زاگرس پرس

🔹نباید یک خبرگزاری در باره مسایل فقهی اظهار نظر کند 🔸بعد از دکتر جلالی زاده، این ماموستا « توفیق منبری» منبری بود که در فتوایی در باره تخته نرد روشنگری کرد و از اینکه یک خبرگزاری درباره یک مسئله فقهی اظهار نظر کرده، انتقاد کرد و نوشت:« باید شعار مصیبت انالله ... سر داد که یک خبرگزاری بیاید و برای جامعه اسلامی تعیین حلال و حرام کند.» 🔸او نوشت:« این مسائل مورد اختلاف نظر و تفاوت آراء میان علمای اعلام و فقهای کرام است، بسیاری از فقهاء، احادیث دال بر تحریم بازی تخته‌نرد را زیر سؤال برده و برخی از فقهاء معاصر مانند دکتر قرضاوی، شیخ غزالی و ماموستا زەڵمی وجه تحریم تخته‌را حمل برقمار آن دانسته و جمع دیگر از فقهای سلف و خلف، انواع بازیها از جمله تخته نرد را مشروط به شرائط چهارگانه مباح دانسته‌اند: شرط اول: قمار نباشد. شرط دوم: پیشه‌ی همیشه‌ای نباشد. شرط سوم: بر انجام تکالیف روزمره دینی ودنیائی مقدم نگردد. شرط‌ چهارم: حنث سوگند و حقر انسان در آن نباشد، خاصة اگر قصد تروح، تفرح و تفرج‌ را داشته و مسابقه فکری و منافسه هوشی در آن باشد، وارد مدار حدیث شریف ( انما الاعمال بالنیات) می‌شود.» 🔹شورای توسعه و حمایت تشکل های کردستان، گزارش خبرگزاری تسنیم دفتر کردستان پیرامون تخته نرد را محکوم کرد 🔸نمایندگان منتخب در شورای توسعه و حمایت تشکل های کردستان نیز گزارش خبرگزاری تسنیم دفتر کردستان پیرامون تخته نرد را محکوم کرده و گفته اند تیتر منتشرشده تسنیم با عنوان «قمار به نام فرهنگ/ اعلام رسم برگزاری مسابقات تخته‌نرد ویژه شب یلدا» حاوی نسبت‌دادن صریح رفتار مجرمانه به یک رسم فرهنگی و در نتیجه به جامعه کردستان است؛ اقدامی که مصداق روشن توهین و هتک حیثیت جمعی محسوب می‌شود. 🔸آنها همچنین گفته اند تخته‌نرد در کردستان واجد سابقه فرهنگی و کارکرد اجتماعی مشروع بوده و فعالیت شاغلان این حوزه فاقد وصف مجرمانه است؛ ازاین‌رو ثبت آن نیز در چارچوب صیانت قانونی از میراث فرهنگی و حقوق شاغلان این حرفه، ضروری است. 🔹مسابقات تخته نرد شب چله سنندج کنسل شد 🔸سیروان از مسئولان برگزاری مسابقات تخته نرد شب چله سنندج کسب اطلاع کرد که این مسابقات برگزار نشده است. #تخته_نرد #حلال #حرام #قمار #خبرگزاری https://t.me/zagrospress @sirwan_weekly

🔻چگونه مسابقه تخته نرد سنندج کنسل شد؟ 🔴نبرد حلال و حرام بازی تخته نرد 🔺دولت صادرات تخته نرد را آزاد و خبرگزاری تسنیم آن را وسیله قمار اعلام کرد. 🔺فعالان سیاسی، مذهبی و اجتماعی به گزارش خبرگزاری تسنیم در باره حرام بودن تخته نرد واکنش نشان دادند. 🔺 مسابقه تخته نرد سنندج که قرار بود به مناسبت شب «چله» برگزار شود، از سوی برگزارکنندگان کنسل شد. 🔸سيروان: پس از آنکه با درخواست دست اندرکاران و پشتيباني مقامات محلي اصفهان، دولت از ممنوعيت صادرات «تخته نرد» عقب نشست و با صدور بخشنامه‌اي پنجم آذرماه 1404 توسط «دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صنعت، معدن و تجارت» رفع ممنوعيت صادرات تخته نرد ابلاغ شد، در کردستان تلاش شد مسابقات تخته نرد برای شب چله طراحی شود، اما، قبل از هر کاری این دفتر کردستان خبرگزاری تسنیم بود که حکم به «قمار» بودن این بازی داد. 🔸تسنیم 27 آذرماه نوشت: معاون سیاسی- امنیتی استاندار کردستان با اعلام رسمی برگزاری مسابقات تخته نرد ویژه شب یلدا، زنگ خطر بی‌توجهی به موازین شرعی و ضعف نظارت مدیریتی در دستگاه‌های متولی فرهنگ استان را به صدا درآورده است. 🔸در حالی‌ که جامعه انتظار دارد مدیران ارشد استان پاسدار قانون، شرع و ارزش‌های فرهنگی باشند، اظهارات صریح معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان درباره برگزاری «مسابقه تخته‌نرد» در قالب برنامه‌های رسمی شب یلدا، پرسش‌های جدی و نگران‌کننده‌ای را پیش روی افکار عمومی قرار داده است. 🔸تخته‌نرد، بنا بر نظر صریح اکثریت فقهای شیعه و فتاوای امامین انقلاب، از مصادیق آلات قمار بوده و انجام مسابقه و شرط‌بندی با آن، حتی بدون برد و باخت مالی، محل اشکال و در بسیاری از فتاوا صراحتاً حرام اعلام شده است. حال این سؤال اساسی مطرح می‌شود که چگونه در یک برنامه رسمی، با مجوز و حمایت نهادهای دولتی در استان کردستان، اقدامی صورت می‌گیرد که تعارض آشکار با موازین شرعی و قوانین جاری کشور دارد؟ 🔸این خبر تسنیم در حالی است که اکنون صدها نفر در کردستان و بلکه هزاران نفر در ایران «تخته نرد» تولید و در بازار عرضه می کنند. پیشترسه روحاني در شوراي افتا شهرستان سنندج در سال 1398 فتوا صادر كردند به اصل تخته نرد نمي‌توان تحريم داد مگراينكه با آن قمار صورت گيرد. ماموستايان قرباني آذر، مصطفوي و حسيني در راي فقهي خود گفته بودند كه بازي تخته نرد به قصد ورزش فكري شرعا جايز و بلامانع است. 🔸خبرگزاری تسنیم در این خبر پا را فراتر گذاشت و در گفت‌وگو با امام جمعه سنندج، برگزاری مسابقه تخته‌نرد در قالب برنامه‌های رسمی شب یلدا را مغایر با موازین شرعی و شأن فرهنگی استان دانسته و تأکید کرده است که دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند در طراحی و اجرای برنامه‌های عمومی، خطوط قرمز شرعی و ارزشی را رعایت کنند و اجازه ندهند به نام نشاط اجتماعی، احکام مسلم دینی نادیده گرفته شود. 🔹جلالی زاده: حکم به حرمت و حلیت دادن کار چندان آسانی نیست 🔸جلال جلالی زاده استاد دانشگاه تهران در یادداشتی با عنوان «آیا بازی تخته نرد حرام است؟» به انتقاد از موضوع گیری خبرگزاری تسنیم پرداخت و نوشت:«حکم به حرمت وحلیت دادن کار چندان آسانی نیست، بلکه لازم است که از جوانب مختلف موضوعی را مورد بررسی قرار داد و بعد با تحقیق و جستجو در آیات و احادیث به جمع بندی رسید و آن وقت گفت فتوای من این است چون تنها خداوند است که حق حلال کردن و حرام نمودن را دارد.» او نوشت:« نباید با دیدگاهی سخت گیرانه و ظاهر گرایانه، همه اشکال تفریح و ورزش ها را حرام دانست، بلکه لازم است به مقاصد، فواید، آثار ونتایج عملی آن توجه نمود». 🔸او از اینکه یک رسانه احکام شرعی برای شافعی مذهبان صادر کرده، انتقاد کرده و گفته: قبلا عالمان بزرگی مانند آية الله مردوخ واستاد حمدی خود استاد شطرنج بوده اند. وهیچ کدام تذکری درباره حلال وحرام بودن آن نداده اند. https://t.me/zagrospress

دوسوم یارانه پنهان مربوط به گازوئیل است، نه بنزین / چرا بنزین تا این اندازه در مرکز توجه مسئولان قرار گرفته است؟​ 🔺فرشاد مومنی، اقتصاددان با اشاره به گزارش سال ۱۳۹۸ مرکز پژوهش‌های مجلس گفت: دروغی که در آن گزارش افشا شده این است که اگر واقعا قصد برخورد با مسئله‌ی یارانه‌ی پنهان وجود دارد، همان لفظِ مجعولی که بهانه‌ای برای شوک به قیمت‌های کلیدی شده است، باید دانست که بیش از دوسومِ آن مربوط به مصرف‌کنندگان گازوئیل است، در حالی که شما تنها به سراغ بنزین می‌روید؛ و اگر این مفهوم مجعول بخواهد اصلا معنایی داشته باشد، باید دانست که سهم گازوئیل بیش از دوسومِ کل است و سهم بنزین کمتر از ده درصد. پس پرسش این است که چرا بنزین تا این اندازه در مرکز توجه مسئولان قرار گرفته است؟ 🔺در طرح جدیدی که اخیرا تحت عنوان به‌اصطلاح «رفع ناترازی انرژی» مطرح شده و دوباره موجی از نگرانی درباره‌ بده‌بستان شوک قیمتی میان ارز و حامل‌ها را شدت بخشیده، دروغی شگفت‌انگیزتر بیان شده و آن اینکه گفته‌اند قصد دارند این اقدام را برای کاهش تورم انجام دهند! این دیگر واقعا نکته‌ای است بس بدیع/ https://t.me/zagrospress

✅ بانک جهانی: بیش از ۳۵ درصد ایرانیان زیر خط فقر قرار گرفته‌اند به گزارش تجارت‌نیوز و بر پایه تازه‌ترین گزارش بانک جهانی با عنوان «فقر و برابری»، بیش از ۳۵ درصد از جمعیت ایران در سال ۱۴۰۴ زیر خط فقر قرار گرفته‌اند. بانک جهانی در این گزارش اعلام کرده است که نرخ تورم در ایران طی سال جاری روندی صعودی داشته و تحولات اخیر نیز به افزایش تورم انتظاری دامن زده است. در بخش دیگری از این گزارش، رشد اقتصادی ایران در میان‌مدت کاهشی ارزیابی شده و هشدار داده شده است که خشکسالی و کمبود منابع آب می‌تواند در آینده‌ای نزدیک تهدیدی جدی برای اقتصاد کشور به شمار آید. https://t.me/zagrospress

‍ بۆچی من بە کوردی دەنووسم و گرنگە تۆیش بە کوردی بخوێنیتەوە؟ ✍️ ڕەزا عەلی‌پوور 🔹با لە بیرمان بێت ئەم زمانە وەک هەر زمانێکی دیکە، بە سەدان ساڵ، به پێی ویست و‌ نیاز، ڕەنج و حه‌زی خه‌ڵکانێکی ئەم جوگرافیایه داهێنراوە و لە ناو زار و زمان و‌ بیرگەی ملوێنان کەسدا جێگیر بووە. وشە بە وشەی داتاشراوه، فۆنێم به فۆنێم تیف‌تیفه دراوه و وە‌ک بوونه‌وه‌رێک گیانی به‌به‌ردا کراوه، ئێستایش مینا گه‌نجینه‌یه‌کی زیندوو گەیشتووە به من و تۆ. 🔹به‌ لاته‌وه سه‌یر نه‌بێ؛هیچ زمانێکی دیکە بە من و تۆ، به خەون و ناخوداگا و هەستمان ئەوەندە سازگار نییە کە ئەم زمانە هەیە. چونکە سەدان ساڵە بوونی کۆیی و ڕابردووی تۆ و من، خۆشی و ناخۆشیی من و تۆ، ڕەنج و چێژ و یاده‌وه‌ریی کۆیی تۆ و من بەو زمانە و له ناو ئەم زمانه‌دا بووە. مێژووی تۆ – خوازراو‌ و نه‌خوازراو- له‌م زمانه‌دا هه‌ڵکۆڵدراوه. خۆ دابڕاندن لەو زمانە خۆ هەژارکردنە بە دەستی خۆت به ده‌ستی خۆم. زمان ته‌نها له ناو نه‌ست و‌ هه‌ست‌-ی تۆ و مندا نییه، هه‌ست و نه‌ستیشمان شکڵ پێده‌دات. وه‌ک چۆن که‌سێتیی چیرۆک و ڕۆمانه‌کانی من و هاوڕێکانم ته‌نها نیشته‌جێی زمانی کوردی نین، هاوکات ئافرێنراوی ناو ئەم زمانه‌ن و هه‌ر ئەم زمانه‌ش ده‌توانێت تایبه‌تیان بکاته‌وه. 🔹تۆ زمان نیت، جیهانی تۆ زمانی تۆیە، تۆ لە ناو زماندای، منیش. ئایا دەتوانین زیگوراتی بیابان و ئەهرامی میسر، بکه‌ین بە هی خۆمان و شانازی پێوە بکەین؟ ئایا زمانی شێکسپیه‌ر، موعه‌ڕی و فرده‌وسی، میراتی ڕاسته‌وخۆی تۆن؟ له کاتێکدا پشت و کەسوکارەکانی تۆ هیچ پشکیان له دانانی یه‌ک خشت و دیواریان نیه و هیچ به‌شێکیان لە هۆنینه‌وه‌ی یه‌ک دێڕی ده‌قی ئەوان نه‌بووه؟ بەڵام تۆ دەتوانی و مافی خۆتە له بابا تاهیره‌وه تا خانی و مه‌وله‌وی، تا نالی و هێمن و شێرکۆ بێکەس، شانازییان پێوە بکه‌یت و بیکه‌ی بە موڵکی خۆت، من و هاوڕێ کوردی‌نووسه‌کانیشم ده‌توانین به په‌یڤ و وشه به‌ وشه‌یان سه‌رله‌نوێ ده‌قی دیکه‌ به‌رهه‌م بهێنینه‌وه، به‌رهه‌می وه‌ها که ته‌نها به‌م زمانه ده‌کرێت، ته‌نها ئەو کاتیش زیندوو ده‌مێنن که تۆ بیانخوێنیته‌وه. 🔹 ئەرێ، زمانەکان دژ بە یەک نین، کوردی باش بزانی ده‌کرێ فارسیش باش فێرببی، ئینگلیزی و زمانی دیکەش. وایه؛ دووزمانەیی و چەندزمانەیی جیهانمان فراوانتر دەکاتەوە و سوودی زانستی، کەلتووری و ئابووری زۆرە، بەڵام پاراستنی زمانی دایک وەک بنەما، کلیلی ئەو فراوانکردنه‌یه. وایە، زمانە نوێیەکان مێشک بەهێز دەکەن، داهێنان و دەرفەتەکان زیاد دەکەن، تێگەیشتن له کەلتوورەکان باشتر دەکەن، بەڵام بەبێ زمانی دایک، ناکرێت. دووزمانەیی ڕاستەقینە دەبێ زمانی دایک بەهێز بکات نەک جێگرەوەی بێت. 🔹 زمانی خۆت لاببه پەیوەندیی هه‌سته‌کیی خۆت لەگەڵ گه‌نجینه‌یه‌ک کە پڕە لە دەلالەت، سۆز و ئەندێشە لەدەست دەدەیت، دڵنیا بە زیاتر له‌وه‌یش. بەبێ زمانی دایک، وەک پەنابەر و کرێنشینی، مرۆڤ ته‌نها له زمانی دایکیدا خاوه‌ن‌ماڵە، له‌وانی دیکه کۆچه‌ره، توریسته، یان غه‌واره و ئاوارەیە. له‌ملاوه زمانی دایک پێوەندییەکی سۆزدارانە و قووڵ و خاوەن‌ماڵانەت پێ دەدات هه‌ستده‌که‌ی خانوویه‌کت هه‌یه خشت به خشتی تاپۆ و تایبه‌تی خۆتە. که‌واته با کورت و ساکار ببێژم؛ زمانی خۆت بە منداڵەکەت نه‌ده‌ی وه‌ک ئەوەیە لەو بەشەماڵه بێبه‌شت کردبێت و کردبێتت به کرێچیی که‌سی دیکه. 🔹 نووسین و خوێندنه‌وه بە کوردی نە ئەکتیکی گوندی و دواکەوتووانەیە، نه کرده‌یه‌کی سیاسیی و ناسیۆنالیستی، تەنانەت پڕاوپڕ شوناسخوازانەش نییه. گه‌رچی ده‌کرێ هه‌ندێ لەمانه‌ به دواهاتی بن، بەڵام نووسین و خوێندنه‌وه بە کوردی ڕووبەڕووبوونەوەیەکی ڕاستەوخۆیە لەگەڵ جیهان و هەستیدا، که‌شف و ناونانی جیهانه به زمانی خۆت، نه‌ک به زمان و زاری که‌سی دیکه، که‌واته نووسین و خوێندنه‌وه به زمانی خوت چه‌نده کرده‌یه‌کی ساکار و ئاساییە، هاوکات کردەیەکی ڕەسەنی هەستیناسه‌کی و ئۆنتۆلۆژیکه. https://t.me/zagrospress

⭕️ دستمزد کارگران نصف شد /حقوق کارگران دوباره افزایش می‌یابد؟ خدایی دبیرکل کانون شوراهای اسلامی کار: 🔹 در ابتدای سال جاری با افزایش دستمزدی که انجام شد، ضریب پوشش دستمزد نسبت به هزینه‌های خانوار حدود ۷۰ درصد بود؛ اما آخرین گزارش‌ها نشان می‌دهد این میزان اکنون به کمتر از ۳۰ درصد رسیده است. این شرایط به هیچ وجه برای معیشت کارگران قابل قبول نیست و ضرورت دارد درآمد آن‌ها اصلاح شود. ما به عنوان نمایندگان کارگران، درخواست بازنگری در دستمزد نیمه دوم سال را مطرح خواهیم کرد. 🔹سال های سال است که افزایش دستمزد کارگران به معنی جبران قدرت خرید از دست رفته است.یعنی تورمی اتفاق افتاده است که قدرت خرید از بین رفته است و می خواهیم قدرت خرید را جبران کنیم. در حال حاضر به دلیل شرایط مزدی تقریباً‌کارگران از محیط های صنعتی فراری هستند. بسیاری از کارفرمایانی که در بخش تولید هستند به این قضیه اعتراف می کنند که مجبور هستند در طول سال چندین بار افزایش مزد داشته باشند. https://t.me/zagrospress

⭕️دشنه‌ای در کمر آموزش کردستان با ١٨٠٠ معلم غایب زاگرس پرس| آغاز هر سال تحصیلی در استان کردستان، نه با شوق و امید، که با نگرانی از کمبود معلم و فضای آموزشی همراه است. امسال نیز بنا بر اعلام فواد حسینی مدیرکل آموزش و پرورش استان، کردستان با کمبود دست‌کم ۱۸۰۰ معلم مواجه است؛ در حالی که بیش از ۳٢۰ هزار دانش‌آموز در مقاطع مختلف تحصیلی در استان مشغول به تحصیل هستند. 🔹این کمبود مزمن، موجب شده تا مسئولان ناچار شوند با افزایش تعداد دانش‌آموز در کلاس‌ها و استفاده از معلمان بازنشسته و حق‌ التدریس خلأ موجود را جبران کنند؛ راه‌حلی موقتی که نه تنها مسأله را حل نمی‌کند، بلکه به افزایش تراکم کلاس‌ها و افت محسوس کیفیت آموزش می ‌انجامد. در چنین شرایطی، معلمان فرصت و توان توجه فردی به دانش‌آموزان را از دست می ‌دهند و آموزش از مسیر کیفیت، به کمّیت صرف سقوط می ‌کند. 🔹اما بحران آموزش در کردستان تنها به کمبود معلم محدود نمی‌شود؛ استان از نظر زیرساخت و فضاهای آموزشی نیز سال‌هاست زیر میانگین کشوری قرار دارد. سرانه فضای آموزشی در کردستان حدود ۴.۸۱ متر مربع به ازای هر دانش ‌آموز است**، در حالی که این رقم در کشور به طور میانگین **۵.۴۵ متر مربع است. بر اساس اعلام مسئولان نوسازی مدارس، استان برای رسیدن به استانداردهای کشوری، به بیش از ۳۳۰ هزار مترمربع فضای آموزشی جدید و اعتباری بالغ بر پنج هزار میلیارد تومان نیاز دارد. هنوز ده‌ها مدرسه فرسوده، نیمه ‌تمام و حتی کانکسی در استان فعال‌اند؛ کلاس‌هایی که نه ایمنی دارند و نه شأن دانش‌آموزان را پاس می‌دارند. 🔹این مشکلات، محصول امسال یا چند سال اخیر نیستند؛ بلکه حاصل سال‌ها بی ‌توجهی، اولویت‌گذاری نادرست و سرمایه‌گذاری ناکافی در حوزه آموزش و پرورش هستند. سال‌هایی که به جای جذب کافی معلم، بهسازی مدارس و توزیع عادلانه امکانات، طرح‌های مقطعی و نمایشی جایگزین برنامه‌ریزی درازمدت شدند. نتیجه آن، امروز به شکل کمبود نیروی انسانی، مدارس ناکارآمد، کیفیت پایین آموزش و گسترش نابرابری آموزشی در مناطق محروم و روستایی خود را نشان می‌دهد. 🔻ادامه این روند، به معنای قربانی شدن آینده هزاران کودک و نوجوان کردستانی است. تا زمانی که آموزش به عنوان اولویت اصلی توسعه انسانی و اجتماعی در استان دیده نشود، هیچ طرح و برنامه‌ای به نتیجه نخواهد رسید. کردستان برای عبور از این وضعیت، به استخدام گسترده معلمان بومی بدون دسته بندی‌های مغرضانه، نوسازی فوری مدارس فرسوده، تخصیص بودجه ویژه و توجه واقعی دولت و مجلس نیاز دارد؛ نه وعده‌های تکراری و برنامه‌های کوتاه ‌مدت. ✔️کودکانی که امروز در کلاس‌های شلوغ و ناایمن درس می‌خوانند، آینده سازان این سرزمین‌اند؛ و آینده را نمی‌توان با بی‌معلمی و بی‌مدرسه ماندن ساخت. https://t.me/zagrospress

آقای رئیس ‌جمهور! بودجه دستگاه های آویزان را قطع کنید؛ نشان دهید دولت قدرتمند است روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: 🔹اکنون فصل بودجه‌نویسی است و شما آقای رئیس‌ جمهور در جایگاهی قرار دارید که می‌توانید به این وضعیت نابسامان و غیرمنطقی پایان بدهید. این اقدام، عمل به وعده‌ای است که در تبلیغات انتخاباتی دادید و مهم‌تر اینکه اصولاً جلوگیری از به هدر رفتن بودجه کشور از اصلی‌ترین وظایف شماست. https://t.me/zagrospress

انتقاد از اظهارات فرمانده راهور در باره ممنوعیت موتورسیکلت سواری زنان/ چگونه این رفتار بی‌ضرر و حتی مفید را جرم‌انگاری می‌کنید؟ روزنامه هم میهن نوشت: قانونی که باید در خدمت نظم اجتماعی و امنیت عمومی باشد، در عمل به قاعده‌ای برای کنترل فراقانونی زندگی زنان بدل می‌شود. نتیجه روشن است. نکته بسیار مهم این است که این «جرم‌انگاری ناموجه» به‌هیچ‌وجه مورد تقبیح اکثریت مردم نیست. زنان در رانندگی، چه با خودرو و چه با موتور، معمولاً با دقت و احتیاط بیشتری رفتار می‌کنند و حضورشان می‌تواند به بهبود فرهنگ رانندگی و کاهش تخلفات پرخطر منجر شود. پیامد چنین وضعی روشن است: زنان نه‌تنها از حق تردد برابر محروم می‌شوند، بلکه در صورت بروز حادثه، بیمه شامل حالشان نمی‌شود و حتی دادگاه هم آنان را متخلف می‌شمارد. به عبارت دیگر، قربانی بودن‌شان هم به حساب خودشان گذاشته می‌شود. آیا چنین نگاهی می‌تواند امنیت و عدالت اجتماعی را تضمین کند؟ یا برعکس، بی‌اعتمادی و نارضایتی عمیق‌تری تولید خواهد کرد؟ https://t.me/zagrospress

✔️اکنون جامعه ایران ✍️ خالد توکلی 🔹اکنون، وضعیت به‌گونه‌ای است که برخی از ساختارها و سازوکارهای مناسب برای ابراز اندیشه در اختیار یک گروه و جناح خاص قرار دارد و امکان استفاده از آن برای روشنفکران، نویسندگان و به طور کلی دیگران فراهم نیست؛ از سوی دیگر، بسیاری از کسانی که اندیشه و سخنی برای ارائه و بیان دارند یا فرار را بر قرار و سکوت را بر سخن ترجیح داده و یا منزوی شده، صدای‌شان سانسور می‌شود و به گوش مردم و مخاطبان‌شان نمی‌رسد تا مجال وحدت و تعالی تبیین و فراهم شود. تردیدی نیست که نظریه راهنمای عمل است، جنگ به خودی خود، وحدت‌بخش و تعالی‌دهنده نیست، تلنگری است که می‌تواند احساس مسئولیت را بیشتر و فزون‌خواهی را کمتر کند مشروط بر این که تحلیل‌ها و گفتمان‌های مختلف و متنوع امکان ارتباط با مخاطب را بیابند، وضعیت موجود و مطلوب به خوبی از سوی نویسندگان و روشنفکران تبیین و امکان تجزیه و تحلیل این وضعیت را داشته باشند. این امکان، اکنون در کشور وجود ندارد؛ رسانه‌های مستقل و غیر دولتی تحت کنترل شدید هستند و صدا و سیما نیز در اختیار جناح یا گروهی خاص قرار دارد تا جایی‌که بسیاری از روشنفکران و فعالان مدنی و سیاسی را از دستیابی به آن محروم کرده‌اند. فقدان فضای مناسب برای گفت‌وگو، تجزیه و تحلیل و نظریه برای دستیابی به وحدت و تعالی، موجب سردرگمی مردم و ابتذال نمایش‌هایی سطحی شده است که عمدتاً خشونت را ترویج می‌کنند و روشی به جز سرکوب، نادیده انگاشتن و یکسان‌سازی را نمی‌فهمند. از سوی دیگر، وحدت و انسجام ملی را در بهترین حالت و البته با اعمال فیلترهای فراوان به همبستگی میان جناح‌های حاکم تقلیل می‌دهند و بسیاری از دیگران را که در این تقسیم‌بندی نمی‌گنجند، همچنان حذف می‌کنند. این تجربه که شعاع هویت ملی و به‌تبع آن آشتی و همبستگی ملی بسیار کوچکتر از مرزهای ملی باشد و گروههای مختلف را در بر نگیرد، نمی‌توان نام آشتی بر آن نهاد و تجربه‌ای شکست‌خورده است.    🔹  دستیابی به وحدت و همبستگی هنگامی میسر خواهد بود که نقش‌های سیاسی، نیروهای اجتماعی و نهادهای حکومتی مستقل از باندها و جناح‌های سیاسی و در عین حال مورد اعتماد عامه مردم و بی‌طرف وجود داشته باشند تا در موقع لزوم بتوانند ابتکار عمل را در دست گیرند و زمینه‌های تحقق وحدت و آشتی را ایجاد نمایند. این نهادها، نیروها و نقش‌های اجتماعی در شرایط خاص و در غیاب نیروها و نهادهای داخلی می‌توانند، 🔹 با توافق در داخل - از نظام بین‌المللی، شخصیت‌ها و نهادهای معتبر جهانی انتخاب شوند و به‌عنوان داور و میانجی، گذار و تحول تعالی‌دهنده و وحدت‌بخش را مدیریت و ممکن سازند. اما، تمامیت‌خواهی، قطبی‌سازی و سیاست‌زدگی به‌گونه‌ای در نظام سیاسی و حاکمیت ریشه گسترانیده است که اکنون کمتر نهاد و نقش سیاسی که ملی و بی‌طرف باشد، برجای مانده است. در قانون اساسی، نهادهای مختلفی در نظر گرفته شده‌اند – مانند قوه قضائیه، مجمع تشخیص مصلحت نظام، شورای نگهبان، نهادهای نظامی و امنیتی، مجلس شورای اسلامی و ... – که کارکرد اصلی آنها حل و فصل منازعات و اختلافات درون جامعه بدون درنظرگرفتن گرایش‌های سیاسی و عقیدتی است. با وجود این، اکثریت این نهادها و نقش‌ها نتوانسته‌اند در منازعات سیاسی بی‌طرفی خود را حفظ کنند و له یا علیه گروه و جناح‌های خودی و غیر خودی وارد عمل شده‌اند. بدین معنی: این نهادها که می‌باید در شرایط بحرانی و ویژه، منادی و مجری وحدت و همبستگی باشند، تبدیل به بخشی از منازعه شده و در نتیجه امکان وفاق و همبستگی را کاهش داده‌اند. فرآیند وابسته شدن نقش‌ها و نیروهایی که قاعدتاً و قانوناً باید مستقل و بی‌طرف باشند به نحوی رقم خورده است که اعتماد مردم نسبت به نهادهایی مانند «انتخابات» نیز که در مواردی می‌تواند در اختلاف میان گروههای مختلف برای دستیابی به نقش‌های سیاسی و اجرای برنامه‌ها و باورهای خود، فصل‌الخطاب باشد، به‌شدت کاهش یافته است. این امر در کاهش میزان مشارکت مردم در انتخابات‌های مختلف و تعطیلی چندین اصل قانون اساسی مشهود است. 🔹 توسل به ناسیونالیسم برای تحقق همبستگی ملی و اتحاد یکی دیگر از اشتباهاتی است که برخی از فعالان سیاسی و روشنفکران مرتکب می‌شوند. ناسیونالیسم، به‌ویژه نوع ایرانشهری آن، در روزهای پس از جنگ، دچار تناقضی مشهود شد. ایرانشهری‌ها که بر تقویت و نقش کانونی زبان فارسی برای هویت ایرانی تأکید فراوان دارند، در برابر اخراج صدها هزار «فارس‌زبان» افغانی که از شر طالبان به ایران پناه آورده بودند، با رفتارهایی که نشان از تفاخر و جاه‌طلبی داشت نه تنها زبان به اعتراض نگشودند و از وحدت سخن نگفتند، بلکه آن را تأیید نیز کردند. https://t.me/zagrospress

✅پیش‌بینی تازه ایلان ماسک درباره آینده هوش مصنوعی و سرنوشت بشر ایلان ماسک در تازه‌ترین اظهارات خود هوش مصنوعی را در مسیری «کارداشِف‌گونه» توصیف کرده که می‌تواند ابتدا از انرژی خورشید و سپس از کل کهکشان بهره‌برداری کند. او با اشاره به شتاب رشد توان محاسباتی گفت: «اگر ده برابر افزایش در قدرت پردازشی تنها معادل دو برابر شدن هوش مصنوعی باشد، این فناوری در حال حرکت به سوی سلطه‌ای کیهانی است.» به گفته ماسک، پیش‌بینی‌ها چنین است: ۲۰۲۶: هوش مصنوعی از هر انسان منفرد باهوش‌تر خواهد شد. ۲۰۳۰: هوش مصنوعی از مجموع کل هوش انسانی فراتر خواهد رفت. ماسک هم‌زمان هشدار داد که در حالی که توانایی‌های هوش مصنوعی شتاب می‌گیرد، رشد و پویایی هوش انسانی به دلیل کاهش نرخ تولد در جهان رو به رکود گذاشته است. https://t.me/zagrospress

⭕️ تنها ۴۴ درصد مخازن سدهای کردستان پُر است 🔻 کاهش ۳۰ درصدی بارندگی‌ها در استان نسبت به سال گذشته، باعث کاهش شدید حجم آب سدهای کردستان شده است. 🔸 آرش آریانژاد، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان اعلام کرد: تنها ۴۴ درصد از ظرفیت سدهای استان پُر است. ورودی آب به سدها نسبت به سال گذشته ۲۰ درصد کاهش داشته. در بانه بارندگی‌ها ۵۸ درصد کاهش یافته و منابع آبی این شهر گردشگرپذیر به شدت تحت فشار است. 🔸 وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای افزایش تاب‌آوری سدهای استان گفت: پروژه ملی انتقال آب از سد چراغ‌ویس به بانه در حال اجراست. همکاری مردم و مدیریت مصرف آب برای عبور از بحران ضروری است. https://t.me/zagrospress

🎥 آبیدر خط قرمز سنندج است 🔹غریب سجادی، فرماندار سنندج در بازدید از محدوده کانی سنگ‌شکن آبیدر: ❗️هیچ‌گونه ساخت‌وساز و تصرفی در آبیدر پذیرفتنی نیست 💬 آبیدر بخشی از هویت فرهنگی و طبیعی شهر ماست و به هیچ نهادی اجازه دخل و تصرف در آن داده نخواهد شد 📌 پیگیری فنس‌کشی غیرمجاز از طریق فرمانداری و سایر نهادهای نظارتی در دستور کار است #آبیدر #سنندج #فرماندار_سنندج #میراث_طبیعی #صیانت_از_محیط_زیست https://t.me/zagrospress

⭕️افزایش تنش‌ها در خاورمیانه و واکنش‌های آمریکا 🔹در پی افزایش تنش‌ها در خاورمیانه، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلام کرد که کارکنان و نیروهای خود را از این منطقه خارج می‌کند تا در معرض خطر قرار نگیرند. او همچنین تأکید کرد که ایران نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد و این موضوع را بسیار ساده توصیف کرد. 🔹از سوی دیگر، وزارت خارجه آمریکا به تمامی کارمندان غیرضروری دولت این کشور در عراق دستور خروج داد و سفر به این کشور را نیز ممنوع اعلام کرد. این اقدامات در پی نگرانی‌های فزاینده از احتمال افزایش تنش‌ها صورت گرفته است. 🔹طبق ادعای روزنامه واشنگتن پست، ایالات متحده در حالت آماده‌باش کامل به دلیل احتمال حمله اسرائیل به ایران قرار دارد. مقامات اطلاعاتی آمریکا نگران هستند که این حمله بدون موافقت واشنگتن انجام شود و ممکن است مذاکرات جاری را بی‌نتیجه بگذارد و تهران را به واکنش انتقام‌جویانه سوق دهد. واشنگتن معتقد است که اوضاع در حال حاضر از هر زمان دیگری خطرناک‌تر است. 🔹این تحولات نشان‌دهنده‌ی وضعیت بحرانی در منطقه و نگرانی‌های فزاینده از عواقب احتمالی تنش‌ها است. https://t.me/zagrospress

🔻صدور قطعنامه علیه ایران در نشست شورای حکام 🔹شورای حکام قطعنامه علیه ایران را در نشست شورای حکام تصویب کرد. 🔹آرای موافق: (۱۹) آمریکا، انگلیس، فرانسه، آلمان، اسپانیا، آرژانتین، استرالیا، بلژیک، اکوادور، اوکراین، کانادا، گرجستان، ژاپن، کره جنوبی، مراکش، ایتالیا، لوگزامبورگ، هلند، کلمبیا 🔹آرای مخالف: (۳) روسیه، چین، بورکینافاسو 🔹آرای ممتنع: (۱۱) آفریقای جنوبی، هند، پاکستان، مصر، اندونزی، برزیل، غنا، تایلند، الجزایر، ارمنستان، بنگلادش. 🔹پاراگوئه و ونزوئلا از حق رأی برخوردار نبود. https://t.me/zagrospress

‍ در دیدار معاون رئیس‌جمهور با نماینده سنندج و فرماندار: ✅کردستان مقصد سفر میدانی برای توسعه زیرساختی و محرومیت‌زدایی 🔹عبدالکریم حسین‌زاده، معاون توسعه روستایی و مناطق محروم رئیس‌جمهور، در دیدار با محسن فتحی نماینده مردم سنندج، دیواندره و کامیاران در مجلس شورای اسلامی و غریب سجادی فرماندار سنندج، از سفر خود به استان کردستان خبر داد و گفت: در این سفر که با حضور برخی معاونان وزرا، مدیران مرتبط و بانک‌های عامل انجام خواهد شد، وضعیت مناطق محروم، روستایی و حاشیه‌ای استان از نزدیک بررسی می‌شود. 🔹حسین‌زاده هدف این سفر را شناسایی مشکلات زیرساختی، بررسی ظرفیت‌های اشتغال‌زایی و ارائه راهکارهای توسعه‌ای در مناطق محروم اعلام کرد و افزود: حمایت مالی از تعاونی‌های روستایی، کارآفرینان محلی و مشاغل خرد، تسهیلات اشتغال خرد و متوسط از جمله برنامه‌های دولت خواهد بود. 🔹در این نشست، محسن فتحی بر ضرورت تمرکز ویژه بر زیرساخت‌های گردشگری کردستان تأکید کرد و گفت: ظرفیت‌های بوم‌گردی، طبیعت‌گردی و گردشگری تاریخی در استان نیازمند زیرساخت، جاده مناسب و حمایت عملی است. 🔹وی همچنین خواستار توجه ویژه به مناطق حاشیه‌نشین سنندج در حوزه‌های آب، فاضلاب، آموزش و بهداشت شد و افزود: اگر عدالت را می‌خواهیم، باید توسعه را از حاشیه شروع کنیم. 🔸غریب سجادی فرماندار سنندج نیز با ارائه گزارشی از وضعیت نگران‌کننده زیرساخت‌ها در روستاها و مناطق حاشیه‌ای سنندج گفت: شهرستان در حوزه راه‌های روستایی، آب، فاضلاب، سرانه‌های آموزشی و ورزشی از میانگین استانی هم عقب‌تر است. 🔹او با اشاره به ۵۷ روستای فاقد تصفیه‌خانه در اطراف سد آزاد که منبع اصلی آب شرب سنندج است، خواستار اقدامات فوری برای رفع این تهدید زیست‌محیطی و بهداشتی شد. 🔹سجادی همچنین بر اهمیت راه‌ محور گردشگری نزار به پالنگان به عنوان حلقه‌ای مهم در زنجیره گردشگری استان تأکید کرد و گفت: با اعتبارات ویژه و مدیریت درست، می‌توان تحولی بزرگ در روستاهای سنندج رقم زد. https://t.me/zagrospress

✅خەڵاتێک بە باڵای هەژار یان بە ئارەزووی قەڵەمی نووسەران؟! ✍️سمایل عەزەمی  بەڕێوەبردنی کۆڕ و فێستیڤاڵ و خەڵات و ڕێزگرتن و... شێوەگەلێکی جیاوازن بۆ پەرەپێدان و بڕەودان بە بوارە جیاوازەکانی هونەر و ئەدەب و زانست و فەرەهەنگ و... هەر کام لەو شێوازانە کە ناومان…

✅خەڵاتێک بە باڵای هەژار یان بە ئارەزووی قەڵەمی نووسەران؟! ✍️سمایل عەزەمی  بەڕێوەبردنی کۆڕ و فێستیڤاڵ و خەڵات و ڕێزگرتن و... شێوەگەلێکی جیاوازن بۆ پەرەپێدان و بڕەودان بە بوارە جیاوازەکانی هونەر و ئەدەب و زانست و فەرەهەنگ و... هەر کام لەو شێوازانە کە ناومان هێنا، بەرانبەر بە کات و شوێن و سەردەم و کەش و حاڵەتی تایبەتیی خۆیان ئەتوانن هەڵگری خەسڵەت و تایبەتمەندیی بەرچاوی خۆیان بن. بۆ نموونە کۆڕ و کۆبوونەوە ئاساییترین شێوازی یەکگرتن و یەکتربیستنی لایەنگران و ئەندامانی بوار و بابەتێکی دیاری‌کراوە و لە کۆتاییدا چاوەڕوانی مانیفێست و بەیاننامە و هەڵوێستی دیاری‌کراوی لێ ناکرێت... فێستیڤاڵ دەبێ، پێشینەی ئەو بوارەی کاری تێدا دەکات بیخاتە بەرچاو وەکوو: فێستیڤاڵی هەڵپەڕکێ و هۆرە و جل‌وبەرگ و... کە تێیدا مێژوو و شێوازگەلی ئەو بابەتە ئەخاتە بەر چاوی گشتی و جارێکی تر بە دووپات‌کردنەوەی و تازەکردنەوەی، سەرنجی خەڵک بۆ ئەو بابەتە ڕائەکێشێ و... رێزگرتن بابەت و باسێکی جیاوازە و پێش‌مەرج و نێوەڕۆکی دیار و بەرچاوی خۆی هەیە و بە بانگەشەکەیدا چاوەڕوانی ئەوە ئەکرێت، کەسێک یان شوێن و لایەنێک لەبەر باس و هەوڵێکی تایبەتی و سەرنج‌ڕاکێش لە ڕابردوو یان ئێستادا، ڕێزی لێ بگیرێت. ڕەنگە ئەو ڕێزگرتنە هیچ پێوەندی بە توانست و کارکردی ئەو کەس و لایەنە لە ئێستادا نەبێ و تەنیا بۆ پێزانین و وەبیرخستنەوە بێت... بەڵام "خەڵات" ئەگەر وشەی شرۆڤەخواز و ئاوەڵناو و پاشگر و پێشگری نەبێ، ئەوە ئیتر زۆر تایبەتی ئەبێتەوە. وەکوو ئەم خەڵاتەی لە سنە و لەم رۆژانەی ٧ و ٨ جۆزەردانی ١٤٠٤ی هەتاوی بەڕێوەچوو. زۆر ڕوون و بێ هیچ وشە و پاشگری زیادی ناوی "خەڵاتی قەڵەمی هەژار"ی لێ نرابوو.    هەر سێ وشەکە ناسراو و دیارە و پێویستیان بە هیچ شرۆڤەیەک نییە؛ لە ژێر ناوی هەژار و یادکردنەوەی هەژار(عەبولڕەحمان شەرەفکەندی)، قەڵەم یان قەڵەمەکان خەڵات ئەکرێن. قەڵەم(pen/ پێنووس و...) لە هەموو جیهاندا ڕێزی لێ ئەگیرێ و نرخی بۆ دائەنرێت. بەڵام مانای تەواوی قەڵەم چیە؟ قەڵەم باری مانایی مرۆیی هەیە و وەک پێکهاتەیەکی سروشتی نابینرێ و تەنانەت وەک ئامراز و کەرەستەیش هیچ کارکردێکی زیاتر لە نووسینی نابێ. بەڵام سەرەکیترین ئیماژ و وێنایەکی جیهانی کە لای مرۆڤ دروستی دەکات، کەسایەتییەکە بە ناوی "نووسەر". بەکارهێنانی وشەی قەڵەم بەتایبەت لە ڕستەی "خەڵاتی قەڵەمی هەژار"، کەسایەتیی نووسەر و شاعیر لە مێشکماندا زیندوو ئەکاتەوە. جیا لە پێناسەی سەرەکیی "کەسایەتی نووسەر" وەک ئیدیۆم و ئستلاحێکی کلیشەیی و دیار و نەخش‌بەستوو لە مێشکدا، قەڵەم لە خۆیدا هەڵگری باری مانایی زۆرترە، وەک: داهێنەر، خوڵقێنەر، بیرمەند، خاوەن‌ئاوەز و بیری نوێ و پێشەکەوتوو و ڕچەشکێن و... دیارە بۆ ناسین و ناساندنی قەڵەمی جێی ئاماژەی کۆمەڵگا و خوێندکار و مرۆڤی زیندوو -بە مانا دریداییەکەی- دەبێ بۆ ئەو قەڵەمانە بگەڕین کە ڕچەشکێن بوونە و بیری تازە و شێواز و ژانری تازەیان تاقی‌کردۆتەوە و پرسیار و ئەندێشەی نوێیان خستۆتە بەر چاوی کۆمەڵگا بەگشتی. گرینگی داهێنانی ئەدەبی لەوەدایە کە یەک لە سەرەکیترین خەڵاتەکانی نۆبێل پشکی شاعران و چیرۆک‌نووسان و ڕۆماننووسەکانە. ئەوە لە خۆیدا گرینگی جیهانی و هەستیاری هەمیشەیی شێعر و چیرۆک نیشیان ئەدات؛ ئەمە سەرەڕای ئەو هەموو خەڵاتانەیە کە ساڵانە لە جیهاندا بۆ شێعر و چیرۆک تەرخان‌کراوە! لە بەڕێوەچوونی خەڵاتی قەڵەمی هەژار لە لایەن زانکۆی کوردستان کە من هەرچەن بەشدار نەبوومە، لێرەوە دەسخۆشییان پێ ئەڵێم و کارەکەیان بەرز ئەنرخێنم و هیوادارم لە قۆناغەکان و ساڵانی دواتر ئەم کەم و کۆڕییانە کەمتر بکرێنەوە و ئاستی ئەم خەڵاتە تا دێت بەرزتر و شێوازی بەڕێوەچوونیشی پڕۆفیشناڵتر بێت. بەڵام سەرەڕای ئەوەی کە ستاف و تیمێکی دڵسۆز و خوێندکار و شارەزا چەندین مانگە ئەرک و زەحمەتیان پێوە کێشاوە و ماندووبوونی زۆریان بووە و چەند شاند و گرووپ و تیم کاریان بۆ کردووە، چەند ڕەخنە و تێبینی لەسەر نێوەڕۆک و فۆرمی بەڕێوەچوونی ئەو خەڵاتە پێویستی بە ئاماژەپێکردنە؛ باوەڕم وایە بابەتە فۆرمی و ساختارییەکان هەرچەن گرینگن، بەڵام لە ئاستی خەڵاتێکی وا بەربڵاو و پڕ میوان چتێکی ئاساییە. بەڵام چەن لاوازی بەرچاو لە نێوئاخنی زانستی و ئەدەبی خەڵاتەکە بەرچاو بوون کە پێویستە ئاماژەیان پێ بدرێت: یەکەم، لە کۆڕی دەستنیشانکردنی خەڵاتەکە و لە زستانی ڕابردوودا خۆی نیشان دا و ئەویش زۆربەی ئەو پارە سەرف‌کردنە بۆ بانگهێشت‌کردنی میوانان کە بە ناوی پەردەلادان لە خەڵاتی قەڵەمی هەژار سەرف کرا و زۆرتر بۆ پەردەلادان لە چاپی نوێی بەرهەمەکانی هەژار بوو، بەڕای من هیچ پێویست نەبوو و ئەکرا هەر لەم کۆڕەدا ئەو پەردەلادانە وەک بەشێک لە بەرنامەکانی خەڵاتەکە ئەنجام بگرێت. ١ https://t.me/zagrospress

🔺غه‌در له شیعر 📌«‌هه‌ڵبژاردن» وه‌ک «خه‌ساندن» ✍️ بێهزاد ئه‌حمه‌دی 🖊ته‌نیا یه‌ک جیاوازی هه‌یه؛ جۆری «‌هه‌ڵبژاردن». دیسانه‌وه نووسین و به‌رده‌وام نووسین وه‌سفی لایه‌نی شاراوه‌ی «هه‌ڵبژاردن» ده‌کات. ئه‌وه‌ش جیدیه‌تێکه باس له هه‌ڵنه‌بژاردن ناکات، ته‌نیا ده‌یه‌وێت له‌مانای هه‌ڵبژاردنه‌کان خۆنه‌‌دزینه‌وه. ئه‌مه ویژدانی ره‌خنه‌ییه. دوو چه‌مکی «هه‌ڵبژاردن» و «به‌راوه‌رد» دوو دیوی کلتووری ئه‌ده‌بین. له‌ڕووی فه‌لسه‌فیشه‌وه هه‌ڵبژاردن «نهێنیه‌کی» تێدایه، چ ئه‌و کاته ببێته پێغه‌مبه‌ر یان وه‌ک کۆیله‌، چ ئه‌و کاته‌ی ئینسان زاده‌ی کاره‌ساتێکی سواڵکه‌رانه‌ی نێرومێ بێت، چ هه‌ڵبژاردنی ده‌ق له‌لایه‌ن لێژنه‌یه‌که‌وه یان خوێنه‌رێکی ئه‌م عه‌سره به‌ده‌ستی نووسه‌رێکی سه‌ده‌کانی ڕابردوو ببێته هه‌ڵبژارده‌. جیاکاری نێوان «چه‌مکی هه‌ڵبژاردن» و «هه‌ڵبژاردنی باڵا» یه‌ک شته؛ پرسی «خه‌ساندن له‌به‌ر چی؟!». چوونه هانای ئه‌م پرسه‌وه له‌سه‌ره‌تاوه ڕێزگرتنه له «ئازادی به‌رانبه‌ر»، پاشان ڕێزگرتن له «دیموکراسی». خه‌ڵآتییه ئه‌ده‌بییه‌کان له جیهاندا بۆ مه‌شروعیه‌ت چاوپۆشی له «زۆرینه‌ی جه‌ماوه‌ری خوێنه‌ران» نا‌که‌ن وه له هه‌مان کاتیشدا «ڕه‌زامه‌ندی که‌مینه‌ی نوخبه»ش په‌راوێز ناخه‌ن. له زانکۆی کوردستان «خه‌ڵاتی قه‌ڵه‌می هه‌‌‌ژار»، به پراکتیک هه‌ژارانه و به پروپاگاندا ده‌وڵه‌‌مه‌ند به‌رێوه‌چوو. ئه‌گه‌رچی ئه‌ساسه‌ن و له‌بنه‌ڕتدا مه‌رج نییه زانکۆ ناوه‌ندی جه‌ریانێکی ڕۆشنبیری بێت به‌ڵام به‌رپرسانی ئه‌م خه‌ڵاته جگه له ئه‌رکی ئه‌خلاقی «ده‌سپێکی ناساندن»، زۆر گوێراڵی «ئایدولۆژیای ناشه‌رعی»، «ده‌سه‌لاتی سێبه‌ر»، «هێژمۆنی ده‌سته‌وتاقم» و «کپ‌کردنی پرسیاره مێژووییه‌کان» بوون، ئه‌گه‌ر نه‌بوون، وه‌لام بد‌ه‌نه‌وه. له “حه‌سار و سه‌گه‌کانی باوکم”دا هاتو‌وه: «گوێ بگرن.. ئه‌وه‌ی ده‌یه‌وێت له‌م حه‌ساره‌ی من نانێکی چه‌ور بخوات، نابی له قسه‌م ده‌ربچێت. ئه‌وه‌ی حه‌رامزاده نییه، خزمه‌تی ئه‌م حه‌ساره ده‌کات»، ئه‌گه‌ر حه‌رامزاده‌بوون له ژیانی ئاساییدا خزمه‌ت‌نه‌کردنه، «خه‌ساندنی شیعر»یش واتایه‌کی‌تره له حه‌رامزاده‌گی هێژمۆنی سانسۆر و مانایه‌کی‌تره له خۆهه‌ڵوشاندنه‌وه‌ی جوانیناسی‌، ڕه‌نگه شێرزاد حه‌سه‌ن خوێنه‌ری گه‌مژه تووشی گومان بکات له‌به‌رده‌م دیکتاتوریه‌تێکی به‌ ڕووکه‌ش دیموکراتدا به‌ڵام دیوه‌که‌ی‌تری ئه‌م ڕسته‌یه، ته‌وس و گاڵته‌جارێکه بۆ کپ‌کردنی «چه‌مکی ئازادی». به‌س که‌س ڕووی ده‌می له زانکۆ نییه، به‌ڵام قوڵ‌هه‌ڵمالین و گرێ‌دانی فه‌قیانه‌ی چه‌رمگ ئه‌گه‌ر «زه‌رووره‌تی مێژووییه» هه‌ر به‌و ئه‌ندازه‌ش جۆرێکه له «به‌رپرسایه‌تی مێژوویی» بۆ پاراستنی که‌رامه‌تی نووسین. یه‌کێک له ئامرازه‌کانی ڕازی‌کردنی بیروڕای گشتی له ڕۆژنامه‌نووسیندا، ئامار و ئامارسازییه به‌ڵام شه‌یداکردن و سه‌رمه‌ست‌کردن به ئامار و ڕه‌قه‌م له پرۆسه‌ی «خه‌ڵاتی قه‌ڵه‌می هه‌ژار»دا جۆرێک ده‌رچوونه له حه‌قیقه‌تێک به ناوی مامۆستا هه‌ژاری مه‌زنه‌وه، دیکه‌ی نازناو و ناووناتۆره‌کان وه‌کوو «ماجدنامه» و «جه‌بارنامه» و «یادگارنامه‌»، مه‌جازیانه شۆره‌وه‌بووی حه‌قیقه‌ته‌که بوون. ئایا وه‌ڵامدانه‌وه‌ی به‌رپرسانی خه‌ڵاتی هه‌ژار به گوتاری ڕۆشنبیری و ڕۆشنگه‌ری له کوردستانا چه‌ند ئه‌توانی نکوولی بکات له جۆرێک «پاوان‌خوازی سوننه‌تی» یان هێمای «سه‌له‌فیه‌تی ئه‌ده‌بی» له‌پشت ده‌مامکی مودێڕننه‌وه، که‌سیان حازره له‌ ئه‌ستۆی بگرێت ئیتر پۆپۆلیسم وه‌ک جاران ته‌نیا په‌تای ناو جیهانی سیاسه‌ت نییه و به‌م «شوآف»ـه‌وه له پشت مامۆستا هه‌ژاری مه‌زنه‌وه جۆرێک له «پۆپۆلیسمی ئه‌ده‌بی» په‌ره‌ی سه‌ند! له ژیانی ئه‌ده‌بی مامۆستا هه‌ژاردا «ژانری شیعر» هه‌رگیز له په‌راوێزدا نه‌بووه، هه‌ر ئه‌وه‌ش کردی به «شاعیری نه‌ته‌وه‌یی» به‌ڵام ئێسته چلۆنه که جه‌ریانی شیعری کوردی به هه‌موو ده‌سکه‌وت و سونه‌ته‌شیعریی و ده‌نگ و به‌رزی‌ونزمی و به‌ره‌کانیه‌وه ناتوانێ بچێته ڕیزی خه‌ڵاتی سه‌ره‌کی. کولتووری فیکری ئێمه بۆ «هه‌‌ڵبژاردن وه‌ک خه‌ساندن»، هه‌ڵگری پره‌نسیپێکی «نهێنی‌کارانه‌»یه. به پێوه‌ری عه‌قڵی ڕه‌خنه‌یی، مامه‌ڵه‌کردنی ئاکادیمیانه له‌گه‌ڵ نووسین به به‌راوه‌رد له‌گه‌ڵ مامه‌ڵه‌کردنی سیاستمه‌داریکی “conservative” له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵگه، پێویسته ڕۆشنبیرانه‌ بێت، بۆ وێنه له دیکتاتۆرترین سیسته‌م‌گه‌لی سیاسیشدا بۆ هه‌ڵبژادنێکی کارتۆنیش به‌نیازی به‌راوه‌ردکردن لانیکه‌م خه‌ڵک چه‌ن ده‌م‌وچاوێکی هه‌ڵواسراو به دیواره‌کانی شاره‌وه ده‌بینن‌. به‌م‌چه‌شنه گرینگه کۆمه‌ڵگه‌ی ئه‌ده‌بی دڵنیا بکرێت، ده‌سته‌‌و‌تاقمی خه‌ڵاتبه‌خشی قه‌ڵه‌می هه‌ژار، «ترسنۆک» نین و بێ‌ده‌نگ نابن له به‌رده‌م مێژووی رۆشنبیری و پرسی ڕۆشنگه‌رانه‌ی «خه‌ساندن له‌به‌ر چی؟!» وه به‌ڵگه‌نامه‌ی بڕیاره‌کانی هه‌ڵسه‌نگاندن و ناوی داوه‌رکان و ناوی ئاسه‌واری نێردراو باس ده‌که‌ن بۆ مێژووی ئه‌ده‌بی کوردی. https://t.me/zagrospress

🔺خەڵاتیی قەڵەمی هەژار و چەند سەرنجێک ✍ فەرهاد ئەمین‌پوور 🖊١- "خەڵاتیی قەڵەمی هەژار" کە حەوتووی رابردوو یەکەمین خولی خۆی لە شاری سنە بەڕیوە برد، سەرەڕای هەموو ئەو شپرزەیی و کەم‌و‌کووڕییانەی بە سیمای بەڕێوەبردن و دەستنیشانکردنی خەڵاتەکانییەوە دیار بوو، دەتوانێ زەرفییەتێکی نوێ و گەورە بێت بۆ گەشەدان بە زمان و چاندی کوردی. بۆیە ناکرێ کۆی هەوڵ و هیواکە بەو لاوازییانەوە گرێ بدرێ کە لە خۆلی یەکەم‌دا بەدیکرا و قەڵەمی شکست و کۆتایی بەسەر هەموو هەوڵەکەدا بهێنرێت. پاراستنی ئەم زەرفییەتە ئەرکی هەموومانە و ئەبێ هیوادار بین خولەکانی داهاتوو بە ناوەرۆکی باشتر و چاکتر پڕ بکرێتەوە، ئەڵبەت ئەگەر بەڕێوەبەران رەخنەکان بە ئاوەڵاییەوە وەربگرن و خۆیان لە ئێستانداردە جیهانییەکانی ئەم چەشنە خەڵاتانە نزیک بکەنەوە.  ٢- منیش لەسەر ئەو بڕوام کە خەڵاتی قەڵەمی هەژار دەبێ لە یەکەم هەنگاودا فۆرمی کارەکەی بگۆڕی و تەواو پێچەوانەی بکاتەوە، واتە خۆی بە دوای بەرهەمدا بگەڕێت نەک داوا لە نووسەران و توێژەران بکات بەرهەمی بۆ بنێرن. بۆیە وەک هەموو خەڵاتە دیار و بەناوبانگەکانی دونیا ئەمە ئەرکی خۆیانە بەردەوام ئاگایان لە دوایین بەرهەمە بڵاوکراوەکان بێ و لە پرۆسەیەکی بەردەوامدا هەڵیانبسەنگێنن و سالانە باشترینەکان لە چەند تەوەری دیاریکراودا (نەک لە دەیان تەوەردا کە زۆربەیان داتاشراون) دەستنیشان بکەن و بە خەڵکی رایبگەیەنن، لە دواییشدا کۆڕێکی رێک‌وپێک بگرن و خەڵاتەکان دابەش بکەن. نووسەران و توێژەرانی براوەش مافی خۆیانە خەڵاتەکە وەربگرن یان رەتی بکەنەوە، هەروا کە تا ئێستە چەندین کەسایەتی و نووسەری گەورەی جیهانی بە شایانی وەرگرتنی خەڵاتیی نۆبێل ناسراون بەڵام لەبەر هۆکاری جیاواز خەڵاتەکەیان وەرنەگرتووە. وەک دەزانین لە خۆلی یەکەمی خەڵاتیی قەڵەمی هەژاردا دەیان نووسەری بە توانا بەرهەمیان نەنارد، لە بەرانبەردا بەڕێوەبەران پەنایان بردە بەر دەزگای چاپ و پەخشەکان کە بۆ پاراستنی رواڵەتی کارەکە، بە لێشاو بەرهەمە چاپ کراوەکانی خۆیانیان بۆ بنێرن تا ئامارەکە بەرز بێتەوە. ئەمە ئەو هەڵە کوشندەیە کە نابێ جارێکی تر دووپات بکرێتەوە. ٣- بەڕێوەبەرانی خەڵاتەکە شیاوی یان تەنانەت مافی ئەوەیان نییە ژانرێکی ئەدەبی بە پشت بەستن بە هەندێک پاساوی گشتی و بە رواڵەت فەلسەفی پشت گوێ بخەن و بڵێن دەوری ئەم ژانرە یان ئەم تەوەرە کۆتایی هاتووە. ئەوان دەتوانن ژانر و تەوەرەکانی خۆیان دەستنیشان بکەن و کەسیش مافی ئەوەی نییە بۆ لەبەرچاونەگرتنی ژانر یان تەوەرێکی تایبەت لە ریزی داواکارییەکەیاندا رەخنەیان لێبگرێ، بەڵام کە رایانگەیاند ئیتر ناتوانن بەم چەشنە پاساوانە بەرهەمەکان بخەنە پەراێزەوە، چون لە روانگەی زۆر کەسەوە سەردەمی زۆر تەوەر و ژانری جۆراوجۆر کۆتایی هاتووە. هەروەها بەڕێوەبەران ناتوانن لە دەرەوەی تەوەری دیاریکراوی بەرهەمەکانەوە هەندێک ئێستانداردی نوێ و سەیر دابتاشن و بەرهەمێکی پێ رەتبکەنەوە. بۆ نموونە من بەرهەمم بۆ بەشی وەرگێڕان ناردووە بەڵام گوایە وتراوە ئەم بەرهەمە "سودمند"!!  نییە. بەڕاستی بۆم پرسیارە کێ ماف و سەڵاحییەتی دەستنیشانکردنی سودمند بوون یان نەبوونی بەرهەمێکی بە داوەران یان بەڕێوەبەرانی خەڵاتەکە بەخشیوە؟ ٤- ئێستە ئەنجامەکانی خولی یەکەمی خەڵاتی هەژار ئەم باسەی ورووژاندووە کە ئایا سەردەمی شیعر کۆتایی هاتووە یان نا؟ ئەمە دەتوانێ ببێ بە هەوێنی وتووێژێکی بەرهەمدار بۆ فەزای رۆشنبیریی کوردستان. با شاعیران بەرگری لە خۆیان بکەن و نەیارانی ژانری شیعریش بیروبۆچوونی خۆیان بۆ رای گشتی بڵاو بکەنەوە. پێموایە باسێکی پێویستە و دەتوانێ بەشێک لەو خەمۆکی و بێدەنگییە بڕەوێنێتەوە کە لەم ساڵانەدا باڵی کێشاوە بەسەر فەزای فەرهەنگیی کوردستاندا https://t.me/zagrospress