود گلویش را بگیرد (علامت جهانی خفگی). ۲. موقعیت‌گیری: امدادگر پشت سر فرد مبتلا می‌ایستد (یا در مورد کودک، زانو می‌زند) و دست‌های خود را دور کمر او حلقه می‌کند. ۳. قرار دادن مشت: یک دست را مشت کرده و شست آن را درست زیر جناغ سینه و بالای ناف فرد قرار می‌دهد. ۴. انجام فشار: دست دیگر را روی مشت قرار داده و با یک حرکت سریع به سمت داخل و بالا فشار وارد می‌کند، انگار که می‌خواهد فرد را بلند کند. ۵. تکرار: این حرکت را تا زمانی که جسم خارجی خارج شود یا فرد بیهوش شود، تکرار می‌کنند. انجام مانور بر روی خود اگر فرد به تنهایی دچار خفگی شود، می‌تواند مانور را روی خود انجام دهد: مشت خود را زیر جناغ سینه و بالای ناف قرار داده و با دست دیگر فشار محکمی به سمت داخل و بالا وارد کند. همچنین می‌تواند قسمت بالای شکم خود را به لبه یک صندلی یا میز تکیه داده و با استفاده از نیروی جاذبه فشار وارد کند. مطالعات نشان داده است که انجام این مانور روی پشت صندلی می‌تواند فشار بیشتری نسبت به روش معمول ایجاد کند. موارد منع مصرف (Contraindications) بر اساس Merck Manual، موارد منع مصرف مطلق و نسبی به شرح زیر است: 🚫منع مطلق: سن کمتر از ۱ سال (در شیرخواران باید از روش ضربه به پشت و فشار بر قفسه سینه استفاده شود). ⭕️ منع نسبی: کودکان با وزن کمتر از ۲۰ کیلوگرم (معمولاً زیر ۵ سال) که باید با فشار ملایم‌تر انجام شود. زنان باردار و افراد چاق: به جای فشار شکمی، باید از فشار بر روی قفسه سینه (Chest Thrust) استفاده شود. فرد بیهوش: در فرد بیهوش با انسداد راه هوایی، باید احیای قلبی-ریوی (CPR) آغاز شود. عوارض احتمالی اگرچه مانور هایملیخ یک اقدام نجات‌بخش است، اما ممکن است با عوارضی همراه باشد، از جمله آسیب به دنده‌ها، شکستگی دنده و آسیب به اندام‌های داخلی. به همین دلیل، این مانور تنها در موارد انسداد کامل و تهدیدکننده حیات باید استفاده شود و اگر فرد بتواند سرفه مؤثر یا تنفس داشته باشد، نیازی به مداخله نیست. 🔰توصیه‌ها بر اساس آخرین به‌روزرسانی دستورالعمل‌های انجمن قلب آمریکا (AHA) در سال ۲۰۲۵، برای بزرگسالان و کودکان هوشیار، ترکیبی از ۵ ضربه به پشت (Back Blows) و ۵ فشار شکمی (مانور هایملیخ) به صورت متناوب توصیه می‌شود تا زمانی که جسم خارجی خارج شود یا فرد بیهوش گردد. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) نیز بر پیروی از همین پروتکل‌های استاندارد تأکید کرده و استفاده از دستگاه‌های ضدخفگی را تنها به عنوان گزینه دوم و پس از شکست روش‌های استاندارد توصیه می‌کند. منابع · Merck Manual Professional Edition – "How To Do Abdominal Thrusts and Back Blows in the Conscious Adult or Child Who Is Choking" · MedlinePlus Medical Encyclopedia – "Heimlich maneuver on self" · FDA Safety Communication – "Update: FDA Encourages the Public to Follow Established Choking Rescue Protocols" @MEDJUU | مدپلاس

🔰مدیریت گرمازدگی (Heat Stroke) پیش بیمارستانی و اورژانس 🔴 گرمازدگی (Heat Stroke) شدیدترین نوع بیماری‌های مرتبط با گرما و یک اورژانس پزشکی تهدیدکننده حیات است که در صورت عدم مداخله به موقع، منجر به نارسایی چندارگانی و مرگ می‌شود. با توجه به افزایش دمای کره زمین و شیوع روزافزون موج‌های گرمایی، آشنایی با رویکرد صحیح مدیریت این وضعیت در منزل و اورژانس از ضروریات است. ۱. تعریف و علائم بالینی گرمازدگی به افزایش دمای مرکزی بدن به بیش از ۴۰ درجه سانتی‌گراد (۱۰۴ درجه فارنهایت) همراه با اختلال عملکرد سیستم عصبی مرکزی اطلاق می‌شود. علائم هشداردهنده عبارتند از: 🔹 دمای بدن ≥ ۴۰°C 🔹 علائم مغزی: گیجی، منگی، تکلم نامفهوم، توهم، تشنج، یا کاهش سطح هوشیاری تا حد کما 🔹 تنفس یا تپش قلب سریع 🔹 قرمزی و گرمی پوست (پوست ممکن است مرطوب یا خشک باشد) 🔹 تهوع، استفراغ یا اسهال 🔹 گرفتگی یا ضعف عضلانی ⚠️ در برخی بیماران که اقدامات سرمایشی پیش‌بیمارستانی انجام شده، دمای مرکزی ممکن است کمتر از ۴۰°C گزارش شود. همچنین دمای مقعدی دقیق‌ترین روش اندازه‌گیری است. ۲. اقدامات فوری در منزل (پیش‌بیمارستانی) در صورت مشاهده علائم فوق، اقدامات زیر را بلافاصله انجام دهید: گام اول: فعال‌سازی سیستم اورژانس بلافاصله با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید. گرمازدگی یک اورژانس وابسته به زمان است و هر دقیقه تأخیر، خطر مرگ و میر را افزایش می‌دهد. گام دوم: خنک‌سازی سریع (Cool First, Transport Second) در صورتی که فرد دچار ایست قلبی یا سایر اورژانس‌های تهدیدکننده حیات نباشد، قبل از انتقال، خنک‌سازی را آغاز کنید. هدف، کاهش دمای مرکزی به حدود ۳۹-۳۹٫۲°C ظرف ۳۰ دقیقه است. روش‌های مؤثر خنک‌سازی در منزل: · ✅ غوطه‌وری در آب سرد یا وان یخ — مؤثرترین روش برای کاهش سریع دمای مرکزی · ✅ پاشیدن آب خنک روی بدن همراه با پنکه (تبخیر آب باعث افزایش سرمایش می‌شود) · ✅ قرار دادن کیسه‌های یخ در نواحی با جریان خون بالا: گردن، زیربغل‌ها و کشاله ران · ✅ خارج کردن لباس‌های اضافی و تنگ · ✅ انتقال فرد به محل سایه‌دار یا دارای کولر ❌ موارد ممنوع: در صورت کاهش هوشیاری، هرگز مایعات یا خوراکی به بیمار ندهید (خطر آسپیراسیون). از استفاده از استامینوفن یا سایر داروهای ضدتب خودداری کنید؛ چراکه گرمازدگی با تب ناشی از التهاب متفاوت است و این داروها مؤثر نیستند. ۳. مدیریت در اورژانس بیمارستان پس از رسیدن به اورژانس، اقدامات زیر بر اساس پروتکل‌های استاندارد انجام می‌شود: مرحله اول: ارزیابی ABC بررسی و پایدارسازی راه هوایی، تنفس و گردش خون (Airway, Breathing, Circulation) طبق پروتکل‌های احیای پایه. مرحله اولویت‌های اورژانس به ترتیب عبارتند از: · راه هوایی، تنفس و گردش خون · مانیتورینگ قلبی · دسترسی وریدی (IV line) مرحله دوم: خنک‌سازی تهاجمی · ادامه روش‌های خنک‌سازی فیزیکی (غوطه‌وری در آب سرد، کیسه‌های یخ، فن با اسپری آب) · هدف: رسیدن به دمای هدف ۳۹°C در اسرع وقت · پایش مداوم دمای مرکزی (رکتال، مثانه یا مری) برای جلوگیری از خنک‌سازی بیش از حد مرحله سوم: حمایت درمانی هیدراتاسیون وریدی با مایعات ایزوتونیک بررسی و مدیریت عوارض ارگان‌ها از طریق آزمایشات خون، ادرار، نوار قلب و گرافی قفسه سینه در صورت لزوم، لوله‌گذاری تراشه و حمایت تنفسی 🔑 نکات: گرمازدگی یک اورژانس وابسته به زمان است؛ تأخیر در تشخیص و درمان با پیامدهای نامطلوب همراه است بیماران گرمازدگی معمولاً نیاز به بستری برای پایش عوارض دارند، حتی با وجود خنک‌سازی سریع پیشگیری مهم‌تر از درمان است: نوشیدن مایعات کافی، پرهیز از فعالیت سنگین در گرمای شدید، و استفاده از لباس‌های سبک و گشاد منابع · UpToDate – Exertional heat illness in adolescents and adults: Management and prevention (Updated: Aug 20, 2025) · UpToDate – Nonexertional (classic) heat stroke in adults (Literature review: May 2026) · UpToDate – Patient education: Heat stroke (The Basics) (Updated: Jul 24, 2024) · SCCM Guidelines for the Treatment of Heat Stroke (2025) @MEDJUU | مدپلاس

۲. داروهای تزریقی اصلی (آگونیست‌های گیرنده اینکرتین) این داروها با تقلید از هورمون‌های طبیعی دستگاه گوارش عمل می‌کنند؛ باعث کاهش اشتها، افزایش احساس سیری و کند شدن تخلیه معده می‌شوند. 🔹 سماگلوتاید (Semaglutide) · نام تجاری برای چاقی: Wegovy · مکانیسم: آگونیست گیرنده GLP-1 (تک‌محرکه) · نحوه مصرف: تزریق زیرجلوی هفتگی · میزان کاهش وزن: حدود ۱۲ تا ۱۵ درصد از وزن اولیه · سایر مزایا: کاهش خطر حوادث قلبی-عروقی ماژور (MACE) 🔹 تیرزپاتاید (Tirzepatide) · نام تجاری برای چاقی: Zepbound · مکانیسم: آگونیست دوگانه گیرنده‌های GIP و GLP-1 (دو محرکه) · نحوه مصرف: تزریق زیرجلوی هفتگی · میزان کاهش وزن: حدود ۲۰ درصد از وزن اولیه (در افراد بدون دیابت) · برتری: در کارآزمایی بالینی SURMOUNT-5، تیرزپاتاید از نظر کاهش وزن و دور کمر برتر از سماگلوتاید بود 🔹 لیراگلوتاید (Liraglutide) · نام تجاری برای چاقی: Saxenda · مکانیسم: آگونیست گیرنده GLP-1 (تک‌محرکه) · نحوه مصرف: تزریق زیرجلوی روزانه · میزان کاهش وزن: حدود ۶ تا ۸ درصد از وزن اولیه · دوز درمانی چاقی: ۳ میلی‌گرم در روز ۳. داروهای تزریقی برای موارد خاص ست ملانوتاید (Setmelanotide) · نام تجاری: Imcivree · موارد مصرف اختصاصی: چاقی ناشی از نقایص ژنتیکی نادر (از جمله کمبود POMC، PCSK1، گیرنده لپتین، سندرم باردت-بیدل و چاقی هیپوتالاموسی اکتسابی) · نکته: این دارو برای چاقی عمومی تجویز نمی‌شود و فقط با تشخیص و تحت نظر پزشک متخصص استفاده می‌شود ۴. عوارض جانبی شایع · عوارض گوارشی: تهوع، استفراغ، اسهال (شایع‌ترین عوارض هستند و معمولاً با ادامه مصرف کاهش می‌یابند) · افت قند خون (هیپوگلیسمی): ریسک آن معمولاً تنها در صورت مصرف همزمان با انسولین یا سولفونیل اوره افزایش می‌یابد · موارد منع مصرف: سابقه سرطان مدولاری تیروئید یا سابقه خانوادگی سندرم نئوپلازی اندوکرین متعدد نوع ۲ (MEN-2) 💉 انواع اصلی و داروهای موجود ۱. آگونیست‌های گیرنده GLP-1 (تک‌محرکه) · سماگلوتاید (Semaglutide): تزریق هفتگی. برندهای Wegovy (تأییدشده برای چاقی) و Ozempic (تأیید دیابت، مصرف خارج از برچسب برای لاغری). Wegovy HD (دوز بالای ۷.۲ میلی‌گرم) جدیداً تأیید شده و کاهش وزن حدود ۲۱٪ داشته. · لیراگلوتاید (Liraglutide): تزریق روزانه. برندهای Saxenda (تأیید شده برای چاقی)، Victoza (دیابت) و نمونه‌های ایرانی مانند ملیتاید (Melitide) و ماسیزا (Masiza). ۲. آگونیست‌های دوگانه GIP/GLP-1 (دو محرکه) · تیرزپاتاید (Tirzepatide): تزریق هفتگی. برندهای Zepbound (تأیید شده برای چاقی) و Mounjaro (دیابت). نمونه‌های ایرانی شامل زیکورپا (ZCorpa) و اسپارتینا (Spartina) هستند. معمولاً مؤثرترین گزینه در این دسته محسوب می‌شود. ۳. آگونیست‌های سه‌گانه (در حال تحقیق) · رتاتروتاید (Retatrutide): جدیدترین نسل که علاوه بر GLP-1 و GIP، گیرنده گلوکاگون را هم هدف می‌گیرد. در کارآزمایی‌ها نتایج بسیار امیدوارکننده‌ای در کاهش وزن نشان داده. 🧪 سایر داروهای تزریقی · پراملینتاید (Pramlintide): آنالوگ هورمون آمیلین، برای بیماران دیابتی که از انسولین استفاده می‌کنند. · ست ملانوتاید (Setmelanotide): برای چاقی ناشی از نقص‌های ژنتیکی نادر تجویز می‌شود، نه چاقی عمومی. ⚖️ مقایسه اثربخشی و عوارض · رتبه‌بندی اثربخشی: رتاتروتاید > تیرزپاتاید > سماگلوتاید > لیراگلوتاید. به عنوان مثال، تیرزپاتاید منجر به کاهش وزن ۱۵ تا ۲۰ درصد می‌شود، در حالی که لیراگلوتاید حدود ۶ تا ۸ درصد. · عوارض جانبی: شایع‌ترین عوارض، تهوع، استفراغ و اسهال هستند که معمولاً با افزایش تدریجی دوز، کاهش می‌یابند. عوارض جدی‌تر مانند پانکراتیت و سنگ کیسه صفرا نادر هستند. @MEDJUU | مدپلاس

💊 داروهای موثر در درمان چاقی درمان دارویی، در کنار اصلاح سبک زندگی، یکی از رویکردهای اصلی مدیریت چاقی محسوب می‌شود. 💊 داروهای مهارکننده GLP-1 (نسل جدید) این داروها با کاهش اشتها و افزایش احساس سیری از طریق تأثیر بر سیستم عصبی مرکزی عمل می‌کنند و سازمان جهانی بهداشت (WHO) اخیراً استفاده از آن‌ها را به‌عنوان بخشی از درمان بلندمدت چاقی توصیه کرده است. ۱. تیرزپاتاید (Tirzepatide) · آگونیست دوگانه گیرنده‌های GIP و GLP-۱ · تزریق زیرجلدی هفتگی · کاهش وزن ۲۰/۲٪ در هفته ۷۲ (مطالعه SURMOUNT-۵) · انجمن اروپایی مطالعه چاقی (EASO) آن را به‌عنوان درمان خط اول برای اکثر افراد مبتلا به چاقی توصیه کرده است ۲. سماگلوتاید (Semaglutide) · آگونیست گیرنده GLP-۱ · تزریق زیرجلدی هفتگی یا قرص خوراکی روزانه · کاهش وزن ۱۳/۷٪ تا ۱۴/۹٪ در کارآزمایی‌های بالینی · کاهش خطر حملات قلبی و سکته در بیماران مبتلا به چاقی با بیماری قلبی-عروقی ۳. لیراگلوتاید (Liraglutide) · آگونیست گیرنده GLP-۱ · تزریق زیرجلدی روزانه · کاهش وزن ۵ تا ۱۰ درصد ۴. اورفورگلیپرون (Orforglipron) - جدید · اولین قرص GLP-۱ بدون محدودیت مصرف با غذا یا آب · تأیید FDA در آوریل ۲۰۲۶ · کاهش وزن ۱۲/۴٪ در دوز بالاترین (مطالعه ATTAIN) 💊 سایر داروهای تأییدشده ۵. فنترمین/توپیرامات (Phentermine/Topiramate) · ترکیب داروی کاهش‌دهنده اشتها با داروی ضدتشنج · تأیید شده برای چاقی و اضافه‌وزن شدید ۶. نالترکسون/بوپروپیون (Naltrexone/Bupropion) · ترکیب داروی ضداعتیاد با داروی ضدافسردگی · کاهش اشتها از طریق تأثیر بر سیستم POMC · کاهش وزن متوسط حدود ۶ کیلوگرم ۷. ارلیستات (Orlistat) · مهارکننده آنزیم لیپاز؛ با کاهش جذب چربی‌های غذایی عمل می‌کند · کاهش وزن ۵ تا ۱۰ درصد پس از یک سال مصرف · مصرف ۱۲۰ میلی‌گرم سه بار در روز همراه با وعده‌های حاوی چربی 🧠 نکات · شرایط تجویز: این داروها معمولاً برای افراد با BMI ≥ ۳۰ یا BMI ≥ ۲۷ همراه با حداقل یک بیماری مرتبط (دیابت نوع ۲، فشار خون بالا، آپنه خواب) تجویز می‌شوند درمان ترکیبی: دارودرمانی باید همراه با رژیم غذایی کم کالری و افزایش فعالیت بدنی باشد ماهیت بلندمدت: پس از قطع دارو، وزن معمولاً بازمی‌گردد و درمان چاقی نیازمند رویکرد بلندمدت است عوارض شایع: عوارض گوارشی (تهوع، استفراغ، اسهال) شایع‌ترین هستند و معمولاً در مراحل افزایش دوز رخ می‌دهند ⚠️ هشدار همه داروهای فوق باید با تجویز پزشک متخصص مصرف شوند و هرگز برای اهداف صرفاً زیبایی توصیه نمی‌شوند. درمان چاقی باید شخصی‌سازی شده و بر اساس شرایط خاص هر بیمار انجام گیرد. منابع: راهنمای بالینی CMAJ 2025，سازمان جهانی بهداشت (WHO)，New England Journal of Medicine，انجمن اروپایی مطالعه چاقی (EASO)，Mayo Clinic

The Management of Epistaxis🎬 @MEDJUU | مدپلاس

اپروچ به اپیستاکسی در اورژانس🩸 🔰بررسی ABC (راه هوایی، تنفس، گردش خون) وضعیت قرارگیری بیمار بیمار باید در حالی که سر را به سمت جلو خم کرده (برای جلوگیری از بلعیدن خون و تهوع) به صورت نشسته یا نیمه‌نشسته قرار گیرد. یک لگن یا گاز زیر بینی بیمار قرار دهید تا خون جمع‌آوری شود. شرح حال سوالاتی که باید پرسیده شود: چه مدت است خونریزی دارد؟ آیا از کدام سوراخ بینی خونریزی می‌کند؟سابقه مصرف داروهای ضد انعقاد (وارفارین، آسپرین، کلوپیدوگرل، آپیکسابان) و بیماری‌های زمینه‌ای (فشار خون بالا، بیماری‌های کبدی، اختلالات انعقادی) مراحل گام‌به‌گام مدیریت خونریزی گام ۱: فشار مستقیم + تنگ‌کننده عروق موضعی توصیه می‌شود به مدت ۱۰-۵ دقیقه با استفاده از انگشت شست و سبابه، قسمت نرم و غضروفی پایین بینی (نه استخوان) را محکم به سمت تیغه میانی فشار دهید. هم‌زمان از اسپری فنیل‌افرین یا اکسی‌متازولین (هر کدام ۲ پاف) استفاده کنید. پس از قطع فشار، بررسی کنید که خونریزی متوقف شده است یا خیر. در اکثر موارد، همان گام اول موفق است و بیمار نیاز به اقدامات تهاجمی‌تر نخواهد داشت (حدود ۹۰-۸۰% پاسخ می‌دهند). گام ۲: معاینه و کاتریز شیمیایی در صورت ادامه خونریزی اگر پس از ۱۵-۱۰ دقیقه فشار، خونریزی ادامه داشت، با استفاده از اسپکولوم بینی (یا اتوسکوپ) و منبع نوری مناسب، حفره بینی را معاینه کنید. بیشترین محل خونریزی قدامی، ناحیه "کیسلباخ" (Kiesselbach's plexus) است. اگر رگ خونریزی‌دهنده مشخص بود، از سولفات نقره (Silver Nitrate) استفاده کنید. نکته مهم: از کاتری(Cautery) دو طرفه بینی خودداری کنید زیرا خطر سوراخ شدن تیغه میانی را افزایش می‌دهد. توجه: در صورت خونریزی شدید، کاتری مؤثر نیست و باید مستقیماً به سراغ گام سوم بروید. گام ۳: تامپون قدامی بینی (Nasal Packing) اگر خونریزی با کاتری کنترل نشد یا محل خونریزی مشخص نبود، تامپون قدامی بینی انجام دهید. روش استاندارد: نوار گاز وازلینه یا تامپون تجاری (مانند Merocel یا Rapid Rhino). برای تامپون‌های تجاری، قبل از قرار دادن حتماً به مدت ۳۰ ثانیه در آب استریل خیس کنید. از سرم نمکی یا ژل لوبریکانت استفاده نکنید. تامپون معمولاً به مدت ۴۸-۲۴ ساعت در بینی باقی می‌ماند. گام ۴: تامپون خلفی (در صورت نیاز) در صورت وجود خونریزی شدید که به داخل گلو تخلیه می‌شود و با تامپون قدامی کنترل نمی‌شود، باید تامپون خلفی (مانند کاتتر فولی ۱۰-۱۲ فرنچ یا بادکنک مخصوص خلفی) توسط پزشک متخصص گذاشته شود. گام ۵: اقدامات تکمیلی و ارجاع ترانکزامیک اسید موضعی (TA) به‌عنوان یک روش کمکی مؤثر شناخته می‌شود. شواهد نشان می‌دهد که TA موضعی می‌تواند نیاز به تامپون قدامی را کاهش دهد. نقاط قرمز مطلق که نیاز به بستری فوری دارند: علائم شوک و افت همودینامیک، خونریزی کنترل نشده با تامپون قدامی، سطح هوشیاری پایین، بیماران بدحال با بیماری قلبی شدید یا اختلالات انعقادی، نیاز به تزریق خون، و سابقه مصرف بالای داروهای ضد انعقاد. این بیماران باید توسط متخصص گوش و حلق و بینی و ترجیحاً در بخش مراقبت‌های ویژه یا داخلی بستری شوند. 🩺 ملاحظات بیماران با سابقه مصرف ضد انعقادها (آسپرین، وارفارین، کلوپیدوگرل، آپیکسابان، ریواروکسابان) توصیه می‌شود که سطح INR برای وارفارین و پلاکت بررسی شود. معمولاً نیازی به ترک دارو و ریورسال کامل ضد انعقاد نیست، مگر در موارد خونریزی شدید و تهدیدکننده. با پزشک معالج بیمار مشورت کنید. در بیماران با مصرف داپیگاتران و آپیکسابان، بررسی عملکرد کلیه نیز اهمیت دارد. · بیماران سالمند و کودکان · در سالمندان، مخاط بینی نازک‌تر و شکننده‌تر بوده و احتمال خونریزی خلفی و عوارض قلبی-عروقی بیشتر است. در سالمندان حتماً قلب، کلیه و عملکرد انعقادی را بررسی کنید. · در کودکان، علت اصلی معمولاً ترومای خفیف، خشکی هوا و دستکاری بینی (برداشتن با انگشت) است. میزان پاسخ به فشار و تنگ‌کننده‌ها بسیار بالاست. با دقت بیشتری از کاتری شیمیایی استفاده کنید. 💠 مراقبت پس از ترخیص و اقدامات پیشگیرانه مراقبت‌های پس از تامپون: پس از خارج کردن تامپون، به بیمار توصیه کنید تا ۲۴ ساعت از فعالیت شدید، بلند کردن اجسام سنگین، خم شدن ناگهانی، نوشیدن الکل و مواد غذایی خیلی داغ خودداری کند. پیشگیری از عود: مرطوب نگه داشن مخاط بینی با استفاده از سالین اسپری، ژل نرم‌کننده بینی (نئومایسین + باسیتراسین)، دستگاه بخور مرطوب در منزل (مخصوصاً در فصول سرد سال) و کنترل فشار خون. آموزش به بیمار: در منزل در زمان خونریزی خفیف دوباره، فشار مستقیم و اسپری تنگ‌کننده عروق استفاده کند و در صورت عدم کنترل طی ۳۰ دقیقه، به اورژانس مراجعه کند. @MEDJUU | مدپلاس

📌 کرم آزلائیک اسید (Azelaic Acid) #پوست آزلائیک اسید (که با نام تجاری آزلادرم نیز شناخته می‌شود) یک اسید دیکربوکسیلیک اشباع با ۹ اتم کربن است که به‌طور طبیعی توسط مخمر مالاسزیا (Malassezia) که روی پوست انسان زندگی می‌کند تولید می‌شود و همچنین در غلاتی مانند گندم، جو و چاودار یافت می‌گردد. 💊 اشکال دارویی موجود: · ژل ۱۵ درصد (Finacea®) · کرم ۲۰ درصد (Azelex®، Skinoren®، آزلادرم) · فوم و سرم (فرمولاسیون‌های جدیدتر) ⚙️ مکانیسم اثر (چندعملکردی): آزلائیک اسید یک مولکول پیچیده با فعالیت‌های متعدد زیست‌شناختی است که به‌طور همزمان از چند مسیر عمل می‌کند. بر اساس مقالات مروری معتبر (از جمله مقاله منتشر شده در Dove Medical Press در سال ۲۰۲۴)، این فعالیت‌ها شامل موارد زیر است: ضد باکتری (Antibacterial): مهار رشد باکتری‌های پروپیونی باکتریوم آکنه (Propionibacterium acnes) و استافیلوکوک اپیدرمیدیس (Staphylococcus epidermidis) ضد کراتینیزاسیون (Anti-keratinizing): مهار کراتینیزاسیون فولیکولی و جلوگیری از انسداد منافذ ضد ملانوژنز (Antimelanogenic): مهار آنزیم تیروزیناز (کلید تولید ملانین) و کاهش تولید رنگدانه آنتی‌اکسیدان (Antioxidant): خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد ضد التهاب (Anti-inflammatory): کاهش فرایندهای التهابی در پوست ✅ موارد مصرف (Evidence-based Indications): ۱. روزاسه (FDA-approved). ژل ۱۵ درصد آزلائیک اسید توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای درمان التهابات پاپول و پوسچول روزاسه خفیف تا متوسط تأیید شده است. ۲. آکنه ولگاریس (جوش صورت) غلظت‌های ۱۵ تا ۲۰ درصد آزلائیک اسید کاهش ضایعات التهابی و غیرالتهابی قابل مقایسه با رتینوئیدهای موضعی/آداپالن داشته است و در برخی مطالعات تحمل‌پذیری بهتری نشان داده است. ۳. ملاسما و هیپرپیگمانتاسیون (در موارد عدم تحمل هیدروکینون). کرم ۲۰ درصد آزلائیک اسید اثربخشی قابل مقایسه با هیدروکینون ۴ درصد داشته است، با پروفایل ایمنی مطلوب‌تر. ذکر این نکته ضروری است که هیدروکینون ۴ درصد از نظر پاکسازی رنگدانه به‌طور قابل توجهی مؤثرتر گزارش شده است و آزلائیک اسید معمولاً به‌عنوان گزینه خط دوم یا در بیمارانی که به هیدروکینون پاسخ نمی‌دهند یا به آن حساسیت دارند، توصیه می‌شود. ۴. هیپرپیگمانتاسیون پس از التهاب (PIH) خواص ضدالتهابی و آنتی‌ملانوژنیک آزلائیک اسید آن را برای درمان لک‌های پس از التهاب (Post-Inflammatory Hyperpigmentation) موثر می‌سازد. ⚠️ عوارض جانبی بالقوه: شایع (مولکول عموماً به‌خوبی تحمل می‌شود): تحریک موضعی خفیف و گذرا (گذرا) شامل سوزش، خارش، گزگز و قرمزی که معمولاً در هفته‌های اول مصرف رخ می‌دهد و با ادامه درمان کاهش می‌یابد. کمتر شایع: خشکی یا پوسته‌ریزی موضعی نادر: در موارد نادر، واکنش‌های حساسیتی (کهیر یا تورم) احتیاط ویژه در پوست‌های تیره: در بیماران با پوست تیره، ممکن است باعث هیپوپیگمانتاسیون (کاهش رنگدانه) شود. 🤰 مصرف در بارداری و شیردهی: طبق دستورالعمل‌های علمی معتبر، آزلائیک اسید موضعی به‌عنوان یک گزینه درمانی ایمن در بارداری در نظر گرفته می‌شود. میزان جذب سیستمیک آزلائیک اسید پس از مصرف موضعی ناچیز است (کمتر از ۴ درصد) و مواجهه جنین با دارو انتظار نمی‌رود. با این حال، مصرف در بارداری و شیردهی باید با تجویز و تحت نظر پزشک انجام شود و کرم نباید قبل از شیردهی روی پستان استفاده گردد. 📝 راهنمای مصرف صحیح: ۱. پوست را با یک شوینده ملایم و غیرقلیایی بشویید و با حوله نرم کاملاً خشک کنید. ۲. یک لایه نازک از کرم یا ژل را دو بار در روز (صبح و شب) روی نواحی درگیر بمالید. ۳. از تماس با چشم، لب و غشاهای مخاطی خودداری کنید. ۴. پس از مصرف دارو، دست‌های خود را بشویید. 🔔 ملاحظات و تعاملات دارویی: شروع اثرگذاری قابل توجه معمولاً پس از حدود ۴ هفته مصرف منظم مشاهده می‌شود. در صورت استفاده همزمان از سایر محصولات موضعی، بین مصرف آنها فاصله بیندازید. مصرف الکل، غذاهای تند، نوشیدنی‌های داغ (که باعث گرگرفتگی می‌شوند) باید در بیماران مبتلا به روزاسه محدود شود. @MEDJUU | مدپلاس

📌 راه‌های انتقال ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)؛ واقعیات علمی و باورهای نادرست ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) یکی از شایع‌ترین ویروس‌های قابل انتقال از راه تماس جنسی در جهان محسوب می‌شود. با توجه به شیوع بالای عفونت‌های بدون علامت، آگاهی از راه‌های واقعی انتقال و نیز رد باورهای نادرست نقشی اساسی در پیشگیری و کاهش اضطراب عمومی ایفا می‌کند. ✅ راه‌های اثبات‌شده انتقال HPV (بر اساس شواهد علمی) ۱. تماس مستقیم جنسی مهم‌ترین و شایع‌ترین راه انتقال، تماس جنسی شامل روابط واژینال، مقعدی و دهانی است. انتقال ویروس حتی در صورت عدم وجود زگیل قابل مشاهده و بدون وقوع انزال صورت می‌پذیرد. غشاهای مخاطی و پوست نواحی تناسلی، مقعد، دهان و حلق در معرض خطر هستند. ۲. تماس مستقیم پوست با پوست در ناحیه آلوده ویروس می‌تواند از طریق تماس مستقیم پوست سالم با پوست یا مخاط آلوده (حتی در غیاب زگیل بالینی) منتقل شود. این ویژگی به خصوص در مورد نواحی پوشیده نشده توسط کاندوم اهمیت دارد. ۳. انتقال عمودی (از مادر به نوزاد) در موارد نادر، مادر مبتلا به زگیل تناسلی فعال یا عفونت ویروسی در کانال زایمان، حین زایمان طبیعی ممکن است ویروس را به نوزاد منتقل کند که پیامد آن بروز پاپیلوماتوز حنجره‌ای یا تنفسی در شیرخوار خواهد بود. ۴. خودانتقالی (آتوینوکولاسیون) اگر فردی زگیل تناسلی را لمس کند و بلافاصله بدون شستشوی دست، ناحیه دیگری از بدن (مانند چشم، لب یا پوست آسیب‌دیده) را لمس نماید، در شرایط وجود خراش یا ریزترک، ویروس می‌تواند به آن ناحیه منتقل شود. ❌ باورهای نادرست درباره انتقال HPV (با استناد به شواهد) ۱. نشستن روی توالت فرنگی عمومی هیچ مدرک معتبری مبنی بر انتقال HPV از طریق نشستن بر روی سطوح توالت فرنگی وجود ندارد. این ویروس روی سطوح خشک و غیرجاندار به سرعت غیرفعال می‌شود. ۲. استفاده مشترک از حوله یا پوشاک زیر احتمال انتقال از این طریق بسیار ناچیز و از نظر آماری ناچیز است. انتقال عمده نیازمند تماس مستقیم پوست با پوست یا مخاط می‌باشد. ۳. بوسیدن (بدون تماس با زگیل فعال) بوسیدن معمولی و دست دادن، راه انتقال HPV محسوب نمی‌شوند. تنها در موارد بسیار نادر و با وجود زخم باز همراه با زگیل حنجره، انتقال تئوریک امکان‌پذیر است. ۴. استخر، جکوزی و سونا آب کلردار و حرارت بالا ویروس را غیرفعال می‌کنند. تاکنون هیچ مورد مستندی از انتقال HPV در محیط‌های آبی عمومی گزارش نشده است. ۵. خون و فرآورده‌های خونی ویروی HPV یک ویروس غیرخونی است و در جریان خون گردش نمی‌کند. بنابراین انتقال از طریق  تزریق خون، سرنگ آلوده یا وسایل پزشکی تهاجمی ثابت نشده است. ۶. راه هوایی (عطسه، سرفه، تنفس) ویروس پاپیلومای انسانی از طریق قطرات تنفسی یا هوا منتقل نمی‌شود و جزو عفونت‌های تنفسی طبقه‌بندی نمی‌گردد. @MEDJUU | مدپلاس

Tactical Combat Casualty Care (TCCC) Guidelines https://t.me/medjuu

۲. مرحله دوم (ثانویه): غربالگری دقیق‌تر و اولویت‌بندی تخلیه به سه گروه: - فوری (Urgent): ظرف ۲ ساعت باید به جراحی برسد. - با اولویت (Priority): ظرف ۴ تا ۶ ساعت. - روتین (Routine): ظرف ۲۴ ساعت. · گزارش وضعیت: از فرمت استاندارد ۹ خط MEDEVAC یا MIST (مکانیسم آسیب، جراحات، علائم حیاتی، درمان‌های انجام شده) استفاده کنید. 🧴 ۴. پیشگیری و کنترل عفونت در محیط جنگی · شستشوی زخم: با آب آشامیدنی و سپس بتادین یا کلرهگزیدین. · آنتی‌بیوتیک پروفیلاکسی (در TFC): · زخم‌های نافذ شکم: اریترومایسین + جنتامایسین. · زخم‌های اندام: موکسی فلوکساسین خوراکی یا سفازولین وریدی. · بهداشت دست: همراه داشتن ژل الکلی ضدعفونی. · حفاظت فردی (PPE): دستکش، ماسک، عینک حتی الامکان. 🔪 ۵. مهارت‌های جراحی و بیهوشی در شرایط سخت · جراحی کنترل آسیب (Damage Control Surgery – DCS): · فقط توقف خونریزی و کنترل آلودگی (عدم آناستوموز اولیه). · بسته شدن موقت شکم (با کیسه یا پانسمان وکیوم). · احیاء کنترل آسیب (Damage Control Resuscitation – DCR): · استفاده از نسبت ۱:۱:۱ (گلبول قرمز : پلاسما : پلاکت). · بیهوشی ناحیه‌ای: بلوک عصبی با لیدوکائین بدون اپی نفرین. · مدیریت درد (با حفظ هوشیاری): · کتامین ۰/۵ میلی‌گرم بر کیلوگرم وریدی یا عضلانی (کمترین تاثیر بر تنفس). · فنتانیل یا مورفین اگر افت فشار خون نداشته باشد. · مراقبت طولانی‌مدت میدانی (PFC): · برای مناطقی که تخلیه بیش از ۲ ساعت طول می‌کشد. · شامل مانیتورینگ مداوم، کنترل درد، تغذیه انترال، پیشگیری از زخم بستر. 🍎 ۶. بهداشت، تغذیه و دارو درمانی در بحران · تغذیه مصدوم: در صورت امکان خوراکی (نان، بیسکویت انرژی‌زا). اگر هوشیاری کامل ندارد یا شکم آسیب دیده، تغذیه وریدی یا لوله بینی-معده ای. · داروهای ضروری موجود در کیت TCCC: · تورنیکه CAT، پانسمان هموستاتیک، سوزن دکامپرسیون، لوله هوایی. · TXA، کتامین، اپی نفرین (برای آنافیلاکسی)، آنتی‌بیوتیک خوراکی و وریدی. · مدیریت بیماری‌های مزمن: اگر مصدوم دیابت یا فشار خون دارد، داروهایش را از روی برچسب شناسایی (Dog Tag) تجویز کنید. 🚁 ۷. هماهنگی تخلیه پزشکی (MEDEVAC) · ۹ خط درخواست تخلیه: ۱. مختصات محل ۲. فرکانس رادیویی ۳. تعداد مصدومین (با اولویت‌بندی) ۴. تجهیزات ویژه (مثلاً آتل کشش) ۵. ملیت و وضعیت (نظامی/غیرنظامی) ۶. امنیت محل (وجود تهدید فعال) ۷. روش علامت‌گذاری (دود، لیزر) ۸. شماره بیماران با بیشترین اولویت ۹. وضعیت میدان فرود (موانع، شیب) · آماده‌سازی مصدوم برای تخلیه: · راه هوایی ثابت، تورنیکه بازبینی، پانسمان خشک و تمیز. · بستن ایمن به برانکارد (جهت جلوگیری از حرکت اضافی). 🧠 ۸. آمادگی روانی و حفاظت فردی · مدیریت استرس خود و تیم: تکنیک تنفس ۴-۴-۴ (دم ۴ ثانیه، حبس ۴، بازدم ۴). · شناخت علائم PTSD اولیه: بی‌خوابی، فلش بک، تحریک پذیری – مراجعه به روانپزشک میدانی. · پنهان‌کاری و جابجایی در میدان نبرد: حرکت خزیده، استفاده از پوشش، خاموشی چراغ قوه. · تجهیزات حفاظت فردی: کلاه نظامی، جلیقه ضدگلوله (اجباری حتی برای پزشک). 🩹 ۹. مهارت‌های پایه پزشکی میدان نبرد · آتل بندی: هر شکستگی اندام را با آتل قابل انعطاف (SAM Splint) یا چوب موقت بی‌حرکت کنید. · انتقال مصدوم از منطقه تهدید: کشیدن از روی پارچه، زیر بغل یا با استفاده از بند کمر. · CPR در میدان نبرد: فقط برای مصدومان هیپوترمیک یا غرق شده؛ در ترومای پرفوراسیون قلبی انجام نمی‌شود. · سرم تراپی: خط وریدی با کاتتر ۱۸G در بازو (اگر افت فشار شدید، درون استخوان IO). 🕒 ۱۰. مقیاس‌های زمانی حیاتی در TCCC · ۱۰ دقیقه پلاتین: اقدامات نجات‌بخش اولیه باید در ۱۰ دقیقه نخست پس از آسیب انجام شود (تورنیکه، دکامپرسیون، TXA). · ۱ ساعت طلایی: حداکثر زمان مجاز تا رسیدن به اتاق عمل یا جراحی کنترل آسیب. https://t.me/medjuu

خلاصه دستورالعمل TCCC (مراقبت‌های تاکتیکی مصدومین جنگی) – 2025 🩺 TCCC مخفف چیست؟ «مراقبت تاکتیکی از مصدومین جنگی» یک استاندارد علمی و عملیاتی است که توسط کمیته تخصصی CoTCCC (وابسته به وزارت دفاع آمریکا) تدوین و به‌روز می‌شود. این دستورالعمل بر پایه شواهد میدانی طراحی شده و هدف آن افزایش بقای نیروها در میدان نبرد با ارائه مؤثرترین اقدامات پزشکی در شرایط تهدید است. 🧭 ۱. مراحل سه‌گانه مراقبت در میدان نبرد (Phases of Care) مراقبت از مصدوم بر اساس میزان تهدید و دسترسی به تجهیزات به سه فاز تقسیم می‌شود: 🔹 فاز اول: مراقبت زیر آتش (Care Under Fire – CUF) · تنها اقدامی که انجام می‌شود: کنترل خونریزی شدید با بستن تورنیکه (در صورت امکان و بدون به خطر انداختن جان امدادگر). · مصدوم را به سمت پناهگاه بکشید (حتی اگر خودش نتواند حرکت کند). · هیچ اقدام دیگری (راه هوایی، تنفس، تزریق) در این فاز انجام نمی‌شود. 🔹 فاز دوم: مراقبت میدانی تاکتیکی (Tactical Field Care – TFC) · پس از رسیدن به محیطی نسبتاً امن و بدون تهدید مستقیم. · ارزیابی و درمان بر اساس اولویت‌بندی حیاتی (MARCH). · امکان استفاده از تجهیزات پایه، داروها و مانیتورینگ محدود. 🔹 فاز سوم: مراقبت حین تخلیه (Tactical Evacuation Care – TACEVAC) · مصدوم توسط آمبولانس، بالگرد یا هر وسیله تخلیه منتقل می‌شود. · تیم پزشکی می‌تواند اقدامات پیشرفته‌تری مانند لوله‌گذاری، تزریق خون یا بیهوشی را انجام دهد. · هدف: حفظ ثبات مصدوم تا رسیدن به بیمارستان صحرایی یا جراحی. 🩸 ۲. الگوریتم MARCH – ارزیابی و اقدامات نجات‌بخش این الگوریتم ترتیب اولویت‌بندی مشکلات تهدیدکننده حیات است: M = Massive Hemorrhage (خونریزی شدید) · تشخیص: خونریزی قابل مشاهده و فوران‌کننده از اندام، کشاله ران، گردن یا زیربغل. · اقدام: · بستن تورنیکه روی اندام (بالای زخم، محکم تا قطع نبض). · برای نواحی غیرقابل تورنیکه (شکم، لگن، گردن): استفاده از پانسمان هموستاتیک (زخم پک) و فشار مستقیم. · نکته: تا زمانی که تورنیکه بسته نشده، سراغ مرحله بعد نروید. A = Airway (راه هوایی) · بررسی: مصدوم قادر به صحبت کردن است؟ خروپف یا صدا دارد؟ · اقدام اولیه: مانور جا به جایی فک (Jaw Thrust) – اگر مشکوک به آسیب ستون فقرات هستید. · اقدام ثانویه: قرار دادن لوله هوایی دهانی-حلقی (OPA) یا بینی-حلقی (NPA). · اقدام اورژانس کریکوتیروئیدوتومی: در صورت انسداد کامل راه هوایی و عدم موفقیت روش‌های ساده (با سوزن 14G یا کیت مخصوص). R = Respiration (تنفس) · بررسی: تقارن قفسه سینه، صداهای تنفسی، وجود زخم نافذ قفسه سینه. · مشکلات شایع: · پنوموتوراکس تنشی (Tension Pneumothorax): کاهش صداهای تنفسی، اتساع ورید گردن، افت فشار خون. · درمان: سوزن دکامپرسیون (داخل فضا دوم یا چهارم بین دنده‌ای، خط میانی ترقوه). · هموتوراکس: تخلیه با لوله قفسه سینه در TACEVAC. · پانسمان انسدادی برای زخم‌های نافذ قفسه سینه (سه طرف چسبانده شود تا دریچه یک‌طرفه ایجاد کند). C = Circulation (گردش خون) · بررسی: نبض (رادیال، کاروتید)، رنگ پوست (کبودی؟)، سطح هوشیاری، زمان پر شدن مویرگ (بیشتر از ۲ ثانیه نشانه شوک). · مدیریت شوک هموراژیک: · تزریق خون کامل یا فرآورده خونی در اولویت (اگر موجود باشد). · در غیر این صورت: مایع درمانی محدود با نرمال سالین یا لاکتات رینگر (فقط تا رسیدن به نبض رادیال قابل لمس). · داروهای حمایت کننده: ترانکسامیک اسید (TXA) در سه ساعت اول پس از آسیب (۱ گرم در ۱۰۰ میلی‌لیتر سرم، طی ۱۰ دقیقه). H = Hypothermia / Head Injury (هیپوترمی و آسیب سر) · پیشگیری از هیپوترمی: مصدوم را خشک کنید، از پتوهای فضایی یا کیسه خواب استفاده کنید، سرم گرم بزنید. · آسیب سر: ارزیابی با مقیاس Glasgow Coma Scale (GCS). اگر GCS کمتر از ۱۴، تخلیه فوری ضروری است. · از هیپرونتیلاسیون خودداری کنید مگر در موارد فتق مغزی. 📋 ۳. مدیریت تلفات جمعی (MASCAL) · تریاز دو مرحله‌ای (بروزرسانی ۲۰۲۴): ۱. مرحله اول: مصدومین فقط به دو دسته «اورژانس» (نیازمند اقدام فوری) و «غیر اورژانس» تقسیم می‌شوند. https://t.me/medjuu

رویکرد نظام‌مند به "خارش (Pruritus)" بر اساس آخرین آپ‌تودیت ۲۰۲۳ قسمت ۲ د) درمان‌های سیستمیک دارویی (برای موارد مقاوم یا خارش سیستمیک): انتخاب بر اساس اتیولوژی و پروفایل بیمار. • داروهای خط اول خوراکی (اغلب برای اثر آنتی‌هیستامینی/آرام‌بخشی): هیدروکسی‌زین، دوکسپین (دوز پایین شبانه). بهترین تاثیر در کهیر یا خارش شبانه مختل‌کننده خواب. شواهد برای خارش غیرهیستامینرژیک (مثلاً CKD، کلستاز) ضعیف است. • داروهای خط دوم و هدفمند: • برای CKD-aP: گاباپنتین یا پرگابالین (خط اول سیستمیک). دیفلیکفالین (آگونیست رسپتور کاپا-اپیوئید) نیز تایید FDA دارد. • برای خارش کلستاتیک: کلستیرامین (خط اول)، ریفامپین، نالتروکسان (آنتاگونیست مو-اپیوئید)، سرترالین. • برای خارش مقاوم/عمومی: مدولاتورهای نوروپاتیک (گاباپنتین، پرگابالین) به طور فزاینده‌ای خط اول برای انواع غیرهیستامینرژیک هستند. • SSRIها: پاروکستین، سرترالین، فلووکسامین در انواع سیستمیک و سایکوژنیک موثرند. • آنتاگونیست‌های مو-اپیوئید (نالتروکسان) و آگونیست‌های کاپا-اپیوئید (بوتورفانول). • بیولوژیک‌ها: دوپیلومب برای خارش درماتیت آتوپیک بسیار موثر است. نیمولیزومب (هدف‌گیری IL-31) در حال توسعه. • فتوتراپی (NB-UVB, PUVA): موثر برای خارش اورمیک، درماتیت آتوپیک و سایر علل التهابی. 👥 مرحله ۶: ملاحظات خاص و ارجاع • خارش مزمن با علت نامشخص: ارزیابی مجدد دوره‌ای (هر ۶-۱۲ ماه) برای بیماری زمینه‌ای که ممکن است بعداً تظاهر کند. • ارجاع به درماتولوژی: برای تشخیص راش نامشخص، بیوپسی پوست یا مدیریت خارش پیچیده درماتولوژیک. • ارجاع به کلینیک تخصصی: کلینیک چندتخصصی "خارش" برای موارد پیچیده ایده‌آل است. • پشتیبانی روانشناختی: ضروری است. درمان شناختی-رفتاری (CBT) و آموزش بازگشت عادت (Habit Reversal) می‌توانند موثر باشند. نکته کلیدی آپ‌تودیت: رویکرد، مختص هر بیمار است. مراقبت عمومی پوست جهان‌شول است، اما درمان دارویی باید بر اساس مسیر نوروفیزیولوژیک مشکوک (هیستامینرژیک در مقابل غیرهیستامینرژیک) و اتیولوژی زمینه‌ای تنظیم شود. @MEDJUU

رویکرد نظام‌مند به "خارش (Pruritus)" بر اساس آخرین آپ‌تودیت ۲۰۲ قسمت۱ 🔍 مرحله ۱: ارزیابی اولیه و شرح حال دقیق هدف: توصیف کیفیت خارش و یافتن سرنخ‌های اتیولوژیک. • زمان‌بندی و الگو: شبانه (مثلاً گال، کلستاز)، اپیزودیک، ثابت، فصلی. • کیفیت و محل: عمومی (Generalized) در مقابل موضعی (Localized). لوکالیزاسیون خاص می‌تواند راهگشا باشد (مثلاً پوست سر در درماتیت هرپتی‌فرمیس، ناحیه آنوژنیتال در لیکن اسکلروزوس، فضاهای بین انگشتی در گال). • علائم همراه: ضایعات پوستی اولیه یا ثانویه به خارش، علائم سیستمیک (خستگی، کاهش وزن، تب)، خشکی پوست (Xerosis). • سابقه پزشکی: دیاتز آتوپیک، بیماری کلیوی (CKD)، بیماری کبدی (PBC، هپاتیت C)، بیماری‌های خونی (نئوپلاسم‌های میلوپرولیفراتیو، لنفوم)، بیماری‌های اندوکرین (تیروئید، دیابت)، اختلالات روان‌پزشکی، HIV. • بررسی داروها: مقصران شایع: اپیوئیدها، بازدارنده‌های ACE، دیورتیک‌ها، استاتین‌ها، آلوپورینول، هیدروکسی‌اتیل‌استارچ. • سابقه اجتماعی/مواجهه: مسافرت، حیوانات خانگی، مواجهه‌های شغلی. 🔬 مرحله ۲: معاینه فیزیکی کامل • معاینه کامل پوست: جستجوی ضایعات اولیه (پاپول، وزیکول، بول) و ضایعات ثانویه (اکسکوریاسیون، لیکنفیکاسیون، ندول‌های پریوریگو). • نکته کلیدی: وجود یا عدم وجود ضایعه اولیه پوستی، مسیر تشخیص را تعیین می‌کند: • خارش به‌همراه ضایعات اولیه پوستی: بیشتر مطرح‌کننده یک اختلال درماتولوژیک اولیه (اگزما، پسوریازیس، گال، کهیر) است. • خارش بدون ضایعات اولیه پوستی (Pruritus sine materia): بیشتر مطرح‌کننده یک علت سیستمیک، نوروپاتیک یا سایکوژنیک است. در این حالت به دنبال نشانه‌های بیماری سیستمیک (زردی، لنفادنوپاتی، ارگانومگالی) بگردید. 📋 مرحله ۳: طبقه‌بندی و تشخیص افتراقی دسته‌بندی بر اساس منشا احتمالی با استفاده از یادآورهایی مانند "I-SMART": • Inflammatory/ Infectious (درماتولوژیک): اگزما، پسوریازیس، کهیر، راش‌های دارویی، گال. • Systemic (سیستمیک): • کلیوی: خارش وابسته به بیماری مزمن کلیوی (CKD-aP). • کبدی/کلستاتیک: سیروز صفراوی اولیه (PBC)، انسداد مجاری صفراوی. • هماتولوژیک: پلی‌سیتمی ورا (خارش آکواژنیک)، کمبود آهن، لنفوم. • اندوکرین: بیماری تیروئید، دیابت. • بدخیمی: تومورهای جامد (پارانئوپلاستیک). • Medications (داروها). • Allergic/ Atopic (آلرژیک/آتوپیک). • Rheumatologic/ Related to pregnancy (روماتولوژیک/خارش بارداری مثل PUPPP, ICP). • Thermal (دما-محور مثل آکواژنیک). • Neuropathic (نوروپاتیک): نورالژی پاراستتیکا، خارش براکیورادیال، نورالژی پُست هرپتیک. • Psychogenic (سایکوژنیک): هذیان انگل‌زدگی، اختلال علائم جسمانی. 🧪 مرحله ۴: بررسی تشخیصی هدفمند • خارش عمومی بدون راش اولیه: • آزمایشات پایه: CBC با Diff، LFTs (به ویژه Alk Phos, GGT برای کلستاز)، TSH، Cr/BUN، قند خون ناشتا، مطالعات آهن. • آزمایشات هدفمند در صورت شک بالینی: سرولوژی هپاتیت، ANA/AMA، IgE توتال، SPEP/UPEP، رادیوگرافی قفسه سینه، غربالگری سرطان. • خارش موضعی بدون راش اولیه: علل نوروپاتیک را در نظر بگیرید. ارزیابی ممکن است شامل تصویربرداری ستون فقرات یا مشاوره نورولوژی باشد. • خارش همراه با راش: بررسی بر اساس مورفولوژی ضایعه (مثلاً KOH برای قارچ، خراش پوست برای گال، بیوپسی پوست). 💊 مرحله ۵: اصول کلی مدیریت الف) درمان علت زمینه‌ای (در صورت شناسایی). ب) مراقبت عمومی پوست و اقدامات غیردارویی (خط اول برای همه بیماران): • مرطوب‌کننده‌ها (Emollients): استفاده مکرر از کرم/پمادهای فاقد عطر. • استحمام: کوتاه و با آب ولرم. استفاده از پاک‌کننده‌های ملایم. خشک کردن با حوله به روش "Tap" و بلافاصله استفاده از مرطوب‌کننده. • خنک‌سازی: کمپرس خنک، پوشیدن لباس‌های سبک، محیط خنک. • پرهیز از محرک‌ها: محرک‌های مکانیکی (پشم، مواد شوینده قوی)، گرمای زیاد، استرس. ج) درمان‌های موضعی: • کورتیکواستروئیدهای موضعی با قدرت متوسط تا بالا: خط اول برای خارش ناشی از درماتوزهای التهابی. • برای خارش نوروپاتیک موضعی: کرم کاپسایسین. • برای خارش عمومی بدون راش: منتول (۱-۳٪)، کامفور، پراموکسین (بی‌حسی موضعی). • بازدارنده‌های کلسینورین: تاکرولیموس، پیمکرولیموس برای مناطق حساس یا درماتیت آتوپیک. @MEDJUU

درمان skin tag برداشت با قیچی (سنیپ اگزیژن): زائده بلند شده و پایهٔ آن با قیچی استریل چشم‌پزشکی چیده می‌شود. این روش اغلب برای زائده‌های بزرگتر ترجیح داده می‌شود و سریع و با خونریزی کم است. @MEDJUU

🔰Skin Tags ۱. تظاهرات بالینی زائده‌های پوستی، رشدهای خوش‌خیم، نرم و شایعی روی پوست هستند که دارای پایهٔ باریکی (دماغه) می‌باشند. ظاهر: معمولاً به صورت برجستگی‌های کوچک، نرم، به رنگ پوست یا تیره تر دیده می‌شوند که توسط یک پایهٔ باریک از سطح پوست آویزان هستند. محل‌های شایع: بیشتر در چین‌های پوست (مناطقی که پوست روی خودش تا می‌خورد) مانند گردن، زیر بغل و کشاله ران ایجاد می‌شوند. همچنین می‌توانند روی پلک‌ها و زیر پستان‌ها نیز ظاهر شوند. علائم: معمولاً بدون علامت هستند، اما در صورت آسیب دیدن (مثلاً توسط لباس، جواهرات یا خلال اصلاح) می‌توانند دردناک، حساس شوند یا خونریزی کنند. ۲. اپیدمیولوژی و عوامل خطر شیوع: بسیار شایع هستند و تقریباً ۵۰٪ از جمعیت بزرگسال را تحت تأثیر قرار می‌دهند. زمان بروز: با افزایش سن و رسیدن به میانسالی، شیوع بیشتری پیدا می‌کنند. عوامل خطر: * چاقی و مقاومت به انسولین: ارتباط قوی دارند؛ زائده‌های پوستی در افرادی که اضافه وزن دارند یا چاق هستند شایع‌ترند و به عنوان یک نشانهٔ پوستی جزئی برای مقاومت به انسولین در نظر گرفته می‌شوند. استعداد ژنتیکی: سابقه خانوادگی داشتن زائده پوستی شایع است. بارداری: تغییرات هورمونی می‌تواند باعث ایجاد آن‌ها شود. ویروس پاپیلومای انسانی (HPV): برخی مطالعات نقش احتمالی HPV در ایجاد آن‌ها را پیشنهاد کرده‌اند، اما این موضوع به طور قطعی اثبات نشده است. ۳. تشخیص تشخیص تقریباً همیشه بر اساس ظاهر کلاسیک آن‌ها به صورت بالینی انجام می‌شود. تشخیص افتراقی: پزشک آن‌ها را از ضایعات دیگر متمایز می‌کند، مانند: کراتوز سبورئیک: ظاهری "چسبیده"تر و مومی‌شکل دارند و پایه دار نیستند. خال‌ها: به ویژه اگر پایه دار باشند. زگیل‌ها: سطحی زبر و شبیه گل کلم دارند. نوروفیبروم‌ها: نرم هستند، اما اغلب با فشار دادن در پوست فرو می‌روند (علامت "دکمه‌ای"). ضایعات بدخیم (مانند ملانوما، کارسینوم سلول بازال): به ندرت، یک ضایعه بدخیم می‌تواند شبیه زائده پوستی باشد. هر ضایعه‌ای که از نظر رنگ غیرمعمول باشد، به سرعت در حال رشد باشد، خود به خود خونریزی کند یا زخمی شود، باید با دقت بررسی شود. بیوپسی (نمونه‌برداری): به طور معمول انجام نمی‌شود. فقط برای ضایعاتی با ویژگی‌های غیرمعمول که تشخیص قطعی نیست، در نظر گرفته می‌شود. ۴. مدیریت و درمان درمان کاملاً انتخابی است و از نظر پزشکی ضروری نیست، مگر اینکه زائده پوستی باعث ایجاد علائم شود. تصمیم برای درمان بر اساس درخواست بیمار برای برداشتن cosmetic (زیبایی) یا رهایی از تحریک مکرر است. تکنیک‌های رایج برداشت (که معمولاً در مطب انجام می‌شوند): 1. برداشت با قیچی (سنیپ اگزیژن): زائده بلند شده و پایهٔ آن با قیچی استریل چشم‌پزشکی چیده می‌شود. این روش اغلب برای زائده‌های بزرگتر ترجیح داده می‌شود و سریع و با خونریزی کم است. 2. کرایوتراپی: منجمد کردن زائده با نیتروژن مایع. این روش برای زائده‌های بسیار کوچک مؤثر است اما ممکن است به جلسات متعدد نیاز داشته باشد و می‌تواند باعث کم‌رنگ‌شدگی پوست در افراد با پوست تیره شود. 3. الکتروسرجری/الکترودسیکیشن: استفاده از جریان الکتریکی با فرکانس بالا برای سوزاندن و از بین بردن بافت. این روش برای زائده‌های کوچک مناسب است و هموستاز (کنترل خونریزی) خوبی ایجاد می‌کند. 4. تراشیدن (شیو اگزیژن): برداشتن زائده در سطح پوست با تیغ جراحی. ملاحظات: * بی‌حسی: اغلب از بی‌حسی موضعی (مانند لیدوکائین) برای برداشت با قیچی یا تراشیدن استفاده می‌شود تا عمل بدون درد انجام شود. کیت‌های برداشت در خانه: منابع بالینی مانند آپتودیت عموماً خوددرمانی را منع می‌کنند به دلیل خطر خونریزی، عفونت، برداشت نادرست و احتمال اشتباه در تشخیص یک ضایعه جدی‌تر. ۵. پیش‌آگهی و عود * زائده‌های پوستی خوش‌خیم هستند و پتانسیل تبدیل شدن به بدخیمی را ندارند. * برداشتن آن‌ها معمولاً برای همان زائدهٔ خاص علاج‌بخش است. * با این حال، از آنجا که استعداد تشکیل زائده‌های پوستی در فرد باقی می‌ماند، احتمال ایجاد ضایعات جدید در آینده در مکان‌های دیگر وجود دارد. @MEDJUU