نشریه ضربان

▫️تقویت کلاهک صلبیه در اویسراسیون چشم▫️ 📄هدف:معرفی یک روش کلاهک‌گذاری قدامی صلبیه با استفاده از صلبیه انسانی اهدایی یا پریکاردیوم نگهداری‌شده، در حین انجام اویسراسیون چشم، با هدف فراهم کردن امکان قرار دادن ایمپلنت‌های اربیتال با اندازه بزرگ‌تر. 📊یافته‌ها:در این مطالعه، ۶ بیمار با میانگین سنی ۶۷ سال بررسی شدند. میانگین اندازه ایمپلنت‌های اربیتال ۱۸ میلی‌متر بود. در ۵ بیمار کلاهک‌گذاری صلبیه انجام شد و در یک بیمار از گرافت پریکاردیوم استفاده شد. سیر بعد از عمل در ۵ نفر از ۶ بیمار بدون عارضه خاصی بود؛ گرافت‌ها سالم باقی ماندند و پروتز چشمی با موفقیت فیت شد. در یک بیمار، بازشدگی یا جداشدگی نسبی گرافت (partial graft dehiscence) ایجاد شد که به تعویض ایمپلنت با یک ایمپلنت کوچک‌تر نیاز داشت. در طول میانگین ۱۲ ماه پیگیری، هیچ موردی از اکسپوژر یا بیرون‌زدگی ایمپلنت مشاهده نشد. 📋نتیجه‌گیری:کلاهک‌گذاری قدامی صلبیه در حین اویسراسیون، روشی ساده است که امکان استفاده از ایمپلنت‌های اربیتال بزرگ‌تر را بدون نیاز به ایجاد برش‌های اضافی در صلبیه فراهم می‌کند. نتایج اولیه نشان‌دهنده یکپارچگی مناسب گرافت و نتایج مطلوب کوتاه‌مدت است. برای ارزیابی ایمنی درازمدت این روش و همچنین بررسی تأثیر احتمالی آن بر سندرم حفره چشم پس از انوکلئاسیون (post-enucleation socket syndrome)، انجام مطالعات بزرگ‌تر با دوره پیگیری طولانی‌تر ضروری است. 📝نویسندگان: Guy J Ben Simon Eran Levanon Daphna Landau 📅تاریخ انتشار:6 آگوست 2026 لینک مقاله: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42561377/ 🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

قیچی ایریدکتومی (Iridectomy Scissors) 👁️‍🗨️ معرفی ابزار: قیچی ایریدکتومی (Iridectomy Scissors) یک قیچی ظریف با تیغه‌های کوتاه و نوک تیز است که برای برش دقیق عنبیه در جراحی‌های داخل چشمی استفاده می‌شود. 🎯 کاربرد: برش عنبیه در ایریدکتومی. 🔬 در چه اعمالی مشاهده می‌شود؟ ▫️ ایریدکتومی ▫️ جراحی گلوکوم ▫️ جراحی‌های سگمان قدامی 📝 نکات مهم برای شناسایی: 🔹 دسته فنری پهن (Paddle Handle) 🔹 تیغه‌های کوتاه و ظریف 🔹 نوک تیز و مستقیم ⚠️ مواردی که ممکن است با آن اشتباه گرفته شود: 🔸 ۱) به دلیل عملکرد: قیچی ونّاس (Vannas Scissors) 🔸 ۲) به دلیل شکل: قیچی کاستروویجو (Castroviejo Scissors) 💡 نکته آزمونی:برای برش دقیق عنبیه طراحی شده است. 🎓 دانستنی اتاق عمل: به‌دلیل طراحی فنری و تیغه‌های کوتاه، کنترل بالایی در برش بافت‌های ظریف داخل چشم فراهم می‌کند. 🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

کانولای تزریق هوا (Air Injection Cannula) 👁️‍🗨️ معرفی ابزار: کانولای تزریق هوا (Air Injection Cannula) یک کانولای ظریف با لومن باریک است که برای تزریق کنترل‌شده هوا به داخل اتاق قدامی چشم یا سایر فضاهای داخل چشمی در جراحی‌های چشم استفاده می‌شود. 🎯 کاربرد: تزریق هوا و حفظ اتاق قدامی چشم. 🔬 در چه اعمالی مشاهده می‌شود؟ ▫️ جراحی آب‌مروارید ▫️ کراتوپلاستی ▫️ جراحی‌های سگمان قدامی 📝 نکات مهم برای شناسایی: 🔹 کانولای باریک و بلند 🔹 نوک صاف یا کمی خمیده 🔹 اتصال Luer Lock ⚠️ مواردی که ممکن است با آن اشتباه گرفته شود: 🔸 ۱) به دلیل عملکرد: کانولای تزریق ویسکوالاستیک (Viscoelastic Cannula) 🔸 ۲) به دلیل شکل: کانولای هیدرودیسکشن (Hydrodissection Cannula) 💡 نکته آزمونی: برای تزریق هوا و حفظ اتاق قدامی به‌کار می‌رود، نه تزریق ویسکوالاستیک. 🎓 دانستنی اتاق عمل: به سرنگ حاوی هوای استریل متصل شده و هوا با فشار کنترل‌شده تزریق می‌شود. 🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

▫️آناتومی وریدهای چشم▫️ سیستم وریدی چشم نقش اساسی در تخلیه خون بدون اکسیژن از کره چشم، حفظ فشار داخل چشمی (Intraocular Pressure) و ارتباط گردش خون چشم با سینوس‌های وریدی جمجمه دارد. برخلاف بسیاری از وریدهای بدن، وریدهای چشمی فاقد دریچه (Valve) هستند؛ بنابراین امکان انتشار عفونت و ترومبوز از ناحیه صورت به حفره اربیت و سینوس کاورنوس وجود دارد. 1⃣ورید مرکزی شبکیه Central Retinal Vein ورید مرکزی شبکیه مسئول جمع‌آوری خون وریدی از لایه‌های داخلی شبکیه است. این ورید از اتصال شاخه‌های وریدی شبکیه در ناحیه دیسک بینایی تشکیل شده و همراه با شریان مرکزی شبکیه از داخل عصب بینایی عبور می‌کند. در نهایت به ورید چشمی فوقانی یا به طور مستقیم به سینوس کاورنوس تخلیه می‌شود. 📋اهمیت بالینی: انسداد ورید مرکزی شبکیه (Central Retinal Vein Occlusion; CRVO) یکی از مهم‌ترین علل کاهش ناگهانی بینایی در سالمندان محسوب می‌شود. 2⃣وریدهای ورتکسوز Vorticose Veins وریدهای ورتکسوز که به نام Venae Vorticosae نیز شناخته می‌شوند، وظیفه تخلیه خون لایه مشیمیه (Choroid)، جسم مژگانی (Ciliary Body) و بخش عمده عنبیه را بر عهده دارند. معمولاً چهار تا شش ورید ورتکسوز در هر چشم وجود دارد که در چهار ربع کره چشم قرار گرفته‌اند. این وریدها از صلبیه عبور کرده و به وریدهای چشمی فوقانی و تحتانی تخلیه می‌شوند. 📋اهمیت بالینی: به دلیل حجم بالای جریان خون مشیمیه، این وریدها در جراحی‌های چشمی اهمیت ویژه‌ای دارند و آسیب به آن‌ها می‌تواند موجب خونریزی شدید شود. 3⃣وریدهای مژگانی قدامی Anterior Ciliary Veins وریدهای مژگانی قدامی خون عضلات راست چشم (Rectus Muscles)، ملتحمه و قسمت قدامی کره چشم را تخلیه می‌کنند. این وریدها معمولاً همراه با شریان‌های مژگانی قدامی حرکت کرده و مستقیماً به ورید چشمی فوقانی وارد می‌شوند. 📋اهمیت بالینی: در اعمال جراحی استرابیسم (Strabismus Surgery)، حفظ این وریدها برای جلوگیری از اختلال خون‌رسانی قدام چشم ضروری است. 4⃣ورید چشمی فوقانی Superior Ophthalmic Vein ورید چشمی فوقانی بزرگ‌ترین و مهم‌ترین ورید اربیت است. این ورید از زاویه داخلی چشم آغاز شده و پس از عبور از شکاف اربیتی فوقانی (Superior Orbital Fissure)، وارد سینوس کاورنوس می‌شود. شاخه‌های دریافتی شامل؛ ○ورید مرکزی شبکیه ○وریدهای ورتکسوز ○وریدهای مژگانی قدامی ○وریدهای عضلات خارج چشمی ○ورید فوق‌چشمی (Supraorbital Vein) 📋اهمیت بالینی: به علت ارتباط مستقیم با سینوس کاورنوس، عفونت‌های صورت می‌توانند از طریق این ورید به داخل جمجمه گسترش یافته و موجب ترومبوز سینوس کاورنوس شوند. 5⃣ورید چشمی تحتانی Inferior Ophthalmic Vein ورید چشمی تحتانی خون بخش تحتانی اربیت، عضلات خارج چشمی و قسمتی از کره چشم را جمع‌آوری می‌کند. این ورید ممکن است مستقیماً به سینوس کاورنوس یا به ورید چشمی فوقانی تخلیه شود. 📋اهمیت بالینی: در تروماهای اربیت و بیماری‌های عروقی، تغییرات قطر این ورید می‌تواند در تصویربرداری CT و MRI مشاهده شود. 6⃣ارتباط با سینوس کاورنوس Cavernous Sinus تمامی وریدهای اصلی چشم در نهایت به سینوس کاورنوس متصل می‌شوند. نبود دریچه در این سیستم باعث می‌شود جریان خون در شرایط خاص دوطرفه باشد. این ویژگی اهمیت بالینی بالایی دارد، زیرا عفونت‌های ناحیه مثلث خطر صورت (Danger Triangle of Face) می‌توانند به سرعت به داخل جمجمه منتقل شوند. 📚منابع: Snell RS. Clinical Anatomy by Regions. 11th ed. Wolters Kluwer; 2023. Standring S, ed. Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. 42nd ed. Elsevier; 2021. Remington LA. Clinical Anatomy and Physiology of the Visual System. 4th ed. Elsevier; 2021. Yanoff M, Duker JS. Ophthalmology. 6th ed. Elsevier; 2022. American Academy of Ophthalmology. Basic and Clinical Science Course (BCSC), Section 2: Fundamentals and Principles of Ophthalmology. Latest edition. Moore KL, Dalley AF, Agur AMR. Clinically Oriented Anatomy. 9th ed. Wolters Kluwer; 2023 🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

▫️پیامدهای جراحی و شناسایی عوامل خطر در ترمیم جداشدگی رگماتوژن شبکیه با استفاده از رتینوپکسی پنوماتیک و هوای خالص▫️ 📄هدف:این مطالعه با هدف ارزیابی نتایج بالینی و شناسایی عوامل خطر مرتبط با شکست رتینوپکسی پنوماتیک (Pneumatic Retinopexy; PR) با استفاده از هوای خالص داخل زجاجیه انجام شد. 📊یافته‌ها:نرخ موفقیت آناتومیک پس از یک بار جراحی 83.9 درصد (167 از 199 بیمار) بود. در بیمارانی که بر اساس صلاحدید بالینی، تزریق مجدد گاز برای آن‌ها انجام شد، نرخ موفقیت نهایی به 89.4 درصد (178 از 199 بیمار) افزایش یافت. نتایج تحلیل چندمتغیره نشان داد که سن کمتر از 50 سال (نسبت شانس (OR): 2.66؛ 0.05 > P) و وجود سوراخ گرد شبکیه (در مقایسه با پارگی نعل‌اسبی) (OR: 2.35؛ 0.05 > P) به‌عنوان عوامل خطر مستقل برای شکست اولیه رتینوپکسی پنوماتیک شناخته می‌شوند. همچنین، دژنراسیون مشبک (Lattice Degeneration) در بخش متصل شبکیه نیز به‌عنوان یک عامل خطر احتمالی با اهمیت آماری مرزی مطرح شد (OR: 2.49؛ P = 0.046). علاوه بر این، یک مدل یادگیری ماشین مبتنی بر جنگل تصادفی (Random Forest) برای پیش‌بینی موفقیت جراحی طراحی شد که عملکرد مطلوبی از خود نشان داد و به دقت (Accuracy) برابر با 0.88 و سطح زیر منحنی ROC (AUC) برابر با 0.819 دست یافت. 📋نتیجه‌گیری:رتینوپکسی پنوماتیک با استفاده از هوای داخل زجاجیه، روشی مؤثر برای درمان جداشدگی رگماتوژن شبکیه (Rhegmatogenous Retinal Detachment; RRD) در موارد بدون عارضه محسوب می‌شود و با نرخ بالای موفقیت نهایی از نظر اتصال مجدد شبکیه همراه است. با این حال، جراحان باید به خطر بیشتر شکست درمان در بیماران جوان‌تر و همچنین در چشم‌هایی که دارای سوراخ گرد شبکیه یا دژنراسیون مشبک در نواحی متصل شبکیه هستند توجه داشته باشند. همچنین، نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که مدل‌های یادگیری ماشین می‌توانند ابزارهای امیدوارکننده‌ای برای پیش‌بینی پیش از عمل نتایج جراحی و کمک به تصمیم‌گیری بالینی باشند. 📝نویسندگان: Xin Zhang Minye Wang Tiepei Zhu Shenchao Guo Yuheng Zhan Zhenyang Xiang Gaochun Li Enhui Li 📅تاریخ انتشار:31 جولای 2026 لینک مقاله: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42536194/ 🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

کورت شالازیون میرهوفر (Meyhoefer Chalazion Curette) 👁️‍🗨️ معرفی ابزار: کورت شالازیون میرهوفر (Meyhöfer Chalazion Curette) یک کورت با قاشقک‌های کوچک است که برای تخلیه محتویات شالازیون از داخل پلک به‌کار می‌رود. 🎯 کاربرد: تخلیه بافت گرانولوماتوز و محتویات شالازیون. 🔬 در چه اعمالی مشاهده می‌شود؟ ▫️ جراحی شالازیون ▫️ اعمال سرپایی پلک ▫️ جراحی‌های پلک (Oculoplastic) 📝 نکات مهم برای شناسایی: 🔹 دو سر با قاشقک‌های کوچک 🔹 قاشقک‌ها در اندازه‌های متفاوت 🔹 لبه‌های تیز برای کورتاژ ⚠️ مواردی که ممکن است با آن اشتباه گرفته شود: 🔸 ۱) به دلیل عملکرد: کورت درم (Dermal Curette) 🔸 ۲) به دلیل شکل: کورت ولکمن (Volkmann Curette) 💡 نکته آزمونی: کورت میرهوفر پس از تثبیت پلک با Chalazion Clamp برای کورتاژ و تخلیه شالازیون استفاده می‌شود و در اندازه‌های مختلف قاشقک عرضه می‌شود. 🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

رترکتور پلک دسمارس (Desmarres Lid Retractor) 👁️‍🗨️ معرفی ابزار: رترکتور پلک دسمارس (Desmarres Lid Retractor) یک رترکتور دستی با تیغه خمیده است که برای کنار زدن پلک و ایجاد دید مناسب در جراحی‌ها و معاینات چشمی استفاده می‌شود. 🎯 کاربرد: کنار زدن پلک و حفظ میدان دید در اعمال چشمی. 🔬 در چه اعمالی مشاهده می‌شود؟ ▫️ جراحی‌های پلک ▫️ جراحی‌های سطح چشم و ملتحمه ▫️ خارج کردن جسم خارجی چشم 📝 نکات مهم برای شناسایی: 🔹 تیغه پهن، صاف و خمیده 🔹 دسته بلند و باریک 🔹 فاقد دندانه و مکانیزم قفل ⚠️ مواردی که ممکن است با آن اشتباه گرفته شود: 🔸 ۱) به دلیل عملکرد: رترکتور باراکر (Barraquer Lid Retractor) 🔸 ۲) به دلیل شکل: رترکتور مالینگن (Mellinger Lid Retractor) 💡 نکته آزمونی: رترکتور Desmarres یک رترکتور دستی و غیرخودنگهدار است و به دلیل تیغه پهن و خمیده برای کنار زدن پلک، به‌ویژه پلک فوقانی، کاربرد دارد. 🎓 دانستنی اتاق عمل: این وسیله در سایزهای مختلف تولید می‌شود و انتخاب اندازه تیغه بر اساس سن بیمار و نوع عمل انجام می‌گیرد. 🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

▫️ساختار آناتومیک سیستم شریانی کره چشم و الگوی خون‌رسانی آن▫️ خون‌رسانی کره چشم عمدتاً از طریق شریان افتالمیک (Ophthalmic artery)، نخستین شاخه داخل‌جمجمه‌ای شریان کاروتید داخلی، تأمین می‌شود. این شریان پس از ورود به اربیت از طریق کانال بینایی، شاخه‌های متعددی را ایجاد می‌کند که خون‌رسانی کره چشم، ساختمان‌های اربیت، پلک‌ها و بافت‌های اطراف را بر عهده دارند. مهم‌ترین شاخه‌های آن عبارت‌اند از: 1⃣ شریان افتالمیک Ophthalmic Artery شریان افتالمیک نخستین شاخه شریان کاروتید داخلی است که همراه عصب بینایی از کانال اپتیک وارد اربیت می‌شود. این شریان منبع اصلی خون‌رسانی کره چشم و ساختمان‌های اطراف آن بوده و تقریباً تمامی شاخه‌های تغذیه‌کننده چشم از آن منشأ می‌گیرند. 2⃣شریان مرکزی شبکیه Central Retinal Artery این شریان از شریان افتالمیک منشأ گرفته، از میان عصب بینایی عبور کرده و پس از ورود به دیسک بینایی به شاخه‌های فوقانی و تحتانی تقسیم می‌شود. شریان مرکزی شبکیه خون‌رسانی لایه‌های داخلی شبکیه را بر عهده دارد، در حالی که گیرنده‌های نوری و اپی‌تلیوم رنگدانه‌ای از گردش خون مشیمیه تغذیه می‌شوند. 3⃣شریان‌های مژگانی خلفی کوتاه Short Posterior Ciliary Arteries این شریان‌ها که معمولاً شامل ۶ تا ۱۲ شاخه هستند، مستقیماً از شریان افتالمیک منشأ می‌گیرند. پس از عبور از صلبیه، خون‌رسانی مشیمیه، اپی‌تلیوم رنگدانه‌ای شبکیه، گیرنده‌های نوری و بخش قدامی عصب بینایی را تأمین کرده و شبکه کوریوکاپیلاریس را تشکیل می‌دهند. 4⃣شریان‌های مژگانی خلفی بلند Long Posterior Ciliary Arteries دو شریان مژگانی خلفی بلند از شریان افتالمیک منشأ گرفته و در فضای فوق‌مشیمیه‌ای به سمت قدام حرکت می‌کنند. این شریان‌ها خون‌رسانی جسم مژگانی و عنبیه را بر عهده داشته و با شریان‌های مژگانی قدامی، حلقه شریانی بزرگ عنبیه را تشکیل می‌دهند. 5⃣شریان‌های مژگانی قدامی Anterior Ciliary Arteries این شریان‌ها از شاخه‌های عضلانی شریان افتالمیک منشأ می‌گیرند و همراه عضلات راست چشم به سمت قدام حرکت می‌کنند. وظیفه آن‌ها خون‌رسانی به صلبیه قدامی، اپی‌صلبیه، ملتحمه، جسم مژگانی و عنبیه است و در تشکیل حلقه شریانی عنبیه مشارکت دارند. 6⃣شاخه‌های عضلانی Muscular Branches شاخه‌های عضلانی از شریان افتالمیک منشأ گرفته و خون‌رسانی تمامی عضلات خارج‌چشمی را تأمین می‌کنند. همچنین منشأ اصلی شریان‌های مژگانی قدامی نیز محسوب می‌شوند. 7⃣شریان اشکی Lacrimal Artery شریان اشکی یکی از بزرگ‌ترین شاخه‌های شریان افتالمیک است که در بخش فوقانی-خارجی اربیت حرکت می‌کند. این شریان غده اشکی، پلک فوقانی، ملتحمه خارجی و بخشی از عضلات خارج‌چشمی را تغذیه کرده و با شاخه‌های شریان مننژی میانی آناستوموز دارد. 8⃣شاخه‌های اپی‌صلبیه‌ای و ملتحمه‌ای Episcleral and Conjunctival Branches این شاخه‌ها عمدتاً از شریان‌های مژگانی قدامی و شریان اشکی منشأ می‌گیرند و خون‌رسانی اپی‌صلبیه، ملتحمه و قسمت قدامی صلبیه را بر عهده دارند. این شبکه عروقی در حفظ سلامت سطح چشم و ترمیم بافت‌ها نقش مهمی ایفا می‌کند. 9⃣شریان اتموئیدال خلفی Posterior Ethmoidal Artery این شریان از شریان افتالمیک منشأ گرفته و از طریق سوراخ اتموئیدال خلفی وارد سینوس‌های اتموئید می‌شود. وظیفه آن خون‌رسانی سلول‌های هوایی اتموئید خلفی، بخش‌هایی از حفره بینی و سخت‌شامه حفره جمجمه قدامی است و نقش مستقیمی در تغذیه کره چشم ندارد. 🔟شریان اتموئیدال قدامی Anterior Ethmoidal Artery شریان اتموئیدال قدامی از شریان افتالمیک منشأ گرفته و خون‌رسانی سلول‌های اتموئید قدامی، سینوس فرونتال، قسمت قدامی حفره بینی و سخت‌شامه جمجمه را تأمین می‌کند. شاخه انتهایی آن به صورت شریان بینی خارجی، پوست بینی را تغذیه می‌کند. 1⃣1⃣شریان سوپرااوربیتال Supraorbital Artery این شریان یکی از شاخه‌های انتهایی شریان افتالمیک است که همراه عصب سوپرااوربیتال از سوراخ سوپرااوربیتال خارج می‌شود. قلمرو خون‌رسانی آن شامل پلک فوقانی، عضلات و پوست پیشانی، پوست سر قدامی و پریوست استخوان فرونتال است. 2⃣1⃣شریان سوپراتروکلئار Supratrochlear Artery شریان سوپراتروکلئار کوچک‌ترین شاخه انتهایی شریان افتالمیک است که از قسمت داخلی اربیت خارج می‌شود. این شریان خون‌رسانی بخش داخلی پلک فوقانی، ناحیه گلابلا، قسمت میانی پیشانی و پوست سر قدامی را بر عهده داشته و با شریان‌های سوپرااوربیتال و زاویه‌ای آناستوموز ایجاد می‌کند. 🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

https://t.me/+YO9fPpclm3cyZDc8

💬 گپ دانشجویان اتاق عمل راه‌اندازی شد! اگر دنبال جزوه، نمونه سؤال، تبادل اطلاعات، پرسش و پاسخ درسی و اطلاع از برنامه‌های انجمن هستی، حتماً عضو شو. 🌿

🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

▫️آناتومی پلک فوقانی آشنایی با ساختمان‌های محافظ کره چشم▫️ پلک فوقانی یکی از ساختمان‌های محافظ چشم است که علاوه بر حفاظت مکانیکی از کره چشم، در توزیع یکنواخت لایه اشکی، حفظ رطوبت سطح قرنیه و جلوگیری از ورود عوامل خارجی نقش مهمی ایفا می‌کند. شناخت آناتومی پلک فوقانی، برای درک جراحی‌های چشمی، ترمیم آسیب‌های پلک و اعمال زیبایی و ترمیمی ضروری است. لایه‌های پلک فوقانی ساختمان پلک فوقانی را می‌توان از سطح به عمق به صورت زیر بررسی کرد: 1⃣ پوست Skin محتویات شامل موارد زیر است؛ ●اپیدرم ●درم ●فولیکول‌های مژه ●غدد سباسه ●غدد عرق 🔘ویژگی‌های مهم: 🔳نازک‌ترین پوست بدن است. 🔲فاقد چربی زیرجلدی قابل توجه است. 2⃣عضله حلقوی چشم Orbicularis Oculi Muscle محتویات شامل موارد زیر است؛ ●بخش اربیتال (Orbital part) ●بخش پلکی (Palpebral part) ●بخش اشکی (Lacrimal part) 🔘ویژگی‌های مهم: 🔳توسط عصب فاسیال (CN VII) عصب‌دهی می‌شود. 🔲مسئول بسته شدن پلک است. 🔳در پلک زدن طبیعی، بستن محکم چشم و پمپ اشکی نقش دارد. 3⃣ عضله بالابرنده پلک فوقانی Levator Palpebrae Superioris Muscle 🔘ویژگی‌های مهم: 🔳عضله اصلی بالا بردن پلک فوقانی است. 🔲از بال کوچک استخوان اسفنوئید منشأ می‌گیرد. 🔳تاندون آن به پوست پلک و صفحه تارس متصل می‌شود. 🔲عصب‌گیری توسط عصب اکولوموتور (CN III) انجام می‌شود. 4⃣ عضله تارسال فوقانی یا مولر Superior Tarsal Muscle 🔘ویژگی‌های مهم: 🔳عضله صاف است. 🔲به صفحه تارس فوقانی متصل می‌شود. 🔳تحت کنترل سیستم سمپاتیک قرار دارد. 🔲در بالا نگه داشتن پلک به عضله لواتور کمک می‌کند. 5⃣صفحه تارس Tarsal Plate محتویات شامل موارد زیر است؛ ●بافت همبند متراکم ●الیاف کلاژن و الاستین 🔘ویژگی‌های مهم: 🔳اسکلت فیبروزی پلک محسوب می‌شود. 🔲به پلک استحکام و شکل می‌دهد. 🔳محل اتصال عضله لواتور و عضله مولر است. 6⃣غدد تارسال یا میبومین Tarsal (Meibomian) Glands 🔘ویژگی‌های مهم: 🔳غدد سباسه تغییر شکل‌یافته هستند. 🔲داخل صفحه تارس قرار دارند. 🔳چربی (Meibum) ترشح می‌کنند. 🔲ترشح آن‌ها از تبخیر سریع لایه اشکی جلوگیری کرده و پایداری فیلم اشکی را حفظ می‌کند. 7⃣ غدد مژه‌ای Ciliary Glands غدد زایس (Glands of Zeis) ●غدد سباسه متصل به فولیکول مژه ●وظیفه چرب کردن مژه‌ها را بر عهده دارند. غدد مول (Glands of Moll) ●غدد عرق آپوکرین تغییر شکل‌یافته ●در حاشیه پلک قرار دارند. 8⃣ مژه‌ها Cilia 🔘ویژگی‌های مهم؛ 🔳اولین سد دفاعی در برابر گردوغبار و اجسام خارجی هستند. 🔲تحریک مژه‌ها باعث فعال شدن رفلکس پلک زدن می‌شود. 🔳فولیکول هر مژه دارای غدد زایس و مول است. 9⃣ ملتحمه پلکی Palpebral Conjunctiva 🔘ویژگی‌های مهم: 🔳سطح داخلی پلک را می‌پوشاند. 🔲از اپی‌تلیوم غیرشاخی مطبق ستونی تشکیل شده است. 🔳دارای سلول‌های جامی (Goblet cells) است که موکوس لایه اشکی را تولید می‌کنند. 🔲در ناحیه فورنیکس به ملتحمه کره چشم ادامه می‌یابد. 🗒نکات بالینی: ◇اختلال عملکرد عضله لواتور یا آسیب عصب اکولوموتور (CN III) موجب پتوز (Ptosis) می‌شود. ◇آسیب مسیرهای سمپاتیک باعث فلج عضله مولر و ایجاد پتوز خفیف در سندرم هورنر می‌شود. ◇انسداد غدد میبومین منجر به شالازیون (Chalazion) می‌شود. ◇عفونت فولیکول مژه یا غدد زایس و مول باعث ایجاد گل‌مژه (Hordeolum) می‌شود. 📚منابع: Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. 42nd Edition Snell's Clinical Anatomy by Regions. 10th Edition Last's Anatomy: Regional and Applied. 12th Edition Netter's Atlas of Human Anatomy. 8th Edition 🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

▫️تأثیر سابقه شالازیون بر از دست رفتن غدد میبومین و بیماری خشکی چشم▫️ 📄هدف: هدف از این مطالعه، بررسی تأثیر سابقه ابتلا به شالازیون بر میزان از دست رفتن غدد میبومین و بروز بیماری خشکی چشم (DED) می باشد. 📊یافته‌ها: بین گروه دارای سابقه شالازیون و گروه فاقد این سابقه، از نظر ارتفاع منیسک اشک، زمان پارگی لایه اشکی (BUT)، شاخص قرمزی ملتحمه و ضخامت لایه لیپیدی اشک تفاوت‌های آماری معناداری مشاهده شد (05/0>P). همچنین، مقایسه زیرگروه مبتلا به از دست رفتن غدد میبومین با زیرگروه فاقد این عارضه نشان داد که از نظر تعداد دفعات عود شالازیون، سابقه جراحی، ارتفاع منیسک اشک، زمان پارگی لایه اشکی (BUT)، شاخص قرمزی ملتحمه و ضخامت لایه لیپیدی اشک اختلاف‌های معناداری وجود دارد (05/0>P). بررسی هم‌خطی متغیرها نشان داد که تمامی شاخص‌های مؤثر فاقد هم‌خطی بودند (VIF≤10 و Tolerance≥0.1). نتایج رگرسیون لجستیک نیز نشان داد که تعداد دفعات عود شالازیون و سابقه جراحی، عوامل خطر مستقل برای از دست رفتن غدد میبومین محسوب می‌شوند. افزون بر این، تحلیل همبستگی پیرسون نشان داد که شدت از دست رفتن غدد میبومین با نتایج آزمون شیرمر (r=-0.761) و زمان پارگی لایه اشکی (BUT) (r=-0.543) همبستگی منفی، و با امتیاز رنگ‌آمیزی فلورسئین (FL) (r=0.752) همبستگی مثبت و معناداری دارد (همگی 05/0>P). 📋نتیجه‌گیری: تحلیل گذشته‌نگر این مطالعه نشان داد که بخشی از بیماران مبتلا به از دست رفتن غدد میبومین، سابقه ابتلا به شالازیون داشته‌اند و در مقایسه با بیماران فاقد این سابقه، ویژگی‌های متفاوتی از نظر وضعیت سطح چشم نشان می‌دهند. همچنین، عود مکرر شالازیون و سابقه جراحی به‌عنوان عوامل مؤثر و معنادار در بروز از دست رفتن غدد میبومین شناسایی شدند و شدت این آسیب با شاخص‌های بالینی بیماری خشکی چشم ارتباط نزدیکی داشت. این یافته‌ها نشان می‌دهد که عودهای مکرر شالازیون و مداخلات جراحی می‌توانند نقش قابل‌توجهی در اختلال عملکرد غدد میبومین و ایجاد بیماری خشکی چشم ایفا کنند؛ ازاین‌رو، تشخیص زودهنگام و مدیریت فعال و به‌موقع این بیماران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. 📝نویسندگان: Ying Liu Ying Zhou Chong Xu Tu Su 📅تاریخ انتشار:25 جولای 2026 لینک مقاله: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42502732/ 🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

پروب بومن (Bowman Lacrimal Probe) 👁️‍🗨️ معرفی ابزار: پروب بومن یک میله فلزی باریک، دو سر و با قطرهای مختلف است که برای بررسی و باز کردن مجاری اشکی استفاده می‌شود. 🎯 کاربرد: بررسی، دیلاتاسیون و رفع انسداد مجرای اشکی. 🔬 در چه اعمالی مشاهده می‌شود؟ ▫️ پروبینگ مجرای اشکی ▫️ درمان انسداد مادرزادی مجرای اشکی ▫️ DCR (داکریوسیستورینوستومی) 📝 نکات مهم برای شناسایی: 🔹 دو سره 🔹 هر سر دارای قطر متفاوت 🔹 بدون دسته 🔹 انتها کاملاً گرد و غیرتیز ⚠️ مواردی که ممکن است با آن اشتباه گرفته شود: 🔸 I) به دلیل عملکرد: دیلاتور لاکریمال 🔸 II) به دلیل شکل: سوندهای فلزی ظریف ENT 💡 نکته آزمونی: پروب بومن برای عبور در مجرای اشکی استفاده می‌شود، در حالی که دیلاتور لاکریمال ابتدا دهانه پونکتوم را گشاد می‌کند. 🎓 دانستنی اتاق عمل: پروب‌ها معمولاً به صورت ست شماره‌بندی‌شده (از قطر کمتر به بیشتر) در اتاق عمل نگهداری می‌شوند. 🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

فورسپس شالازیون (Chalazion Forceps) 👁️‍🗨️ معرفی ابزار: فورسپس شالازیون ابزاری حلقه‌دار با سیستم قفل‌شونده است که پلک را ثابت کرده و خونریزی حین عمل را کاهش می‌دهد. 🎯 کاربرد: فیکس کردن پلک و ایجاد هموستاز در جراحی شالازیون 🔬 در چه اعمالی مشاهده می‌شود؟ ▫️ جراحی شالازیون ▫️ بیوپسی ضایعات پلک ▫️ برخی اعمال ترمیمی پلک 📝 نکات مهم برای شناسایی: 🔹 دارای یک حلقه بیضی یا گرد در یک فک 🔹 فک مقابل به‌صورت صفحه صاف است. 🔹 دارای پیچ تنظیم فشار 🔹 عملکرد همزمان نگهدارندگی و هموستاز ⚠️ مواردی که ممکن است با آن اشتباه گرفته شود: 🔸 I) به دلیل عملکرد: فورسپس آلیس 🔸 II) به دلیل شکل: کلمپ‌های حلقوی کوچک پلک 💡 نکته آزمونی: تنها فورسپس چشمی رایج که علاوه بر ثابت کردن بافت، با اعمال فشار باعث کاهش خونریزی موضعی نیز می‌شود. 🎓 دانستنی اتاق عمل: حلقه ابزار باید دقیقاً روی ضایعه قرار گیرد تا دید جراح افزایش یافته و خونریزی به حداقل برسد. 🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان

کولیبری (Colibri Forceps) 👁️‍🗨️ معرفی ابزار: کولیبری یک فورسپس بسیار ظریف با نوک دندانه‌دار است که برای گرفتن بافت‌های حساس چشم بدون ایجاد آسیب قابل توجه استفاده می‌شود. 🎯 کاربرد: گرفتن و ثابت نگه داشتن ملتحمه، قرنیه و اسکلرا هنگام بخیه یا برش 🔬 در چه اعمالی مشاهده می‌شود؟ ▫️ جراحی کاتاراکت ▫️ پیوند قرنیه ▫️ جراحی گلوکوم ▫️ ترمیم زخم‌های قرنیه 📝 نکات مهم برای شناسایی: 🔹 دارای یک یا دو دندانه بسیار ظریف در نوک 🔹 طراحی سبک و باریک 🔹 مناسب نگه داشتن بافت‌های ظریف 🔹 باعث کاهش لغزش بافت می‌شود. ⚠️ مواردی که ممکن است با آن اشتباه گرفته شود: 🔸 I) به دلیل عملکرد: فورسپس جرالد (Gerald Forceps) 🔸 II) به دلیل شکل: فورسپس بون (Bonn Forceps) 💡 نکته آزمونی: وجود دندانه ظریف در نوک کولیبری، آن را برای گرفتن قرنیه و اسکلرا مناسب‌تر از فورسپس‌های بدون دندانه می‌کند. 🔷️ کانال تلگرام: @zaraban_journal 🔶 صفحه اینستاگرام: Instagram.com/zaraban_journal 🌱 نشریه ضربان