سیاه‌مشق

▪️میرزا جعفرخان معمارباشی استاد میرزا جعفرخان معمارباشی، ولد مرحوم استاد قاسم معمار، در سنهٔ ۱۲۴۰ شمسی در کاشان متولد و در [سنهٔ] ۱۳۱۳ شمسی در طهران فوت شد. (گفتنی است که تاریخ مذکور در زیرنویس این سند با آن‌چه در مدخل استاد جعفر معمار در مرکز دایرةالمعارف اسلامی آمده‌است تفاوت دارد.) کتابخانهٔ مجلس، ۴۶۹۳.

▪️میرزا جعفرخان معمارباشی عکس گروپ شبح مجلس قرطاسی است که مؤتمن‌السلطان، میرزا جعفرخان معمارباشی، با حضرات اخوانشان مشغول حساب و عمل فردنویسی و مدیر مدرسهٔ رشدیه مشغول مقابلهٔ رسالهٔ عملی و خدمه مشغول خدمت هستند. به تاریخ ۲۶ شهر شعبان المعظم سال هزار و سیصد و دوازده سنهٔ ۱۳۱۲ [ه.ق] کتابخانهٔ ملی، ۹۹۸/۹۳۸

▪️میرزا جعفرخان معمارباشی عکس مجلس انسی است که مقرب‌الخاقان، میرزا جعفرخان معمارباشی، دام‌مجده‌العالی، با مدیر مدرسهٔ رشدیه مشغول صحبت حال هستند. ۲۶ شعبان ۱۳۱۲ [ه.ق] کتابخانهٔ ملی، ۹۹۸/۹۳۸

(دنباله‌ی فرسته‌ی قبل) بنده در جای دیگری (در مقاله‌ی «تاریخ مفهومی مهندس در نیمه‌ی نخست دوره‌ی قاجاریان») دگرگونی مفهوم مهندس را از اوایل دوره‌ی قاجاریان نشان داده و گفته‌ام که چگونه جریان متکی بر معماران و بنّایان سنتی (همراه با باری از مفهوم کهن «مهندس»)…

درباره‌ی رساله‌ی نویافته‌ی میرزا جعفرخان معمارباشی با خوشحالی بسیار خبردار شدم که تصویر کامل رساله‌ی «هندسه میرزا جعفرخان معمارباشی» در اختیار عموم قرار گرفته است. به گمانم ده سالی هست که از یافته شدن این رساله در خانه‌ی احفاد علی‌محمدخان معمارباشی، معمار…

درباره‌ی رساله‌ی نویافته‌ی میرزا جعفرخان معمارباشی با خوشحالی بسیار خبردار شدم که تصویر کامل رساله‌ی «هندسه میرزا جعفرخان معمارباشی» در اختیار عموم قرار گرفته است. به گمانم ده سالی هست که از یافته شدن این رساله در خانه‌ی احفاد علی‌محمدخان معمارباشی، معمار نامی روزگار محمدعلی‌شاه قاجار، اطلاع داشته‌ام و واقعاً به وجد آمدم که صاحب رساله آن را به سیمرغ‌نامه سپرده و سیمرغ‌نامه هم کریمانه آن را در اختیار عموم گذاشته است: https://simurghnameh.com/artwork/e03b6063-198c-49cc-90a4-e788b9201bc5/1 از این شادی‌ها که بگذریم، آنچه مایه‌ی نگرانی است انتشار اطلاعات نادرست درباره‌ی این رساله است. تجربه نشان داده است که گاهی انتشار اطلاعات نامربوط یا نادرست درباره‌ی معماری ایران می‌تواند پژوهشگران را دهه‌ها گمراه کند. امیدوارم مجالی دست دهد و بتوانم آنچه را به نظرم می‌‌رسد درباره‌ی محتوای این رساله بگویم یا بنویسم. فعلاً به اندکی بسنده می‌کنم. در این معرفی اجمالی، به ویژگی‌های سندشناختی این رساله، که در صدر هر کار پژوهشی‌ای در منابع اولیه است، نمی‌پردازم. همین‌قدر بگویم که این رساله در دفترچه‌ای آماده (صحافی‌شده) با مداد گرافیتی به رنگ سیاه و سرخ، به خط نسخ تحریری ایرانی، به ظن قوی به دست خود نویسنده، کتابت شده است. نویسنده در صدر کتابچه، عنوان آن را «هندسه میرزا جعفرخان معمارباشی» نوشته و در زیر عنوان، تاریخ کتابت را در دو سطر «توسقان ئل، ۱۳۳۳» درج کرده است، که قاعدتاً مصحّف «توشقان ئیل» (سال خرگوش) و ۱۳۳۳ هجری قمری است. این که نویسنده دقیقاً کیست نیازمند مطالعه است و مقاله‌ی مندرج در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، که به آن ارجاع می‌کنند، معتبر نیست. اما با توجه به تاریخ ۱۳۳۳، احتمال می‌رود همان استاد جعفر، معمار بزرگی باشد که در نزد معماران تهرانی به «اوس جعفر خَر» شهره بوده است (این لقب را از دو تن از معماران برجسته‌ی سنتی تهران شنیده‌ام و سببش گویا تمجیدی طعنه‌آمیز بوده است از کارهای شگرف و نامتعارف او؛ و «حُر» خواندن این کلمه وجهی ندارد). در همان بدو رساله، می‌گوید حال که علوم طریقه و صنایع ظریفه از این مُلک بیرون رفته است، باید کاری کرد که آیندگان، صنایعی (هنرهایی) را که گذشتگانشان به تجربه به‌دست آورده بوده و به‌مرور از کف داده‌اند به قلاب قواعد و قوانین مستحکم کنند و برای اولاد و احفاد خود به یادگار بگذارند. باری، قصدش این است که یافته‌های معماران قدیم را در قالب زبان جدید بیان کند. اما او در این رساله به همه‌ی آن یافته‌ها نمی‌پردازد؛ بلکه فقط به هندسه می‌پردازد. در همان آغاز، هشدار (تنبیه) می‌دهد که کسی می‌تواند از این رساله استفاده کند که هندسه‌ی مقدماتی بداند. سپس فهرستی از ۲۱ اصطلاح هندسه‌ی «معماران» و اصطلاحات مترادف آنها را در نزد «مهندسین» به‌دست می‌دهد که شایان نهایت توجه است. در پایان صفحه‌ی ۳ و ابتدای صفحه‌ی ۴، محتوای رساله را تحت عنوان «تبصره» معرفی می‌کند: «هر معمار ماهر باید سی‌وسه رشته معلومات ذیل را که پنج رشته آن در این کتاب تعلیم می‌شود عالم باشد که بتواند از عهده انجام کار خود براید»؛ اما بدون ذکر آن ۳۳ رشته، فقط همان پنج رشته را معرفی می‌کند که عنوان «مقاله»ها یا فصول رساله است: «مقاله اولیٰ در رشته اوّل ........... مساحت است مقاله ثانی در رشته دویّم ........... براورد و بازدید است مقاله ثالث در رشته سیّم .......... زَدَنِ اَدْوار است مقاله رابع در رشته چهارم ........ در ساختن رسمي است مقاله خامس در رشته پنجم ..... در کره‌سازي [=گِره‌سازی] است.» نویسنده در همه‌ی ۲۹۶ صفحه‌ی رساله به این موضوعات مقید مانده است. به عبارت دیگر، این رساله نه رساله‌ی نظریه‌ی معماری ایرانی است، نه حکمت معماری ایرانی، نه آموزش «اصول معماری ایرانی» (به معنای جدیدی که از این اصول مراد می‌کنند)؛ بلکه نتیجه‌ی کوشش معمار ماهر و دردمندی است در زمانه‌ای که در مواجهه با هندسه‌ی جدید و مهندسان مدرن، تجارب قدیم معماران را در شُرُف فراموشی می‌یابد. بخشی از آن تجارب را که مربوط است به هندسه‌ی عملی معماران و بنّایان (که در واقع، هندسه‌ی «پیشه‌ورزانه» است و با هندسه‌ی معماری غیاث‌الدین جمشید و ابوالوفا مرتبط، اما متفاوت، است) به زبان هندسه‌ی جدید «دارالفنونی» بیان کند تا بماند و به آیندگان منتقل شود. (ادامه در فرسته‌ی بعد)

✏️معماران در زمانه‌ی عسرت به چه کار می‌آیند؟* کِنِت فرمپتن   این عبارتِ مقتبس از پرسش هولدرلین («شاعران در زمانه‌ی عسرت به چه کار می‌آیند؟») را می‌توان درباره‌ی معماری معاصر نیز به کار برد؛ زیرا بخش عمده‌ی عمل معاصرِ معماری جهانی است، نه محلی؛ و ستاره‌معماران پابه‌پای سرمایه‌ی پوینده، مدام از این سو به آن سوی جهان می‌دوند. افکار عمومی در برابر تأثیر فرم‌هایی آسیب‌پذیر است که اساساً برای «تماشا» و «حیرانی خلق» پدید آمده است. شهرها و مؤسسات در حمایت از بناهای طرّاحی‌شده به دست معماران صاحب‌نام با یکدیگر هم‌چشمی می‌کنند و پدیده‌ی معروف به «اثر بیلبائو» پدید می‌آید. در همین جهت، منهتنی‌سازیِ جهان بی هیچ علاج و مهاری پیش می‌رود. هر برج بلندبالای تازه، صرف‌نظر از محل استقرارش، رمزی است بر حضور سوداگری جهانی. آسمان‌خراش نامتعارف و «خشک و خشن» کولهاس عارضه‌ی جهانی است که در آن، شهرها برای کسب افتخار موهومِ حمایت از برپایی بلندترین بنای جهان با هم رقابت می‌کنند؛ عنوانی که حالا دبی بدان مفتخر است: جایی که دشوار بتوان آن را اصلاً شهر خواند به برج خلیفه‌ی ۱۶۰طبقه‌اش می‌نازد. در این میان، از هرگونه الگوی عقلانی استقرار بسیار فاصله داریم. با همه‌ی کوشش‌هایی که برای یافتن بدیلی در برابر گسترش کالایی‌شده‌ی شهرها انجام گرفته، پراکنش شهری، به پشتوانه‌ی بزرگراه‌های یارانه‌ای و سلطه‌ی اتومبیل، همچنان ادامه دارد و ایده‌ی طرّاحی شهرهای جدید نیز عملاً به بن‌بست رسیده است. در ۱۹۸۳، مفهوم «منطقه‌گرایی انتقادی» را، با الهام از تمایز پل ریکور میان تمدن عالم‌گیر و فرهنگ‌های ملی، پیش نهادم. مقصودم نه احیای نوستالژیک گذشته بود و نه دفاع از معماری بومی؛ بلکه جستن راهی بود برای مقاومت در برابر همسان‌سازی معماری در عصر سرمایه‌داری جهانی. فردریک جیمسن بعدها گفت که چنین مقاومتی، در جهانی که سرمایه و شرکت‌سالاری بر همه‌ی سطوح حیات چیره شده‌اند، بیش از اندازه خوش‌بینانه است. با این همه، تفاوت‌های منطقه‌ای همچنان وجود دارند؛ حتی اگر همواره در معرض آمیختگی بوده باشند. ازاین‌رو، فرم صناعیِ منطقه‌ای و ضدهژمونیک هنوز در سطح مردمی یارای مقاومت در برابر انواع تقلیل‌گرایانه‌ی پسامدرنیسم سبکی را دارد؛ همان صورتی که قدرت هژمونیکِ «مرکز» ترجیح می‌دهد خود را در آن پنهان کند. از نظر من، نوید آزادی در آینده‌ی معماری در همین جدل با همرنگی‌خواهیِ ذوق مسلط نهفته است. از امیدبخش‌ترین جنبه‌های عمل معاصر معماری آن است که شماری از معماران کشورهای مسمّا به «جهان اول»، هنگام کار در کشورهای مسمّا به «جهان سوم»، با حساسیتی استثنایی به موقعیت منطقه‌ای و بومی توجه کرده‌اند. مدرسه‌ی سی‌برد آیلند در کانادا و خانه‌ی ماریکاـ آلدرتن در استرالیا از نمونه‌های شاخص این رویکرد است. هیچ‌یک در پی تقلید از معماری بومی نیست؛ بلکه هر دو، با تکیه بر اقلیم، شیوه‌های ساخت، تدابیر محیطی و اشارات فرهنگی، سنت بومی را به زبان معماری معاصر ترجمه می‌کنند. همین رویکرد را می‌توان در آثار شرکت هِیکینِن‌ـ کومونِن، معماران فنلاندی، در گینه نیز دید؛ آثاری که با بهره‌گیری از ساخت‌مایه‌ها و فنون محلی، در خدمت ارتقای کیفیت زندگی و توانمندسازی جامعه قرار گرفته است. نمونه‌ی دیگری از این معماری جدلی را می‌توان در آثار استودیو مومبای (بمبئی) در هند دید. با همه‌ی اینها، باید اذعان کرد که خانه‌های زیبایی که این دفتر در مهاراشتره ساخته است دست‌آخر اقامتگاه‌هایی گران‌قیمت و بورژوایی است که با آثار فروتنانه‌تری که در اینجا ذکر کردم فاصله‌ی بسیار دارد. با وجود این، این خانه‌ها همچنان نوعی معماریِ خلاف‌آمد و «دیگر» است که در آنها بیجوی جِین خود را از «معماری برَند» رایج در جامعه‌ی ما، در همه‌ی جنبه‌های زیبایی‌شناختی‌اش، آگاهانه دور نگاه داشته است.  اگر امروز هنوز امیدی برای معماری در کار باشد، آن امید نه در بناهای تماشایی و رقابت‌های نمایشی، بلکه در همین معماریِ جدلی نهفته است؛ معماری‌ای که بی‌آنکه به گذشته پناه ببرد، از ظرفیت‌های اقلیمی و صناعی و فرهنگی هر منطقه نیرو می‌گیرد و بدین‌سان، امکان مقاومت در برابر همسان‌سازی جهانی را زنده نگه می‌دارد. * خلاصه‌ای از یک باب از  کتاب: کنت فرمپتن، معماری و جهان عمومی، ترجمه‌ی مهرداد قیومی بیدهندی (در دست انتشار). #گزیده @asmaaneh

«این که حتی در تاریک‌ترین روزگار حق داریم اندک روشنایی‌ای را چشم داشته باشیم؛ و این که چنین روشنایی‌ای نه از نظریه‌ها و ‏مفاهیم، بلکه بیشتر، از شعله‌ی ناپایدار و لرزان و چه‌بسا کم‌سویی می‌تابد که مردان و زنانی در زندگی‌ها و کارهای‌شان، تقریباً در هر ‏اوضاع‌واحوالی، برافروخته‌اند و در هر مجالی که بر روی زمین به ایشان داده‌اند پرتو آن را تابانیده‌اند [...] چشمان ما که سخت به تاریکی ‏خو کرده است دشوار بتواند دریابد که این نور نورِ شمعی است یا نور خورشید فروزان. اما به گمانم چنین ارزیابی عینی‌ای اهمیت ثانوی ‏دارد و می‌توان با دلی آسوده به آیندگانش سپرد.‏» هانا آرنت، آدمیان در روزگار تاریکی. Hannah Arendt, Men in Dark Times (New York: Harcourt Brace & World, Inc., 1955), ix–x.‎

<unknown> – پرسش‌های معماری

📚پرسش‌های معماری: گفت‌وگوهایی درباره‌ی تاریخ، تئوری و نقد معماری قسمت هجدهم: فایده‌ی تاریخ معماری چیست؟- بخش دوم 🔸با حضور مهرداد قیومی بیدهندی 🔸تهیه‌شده در مدرسه‌ی نوروزگان 🔸برای مشاهده‌ی نسخه‌ی تصویری گفت‌وگوی قسمت هجدهم، می‌توانید به نشانی‌های زیر مراجعه کنید: https://chaharrah.tv/qayyoomi-archque-18-1404-10-17/ http://www.youtube.com/@MehrdadQayyoomiBidhendi #نوروزگان #مهرداد_قیومی #پرسش‌های_معماری @asmaaneh

📢درس‌گفتار «قرائت و فهم آثار تاریخ معماری، ۱۳۹۱» 🔹مهرداد قیومی بیدهندی 🔹قسمت ۴، نوبت ۲-۱ 🔸زمان‌پریشی و فهم معماری (۱)‏ در این جلسه، ابتدا از این می‌گوییم که دست یافتن به فهم همه‌ی معماری، یا فهم همه‌ی یک اثر، یکجا و یک‌باره ممکن نیست و هر ‏کس بسته به دیدگاهش به جنبه‌هایی از فهم اثر نزدیک می‌شود. سپس با ذکر مثال‌هایی از زمان‌پریشی در تلویزیون و اسناد جعلی، به ‏خطر زمان‌پریشی در مطالعه‌ی معماری گذشته می‌پردازیم و برای این منظور، از تفاوت مقوله‌های معماری مدرن و پیشامدرن مثال ‏می‌آوریم.‏ 🔸این درس‌گفتارها، که هر نوبت آن در روزهای جمعه‌ی هر هفته منتشر می‌شود، در این نشانی در دسترس است: https://youtube.com/playlist?list=PLEPyYIoOoT8tCUy14pRYrJ_GMvwJ3QqQf&si=X2xcI4S4THDwBybq برای مشاهده‌ی این قسمت به پیوند زیر مراجعه کنید: https://youtu.be/1que_noJMSw?si=a-7ah-TpTgI5SHBc #درس_گفتار #مهرداد_قیومی @asmaaneh

مقاله: آب چون کنشگر در جهانِ خراسانیانِ سده‌های نخست هجری

📢درس‌گفتار «قرائت و فهم آثار تاریخ معماری، ۱۳۹۱» 🔹مهرداد قیومی بیدهندی 🔹قسمت ۳، نوبت ۳-۱ 🔸پرداختن به «خود معماری» یعنی چه؟ در این جلسه، از نسبت فرم و کارکرد و زبان در این جهت سخن می‌گوییم که نشان بدهیم ساخته‌های انسان تحت تأثیر نیروهای ‏گوناگونی است؛ از فرد و جامعه‌ی انسانی گرفته تا ویژگی‌های تن و ذهن، فرهنگ، تا مواد و نیروهای طبیعی و ... . برخلاف آنچه در ‏دانشکده‌های معماری تلقین می‌شود، سخن گفتن از سازوکار همه‌ی این نیروها در پدید آوردن معماری در دامنه‌ی سخن گفتن از «خود ‏معماری» است.‏ 🔸این درس‌گفتارها، که هر نوبت آن در روزهای جمعه‌ی هر هفته منتشر می‌شود، در این نشانی در دسترس است: https://youtube.com/playlist?list=PLEPyYIoOoT8tCUy14pRYrJ_GMvwJ3QqQf&si=X2xcI4S4THDwBybq برای مشاهده‌ی این قسمت به پیوند زیر مراجعه کنید: https://youtu.be/GHsffnJFWes?si=E7JpsLLicj0JKMX2 #درس_گفتار #مهرداد_قیومی @asmaaneh

مهرداد قیومی بیدهندی – پرسش‌های معماری (گفت‌وگوهایی درباره‌ی تاریخ، تئوری و نقد معماری)،…

📚پرسش‌های معماری: گفت‌وگوهایی درباره‌ی تاریخ، تئوری و نقد معماری قسمت هفدهم: فایده‌ی تاریخ معماری چیست؟ - بخش اول 🔸با حضور مهرداد قیومی بیدهندی 🔸تهیه‌شده در مدرسه‌ی نوروزگان 🔸برای مشاهده‌ی نسخه‌ی تصویری گفت‌وگوی قسمت هفدهم، می‌توانید به پیوندهای زیر مراجعه کنید: https://chaharrah.tv/ http://www.youtube.com/@MehrdadQayyoomiBidhendi #نوروزگان #مهرداد_قیومی #پرسش‌های_معماری @asmaaneh

درباره‌ی کانال نقشه‌های تاریخی و عکس‌های هوایی در روزگاری که بسیاری یا دنبال منفعت خودند، یا نگران بر باد رفتن کلاهشان؛ در زمانه‌ای که مارها بر سر گنجینه‌های ملی جا خوش کرده‌اند و آنها را دارایی مادی و معنوی خود و معدود عزیزکردگانی می‌شمارند که با زدوبندهای شیک و آکادمیک به آنها دسترس انحصاری یافته‌اند، نمی‌دانم چه کس یا کسانی به نام «عیاران ایران» «درِ مخزن گشاده»اند و در کانال تلگرامی «نقشه‌های تاریخی و عکس‌های هوایی»، آنچه را لابد در طی سالیان دراز با خون دل گرد آورده‌اند گشاده‌دستانه در اختیار عموم می‌گذارند و وام‌داران را رهایی می‌دهند. پیداست که فقط مجموعه‌دار ناآگاه نیستند و حوزه‌ی کارشان را خوب می‌شناسند؛ چنان‌که گاهی راهنمایی‌هایی که به مخاطبان می‌کنند همان‌قدر ارزنده است که نقشه‌ها و عکس‌هایشان. پیشِ گرداننده(ها)ی این کانال «شریف» خشوع می‌کنم و آرزو می‌کنم روزی نامشان را هم آشکار کنند و همگان ایشان را قدر بدانند و بر صدر بنشانند. مهرداد قیومی، ۱ دی ۱۴۰۴ https://t.me/OldMapsAerialPhotos

‌ فایل صوتی جلسهٔ نقد و بررسی کتاب «اکتشاف هنر اسلامی» استیون ورنوا ترجمهٔ ولی‌الله کاووسی با حضور: مهرداد قیومی امیر مازیار مهدی گلچین محسن آزموده و مترجم

📢 به‌مناسبت هفته‌ی پژوهش، انجمن علمی مطالعات عالی هنر دانشگاه تهران با همکاری معاونت پژوهشی دانشکده‌ی هنرهای تجسمی برگزار می‌کند: 🔹روز نخست: بحث و گفتگوی تحلیلی «هنر- جنگ» 🔹سخنرانان استادان و اعضای انجمن 🔹دبیر نشست زهرا موسوی 🔹روز دوم: نشست تخصصی «تاریخ‌نگاری هنر ایرانی-اسلامی و بررسی سیر آن از نقل سنتی تا رویکرد معاصر» 🔹سخنرانان مهرداد قیومی بیدهندی سعید خاقانی مینا محمدی‌وکیل مهدی صحراگرد 🔹دبیر نشست سحر انواری 🔸زمان: شنبه و یکشنبه، ۲۹ و ۳۰ آذر ۱۴۰۴ ـ ساعت ۹ تا ۱۳ 🔸مکان: تالار ایران 🔸این نشست‌ها به‌صورت برخط از اینستاگرام انجمن پخش خواهد شد. art_studies.ut #خبر @asmaaneh

🖊مقاله‌ی تازه: «تخت یا درخت؟ تأملی در خاستگاه‌های ذهنیِ بی‌اعتنایی به فهم و حفظ میراث محیط مصنوع در ایران» مهرداد قیومی بیدهندی در ایران، آثار تاریخی همواره بر اثر توسعه‌ی بی‌رویه یا بی‌اعتنایی به محیط یا اهمال در محافظت، یا به سبب هم‌نوا نبودن حفظ آثار و بافت‌های تاریخی با نیازهای اقتصادی از میان می‌رود. بی‌اعتنایی به حفظ و فهم شهر و محیط‌های شهری از تک‌آثار به‌مراتب بیشتر است. در تاریخ معماری نیز به تک‌اثرها، به‌ویژه آثار فاخر شهری، می‌نگرند و معماری مردم و محیط‌های شهری و روستایی را شایسته‌ی مطالعه و ذکر در تاریخ‌نامه‌های معماری نمی‌شمارند. همه‌ی اینها ناشی از معضلات مدیریتی و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی است. اما این معضلاتْ خاستگاه‌هایی ذهنی دارد و به طرز نگرش مردم و مدیران بازمی‌گردد. اصلاح پایدارِ شیوه‌های مدیریت و محافظت و مطالعه و تحقیق نیازمند فهم آن طرز نگرش است. در این نوشته، برخی از مهم‌ترینِ این معضلات ذهنی بررسی می‌شود. از جمله‌ی این معضلات، نگرش عامل‌محور به معماری و شهر است. برای روشن شدن این طرز نگرش، به انواع اصلیِ پیدایی و رشد محیط مصنوع در ایران پیشامدرن پرداخته و مفاهیم ملازم با آنها، از قبیل فرهنگِ ساختن و فرهنگ‌های مادی و غیرمادی، توضیح داده می‌شود. در نهایت،  نشان داده می‌شود که آثار معماری گذشته، کوچک یا بزرگ، بومی یا فاخر، سلول‌هایی از فرهنگیْ ازمیان‌رفته است که همچنان در حافظه و هویت جمعی جامعه اثر می‌گذارد؛ و ازاین‌رو، ضرورت محافظت از آنها فراتر از جنبه‌های زیبایی‌شناختی و کارکردی است. ◽️اطلاعات بیشتر درباره‌ی مقاله و مطالعه‌ی آن: https://pazhouheshnameh.ir/article-1-199-fa.html #مقاله‌ی_تازه  #مهرداد_قیومی @asmaaneh

‌ ‌نشر نی برگزار می‌کند: جلسهٔ نقد و بررسی کتاب «اکتشاف هنر اسلامی» استیون ورنوا ترجمهٔ ولی‌الله کاووسی با حضور: مهرداد قیومی امیر مازیار مهدی گلچین محسن آزموده و مترجم زمان: سه‌شنبه ۲۵ آذرماه، ساعت ۱۸ مکان: خیابان فاطمی، خیابان رهی معیری، نبش خیابان فکوری، پلاک ۲۰، ساختمان نشر نی، طبقهٔ پنجم