تاریخ و تمدن طلایی اسلام ٢

دهانه برخوردی در ماه به اسم ابن سینا یک دهانه برخوردی در سمت پنهان ماه است که در قسمت شمالی دهانه لورنز قرار دارد. این نام به افتخار دانشمند، فیلسوف و پزشک قرون وسطایی ابن سینا (۹۸۰-۱۰۳۷) نامگذاری شده است که به لاتین به صورت Avicenna درآمده و در سال ۱۹۷۰ توسط اتحادیه بین‌المللی نجوم تصویب شد. این دهانه در دوره دونکتاریان تشکیل شده است. @tamadone_islami

نقشه ی خلافت عباسی متعصم بالله و مبارزه با تروریست های خرمیه ( بابک خرمدین) حدود مناطق خرمدینان با قرمز پررنگ مشخص شده @tamadone_islami

خوشنویسی عربی و اسلامی، به‌ویژه سبک‌هایی مانند خط کوفي، نسخ، ثلث، و دیواني، به‌طور عمیقی با اصول ریاضی و هندسه پیوند دارد. این ارتباط نه‌تنها به زیبایی‌شناسی بصری کمک می‌کند، بلکه ریشه در فرهنگ اسلامی دارد که به نظم، تقارن، و تعادل در هنر و معماری اهمیت فراوان می‌دهد 📌هندسه و تناسبات: خوشنویسان از نسبت‌های طلایی (Golden Ratio، حدود ۱.۶۱۸) و تناسبات هندسی برای طراحی حروف استفاده می‌کنند. این نسبت‌ها به تعادل و هارمونی در ترکیب حروف کمک می‌کند. مثلاً، در خط ثلث، فاصله بین حروف و ارتفاع آن‌ها اغلب بر اساس نسبت‌های مشخصی تنظیم می‌شود که با ابزارهایی مثل خط‌کش و پرگار محاسبه می‌شوند. زوایای خاص (مثل ۴۵ درجه یا ۹۰ درجه) برای اتصال حروف و ایجاد انحناها به کار می‌روند. این زوایا با استفاده از ابزارهای ابتدایی مثل گونیا یا محاسبات ذهنی تنظیم می‌شوند تا هماهنگی بصری حفظ شود. 📌شبکه‌بندی و گریدها: خطاطان از شبکه‌های خیالی یا واقعی (گرید) برای ترسیم حروف استفاده می‌کنند. این شبکه‌ها بر اساس واحدهای مساوی (مثل قطر قلم یا اندازه مربع) طراحی می‌شوند. به عنوان مثال، در خط کوفي، حروف در یک شبکه مربعی یا مستطیلی قرار می‌گیرند که ارتفاع و عرض آن‌ها با نسبت‌های ریاضیاتی مثل ۱:۲ یا ۲:۳ تنظیم می‌شود. این روش به خطاط اجازه می‌دهد تا حروف را با دقت تکرارپذیر و متناسب کند، مشابهی با اصول طراحی گرافیک امروزی. 📌تقارن و الگوهای تکرارشونده: در آثار تزئینی مثل کتیبه‌های مساجد یا قرآن‌های خطی، از الگوهای هندسی متقارن (مثل دایره‌ها، ستاره‌ها، و چندضلعی‌ها) استفاده می‌شود که ریشه در ریاضیات پیشرفته دارد. این الگوها با محاسبات زاویه (مثل تقسیم ۳۶۰ درجه به ۵ یا ۸ بخش برای ستاره‌های پنج‌پر یا هشت‌پر) ایجاد می‌شوند. تقارن دوطرفه (bilateral symmetry) و چرخشی (rotational symmetry) در خوشنویسی، به‌ویژه در خطوط تزئینی، با استفاده از اصول ریاضیاتی مثل محورهای مرکزی و چرخش زاویه‌ای طراحی می‌شود. 📌ابزارها و محاسبات: خطاطان سنتی از قلم‌های بامبو (قلم‌نی) با زوایای مشخص (معمولاً ۳۰ تا ۴۵ درجه) استفاده می‌کنند که ضخامت و نازکی خطوط را با فرمول‌های ساده ریاضی (مثل نسبت فشار به زاویه قلم) کنترل می‌کنند. اندازه حروف و فاصله‌ها به تناسبات هندسی وابسته‌اند. 📌تأثیر فرهنگی و فلسفی: در فرهنگ اسلامی، ریاضیات به‌عنوان بازتاب نظم الهی دیده می‌شود. این باور که جهان بر اساس اعداد و هندسه خلق شده، هنرمندان را به استفاده از این اصول در خوشنویسی ترغیب کرده است. به عنوان مثال، کتیبه‌های قرآنی در گنبد صخره (قرن ۷ م) از الگوهای ریاضیاتی برای چیدمان حروف استفاده می‌کنند.  خصوصا خط کوفي با استفاده از شبکه‌های ۵×۵ یا ۷×۷ طراحی می‌شود که بر اساس تقسیمات ریاضیاتی است. در خط کوفي، حروف اغلب در یک مستطیل با نسبت ۱:√۲ (رابطه فیثاغورث) ترسیم می‌شوند تا تقارن حفظ شود. 📌کنترل فاصله و انحناها: فاصله بین حروف (فاصله بین‌الحرفی) با استفاده از نسبت‌های ریاضی تنظیم می‌شود. به عنوان مثال، فاصله استاندارد می‌تواند $ d = k \cdot h $ باشد، که $ h $ ارتفاع حرف و $ k $ یک ثابت تجربی (مثلاً ۰.۵) است. انحناها با دایره‌های خیالی ترسیم می‌شوند. شعاع دایره برای انحنای حرف "سین" یا "صاد" می‌تواند با فرمول $ r = \frac{h}{2} $ محاسبه شود، که $ h $ ارتفاع حرف است. ابداع اصلی خوشنویسان تمدن اسلامی در این بود که ریاضیات به‌صورت سیستمی و هدفمند برای حفظ اصالت متون دینی و ایجاد زیبایی بصری به کار گرفته شد. این رویکرد با خطوط دیگر (مثل چینی یا لاتین) که بیشتر بر شهود هنری تکیه داشتند، متفاوت بود. پژوهشگرانی مثل شیلا بلر در کتاب Islamic Calligraphy (۲۰۰۶) نشان داده‌اند که سیستم ابن مقله مبتنی بر نسبت‌های ریاضیاتی بود و از گریدها برای آموزش خطاطان استفاده می‌شد ریاضیات در خوشنویسی عربی نه‌تنها یک ابزار تزئینی، بلکه یک ضرورت فنی بود. خطاطان با محاسبات زاویه، شبکه‌بندی، و تناسبات، حروفی دقیق و یکنواخت خلق کردند که برای خواندن و حفظ متون مقدس ضروری بود. این روش از قرن ۷ م شروع شد و در قرن ۱۰ میلادی به اوج خود رسید

وقتی ریاضی و خوشنویسی باهم تلفیق شود ... خوشنویسی عربی و اسلامی، به‌ویژه سبک‌هایی مانند خط کوفي، نسخ، ثلث، و دیواني، به‌طور عمیقی با اصول ریاضی و هندسه پیوند دارد. این ارتباط نه‌تنها به زیبایی‌شناسی بصری کمک می‌کند، بلکه ریشه در فرهنگ اسلامی دارد که به نظم، تقارن، و تعادل در هنر و معماری اهمیت فراوان می‌دهد @tamadone_islami

توصیفی از آنچه برای حاکمان اموی آشکار بود، ساخت رمله به عنوان یک شهر برنامه‌ریزی شده، به نظر می‌رسد که منجر به توسعه سریع شهر شد،همچنین قنات شهر رمله: این قنات در منابع تاریخی باستانی، مانند فتوح البلدان مورخ ایرانی قرن نهم، احمد بن یحیی بلاذری، ذکر شده است. او نقل می‌کند که سلیمان بن عبدالملک، بنیانگذار شهر رمله، فرماندار جند فلسطین و خلیفه آینده، در میان چیزهای دیگر، تأسیساتی برای تأمین آب شهر جدید ساخت (البلاذری ۱۸۶۶:۱۷۰). یک منبع دیگر قرن نهم، کتاب البلدان نوشته یعقوبی، بیان می‌کند: «... رودخانه رمله نهر ابوفطروس (رود یارقون) است و ساکنان رمله از یک رودخانه کوچک می‌نوشند...» برخی این را به عنوان صحبت از قنات تفسیر می‌کنند؛ با این حال، محققان دیگر حدس می‌زنند که الیعقوبی به خود رودخانه یارقون اشاره داشته است، که در مقایسه با رودخانه‌های دجله و فرات، در واقع رودخانه کوچکی است (گات ۲۰۰۳: ۱۰۵-۱۰۶). ابن فقیه در قرن دهم و یاقوت در آثار قرن سیزدهم نیز به این قنات اشاره کرده‌اند، اگرچه کاملاً محتمل است که هر دو صرفاً از بلاذری، که پیش از آنها بوده، نقل قول کرده‌اند. در منابع، از این قنات به عنوان قنات البرده، یعنی «قنات سرد» یاد شده است و دو روایت در مورد ریشه این نام وجود دارد. یکی از آنها می‌گوید که سلیمان، به دلیل تمایل به فخرفروشی به پروژه ساختمانی خود، نام این قنات را با نام رودخانه‌ای که از دمشق، پایتخت خلافت، جاری است، یکسان قرار داد. روایت دیگر بیان می‌کند که ریشه این نام در نام چشمه «عین یردا» نهفته است، زیرا در خط عربی تفاوت در نقطه‌گذاری مصوت‌های بین این دو نام تنها یک نقطه تفکیک است، به طوری که این نام می‌توانسته اشتباه گرفته شده و به بردع تغییر یابد. 📚منبع :The Umayyad aquedUcT To Ramla and OTheR Finds near KibbUTz na'an @tamadone_islami @Yabaniumaye

ساخت شهر رمله بدست سلیمان ابن عبدالملک سلیمان ابن عبدلملک فرماندار جند فلسطین و برادر خلیفه ولید بن مالک، توسط اکثر محققان و منابع تاریخی به عنوان بنیانگذار رمله فلسطین در نظر گرفته می‌شود مطابق با موقعیت استراتژیکی که با سیاست برادرش هماهنگ بود، او یک اداره موفق ایجاد کرد و امکان دسترسی آسان به مرکز اداری و دولتی را در کنار تمام مناطق این منطقه فراهم کرد. علاوه بر این، شهر لود (دیوپولیس) را تأسیس کرد. رمله به زودی به اندازه کافی به داخل خشکی رسید که دیگر مستعد جایگزینی لود به عنوان چهارراه اصلی و حمله ناگهانی نیروی دریایی بیزانس نباشد (Luz commercial, agricultural and manufacturing 1996:28).

دو‌ کتاب فوق العاده جذاب از آموزش و تحقیق در مورد #حروف_کوفی_اولیه در نسخه های خطی و قرآن Contemplating the Ward @tamadone_islami