ربيدان شنگکاری

دستونک تئی مَلابِس کہ ھَریراں نَدراں من تئی عشق ءِ پکیراں نَدراں تئی مِستاگی ءَ سَد جان دئے آں پیر منی قولاں بِہ زیراں نَدراں اگاں کائے منی چمانی سر ءَ منی دین ئے من کَھیراں نَدراں مَکھیں ڈیھاں پہ دُنبالاں زَراں چو کہ بولان اِنت پَہ بیراں نَدراں چوشیں اُمیت نَہ داشتگ گیراں ترا اَمبازاں بِہ زیراں نَدراں تَھلیاں من وتی زندے گْوازینت زَراں اَنگت پَہ زھیراں نَدراں تئی اِھوالاں سَمین ءَ پُرساں سَک تو نَزّیک ئے ، من دیراں نَدراں بِیکاں ساھیل من ءَ لَھڑ ءَ کُشت بِہ کن دلگوش اے پکیراں نَدراں چو حمید ءَ وتی ڈیھ ءِ شان ءَ مَرگے ھَنچیں کتگ میران نَدراں دَشتی تو ھِیشی سر ءَ زیان کن ئے وش بِہ کن شاہ ءِ وزیراں نَدراں کریم دشتی @rabeydaan_publications

*صدا ءُ سیما ءِ سِرتگین باجیگ* *✒️ع۔مراد* زاھدان ءِ مرکز ءِ صدا ءُ سیما ءَ گوستگین ھپتگ ءَ وتی مَنّ ءَ مزنین ٹاھے جتگ ءُ کارے کتگ.بلوچی زبان ءَ مان تلویزیون ءَ ھالانی شنگ کنگ ءِ جار جتگ.اے وَ بلوچی زبان ءِ بنیادی حق بیتگ کہ چہ ھما اول ءَ بایداَت دیگ بیتین.البت صدا ءُ سیما ءِ اِے کار ءَ جوانین وشّاتک ءُ پَسّوے ھم نہ گپت.منی ھیال ءَ اے ملک ءَ، ءُ خاص مئے استان ءَ ھما وھد ءَ ملک ءِ باشندھانی(شھروند)حق دیگ بیت کہ دگہ آیانی دل ءِ گور ءَ نہ کپ اِیت ءُ چو بہ گوش کہ پنڈگے مردم ءَ دینت نہ حقّ ءُ حساب،ادا چہ بُندر ءَ ھنچو بیتگ ءُ پیداگ اِنت ویدئو ءَ ھما وھد ءَ آزات کن اَنت کہ دگہ کس ویدئو نہ چاراِیت ءُ ویدئو اَبید ماھوارہ ءَ وتی دور جتگ ءُ کُٹینتگ.فلمانی چارگ ءَ ھما وھد ءَ مجوز دیگ بیت کہ مردمان سالانی سال اِنت کہ آ فلم چاراِتگ اَنت.بلوچی کتابانی چاپ کنگ ءَ ھما وھد ءَاجازت دینت کہ دگہ نہ وانوکے پَشت کپتگ نَے کہ نبیسّوکے.بلوچی زبان ءَ چنت دَمان ءَ ھال ءُ ھبرانی شنگ کنگ ھم یک ھنچین کسّھے کہ "سِرتگین باجیگ"گوشگ بیت.بے پردہ پوشی ءَ گوشان کہ صدا ءُ سیما ءِ ماتوئی سلوک گون مئے زبان ءُ فرھنگ ءَ کہ مزنین راجے مڈّی ءُ میراث اَنت کنگ اِنت ءُ اے سیاست"چَمّے ھاک ءُ چمّے سرومگ" ھجبر کْٹّگ نہ زانت.اگان واقعی صدا ءُ سیما ءِ دل گون ما پھک اِنت ءُ چو اِے دگہ جھان ءِ رادیو تلویزیونان الکاپین وڑے مراگش ءُ برنامہ جوڑ بہ کنت.لھتے شور ءُ صلاح پہ- بلوچی رادیو ءُ تلویزیون ءِ مراگشان-کہ من دلجمان عمل نہ بنت،پیش کنان. اے ھاتر ءَ اے دلپروشین گپّ ءَ کنان کہ صدانی گِند ءُ نند گون صدا ءُ سیما ءِ منصب داران گوستگین سالان ما کتگ ءُاَنگت ھچ پیمین پَسّوے نہ گپتگ. 1-پہ اے مراگش ءِ اَلکاپ بیگ ءَ بلوچ قلمکار،شاعر،رجانکار ءُ ازمگران دعوت دیگ بہ بیت ءُ اے کار ءِ مردم کہ ھمیش اَنت صدا ءُ سیما ءَ استخدام ءُ کار ءَ دارگ بہ بنت. 2-اے مراگش ءِ کارمستر ءُ چار ءِ بیچار کنوک بلوچ بہ بنت کہ بلوچی ءَ زان اَنت ءُ سرپد ءُ پوہ بنت. 3-بلوچی زبان ءِ ھر کتاب ءُ فلم ءُ ساز ءُ زیملے کہ ھست،اے مچّ یک جوانین وڑے چو پیش چہ انقلاب ءَ چِنگ ءُ نَزّآرگ بہ بنت ءُ یک جوانین آرشیوے جوڑ کنگ بہ بیت.پہ بژن ءُ اَپسوز گوشان کہ پیش چہ انقلاب ءُ حتی رند چہ انقلاب ءِ لھتے الکاپ ءُ جوانین بلوچی مراگشانی آرشیو بے پَد کنگ بیتگ. 4-نوکین بلوچی مراگشانی تولید کنوک چو پیش چہ انقلاب ءَ ھدامرزی استاد پیرمحمدملازھی،دکترملک طوقی،استاد اشرف سربازی،گل محمدصالح زئی،غلام رسول دینارزئی،شاہ محمدلاشاری،کریم بکش داوودی ءُ ...وڑین ادیب،شاعرندکار ءُ مزنین ازمکار بہ بنت ءُ نَے کہ چار چوریگ ءُ ھچ مزانت کہ بلوچی زبان ءَ کندگی ءُ کلاگی بہ کن اَنت. بلوچی بَتلے گوش اِیت کہ:"*سِرتگین باجیگ مان دل ءَ زَپّ اِیت*" 19مرداد1405 چھبار،بلوچستان @rabeydaan_publications

📚 تازه‌ترین اثر ربیدان منتشر شد نشر ربیدان با خرسندی، انتشار کتاب «قلمی شکسته در سایه نخل»، اثر اکبر شفیعی را به دوستداران فرهنگ و جامعه بلوچستان اعلام می‌کند. این کتاب مجموعه‌ای از یادداشت‌های کوتاه نویسنده درباره فرهنگ، جامعه و مسائل اجتماعی بلوچستان است؛ یادداشت‌هایی که از دل دغدغه‌های فکری و اجتماعی برآمده‌اند و با نگاهی تأمل‌برانگیز، خواننده را به اندیشیدن درباره برخی از مهم‌ترین مسائل فرهنگی، اخلاقی و اجتماعی دعوت می‌کنند. «قلمی شکسته در سایه نخل» بیش از آنکه در پی ارائۀ یک پژوهش باشد، تلاشی است برای ثبت اندیشه‌ها، طرح پرسش‌ها و گشودن باب گفت‌وگو درباره موضوعاتی که با زندگی و فرهنگ مردم بلوچستان پیوند خورده‌اند. نشر ربیدان امیدوار است انتشار این اثر، زمینه‌ای برای تأمل، گفت‌وگو و توجه بیشتر به مسائل فرهنگی و اجتماعی این سرزمین باشد و مورد استقبال پژوهشگران، علاقه‌مندان و همه دوستداران فرهنگ بلوچستان قرار گیرد. #قلمی_شکسته_در_سایه_نخل #اکبر_شفیعی #نشرربیدان #ربیدان_شنگکاری #بلوچستان با ما همراه باشید 👇 rabeydaan@gmail.com @rabeydaan_publications

نقد ،با مفهومی امروزی که ما با الهام از دنیای شهرنشینان (متمدن )، در کتاب های ترجمه شده خوانده ایم ، خاص دنیای شهری (مدنی) است ! وهیچ مناسبتی با زندگی قبایلی و عشیره ای ندارد ! این مشکل امروز ما است ، که در یک تناقض تاریخی گیر مانده ایم . ذهنی انباشته از ارزش های کهنه و گاه غیر ضرور و عصبیت های طایفه ای و تفاخر پیشا تمدنی ،از یک سو و هجوم سیل آسای مفاهیم و مظاهر دنیای تمدن جدید که بخشی از مردم دنیا از آن بهره مند شده و بخشی در حال حرکت از گذشته به سوی آینده هستند . اما ما فقط با دیدن خوبی های تمدن جدید ،با هیجان دست دراز می کنیم ،که ما هم می خواهیم! غافل از اینکه توان ذهنی و بدنی ما از حمل باری که مربوط به گذشته است ،خسته و درمانده است ، تا بخشی از بقچه ی گذشته را از دوشمان زمین نگذاریم ، بار امروز و فردا (آینده ) را نمی توانیم بردوش بگیریم . قوه قضاوت صحیح ،که لازمه ی آن آگاهی ، انصاف ، شکیبایی و جامعه محوری و دوری از خودخواهی و طایفه محوری است، هنوز جایی در ذهن ما ندارد. هنوز قانون فرهنگی گپ په هدا بجن! لتت په برات ! در اذهان ما حاکم است ! در دهه ۶۰ پدیده ی خوبی در هیاهوی افکار سوسیالیستی در بلوچستان پیش آمد ،که بسیاری از هواداران گروه های چپ گرا ، با جسارت از پدران و پدریزرگان خود ، به نفع زحمت کشان (به اصطلاح ) نقد کردند ،و راه خود را با گذشتگان خود جدا کردند ! امروز حق و باطل در هم آمیخته است ، پدر و پدر بزرگ ،با عنوان مولانا ، حاجی ، سردار ، خان ، ریش سفید ، بزرگ شده ی پول گازوییل ، تریاک ، اسلحه داری دیگران ، آدم فروشی ، قلم به مزدی ، منبر به مزدی ، عضویت شورا ، نمایندگی مردم در مجلس ، نمایندگی شورای نگهبان در مجلس ، نماینده ی شورای نگهبان و مجلس در میان مردم ، همه و همه منسوب به یک طایفه ،قبیله و پدر ، برادر و خویشاوند کسانی هستند ، که نقد آن ها را بر نمی تابند ! علاوه بر تابو بودن نقد ، یک قدم جلوتر گذاشته ، این و آن را بدون هیچ مناسبت و استدلالی بابای بلوچستان و قهرمان و مبارز و.....هم می نامند ! نقد فرهنگ خاص خودش را می طلبد که ما سال ها از ان فاصله داریم. ما هنوز جسارت معرفی حقوق بگیران کمپانی شرقی و کنسولگری انگلیس در نصیر اباد (زابل ) و همسایه ی آن کنسولگری تزار روس را در دو قرن گذشته ،را در بلوچستان (خراسان ، سیستان ، فراه ، هرات ، کرمان ) را پیدا نکرده ایم ! که شامل صدها خان ، سردار ، ملا ، درویش و صوفی و مباشر و کارپرداز قلعه می شود . در حالی که سرنوشت شوم و وضعیت گریه آوری که بلوچان امروز گرفتار آن هستند ، بخشی از آن نتیجه ی نا آگاهی ، بی سوادی ، خود خواهی و گاهی خیانت آگاهانه ی تعدادی از همین عوامل است ! و...... عبدالعزیز دولتی بخشان ، تهران ، ۱۲- ۵ - ۱۴۰۵ @rabeydaan_publications

ربيدان شنگکاری pinned a photo

ربيدان شنگکاری pinned a photo

📚 «بلوچی کسه» چاپ ءُ شنگ بوتگ 💠 ربیدان شنگکاری ءِ نیمگ ءَ گوں مزنیں پھرے بلوچی زبان، ادب ءُ ربیدگ ءِ دوزواھاں روسی نام‌داریں رودرتک‌زانت ءِ کتاب "بلوچی کسہ" (قصه‌های بلوچی) ءِ چاپ ءُ شنگ گوں کریم ریگی ءِ پارسی رجانک ءِ ھمراھی ءَ پیش کنگ بیت۔ 🔸 اے کتاب بلوچی گیدی کسھانی رد ءُ بندے کہ پیسری سدی ءَ چہ ترکمنستان ءِ جاھمنندیں بلوچانی زبان ءَ گرگ ءُ یکجاہ نزارگ بوتگ‌اَنت ءُ مروچی ایشاں ادبی بستار ءَ ابید، زبانزانتی، مردم‌زانتی ءُ بلوچی دود ءُ ربیدگ ءِ یکے چہ دلجم‌ترین ءُ مھم‌تریں آسار زانگ بنت۔ 🔸 ایشی ءِ پیشگال ءِ تہ ءَ رجانکار ءَ بلوچانی تہ ءَ گیدی کسھانی جاگاہ ءِ پریچ ءَ ابید، اے روایتانی پژدر ءُ ترکمنستان ءِ بلوچانی زندگی ءُ پروپیسر زاروبین ءِ کرد ماں بلوچی زبان ءِ پٹ ءُ پولانی بابت ءَ ھم جْوانیں سرپدی داتگ۔ 🔸 اے بلوچی ءُ پارسی دوزبانہ‌ئیں کتاب ءِ چاپ ءُ شنگ بلوچانی ادبی ءُ ربیدگی میراس ءِ پجار ءِ واستا دگہ نوکیں گامگیجے کہ چہ ربیدان شنگکاری ءِ نیمگ ءَ گلیں وانوکان ءُ بلوچی ءِ پولکاران ءُ دوزواھاں پیش کنگ بیت۔ #قصه_های_بلوچی #ایوان_ایوانوویچ_زاروبین #کریم_ریگی #نشرربیدان #ربیدان_شنگکاری مئے ڈس ءُ نشان 👇 rabeydaan@gmail.com @rabeydaan_publications

📚 کتاب «قصه‌های بلوچی» منتشر شد 💠 نشر ربیدان با افتخار انتشار کتاب «قصه‌های بلوچی»، اثر شرق‌شناس نامدار روسی ایوان ایوانوویچ زاروبین را با ترجمه فارسی کریم ریگی به علاقه‌مندان زبان، ادبیات و فرهنگ بلوچ تقدیم می‌کند. 🔸 این کتاب مجموعه‌ای از داستان‌های عامیانۀ بلوچی است که نزدیک به یک قرن پیش از زبان راویان بلوچ ساکن در ترکمنستان ثبت و گردآوری شده و امروز، افزون بر ارزش ادبی، به‌عنوان سندی مهم برای پژوهش‌های زبان‌شناسی، مردم‌شناسی و فرهنگ عامه بلوچ شناخته می‌شود. 🔸 در مقدمه مترجم نیز ضمن معرفی جایگاه قصه‌های عامیانه، به تاریخچه گردآوری این روایت‌ها، زندگی بلوچ‌های ترکمنستان و نقش برجستۀ پروفسور زاروبین در مطالعات زبان بلوچی پرداخته شده است. 🔸 انتشار این اثر به صورت دوزبانه فارسی بلوچی گامی دیگر در مسیر معرفی و پاسداشت میراث فرهنگی و ادبی بلوچ و فراهم ساختن منابع معتبر برای پژوهشگران، دانشجویان و دوستداران فرهنگ و زبان بلوچی است. امید است انتشار این اثر، زمینه‌ای برای آشنایی بیشتر علاقه‌مندان با ادبیات شفاهی و میراث ارزشمند بلوچ فراهم آورد. #قصه_های_بلوچی #ایوان_ایوانوویچ_زاروبین #کریم_ریگی #نشرربیدان #ربیدان_شنگکاری با ما همراه باشید 👇 rabeydaan@gmail.com @rabeydaan_publications

نشر ربیدان منتشر کرد 📚 قصه‌های بلوچی (بلوچی کسه) دوزبانه 🔹 نویسنده: ایوان ایوانوویچ زاروبین 🔹 مترجم: کریم ریگی 🔹 ناشر: ربیدان 🔹 چاپ اول: ۱۴۰۵ 🔹 ۶۱۶ صفحه rabeydaan@gmail.com @rabeydaan_publications

ربيدان شنگکاری pinned a photo

📚 اثر تازۀ نشر ربیدان 💠 «زیر پوست تبعیض؛ انسجام تدافعی در شهر زاهدان» ✍️ نویسنده: ابوبکر اسماعیل‌زهی با افتخار از انتشار کتاب «زیر پوست تبعیض؛ انسجام تدافعی در شهر زاهدان» خبر می‌دهیم. این اثر، پژوهشی علمی و میدانی است که با نگاهی جامعه‌شناختی، به بررسی تأثیر تبعیض و نابرابری بر انسجام اجتماعی در شهر زاهدان می‌پردازد. نویسنده با واکاوی ابعاد مختلف تبعیض، از جمله تبعیض نهادی، فضایی، قومی، جنسیتی و نابرابری در دسترسی به فرصت‌ها، نشان می‌دهد که برداشت شهروندان از عدالت و برابری چگونه بر احساس تعلق، اعتماد اجتماعی، مشارکت مدنی و سرمایه اجتماعی اثر می‌گذارد. این کتاب می‌تواند برای پژوهشگران، استادان، دانشجویان و علاقه‌مندان حوزه‌های جامعه‌شناسی، مطالعات قومی، علوم اجتماعی و سیاست‌گذاری عمومی، منبعی ارزشمند و قابل تأمل باشد. انتشار این اثر  توسط نشر ربیدان را به جامعه علمی بلوچستان تبریک گفته و تهیه و مطالعه آن را به همه علاقه‌مندان توصیه می‌نماییم. #زیر_پوست_تبعیض #ابوبکر_اسماعیل_زهی #نشرربیدان #ربیدان_شنگکاری #بلوچ #بلوچی #بلوچستان #زاهدان مئے ڈس ءُ نشان👇 rabeydaan@gmail.com @rabeydaan_publications

گوں مزنیں بژنے ءَ مروچی استاد شیرمحمد اسپندار ءِ بیرانی ءِ کُھتیگیں ھالیں اشکت۔ استاد شیرمحمد اسپندار بلوچی ساز ءُ زیمل ءُ ھاسکار دونلی ساز ءِ تہ ءَ زانتگین ءُ بےمٹ ءُ دروریں ازمکارے ات۔ آئی ءِ ازمکاری ءِ وجہ ءَ بلوچی ساز ءُ زیمل ماں سجھیں دنیا ءَ نام‌آور اَت ءُ یک ھسابے ءَ بلوچی ساز ءُ زیمل ءِ یک بھرے ءَ بلوچ راج ءِ جھگیری ءَ کنگ ءَ اَت۔ اے پہ من مزنیں پھرے کہ چنت سال ءَ پیسر گوں بمپور ءُ ایرانشھر ءِ لھتیں دوزواھیں سنگتاں استاد اسپندار ءِ پلیں پتر ءَ شتین ءُ یک بیلے آئی ءِ مھمان بوتیں۔ آئی ءَ آ روچی پما بازیں گپ ءُ تْرانے کرت۔ چہ دنیا ءِ کنڈکنڈ ءِ وتی سات ءُ مھمیمان‌ئِے پہ ما گْوشت۔ ھدامرزی ءَ وتی ءُ فرانسہ ءِ رئیس جمھور ژاک شیراک ءِ دیوان ماں الیزہ ءِ ماڑی ءِ کسہ آورت ءُ گْوشت کہ آ گوں ژاک شیراک ماں الیزہ ماڑی ءِ پیژدر ءَ گوں یکدگر ءَ کدم جنگ ءَ اَت‌اَنت ءُ گاٹ پنجاہ مترے چہ آیاں دور ءُ چپ چاگرد ءَ اَت‌اَنت۔ آئی ءَ مارا گْوشت کہ ھما سپر ءَ ژاک شیراک ءَ سلاہ جتگ کہ ھموداں بہ‌ننداِیت ءُ ماں زانشتجاہ ءَ نودربراں دونلی ساز ءُ زیمل ءَ بوانین‌ایت۔ آ سپر ءِ کسہ ءَ استاد اسپندار اے وڈ ھلاس کرت کہ چوداں کہ برترّاِت، واترّی ءَ تھران ءِ بالی‌پٹ ءَ چہ فرھنگ ءُ ارشاد ءِ وزارت ءَ یکے آتک ءُ دو سکہ‌ئِے آئی ءِ کیسگ ءَ دات ءُ دیم پہ بلوچستان ءَ رھادگ‌ئِے کرت۔ استاد اسپندار یک پاکسما، وش‌تب ءُ وش‌دیوانیں مردمے اَت ءُ مزنیں تجربھے ءِ واھند اَت۔ مروچی اے عکسانی بستار پہ من گیش ءَ چہ گیش بوتگ۔ اے پہ من ءَ یک یادگارے اَنت چہ مردے کہ وتی سجھیں زندئِے پہ بلوچی ساز ءُ زیمل ءُ دود ءُ ربیدگ ءَ ندر کرت۔ اللہ پاک اے مزنیں انسان ءَ وتی گلباگ ءِ سارتیں منّھاں جاگہ بہ‌دیات ءُ بھشت بلندتریں درجہ‌ئِے نسیب بات‌اَنت۔ عبدالماجد سپاھیان یک مرداد 1405 ھمدپ گوں 23 جولائی 2026 #شیرمحمداسپندار #بلوچی_زیمل #دونلی

باگانی گپودر سبزیں توتی زیمر ءُ وش لبزیں اهوالاں ببر وشیناں اے هتاں کلم کشیناں اسراراں مراد بکشیناں بنداِش بانزُلاں نکشیناں گُش گوں کهربایں هنگ ءَ وابانی گُلیں مهرنگ ءَ پرچا نشتگ ئے دلتنگ ءَ ساز ئے چو گوشوکیں چنگ ءَ هر وهد داب کنت نودی شَل گندیم گونگیں گرکی تل اِستین ءُ پیاپیں ترونگل رهم کں شپ چراگ سرادانی گنج ءُ کیمتی نیادانی گولیگاں تئی پادانی آسیگوں مکن دُردانگ پهکیں اَشرپی ءِ چانگ بالاد اِت کتگ دیوانگ دوشی شپ بُزرگ ءُ پاکیں دُرّیں هتّلی سیم ساکیں ماهے ده چهار بے باکیں درپشوکیں سُهیل جبراکیں شپ مں آهر ءَ لُنج بیت پُر نوریں سَهر کنج بیت ارمان پہ وتی چمروک ءَ نشتگ همسرانی توک ءَ بُروانی کمند اَنت نوک ءَ واگاں دنت دل ءِ بندوک ءَ گوش کں اُو جنک مهدیمیں لسّائیں بِهان نوک زینیں دوشی نشتگ ئے بے سار ءَ سر گوں زَر نبشتیں شار ءَ گردن گرانبهائیں هار ءَ بکشاتگ ترا ستّار ءَ مُلا پازُل رند @rabeydaan_publications

📚 کتاب چوں وانگ بیت کن انت؟ ✍ نصرت آزاد نوکیں پدریچ ءِ مھر گوں کتاباں یک وشیں ھالے اگاں آ پہ وانگ ءِ واستا بہ وان ایت۔ ناں کہ اے واستا کہ من پلانی دیستگ آئی ءَ پلاں کتاب دست ءَ بیتگ۔ ءُ پدا پلانی ءَ پلانی ءِ شعرے پوست کُتگ۔ اینستاگرام ءِ استوری کُتگ۔ من ءَ ھم کنگی اِنت۔ کتاب ءَ وانگ ءَ پیسر ترا وتی تب زانگی اِنت کہ ترا کُجام وڑیں کتاب دوست بیت۔ اگاں تو ایوکءَ نیچہ ءُ شکسپیر ءَ اے واستا وان ئے پرچا کہ زید ھمیشاں وانگ ءَ اِنت گُڑا تو وتی تب ءَ پجّہ آورت نہ کن ئے۔ اے گپ ھم نہ انت ترا نیچہ ءُ شکسپیر وانگی نہ انت، اگاں تئی تب ءِ نبشتہ کار اَنت۔ بہ وان ئے۔ کتاب چوں وانگ بہ بنت؟ اے بلاھیں جُستے۔ اے زمانگ ءَ کہ ما ءُ شما زندگ ایں۔ انّی اے وڑیں جُست ءِ یک پسّہ یے بیت نہ کنت پرچا کہ "راستی" یکّے نہ انت۔ لیکہ یکّے نہ انت۔ ھمنچو مردم انت، ھمنچو لیکہ انت۔ ھمنچو راستی انت۔ بلئے بْیا لھتیں بُنّکی پسّہ گیشّین ایں۔ یک شریں کتابے وانگ ءِ واستا ترا یک شریں چشمکے چمّاں بیگ لازُم انت۔ آ ترا لبزانکی میمے ”رُژنے“ بہ دنت۔ راجدپتری میمے، دود ءُ ربیدگی میمے، تبزانتی ءُ چاگردی میمے، سْیاسی میمے، شھزانتی ءُ نیکرائی میمے۔ رودپتری میمے۔ وھدے کہ ترا چشمک چمّاں بیت ءُ تو کتاب ءَ دیم ءَ کن ئے گُڑا لبزانکی میم ترا آ کتاب ءِ توکا آئی ءِ پلاٹ ءَ پیشدار ایت۔ نبشتہ کار ءِ استایل ءَ ”کہ چوں نبشتہ کنگ ءَ انت“ پیشدار ایت۔ آ کتاب ءِ کلوہ ءَ پیشدار ایت۔ ءُ ترا مجبور کنت کہ تو اے وڑیں جُست بہ کن ئے: 1: اے کتاب ءِ فرم چے انت؟ شائری انت یا ردانک انت؟ 2: اے نبشتہ کار ءِ نبشتہ کنگ ءِ وڑ ءُ پیم آ دگہ نبشتہ کاراں چہ چوں جتا انت؟ 3: اِشی ءِ لبزانی گچین ”Diction“ گوں آئی ءِ بُنگپ ءَ نزیکی کنت یا نہ کنت؟ وھدے کہ ترا چشمک چمّاں بیت ءُ تو کتاب ءَ پچ کن ئے گُڑا راجدپتری ءُ ربیدگی میم ترا پیشدار ایت کہ راجدپتر ءَ ءُ نبشتہ کار ءِ دود ءُ ربیدگ ءَ آئی ءِ نبشتہ کاری چنچو اثر انداز کُتگ۔ ءُ ترا مجبور کنت کہ تو اے وڑیں جُست چست بہ کن ئے: 1: اے کتاب ءِ نبشتہ کنگ ءِ وھد ءَ ملک ءِ جاور چوں بیتگ انت؟ 2: اے ساچست ءِ وھد ءَ مردُمانی مستریں جیڑہ کجام بیتگ انت؟ 3: آ وھد ءِ جیڑہ ءُ جاوراں نبشتہ کار چوں پیشدارگ ءَ اِنت؟ وھدے کہ تو کتاب ءَ بندات کن ئے گُڑا رودپتری میم ترا پیشدار ایت کہ نبشتہ کار کے انت ءُ کجا چے اتکگ۔ ءُ آئی ءِ سرگْوَستاں، آئی ءِ مالی جاوراں، آئی ءِ سْیادیاں چوں آ اے وڑیں نبشتہ کارے جوڑ کُتگ۔ گُڑا تو مجبور بئے کہ اے وڑیں جُست بہ کن ئے: 1: نبشتہ کار ءِ زاتی سرگْوَست چے بیتگ انت؟ گریبی، زندانی۔ 2: دومی مردم کے بیتگ انت کہ آئی ءِ نبشتہ کاری اثر انداز کُتگ اِت؟ کھول ءِ مردم یا دگہ نبشتہ کار۔ 3: نبشتہ کار ءِ دودءُ ربیدگ ءَ ءُ زات ءُ پات ءَ ”انچو کہ بلوچانی توکا شر زاتیں بلوچ ھست۔درزادگ ھست۔۔۔زگری ءُ نمازی“ آئی ءِ بُنگپ چنچو اثر انداز کُتگ؟ اگاں تو آ دگہ میماں کارمرز کن ئے۔ تبزانتی، شھزانتی، چاگردی یا سْیاسی گُڑا اے وڑیں جُست چست کن ئے کہ "آ کجام چیز انت کہ کارست ءِ تب ءَ شر ءُ ھراب کنگ ءَ انت؟" اگاں یک کارستے ءَ دگہ کارستے کُشت گُڑا آئی ءَ شر کُت یا ھراب کُت؟ اگاں کارستے ءَ یک پیسلہ یے زُرت گُڑا پرچا زُرت ئِے ءُ آئی ءِ اے پیسلہ ءِ سر ءَ چاگرد یا سْیاست چنچو اثر انداز ات؟ اشی کہ اے لھتیں چیز انت کہ مارا کتاب ءِ توکا چارگی انت۔ اے جُست کنگی انت۔ اگاں ما شرّی ءِ سر ءَ وانگ لوٹ ایں۔ دربرگ لوٹ ایں۔ اے دگہ جیڑہ یے: آ گپّ ءَ بل کہ پلانی ءَ گْوَشتگ کہ پلاں شائر شر اِنت یا نوک انت گُڑا پمشکا من ھمائی ءَ واناں۔پرچا کہ لبزانک ءِ توکا اے شرّی ءُ ھرابی سکّیں تنکیں لیکہ یے، کسانیں دایرہ یے۔ بس لھتیں Accepted Valuations انت کہ اگاں پلاں شائر کومی شائری کنت گُڑا شر انت۔ یک دایرہ یے۔ اگاں پلانی چھر ءُ شبین کارمرز کنت گُڑا شریں شائرے۔ یک دایرہ یے۔ بلے ادب گوں دایرہاں بند کنگ نہ بیت۔ ایوک ءَ ھما وھد ءَ بیت وھدے تو یک شائرے ءُ نبشتہ کارے ءِ سر ءَ نگدے کن ئے گُڑا تو یک دایرہ یے جوڑ کن ئے ءُ آئی ءَ کچ ءُ کساس کن ئے۔ انچو کہ 1968 ءِ زمانگ ءَ لھتیں فرانسی ءِ تھیورسٹ کیت ءُ گُش ایت کہ "نگدکار چہ نبشتہ کار ءَ مستر انت" بلے بُرز ءَ نگد ءِ گپ بیگ ءَ نہ انت۔ ایوک ءَ وانگ ءِ بیگ ءَ انت۔ انچو کہ واجہ وولتیر گُش ایت کہ "شرتریں شر ءِ دُژمن انت۔" اگاں ترا یکّے گُش ایت بلوچی ءِ "شرتریں" نبشتہ کار مبارک انت ءُ تو ایوک ءَ مبارک ءَ بہ وان گُڑا مومن کہ "شرّیں" نبشتہ کارے آئی ءِ گوما زلم بیت۔ پمشکا اے شر ءُ شرتِری ءَ در ءَ۔ بلے گچین کنگ ءَ بے ھال مہ بی۔ بہ وان اِت، کولیگاں @rabeydaan_publications

انسان مدام ھمے جھد کنت کہ من شوک ءُ زیبا ءَ بہ باں، ایشی ءِ واست ءَ شوک شوکیں پچ ءُ پوشاک گوْر ءَ کنت ءُ وت ءَ سینگار ایت. بلے گواچنی ءَ ھما چیز کہ انسان ءَ شوک ءُ زیبا کنت آ چیز ءِ واست ءَ بھ جھد نہ کنت. ھما چیز کہ بنی آدم ءَ شوک ءُ زیبا کنت آ پچ ءُ پوشاک نہ اِنت بَلکیں بنی آدم ءَ زیبا کنوکیں چیز شریں روشت اِنت کہ چریشی ءَ بنی آدم شوک ءُ زیبا بیت. باید وَ ھمیش اِنت کہ بنی آدم پہ ھمیشی زیبا ءَ کنگ ءَ جھد بکنت. پچ ءُ پوشاک وَ ھر کسی شوک بوت کن اَنت بلے ھما چیز کہ شوک ءُ ڈولدار کنگی اِنت آ شریں روشت اِنت. ✍ وسیم بلوچ @rabeydaan_publications

💠 چُکّ ءُ اولادانی رُودینگ ءُ پَلگارگ ✍ حسیب نسیر 🔸 ھمک رھبر ءُ راھشونانی سر ءَ الّم اِنت کہ آ وتی کستریں ءُ دست ءِ چیر ءِ زھگ ءُ پُسگانی رھبندی ءُ رھشونی ءَ بکن اَنت، ھمے پیم ءَ پِت ءُ ماتانی سر ءَ ھم الّم اِنت کہ آ وتی زھگ ءُ چکانی سَرگیری ءَ بکن اَنت؛ چی ءَ کہ پہ زھگانی شرّ بوگ ءَ سَے چیز ءِ ھَیال دَارگ الّم اِنت. 🔹 اولی ایش اِنت کہ آ وتی زَھگاں پہ ونگ ءَ انچیں شوکین وانگجاھے ءَ گچین بکن اَنت دانکہ آیانی سِتک ءُ اَکیدہ شرّ ءُ پَلگار بہ بیت، ھمے وڑ ءَ گوں چاگرد ءِ مردماں شریں پیمے ءَ زند گُوازینت کت بکن اَنت. 🔹 دومی ایش اِنت کہ آ وتی زَھگانی نِند ءُ پادایگ ءَ بچار اَنت کہ زھگ گوں کَے ءَ نند ءُ نِیاد کنگ ءَ اَنت ءُ گوں کَے ءَ ھَمراھداری کنگ ءَ اَنت، اگاں آ گوں شرّیں مردماں نِند ءُ نِیاد کنگ ءَ اَنت گڑا آ شر بنت، ءُ اگاں آ گوں بَدیں مردماں نِند ءُ گند کنگ ءَ اَنت گڑا آ شِر ءُ بَد بنت، چیا کہ نِند ءُ پادایگ ءَ پہ بنی آدم ءِ شر ءُ بد بوگ ءَ یک بلائیں سَانے مان اِنت. 🔹 سیمی ایش انت کہ گِس ءِ تہ ءَ آیانی سَرگِیری کنگ ببیت، اگاں آ نازیبائیں کارے کنگ ءَ بنت آیاں گِر ءُ دارگ بکن اَنت ءُ اگاں شریں کارے کنگ ءَ بنت گڑا دِلبڑّی اِش دیگ ببیت. 🔸 اگاں زھگانی رُودینگ ءُ پَلگارگ ءِ وھد ءَ اے سَے ئیں چیزانی ھیال دارگ مبیت گڑا زھگ پہ پِت ءُ ماتاں زھگ نہ بنت بلکیں وبال بنت. 🔸 مرچاں سَروک ءُ راھشون اے چیزانی پرواہ ءَ ندار اَنت پد ءَ اے گِلَگ ءَ کن اَنت کہ مئے زھگاں مارا جَنجال کتگ ءُ مئے گپّاں نزور اَنت ، پہ اے وڑیں سروک ءُ راھشوناں الّم اِنت کہ اَولسر ءَ وت ءَ مَیاریگ بکن اَنت، پد ءَ وتی زَھگاں مَیاریگ بکن اَنت. 🔸 پہ زھگانی شَر ءُ جْوانی ءَ اے سَے ئیں چیزاں بلائیں سانے مان اِنت ایشانی برجم دارگ پہ سروکاں الّم اِنت. @rabeydaan_publications

◼️ انا للہ و انا الیہ راجعون بےشک ما ھدائیگین ءُ ھمائی ءَ واتر کنیں دلپدردیں ھالے کہ بلوچی زبان ءُ ادب ءِ نامداریں ندکار ءُ لچہ‌کار استاد عبدالسلام درازھی (یھزارد) ءِ واجھیں پت کماش غلام‌رسول درازھی ءَ اے کوڑھیں دنیا یلہ داتگ ءُ بیران بوتگ۔ اے داب ءَ ما وتی دلپدردی ءَ گوں ھدامرزی ءِ کھول ءُ پشپداں ھاس‌کار استاد عبدالسلام درازھی ءُ بلوچی ءِ دلسپندیں ندکار ءُ لچہ‌کار واجہ ءِ نماسگ واجہ عدنان دلدوست ءَ درشان کنین ءُ گرانیں ساھتاں وت ءَ گوں آیانی اے کوھیں گم ءَ شریدار زانیں۔ چہ ھاوند ءِ درگاہ ءَ دوا لوٹیں کہ ھدامرزی ءِ آھرت ءِ سپر ءَ آسان بہ‌کنت، آئی ءِ گناھاں مآپ بہ‌کنت ءُ وتی گنجیں رھمتانی ساھگ ءِ چیر ءَ جاگاہ‌ئِے بہ‌دنت ءُ پشپداں سبر ءُ اوپار ھاٹیگ بہ‌کنت۔ گمانی شریدار ربیدان شنگکاری ءِ بنجاھی ھوربندی @rabeydaan_publications

ماں بلوچی ءَ غنی پروازؔ، صبادشتیاری ءَ ہم آزات دستونک نبشتہ کُتگءُ لہتے وھد ءَ پیسر منطور بسمل ءِآزات دستونکانی کتاب یے ’’ ساچ‘‘ ءِنیمگ ءَ چاپءُ شنگ بُوتگ کہ بسمل ءِرندگیری ءَ مرچی باندا بازیں شاعرے آزات دستونک نبشتہ کنگ ءَ اِنت۔ (روان اِنت) سر شون: ٭گُلکارءُ چکنکار، صبادشتیاری، سید ریفرنس کتابجاہ ملیر کراچی ٭رموزِ شاعری ، ڈاکٹر سید تقی عابد، لاہور ٭اصنافِ ادب، رفیع الدین ہاشمی، سنگ میل لاہور @rabeydaan_publications

٭اِرادگ یا کوشست نُوں ما اے سئیں معیاراں گوں شاھگانی ءَ چارءُ بیچاّرکنیں بلئے اَنچو کہ اے پہ رِد ءَ دَیگ بُوتگ اَنت ، ما اِشاں چپّوکائی ءَ چاریں۔ ٭اِرادگ: شعر ءِسرا اے بند شءُ پابند ی ءِمکسد ایش اِنت کہ شعر ہما اِنت کہ شعر ءِاِرادگءُ نیّت ءَ گوں گُشگ بہ بیت ننکہ دپ ءَ چہ ہمک در اتکگیں گالرد شعر گُشگ بہ بیت۔اگاں ھَواریں دْروشم ءَ بچار ئے تہ بحرانی کساس سدانی حساب ءَ اِنت ، بزان زحافاں ھٗور بکن ئے۔گُڑا چُش وَ بازیں گالرِدءُ گپّ یک نہ یکّ بحرے ءِوزن ءِتہا کاینت ..... ہمے شعری رھبند ءِسَوب ءَ شعر گُشگ نہ بنت۔ بلئے ہمے بندش یا پاپندی ءِدْرستاں چہ مسترین سَوب ءَ قُرآن مجید ءِبازین اَنچیں آیات اَنت کہ شعری سنگءُ وزن ءِرھبند ءِتہا ایر کپنت ، اَنچو کہ لاحو ولاقوۃ اِلّاباللہ کہ بحر ہزج ءِتہا اِنتءُ رُباعی ءِیک سَنگ یے، وزن یے ،’’ مفعول مفاعیل مفاعیلن فاع‘‘اِنت۔ہمے وڑا بحرالفصاحت ءِتہا ھژدہ(۱۸)آیات اَنت کہ یک نا یک سَنگے ءِتہا کاینت۔ پہ درور ءَ: بسم اللہ الرّحمٰن الرّحیم__بحرسریع_وزن:__مفعولن مفعولن فاعلن اِنّا اَعطینٰکَ الکَوثَر_ بحرمتدارکوزن: فعلن فعلن فعلن فعلن لَن تَنَالُوا البِرَّ حتّیٰ تُنفِقُوا_بحر رمل_وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن ءُ بازیں عرب مُشرکاں قُران شریف ءَ را شاعری ہم گُشت..... حالانکہ اے نہ شاعری یےءُ ننکہ شاعری ءِنیّتءُ اِرادگ ءَ ایر گیجگ بُوتگ۔ شاعرانی تہا یک گپےّ مُدام ہمے گُشگ بیت کہ ہما شعر کہ گوں اِرادگءُ کوشستے ءَ گُشگ بہ بیت تہ آورد اِنت بِزاں پہ زٗور آؤرتگین اِنت ءُ آمد بِزاں چہ وت اتکگین ءَ آئی ءِدرجگءُ بِستار کمتر اِنت۔ قافیہ(پیشرِد): شاعری ءِتہا قافیہ (پیشرد)ءِمعناءُ بزانت شعرءِبند ءِگُڈسر ءَ آؤکیں گالءُ لبز اَنت پہ درور: ابیتکیں سْیہ شپانی وھدءُ پاس ءَ من ءَ تو یات کائے بے کِساس ءَ شپ اِنت بانگْواہ، اِستار ٹِمبگ ءَ اَنت چو بزکار ءِگِدان ءِچُل ءِآس ءَ (مُراد ساحرؔ) اے دستونک ءِتہا پاس ، کِساسءُ آس قافیہ (پیشرِد ) اَنت ماں لبز بَلداں قافیہ ءِمعناءُ بِزانت پدگِیر، رند ءَ آؤک..... چوکہ عربی شعرءِھلاسی گوں قافیہ ءَ بیت پمشکا ایشرا اے نام دَیگ بُوتگ۔بلئے اے گپّ زانگی اِنت کہ اُردو، فارسی یا بلوچی شاعری ءِ تہا اے گپّ ھژدری نہ اِنت کہ شعر(بند)ءِآسرگوں قافیہ ءَ بہ بیت۔مئے کِرّا گیشتر شعرانی گُڈسر ءَ رِدیف اَست کہ بندات ءَ اے رھبند فارسی شاعراں کارمرزکُتگ ءُ عربی شاعری ءِتہا گیش کارمرز نہ بیت۔گالبند ءِرِد ءَ قافیہ ہمائی ءَ گُشنت کہ ہم توار بہ بیت ءُ چہ رِد (ردیف) ءَ پیسر کئیت۔چو کہ دام، بام، نام ،وام، گامءُ یات، بْرات، گْوات، شات، ذاتءُ دِگہ....... پیشرد(قافیہ) شعر ءِتہا زیبداریءُ وش زیمری ودی کنت ءُ چریشی ءَ شعر زیباءُ پُر لِذّت بیت۔ عربی شاعری ءِبنداتی زمانگ ءَ بگر تاں بیستُمی کرن ءِبنداتی وھدءُ دؤر ءَ پیشرد ماں شاعری ءَ یک لازُمی چیزے لیکھگ بُوتگ اَت ءُ ہما شعر ءَ کہ پیشرد(قافیہ) نیست ات آ، شعرے منّگ نہ بُوتگ اتءُ شعر ءَ را شعر گُشگ ءِھاتر ءَ پیشرد الّمی بہرے بُوتگ ات۔اَنچو کہ بوعلی سیناؔ ءَ گُشتگ کہ ’’ہما شعر ءَ پیشرد (قافیہ) نیست آ، مئے نزّ ءَ شعرے نہ اِنت‘‘ اے رِد ءَ فارسی ءِنامداریں شاعرشیخ فریدالدین عطارؔ ءَ گُشتگ ات کہ : ؎ گر قوافی را رواجے نیست برسرِ ہر خطبہ تاجے نیست ءُ ہمے وڑا بنداتیءُ کلاسیکی شاعرانی کِرّا پیشرِد(قافیہ) شعرءِبہرے جٗوڑ بُوت۔ بلئے چو قصدءُ آورد ءِوڑا پیشرِد(قافیہ) ہم نوکیں دؤر ءِشاعرانی ایرادگِیری ءِآماچ بُوت ءُ برصغیر پاک و ہند ءِتہا کُلّاں پیش مولانا الطاف حسین حالی ءَ ایشی ءِنیمگ ءَ دِلگوشداری دات ءُ شعر ءِتہا پیشرِد ءَ را یک اڑاندے لیکھ اتءُ ہمے رنگ ءَ آ، نوکیں عہد ءِشاعرانی رہشون بُوت کہ آہاں مُدام پیشرِد(قافیہ)پہ وت ءَ یک کیزءُ بندشے لیکھ ات۔آہانی ھیال ءَ پیشرد ءِبندش ءِسَوب ءَ آ، وتی ھیالاں شرّیں وڑے ءَکمات نہ کن انت ءُ پیشردانی گچین کنگ ءَ ، پیشرد ءِچپّءُ چٗوٹیں دمکانی تہا گار بنتءُ جْوانین ھیال ہمے بندشءُ پابندیانی اَرجان بنت۔ بیستُمی کرن ءِبِندات ءَ کہ وھدے برصغیر ءَ انگریزی لبزانک ءِمئیل گیش بُوہان ات تہ نظمِ معریٰ ءِتہر دیما اتک کہ چہ پیشرِد ءَ آجو اَت ۔ایشی ءِتہا بحرءُ سَنگ ءِپاپندی وَ کنگ بُوتگ ات بلئے چہ قافیہ ءَ آجو اَت۔پدا ماں اُردو ءَ آزات لچّہ ءَ سر کشّ اِت کہ ایشی ءِتہا ہم وزن گون اتءُ پیشرد گون نہ ات۔پیشرد ءِسرا باز ءَ ایرادگیری کُتگ ات بلئے پیشرد انگت ماں شاعری ءَ وتی جاگہ ءَ برجاہ اِنت البت لہتے وھد اِنت کہ سلّہیں دستونک دیما آہان اِنت ایشی ءِتہا پیشرد چیر ترّان اِنت حالانکہ بندات ءَ کہ ماں ہندوستان ءَ مظہر اِمام ءَ ایشرا نبشتہ کنگ بِندات کُت آ، وھدی ایشی ءِتہا پیشرد است ات۔ایشی ءِتہا سنگءُ وزن است ات بلئے یکّ بند ے لُکءُ یک بندے دْراج بُوتگ ات ءُ ظہیر غازی پُوری ءَ ایشی ءِباز بگیری کُتگ ات۔