علم زمین شناسی و معدن کاری

زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷.۴ دوشنبه ۱۹ مرداد بخش‌هایی از غرب کلمبیا را لرزاند. ویدیو لحظه فروریختن یک ساختمان چهارطبقه در شهر پریرا و فرار مردم را نشان می‌دهد. مقام‌های کلمبیا اعلام کردند دست‌کم ۱۳۲ نفر کشته و ۵۷۰ نفر زخمی شده‌اند. دولت وضعیت فاجعه ملی اعلام کرده و نیروهای ارتش را به مناطق آسیب‌دیده اعزام کرده است.

وقتی میگیم ایران قدیمی‌ترین کشور جهانه😍🌱 ✅

🔴 موشک چین در هوا منفجر شد 🔹️جدیدترین موشک چین کمتر از ۹۰ ثانیه پس از پرتاب منفجر شد. آژانس فضایی چین هنوز بیانیه‌ای در مورد این حادثه منتشر نکرده است. ✅

فیلمی عجیب از زلزله کلمبیا😟 ✅

🔴 امشب پدیده «ماه کامل توت‌فرنگی» در بسیاری از نقاط جهان قابل مشاهده خواهد بود. 🔻این پدیده هر 18 سال به اوج خودش می‌رسد و ماه حالت خونی و درخشان‌تری پیدا می‌کند. 🔻با وجود نام آن، «ماه توت‌فرنگی» صورتی یا شبیه توت‌فرنگی نیست. این نام را بومیان آمریکای شمالی به دلیل هم‌زمانی این ماه کامل با فصل برداشت توت‌فرنگی‌های وحشی انتخاب کرده‌اند.

سنگ‌ها قبل و بعد از تراش

https://t.me/bahrammoshirigram

بهرام مشیری در سن شانزده سالگی(گلپایگان- ایران)

اطلاعیه با درود بر هم‌وطنان گرامی، با اندوهی ژرف و دلی آکنده از غم، درگذشت استاد بهرام مشیری – نویسنده، روشنفکر، تاریخ‌شناس، منتقد دین و استبداد، آزادی‌خواه، برنامه‌ساز سرزمین جاوید، و از پیشگامان اندیشه‌ی آزادی، را به آگاهی عموم می‌رسانیم. استاد مشیری، ساعت ۹ و ۴۴ دقیقه شب یک‌شنبه ۹ نوامبر ۲۰۲۵ به وقت کالیفرنیا (برابر با ساعت ۹ و ۱۴ دقیقه صبح دوشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۴ به وقت تهران) در بیمارستان هوگ ارواین در ایالت کالیفرنیا (Hoag Hospital Irvine)، بر اثر خونریزی مغزی، چشم از جهان فروبست. خانواده، دوستان و همکاران ایشان، ضمن ابراز هم‌دردی با جمع کثیری از دوستداران و پیرو اندیشه‌های وی در سراسر جهان، این ضایعه بزرگ را به ملت فرهیخته ایران تسلیت می‌گویند. نام و یاد استاد بهرام مشیری، این اندیشمند آزاده و فرزند راستین ایران‌زمین، در تاریخ فرهنگ و آزادی‌خواهی ایران جاودان خواهد ماند. جاوید ایران‌زمین زنده‌باد آزادی دفتر سرزمین جاوید

بدن یک انسان هنوز به اندازه شامپانزه‌ها مو دارد؛ حتی شما. تفاوت در تعداد فولیکول‌ها نیست، بلکه در نوع مو است: بیشتر موهای ما از نوع ولوس‌اند، یعنی نازک، کوتاه و بی‌رنگ، و به همین دلیل دیده نمی‌شوند. در طول تکامل، وقتی انسان از جنگل به دشت‌های گرم آفریقا رفت، نیاز به خنک‌سازی از راه تعریق باعث شد موهای ضخیم بدن از بین بروند، اما ریشه‌هایشان باقی ماندند. پس ما نه بی‌مو، بلکه پرموی خاموش هستیم؛ با میلیون‌ها موی ریز که هنوز یادگار نیاکان پشمالوی ما هستند. 🚀 @ofoghroydad

چرا حیوانات باد معده تولید می‌کنند و کدامیک بدبوترین است؟ برای اکثر انسان‌ها، گوزیدن یا یک تسکین خوشایند است، یا یک لحظه شرم‌آور، یا فرصتی برای شوخی‌ اما در عمق دستگاه گوارش سایر حیوانات، گازها می‌توانند به‌عنوان ابزارهایی برای ترساندن، اقدامات دفاعی یا سلاح‌هایی برای قتل باشند. ™️کاری از گروه تکامل 🎙دوبله فارسی 🚀 @ofoghroydad 🎥 چرا انسان از بوی چس خودش خوشش می‌آید؟ 🎥 دانش گوزیدن #گوز #آخوند

آتشفشان تفتان در جنوب شرقی ایران، نزدیک مرز پاکستان، پس از حدود ۷۱۰ هزار سال سکون، نشانه‌هایی از فعالیت دوباره نشان داده است.

آیا مغز جدا شده می‌تواند آگاه باشد؟ یک نو پژوهش نشان می‌دهد که فعالیت‌های مغزی شبیه به خواب عمیق (موج‌های کند) می‌تواند سال‌ها در نیمکره‌های مغزی که به صورت جراحی جدا شده‌اند، در بیماران صرعی بیدار ادامه داشته باشد. با استفاده از ثبت‌های EEG، پژوهشگران دریافتند که قشر مغز جدا شده الگوهایی شبیه به خواب عمیق، بیهوشی یا حالت نباتی از خود نشان می‌دهد ـ که نشان می‌دهد آگاهی کم یا اصلا وجود ندارد. این موج‌ها که سال‌ها بعد از جراحی مشاهده شدند، سوالات بنیادی درباره‌ی امکان ادامه‌ی فعالیت عملکردی یا آگاهانه در چنین بافت‌های عصبی ایجاد می‌کنند. یافته‌ها هم نشان‌دهنده‌ی پایداری فعالیت‌های قشری و هم چالش فلسفی تعریف آگاهی در سیستم‌های مغزی جدا شده هستند. موج‌های کند پایدار: ثبت‌های EEG نشان دادند که الگوهای شبیه خواب عمیق سال‌ها بعد از جراحی در نیمکره‌های جدا شده باقی می‌مانند. آگاهی کاهش یافته: این الگوها شبیه فعالیت مغزی در خواب عمیق یا بیهوشی هستند و نشان می‌دهند که آگاهی محدود یا غایب است. پیامدهای فلسفی: نتایج دوباره بحث را درباره‌ی این که آیا بافت مغزی جدا شده می‌تواند هر شکل از آگاهی ذهنی را حفظ کند، مطرح می‌کنند. پژوهشی که در ۱۶ اکتبر در مجله‌ی رایگان PLOS Biology منتشر شد و توسط مارچلو ماسیمینی از دانشگاه میلان و همکارانش انجام شده، نشان داد که الگوهای موج کند شبیه خواب سال‌ها در بافت عصبی جدا شده در بیماران صرعی بیدار باقی می‌ماند. وجود این موج‌های کند در نیمکره جدا شده باعث کاهش آگاهی می‌شود، اما هنوز مشخص نیست که آیا این موج‌ها نقش عملکردی یا انعطاف‌پذیری عصبی (plasticity) دارند یا خیر. همیسفروتومی یک جراحی است که برای درمان صرع شدید در کودکان انجام می‌شود. هدف این جراحی این است که بافت عصبی بیمار را حداکثر جدا کنند، گاهی کل یک نیمکره را، تا از انتشار تشنج‌ها جلوگیری شود. قشر جدا شده ـ لایه‌ی بیرونی بافت عصبی مغزـ برداشته نمی‌شود و خون‌رسانی آن حفظ می‌شود. چون این بخش از مسیرهای حسی و حرکتی جدا شده است، نمی‌توان رفتار آن را بررسی کرد و هنوز سوال باقی است که آیا این بخش می‌تواند حالت‌های درونی‌ای داشته باشد که با نوعی آگاهی مطابقت داشته باشد یا نه. به‌طور کلی، الگوهای فعالیتی که بخش‌های بزرگ قشر مغز جدا شده در انسان‌های بیدار می‌توانند حفظ کنند، هنوز به‌خوبی درک نشده است. برای پاسخ به این سوالات، ماسیمینی و همکارانش از الکتروانسفالوگرافی (EEG) استفاده کردند تا فعالیت قشر مغز جدا شده را در حالت بیداری، هم قبل و هم تا سه سال بعد از جراحی در ۱۰ کودک بررسی کنند، و تمرکز خود را روی فعالیت پس‌زمینه غیرصرعی قرار دادند. بعد از جراحی، موج‌های کند برجسته‌ای در قشر جدا شده ظاهر شدند. این یافته تازه نشان می‌دهد که این الگو می‌تواند ماه‌ها و سال‌ها پس از قطع کامل قشر مغز باقی بماند. ادامه‌ی موج‌های کند این سوال را ایجاد می‌کند که آیا آن‌ها نقش عملکردی دارند یا صرفا بازگشت به حالت پیش‌فرض فعالیت قشر مغز هستند. کاهش سرعت گسترده در EEG شبیه الگوهایی است که در شرایطی مانند خواب عمیق بدون حرکت سریع چشم (NREM)، بیهوشی عمومی و حالت نباتی مشاهده می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهند که احتمال تجربه‌های شبیه رویا در قشر جدا شده کم یا غیرممکن است. به‌طور کلی، شواهد EEG با وضعیتی مطابقت دارند که در آن آگاهی غایب یا بسیار محدود است. به گفته‌ی نویسندگان، هرگونه نتیجه‌گیری درباره حضور یا نبود آگاهی، تنها بر اساس ویژگی‌های فیزیکی مغز مانند موج‌های کند برجسته EEG باید با احتیاط انجام شود، به‌ویژه در ساختارهای عصبی که از نظر رفتاری قابل دسترسی نیستند. کاهش سرعتی که در سطح پوست سر مشاهده می‌شود، باید با ثبت‌های داخل جمجمه‌ای بیشتر بررسی شود، مخصوصاً در مواردی که نتایج بالینی نیاز به مانیتورینگ تهاجمی بعد از عمل دارند. ➡️ 🚀 مرتبط:

معرفی نسل‌ها : ۱. نسل خاموش (Silent Generation) تقریبا متولدین ۱۹۲۸ تا ۱۹۴۵. دوران کودکی‌شان هم‌زمان با رکود بزرگ و جنگ جهانی دوم بود. ۲. نسل بیبی بومر (Baby Boomers) تقریبا متولدین ۱۹۴۶ تا ۱۹۶۴. دوران رشد اقتصادی پس از جنگ، شکل‌گیری فرهنگ مصرف‌گرایی، و جنبش‌های مدنی دهه ۶۰ میلادی. ۳. نسل ایکس (Generation X) تقریباً متولدین ۱۹۶۵ تا ۱۹۸۰. دوران بلوغشان با فروپاشی شوروی، گسترش رسانه‌ها، و آغاز اینترنت همراه بود. ۴. نسل وای یا هزاره‌ای (Generation Y / Millennials) تقریبا متولدین ۱۹۸۱ تا ۱۹۹۶. نخستین نسلی که با فناوری دیجیتال بزرگ شد و بحران اقتصادی ۲۰۰۸ را تجربه کرد. ۵. نسل زد (Generation Z) تقریبا متولدین ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۲. نسل شبکه‌های اجتماعی، گوشی هوشمند و آگاهی فرهنگی گسترده. ۶. نسل آلفا (Generation Alpha) تقریبا از ۲۰۱۳ به بعد. نخستین نسلی که از بدو تولد در جهان هوش مصنوعی، واقعیت افزوده و اینترنت اشیا رشد می‌کند. 🚀 @ofoghroydad

ریشه‌شناسی و معنای نام کشورها بر پایه منابع دانشگاهی زبان‌شناسی تاریخی و جغرافیای تاریخی مانند: Oxford Dictionary of World Place Names Cambridge Encyclopedia of Language آمریکا 🇺🇸 از نام Amerigo Vespucci دریانورد ایتالیایی. نقشه‌نگاران آلمانی در اوایل قرن شانزدهم قاره‌ی تازه‌کشف‌شده را America (به معنای زمین آمریگو) نامیدند. انگلیس 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 از Englaland در انگلیسی کهن، یعنی سرزمین انگل‌ها (Angles)، یکی از قبایل ژرمنی مهاجر به بریتانیا در سده‌ی پنجم میلادی. فرانسه 🇫🇷 از لاتین Francia، یعنی «سرزمین فرانک‌ها. فرانک‌ها قوم ژرمنی بودند که پس از سقوط امپراتوری روم غربی در آن ناحیه فرمانروایی کردند. آلمان🇩🇪 از لاتین Alamannia، یعنی «سرزمین آلامان‌ها» (یکی از قبایل ژرمنی). در خود زبان آلمانی، Deutschland به معنی «سرزمین مردم» (از ریشه‌ی diutisc = مردمی یا ملی) است. ایتالیا🇮🇹 از لاتین Italia، که خود از ریشه‌ی یونانی Italoi می‌آید؛ احتمالاً به معنی «سرزمین گوساله‌ها» یا «جای پرورش گاو»، بر پایه‌ی ریشه‌ی هندواروپایی wet- (گاو نر). ژاپن 🇯🇵 از تلفظ چینی Rìběn (日本) به معنی «منشأ خورشید» یا «جایی که خورشید طلوع می‌کند». در زبان‌های اروپایی از تلفظ چینی جنوبی Jippon → Japan وارد شد. ایران 👑 از ریشه‌ی اوستایی و پارسی میانه Aryānām به معنی «سرزمین آریاییان» یا «جایگاه مردمان آریایی». چین 🇨🇳 از دودمان Qin (秦، تلفظ: «چین»). این دودمان نخستین امپراتوری متحد چین بود (۲۲۱ پ.م). نام آن از طریق فارسی باستان و سانسکریت به اروپا راه یافت. جمهوری آذربایجان 🇦🇿 از نام کهن Āturpātakān در پارسی میانه (و در یونانی Atropatene). این واژه از نام ساتراپ هخامنشی، آتروپات، گرفته شده است. Āturpātakān یعنی جایگاه پاسدار آتش. عراق 🇮🇶 از واژه‌ی فارسی میانه و عربی‌شده‌ی ʿErāq (عِراق). ریشه‌ی آن Erak، واژه‌ای ایرانی است یعنی زمین پست یا پایین ➖➖➖➖➖➖➖ ریشه نام شهرها از همین منابع معتبر: تهران از tih/tah (پایین یا گرم) + rān (جایگاه) = «جای گرم و پایین‌دست». کرج ریشه‌ی پهلوی Karaj به معنی «کاریز، مجرای آب» یا «محل کار». قم از واژه‌ی کهن Kam یا Kom به معنی «برآمدگی، بلندی». در فارسی میانه به معنی «شهرک» یا «محل جمع». اصفهان از Spahān (سپاهان) = «جای سپاه» یا «پایگاه نظامی». شیر‌از از واژه‌ی پارسی میانه Shirāj یا Shirāz، احتمالاً از khshīr-razh (در زبان ایلامی-پارسی) به معنی «دژ یا جایگاه روشن». روایت مردمی درباره‌ی «شیر» و «راز» پایه‌ی زبانی ندارد. یزد از واژه‌ی اوستایی Yazata- (ایزد، مقدس) = «جایگاه مقدس». کرمان از Karmān در پارسی باستان، ریشه در kar (مرد، قوم) + پسوند -mān (جایگاه) = «سرزمین مردم» یا «جای مردمان». اهواز از Hūz (نام قوم ایلامی ساکن خوزستان) + پسوند جمع عربی. Hūz ← Khūz ← Ahvāz = «سرزمین خوزها». تبریز ریشه‌ی محتمل از واژه‌ی پارتی Tapriz یا Tavrez، احتمالا به معنی «گرم‌کننده» یا «جایی برای درمان تب» (بر پایه‌ی روایت تاریخی «تب‌ریز»). ارومیه از واژه‌ی آشوری Urmiya یا Urme = «شهر آب». از ریشه‌ی آرامی Ur (شهر) + miya (آب). زنجان از Zangan (پارسی میانه)، به معنی «مردمان» یا «جایگاه مردم». یونانی‌ها آن را Zendjana ضبط کردند. همدان از واژه‌ی پارسی باستان Hagmatāna = «جای گردهمایی». مرکز دولت مادها. سنندج از کردی Sena dezh = «دژ یا قلعه‌ی سِنه» کرمانشاه از نام دودمان ساسانی Kirmānshāhān = «شاه کرمان». عنوان افتخاری یکی از شاهزادگان ساسانی. خرم‌آباد ترکیب فارسی «خرم» (شاد، سرسبز) + «آباد» = «شهر سرسبز». بوشهر از Bokht Ardashir یا Bokht Shahr = «شهر ساخته‌ی اردشیر»؛ در گذر زمان به «بوشهر» تبدیل شد. بندرعباس از دوره‌ی صفوی، به احترام شاه‌عباس اول. پیش‌تر گمبرون (Gamrun) نام داشت. مشهد از عربی mashhad = «جای شهادت». به سبب دفن علی‌بن‌موسی‌الرضا سمنان ریشه‌ی نام روشن نیست؛ احتمالاً از قوم باستانی Samin یا واژه‌ی اوستایی Samanā به معنی «جای آرامش» گرگان از Varkāna (پارسی باستان) = «سرزمین گرگ‌ها». در متون یونانی Hyrcania قزوین از Kasbin یا Kasbīn = «سرزمین کاسیان» (قوم باستانی) اراک نام تازه‌تر از دوره‌ی قاجار، برگرفته از واژه‌ی فارسی میانه Ērāk (هم‌ریشه با عراق) = «زمین پست» زاهدان نام نوین به معنی «شهر زاهدان». پیش‌تر دوزاپ (Dozap) یا دُزآب = «قلعه‌ی آب» یا «دزد‌آب» زمینی که آب می‌کشد بجنورد از ترکیب «بژن» (نام شخص) + «گُرد» (پهلوی، به معنی قهرمان) = «قهرمان بژن» ایلام از Elam (نام تمدن باستانی عیلام) = «بلند، برآمده» در زبان اکدی. اردبیل از اوستایی Artavil = «جایگاه مقدس» (arta = مقدس + vil = مکان). ساری از نام شخص یا خاندان محلی سارویه. در متون طبری به صورت Saruyeh آمده. چهار شهر باقی‌مانده

کدام پیوند از نظر علمی عمیق‌ترین است؟ پژوهش‌های زیست‌شناسی، روان‌شناسی رشد و عصب‌زیست‌شناسی نشان می‌دهند که در بیشتر انسان‌ها، پیوند عاطفی میان فرزند و مادر ژرف‌ترین و بنیادی‌ترین نوع رابطه است(نه مادر به فرزند). این به معنای برتری اخلاقی یا احساسی مادر نیست، بلکه به منشا زیستی و تکاملی این پیوند بازمی‌گردد. از نظر زیست‌شناختی، مادر نخستین منبع بقاست. نوزاد از طریق بدن و چهره مادر تغذیه و تنظیم عاطفی می‌یابد. مغز نوزاد نسبت به چهره و صدای مادر الگوی پاسخ پاداش (dopaminergic reward) می‌سازد. این الگو در دوران رشد به صورت دلبستگی پایه‌ای باقی می‌ماند و از دید تکاملی برای بقا حیاتی است. در بیشتر گونه‌های پستاندار، رابطه نوزاد با مادر بر مراقبت متمرکز است و ارتباط با پدر محدودتر. در انسان نیز مغز نوزاد به تماس، بوی بدن و لحن مادر واکنش عاطفی شدیدتری نشان می‌دهد. پژوهش‌های عصب‌تصویری نشان داده‌اند که نواحی آمیگدال و هیپوکامپ هنگام دیدن یا شنیدن مادر فعال‌تر می‌شوند. از دید روان‌شناسی رشد، مادر نخستین «دیگری بزرگ» است که کودک از طریق او مفهوم عشق، امنیت و اعتماد را می‌سازد (مطابق نظریه‌های Bowlby و Winnicott). پدر معمولا نقشی الگویی و ساختاری دارد؛ کودک از او قانون و جهت‌گیری می‌آموزد، نه تنظیم هیجان. بنابراین نوع پیوندها متفاوت است: با مادر عاطفی‌تر و هیجانی‌تر، با پدر الگویی‌تر و ارزشی‌تر. از دید فرهنگی نیز در بیشتر جوامع، مادر نقش مراقبت‌کننده اصلی را دارد. تماس جسمی و پرورش او با کودک معمولا طولانی‌تر و مداوم‌تر از هر عضو دیگر خانواده است. حتی در فرهنگ‌های مدرن که نقش پدر گسترده‌تر شده، اثر اولیه مادر بر ساختار هیجانی مغز پابرجا می‌ماند. در نتیجه، علاقه شدید به مادر بازتاب پیوندی است که در نخستین سال‌های زندگی شکل می‌گیرد؛ پیوندی زیستی، روانی و تکاملی، نه نشانه انتخاب یا ناهنجاری. روابط با پدر، خواهر، برادر یا همسر نیز می‌توانند عمیق و تحول‌آفرین باشند، اما معمولا در سطح شناختی و اجتماعی ساخته می‌شوند، نه در سطح بقا و تنظیم هیجان. نکته: این نوشتار تنها درباره ژرف‌ترین پیوند از منظر زیستی و روانی سخن می‌گوید. دیگر روابط انسانی ــ از والد به فرزند، همسر، یا خواهر و برادر ــ نیز ارزش و عمق خاص خود را دارند و در ساحت معنا، عشق یا اخلاق ممکن است برتر به شمار آیند. سام 🚀

کانال آموزشی شناخت سنگهای زینتی و علوم زمین