Sanjarbek Husanov

ЭНГ КАТТА БОЙЛИК Олдинги постда ўзбек халқининг энг катта бойлиги ҳақида сўралган эди. Унга 250 дан ортиқ жавоб ёзилди. Энг кўп, балки асосий жавоб “Иймон ва Ислом” бўлди. Бу табиий жавоб айни ҳақиқат эди. Бошқа жавобларда кўрсатилган “гўзал хулқ”, “қадрят”, “уламолар”, “қорилар”, “осудалик”, "сабр-қаноат" ҳам аслида шу иймону исломнинг шарофати эканида шубҳа йўқ. Демак, жавобларнинг хулосаси қуйидагича: ўзбек халқининг энг катта бойлиги иймону исломидир. Тўғриси, саволнинг жавоби менда ҳам айнан шу эди. Зеро, бундан бошқача бўлиши мумкин ҳам эмас. Бироқ кўпчиликнинг фикри менинг учун муҳим эди. Хайриятки, халқимиз уйғоқ экан, одам анча хурсанд бўлди. Маълумотни тўлиқ ўрганиш.

Diplomi bor odam o’qimagan odamdan ko’proq daromad topadi. AQSh Mehnat byurosi ma’lumotlariga qaraganda bakalavr darajasiga ega mutaxassislar faqat maktab diplomiga ega bo'lganlarga qaraganda haftasiga ~66% ko'proq daromad olar ekan. Bu yiliga taxminan $32,000 farq degani. Ya’ni diplom mavjudligining o'zi daromadni 50% oshiradi. Bundan tashqari bakalavr yoki undan yuqori darajaga ega bo'lganlar orasida ishsizlik 1.2% – 2.5% oralig'ida bo'lsa, diplomsizlar orasida bu ko'rsatkich 6.2%’ga yetadi. Iqtisodiy inqirozlar paytida ham oliy ma’lumotli insonlar faoliyat yuritadigan sohalar inqirozga chidamli bo’lgani uchun ular ishini kam yo’qotadi. To’g’ri hozirgi zamonaviy dunyoda diplomning o’zi muvaffaqiyatni kafolatlamaydi, lekin “diplom shart emas" degani "bilim va ko'nikma shart emas" degani emas. Uning ustiga universitet faqat diplom bermaydi. U yerda mantiqiy fikrlash, muammolarni yechish, ilmiy tahlil va jamiyatda insonlar bilan qanday muloqot qilish ko’nikmalari ham o’rgatiladi. Hozir man sizga tavsiya qiladigan videoda manashu mavzu yoritilgan. Videoda oliy ta’limning asl funksiyasi, mehnat bozorining bugungi real talablari, universitet faqat mutaxassislik emas, balki shaxsiy rivojlanish uchun qanday imkoniyatlar eklanligi tushuntirilgan. 📹: https://youtu.be/ZdQz0satAmI?si=Lmfqj_MO_UKRXU4f

Jamiyat uchun eng muhim ishlarni umuman sezmaymiz. Ularni o'ylamaymiz ham. Masalan, elektr borligini, suv kelayotganini yoki ko‘cha tozalanganini deyarli o‘ylamaymiz. Biz ularning qiymatini odatda ular yo‘qolganda tushunamiz. Tasavvur qiling obodonlashtirish xodimlari 10 kun shaharni tozalamasa, avtobus va metro haydovchilari 10 kun ishga chiqmasa yoki shifokorlar bemorlarni ko’rmasa. Manashu 10 kun ichida jamiyatda haqiqiy xaos boshlanadi. Qiziq tomoni, shu vaqt ichida Instagramda kuzatadigan mashhur insonlaringizning aksariyati 10 kun, hatto bir oy ko‘rinmasa ham, kundalik hayotingizda deyarli hech narsa o‘zgarmaydi. Bugun kimning obunachisi ko‘p bo‘lsa, kimning mashinasi qimmat bo‘lsa yoki kimni millionlab odamlar kuzatsa, ularni muhim insondek qabul qilamiz. U insonning jamiyatga qo'shayotgan hissasi qanday ekanligiga qaramaymiz ham. Aslida jamiyatning haqiqiy poydevori ertalab ishga chiqadigan, kechqurun uyiga qaytadigan va ertasi kuni yana o‘sha ishni qiladigan odamlardan iborat. Ular mashhur emas. Ular haqida videolar olinmaydi. Ularning ishiga millionlab like bosilmaydi. Lekin ular ishlashdan to‘xtasa, buni millionlab odamlar darhol sezadi. Ba'zida ertalab 9 dan kechki 6 gacha bo'lgan ish grafikini kamsitib qo'yamiz. Inson erkin bo'lishi kerak. Ishga majburan bormasligi kerak deymiz. Kechirasiz lekin jamiyat bunaqa ishlamaydi. Jamiyatda hammaning vazifasi bor. U kattami kichikmi farqi yo'q. Vazifa egalariga nisbatan hurmatsizlik qilish ularga yuqoridan qarash noinsoflik bo'ladi. Ba'zan insonning jamiyatdagi ahamiyatini uning qanchalik mashhurligi bilan emas, u yo‘q bo‘lganda nimalar to‘xtab qolishi bilan o‘lchash kerakdir deb o'ylab qolaman.

ЎҚИШ БОШҚА, УҚИШ БОШҚА Паранжи ҳақида улашилган постдаги сўзлар айрим кишилар тарафидан нотўғри тушинилганини ва талқин қилинганини кўриб, шу баҳона бир йўриқнома бўлиши умидида ҳамда яқинларнинг кўнглига таскин етиши учун баъзи тушунчаларни улашишни лозим топдим. – Сўзни ким айтаётганига эътибор бериш керак. Ибораларни сўзловчининг ёши, умумий ҳаёт тарзи, фаолияти ва воқелиги билан боғлиқ тушуниш лозим. Шунда мақсад тўғри англашилади. Масалан, мусулмон одам: “Ëмғир экинларни ўстирди”, деса, уни моддиюнчиликда айбланмайди, балки мажозий маънода сабабни мусаббиб – Яратган ўрнида ишлатган, деб тушунилади. Аммо бу гапни даҳрий айтса, у буни ҳақиқий маънода қўллаган бўлади. Мен эл қатори мактаб ва институтларда аёл муаллима ва ўқитувчилардан таълим олган, фарзандларини ана шундай устозаларда ўқитаётган одамман. Улар на ҳижобда, на рўмолда, аммо кийимлари очиқ-сочиқ ҳам эмас. Уларни устоз сифатида ҳамиша ҳурмат қилганман ва ҳозир ҳам ҳурмат қиламан. Шундай бўлиши табиий ва буни ҳамма билади. Демак, мазкур шаклда кийинган аёлларга постнинг алоқаси йўқ. Давоми

Бола китоб ўқимаяпти. Лекин муаммо болада эмас! Мани китобни одами деб билишади учун, кўп учрашувларда муҳокама мавзуси болани китоб ўқитиш бўлади. Ҳамма ҳар хил методларни айтади. Кимдир телефон ва телевизорни "запрет" қилган, кимдир ҳар бир ўқилган китоб учун пул берган. Келинг, мавзуга кенгроқ тўхталамиз. 1973 йил, Стэнфорд университети. Психологлар боғча болаларини кузатишди ва расм чизишни ёқтирадиганларини ажратиб олишди. Кейин уч гуруҳга бўлишди. Биринчи гуруҳга айтишди: «Чизсанг, мукофот берамиз». Ва бердилар. Иккинчисига ҳеч нима ваъда қилинмади, лекин чизиб бўлганидан кейин кутилмаган мукофот берилди. Учинчисига ҳеч нима. Орадан икки ҳафта ўтгач, болаларга эркин вақт берилди — хоҳлаган нарсангни қил. Мукофот ваъда қилинган гуруҳ қаламга энг кам қўл урди. Икки баробар кам. Улар аввал ҳам, ҳозир ҳам чизишни билишарди. Фақат энди чизиш уларнинг шахсий эрмаги эмас, бажарилиши керак бўлган вазифа эди. Психологияда бу — overjustification эффекти. Ташқи мукофот ички қизиқишни сиқиб чиқаради. Бола фаолиятни қайта кодлайди: «мен буни ўзим учун қиламан» ўрнига «мен буни бирор нарса олиш учун қиламан». Мукофот тўхтаган куни фаолият ҳам тўхтайди. Энди савол: «Ўн бет ўқисанг, телефон бераман» деган жумлани фарзандингизга неча марта айтгансиз? Бизда китобхонлик масаласи деярли ҳар доим мотивация масаласи сифатида қўйилади. Қандай қизиқтириш керак? Қандай мажбурлаш керак? Қайси китобни бериш керак? Ҳолбуки тадқиқотлар бошқа нарсани кўрсатади: ўқиш мотивациясининг энг кучли башоратчиси — боланинг нимани ўқишни ўзи танлаши. Мазмуни эмас, танлов ҳуқуқи. Бу ота-оналарга ёқмайди. Чунки бола комикс танлайди. Ёки қизиқарли энциклопедия. Ёки ўн бешинчи қисми чиқаётган саргузашт сериясини. Ота-она эса «жиддий» китоб кутади. Ўзим ҳам шу хатодан ўтганман, ўғлимга ҳа деб китоб ташисам қизиқмаган. Asaxiy дўконимизга олиб бориб, ўзинг танла десам, қизиқиб космос ҳақидаги эксиклопедияни кўтариб чиққан. Кейинги бир неча ой у завқ-шавқ билан космос ҳақида айтиб берган. Ўқиш кўникмаси аслида мазмундан эмас, ҳажмдан ўсади. Равонлик (fluency) — соатлаб ўқиш натижаси. Равонлик бўлмаса, жиддий китоб очилиши билан ёпилади: бола ҳарфни ўқийди, лекин фикрни ушламайди. Шунинг учун «фойдасиз» деб ҳисоблаган китоблар аслида кейинги босқичнинг зинапояси бўлади. Уларни олиб қўйиш — зинапояни олиб қўйиш. Яна бир нарса бор, у ҳақда камроқ гапирилади. 2010 йилда 27 мамлакатни қамраган йирик тадқиқот эълон қилинди. Уйдаги китоблар сони билан боланинг таълим даражаси ўртасида мустаҳкам боғлиқлик топилди — ва бу боғлиқлик ота-онанинг маълумоти, даромади ва касбидан алоҳида сақланиб қолди. Бу ерда эҳтиёт бўлиш керак: бу корреляция, сабабият эмас. Уйга юз дона китоб келтириб қўйиш билан ҳеч нима ўзгармайди. Тадқиқотчилар ўзлари ҳам буни «оиладаги интеллектуал муҳитнинг кўринадиган белгиси» деб изоҳлашади. Яъни китоблар сабаб эмас — улар бошқа бир нарсанинг изи. Ўша бошқа нарса — ота-онанинг ўзи ўқиши. Бола ота-онасининг гапини эмас, одатини кўчиради. Уйда ҳеч ким китоб ўқимаса, лекин болага ўқи дейилса, бола аниқ хулоса чиқаради: китоб — болалар учун мажбурият, катталар ундан қутулган. Учта амалий нарса, қолганини ўзингиз қўшасиз: Биринчи. Бола ўзи ўқий олгандан кейин ҳам унга овоз чиқариб ўқишни тўхтатманг. Тахминан 13 ёшгача боланинг эшитиб тушуниш даражаси ўқиб тушуниш даражасидан юқори туради. Яъни биргаликда ўқиганда у ўзи эплолмайдиган, лекин қизиқроқ китобларга кириб боради. Иккинчи. Китоб жавонда эмас, боланинг қўли етадиган жойда турсин. Каравот ёнида, стол устида, машинада. Танлов ҳуқуқи фақат имконият бўлганда ишлайди. Учинчи. Ётоқхонада экран бўлса, китоб ҳар доим ютқазади. Бу ирода масаласи эмас, дизайн масаласи. Ва охирида ўша ноқулай савол. Гапларимни хулоса қилиб бераман. Болани китоб ўқишга қизиқтириш учун иккита нарса муҳим: 1. болага ўзига қизиқ мавзуда китоб танлаш эркини бериш, шунда бола мавзу қизиқ бўлгани учун ҳам китобни ўқийди ва одат шаклланиш эҳтимоли ошади. 2. бола сизни кўпроқ маза қилиб китоб ўқиётган ҳолатда кўриши Ўтган бир ойда фарзандингиз сизни китоб ўқиб ўтирган ҳолда неча марта кўрди? Агар жавоб нолга яқин бўлса — масала боланинг қизиқишида эмас. Сизга оиланинг ҳамма аъзоларига мос тайёр китоблар керак бўлса, унда биз саралаган 50та китобдан иборат "кутубхона" тўпламига қараб кўринг: asaxiy.uz/u/6a78bf2686d7a

Клиент всегда прав дейишадику, мен унча қўшилмайман бу гапга. Масалан сигарет ишлаб чиқарувчи компаниялар аслида ўзларини топ клиентларини де факто ўлдиради. Презерватив ё спирал компаниялар ҳам бўлажак потенциал мижозларини йўлини тўсади. Бунақа парадокс кўп. Гўрковлар ҳам дуоларида ҳаммага узоқ умр тилайди.

Геосиёсатда ҳам муҳим бир воқелик бўлди. Туркия, Саудия ва Покистон ўзаро NATO тузишди. Ҳарбий иттифоқни энг кучли пакти: бирига қилинган ҳужум автоматик ҳамммасига қилинган деб топилади. Покистонда ядро қуроли бор, Туркия дунёдаги энг қудратли армиялардан бирига эга, Саудия эса иқтисодий двигател, пул. Яхши трио. Эронни ҳам қўшишлари керак, дахшат бўлади. Бу бироз қийин, айниқса саудлар рози бўлиши қийин. Лекин ечим қилса бўлади. Эронни қўшилиши бу иттифоқни умуман бошқа даражага олиб чиқади. Минтақа барқарорлашади. Исроил тийилади. Атрофдаги давлатлар ҳам ҳайиқади.

Айтганча, Роналду 40 дан ошиб, 6 та фарзандли бўлиб (биттаси ўлиб қолган), мана энди тўй қиляпти. Бизда бўлса егирма ёшингдан тегинда мошин, экки хонали уйинг ва бутун халққа тўйинг бўлиши керак :)

Telegramga, guruhlarga qarab qo’ying.

Turkiy dunyo

Qadriyat. Nega derazalarning tashqarisida taxtadan panjara (reshotka) bo’lgan.

Shu qatnashgan 3 ta odamga qaytar dunyo qilib ozini qizlarini shunday qilish kk. Ya'ni zo'rlash. Korsin qanday bolarkan. Qanday alam qilarkan. Hammamizni ham farzandlarimiz bor. Yoki qonun konkret ishlasin, yoki mafiyalar qaytsin. Shaytanatdagiga oxshab osha suyaksiz joyini kesib olib, ogziga tiqib, yoqib yuborish kk. Yoki "Qonunga itoat qiluvchi fuqaro" (Zakon proslushniy grajdanin) kinosidagi ga oxshab qol-oyogini boglab, koz oldida qizini  shunaqa qilish kk. Korsin qanday bolarkin. Yoki Qashqirlar Makonidagi Chaqirga oxshab kesib ogziga solib qoysin. Butun umrgga qamalsa ham kam bu jazo. Axta qilish kk. (Bichish operatsiyasi). Hozirda mushuklarda qilinyaptiku. Lekin qolimizdan hech narsa kelmayaptimi, unda duoyibat qilamiz,  ilohim shunaqa jinoyat oilasida ham sodir bolsin. Omin

Биз туркийлар азалдан битта тарих ва маконда дунё адолатини тутиб келдик. Бироқ охирги юз йилликлар ғофиллигимиз сабаб она Туркистон чок-чокидан парчаланиб, туркий миллатлар бир-биридан турли фитналар билан ажратилди. Шукурки, бугунги ҳуррият сабаб туркийлар яна бирлашаётир. Албатта, ушбу бирликни хоҳламайдиган дунё золимлари ҳам йўқ эмас. Чунки, туркийлар бирлашиб, дунёда адолат ўрнатса, бу золимларнинг қонли империялари барҳам топажак. Шунинг учун ҳам туркийлар яна бирлашиб, дунёга адолатни қайтариши лозим! @VafoMumin: Мақсадимиз — демократик қоидалар асосида миллий қадриятлардан оғишмасдан Ўзбекистон давлатчилигини мустаҳкамлаш ҳамда қудратли давлатга айлантириш! ✅ Telegram | 🌐 Instagram | 📹 Youtube | ✅ Facebook

Қайси йўналишда пул кўп? Ҳозир ёшлар шунақа савол беришмоқда, шунга умумий қилиб жавоб бериб кетай. Пул ҳар қандай йўналишда кўп ва бу рост. Исталган йўналишда миллиардер бўлишингиз мумкин. Ҳозир йўналиш танлаётганда иккиланиб юрибсиз-ку, шуни ўзи қандай танлаш керак? Буни тўрт қисмга бўлиб қўйдим. 1. Танлаётган йўналишингиз ўзингизга ёқиши керак, айнан ўзингизга, ота-онанингизга эмас, фақат ўзингиз шу йўналишни ўйлашдан кайф қилишингиз, орзулар қилишингиз керак. Масалан, менинг бир ўртоғим бўлар эди, бирга тайёрланганмиз, шу ўртоғим болалигидан милиса бўлишни орзу қилган, ухлаётганда Алишер Файз қўлини кўксига қўйиб ётади дейишади-ку, менинг ўша ўртоғим ўнг қўлини чаккасига қўйиб чест бериб ётадиганлардан эди. 2. Сиз танлаётган йўналиш сизда ўхшаши керак, масалан, сиз журналистика йўналишини танлагансиз, лекин микрофонни кўрсангиз икки чақирим наридан қочасиз, ўзингизни ноқулай ҳис қиласиз. Демак бу йўналиш сизга эмас. 3. Сиз танлаган йўналишда энди пул келтиришни йўлини қилиш керак. Юқоридаги иккитаси бор, сизга қилаётган ишингиз ёқади, сизда ўша қилаётган ишингиз ўхшаяпти, одамлар ҳам буни эътироф этмоқда, энди шундан пул келтириш керак. Дейлик сиз ахборот хавфсизлиги йўналишини танладингиз, буни яхши кўрасиз, соатлаб ноутбукда ўтириб бир нималар қиласиз, дастурлар яратасиз, сизни кўрган одамлар бу хакер деб ном қўйиб олган. Энди сиз шу йўналишдан пул топадиган бўлишингиз керак. 4. Сиз танлаётган йўналиш жамиятга фойда келтириши керак. Мана шу тўртта нуқтани бирлаштира олган ҳар қандай инсон ҳар қандай соҳада миллионерга айланади, бир кун ҳам ишламайсиз, шунчаки ишингиздан завқ олиб яшайсиз. @bektoshkhatamov

Яхши маълумотлар, керакли хулосалар олиш мумкин. Фанда тадқиқотлар натижалари ўзгариб туришини ҳам унутмаслик керак. Нафақат турк, ҳеч бир миллатда аёллар кийими очиқ сочиқ бўлмаган. Ҳозирда кўпчилик аёлларда урф бўлган ярим яланғоч кийимни одатда фақат фоҳишалар кийган. Яна ҳам аниқроғи, фоҳишалар ҳам бунчалар кийинишдан уятган. Паранжини одат деб ўраса, шунчаки иффатли кийинган бўлади, аммо Аллоҳ буюрган сатри авратни ният қилса, у ибодат бўлади. https://www.facebook.com/Muqriy.Hasan/posts/pfbid02L9vy1BNJ3KkNcSgWWt267Zg8drhaLT2uZiTmuFxgREPjQjDMPL78kgT476KC7uPWl

O‘zbekistonda yangi avlod muhandislarini tayyorlashga ixtisoslashgan ToshTech texnika universiteti o‘z faoliyatini boshladi. Universitet 10 yildan keyin mamlakatga qanday muhandislar kerakligi va mos dasturni qanday tanlash kerakligi haqida gapirdi (reklama). https://www.gazeta.uz/oz/2026/07/30/tashtech/

Islom Karimov va Tojikiston

Нима қилганини билиб, нима учун қилганини билмасдан инсонларни яхши ёки ёмон тоифаларга ажратманглар. Мусо пайғамбар (а.с.) яратгандан сўрабди: "Бир-бирига жонини ҳам берадиган эркак ва аёлни яратиб, кейин уларнинг жонини оласан. Бунда қандай ҳикмат бор?". Яратган жавоб қилибди: "Эй Мусо, ерга уруғ қада. Жавобини ўзинг кўрасан". Мусо пайғамбар Аллоҳнинг амри билан ерга уруғ сепибди. Уруғ унибди. Бошоқ чиқарибди. Мусо ўроқни олиб экинни ўришга тушибди. Шунда ғойибдан овоз эшитилибди. "Экдинг, парвариш қилдинг, энди етилган пайтда нега ўриб оляпсан?". "Эй Аллоҳ", деб жавоб берибди Мусо, "буларнинг орасида дон ҳам бор, сомон ҳам. Дон сомонхонага лойиқ эмас. Сомоннинг дон омборига қўйилиши ҳам нотўғри. Уларни элакдан ўтказиш, бир-биридан ажратиш керак". Яратганнинг жавоби ҳаммамиз учун: "Инсонлар орасида тоза руҳлилари ҳам, лойга беланган қора руҳлар ҳам бор. Садафларнинг ҳаммаси ҳам бир хил эмас. Бирида инжу бор, бирида қора қурт. Гўзаллик ва хунукликни, яхши ва ёмонни бир-биридан ажрата олиш керак. Худди буғдой дони сомондан ажратилгани каби. Ўзингни кўрсат, сира йўқолишингга йўл қўйма!" (Қашқирлар макони сериали, Умир ота қатнашган саҳна) Каналга уланинг: 🎭 @zafarbeksolijonov

ишлар билан бўлиб, ҳаёт ҳақида, айниқса инстаграмдаги ўзбекистон ҳақида мулоҳаза ҳам қилмай қўйибман. билмадим, балки ман ортда қолдим, ёки ростанам жамият ақлдан оза бошлабди. ҳозир битта докторни видеоси чиқип қолди. бировни аёлини хомиласини текшириб, ўғил экан, булбулча найзани ўқи бало баттар деб сўйлаб, яна буни видга олиб тарқатиб ўтирибди. эр ҳам иван эканде деб қўйдим. хоп майли бунга кўникдик, аёлни ўзини сал фаросати йўқми? аёл доктирга ақл етмаган бўлсаям, бунисига овозингни ўчир хезм, деёлмайдими, бирга кулишиб ўтирмай? фу бля. кейингисига ўткизсам, хотинига эркаклик қилиш учун пул беряпти. ану эшакмия хотин ҳам лимит тугади деб яна доминироват қилади. қанаққиб эркак ўз уйида ўз аёлига эрлигини қилиш учун пул тўлайдиган бўлди? яна битта ўткизсам, битта черт қизидан йиғлаб узр сўраб ётибди, ман бошқаси билан гаплашмадим деб. э ўл, эркак. зб уже, машнақа расво одамлар жонга тегди. ман эски даврларни соғиндим. ман аниқ бу даврни одамимасман. биз ё гўзал тарбия олдик, ё ҳаёт ўшанда гўзал эди. мана шу постимни ўқиётган ўзини эркак деб ҳисоблайдиган ҳар бир инсонга Яратгандан ҳақиқий эркаклик сифатлари сўрайман. жамиятни қутқариш энди қийин, кирадиган жойига кириб бўлди, камида ўз ҳаётингизни қаҳрамони бўлинг. Эркак бўлинг!

МАДАНИЯТ ОЛИБ КЕЛГАНМИШ. Ассалому алайкум, аслзода кўрарманлар. Яқинда бир даврада ўтиришга мажбур бўлиб қолдим. Суҳбат давомида бир кўмирқалб: "Меҳмон кутиш одоби", "Ўзбекларга маданиятни фалончилар олиб келган" каби фикрларни айтиб қолса денг. Тепа сочим тикка бўлди. Ва "Меҳмон кутиш одоби" га ҳам, "Маданиятни фалончилар олиб келган" деган фикрига ҳам Абдулла Қодирий бобомизнинг Ўтган кунлар асаридаги биттагина эпизод орқали жавоб бердим. Қайтиб, гапирмайдиган бўлди. Кейин, тўхта шу фикрларни видео олиб, аслзода кўрарманларга ҳам улашай деган фикр уйғонди. Бир эшитиб кўринг ва мулоҳазаларни ойтинг)) Баҳодир НИППОНИЙ - Яхши кунларда сиз билан бирга. Ўтган кунлардан сўранг) Каналга уланиш👈