🇮🇷 نگاه اقتصادی

💠 رشد اسنپ؛ پیروزی اقتصاد پلتفرمی یا شکست بازار کار؟ ✍ دکتر عباس علوی راد ◽️ گزارش عملکرد سالانه گروه اسنپ در سال ۱۴۰۴ نشان می دهد کاربران راننده ثبت‌شده در این پلتفرم به مرز ۱۰ میلیون نفر نزدیک شده است. ▪️رشد چشمگیر تعداد کاربران راننده اسنپ را می‌توان از دو زاویه دید. از یک منظر، اقتصاد پلتفرمی یک ظرفیت مثبت ایجاد کرده است: کاهش هزینه جستجوی شغل، ایجاد فرصت درآمدی سریع و افزایش انعطاف بازار کار. این وجه می‌تواند نشانه‌ای از نوآوری و سازگاری اقتصاد باشد. ▪️اما از منظر تحرک اجتماعی، یک هشدار جدی وجود دارد. اگر بخش بزرگی از نیروی کار تحصیل‌کرده و فعال جامعه به سمت مشاغل پلتفرمی کم‌ سرمایه، با امنیت شغلی محدود، بدون مسیر ارتقای مهارتی و با درآمد وابسته به ساعات کار طولانی حرکت کند، این می‌تواند نشانه جابجایی از مشاغل مولد و مسیرهای صعود اجتماعی به سمت اشتغال بقا باشد. ▪️در شاخص تحرک اجتماعی جهانی، سه مؤلفه مهم بازار کار یعنی فرصت‌های شغلی، دستمزد منصفانه و شرایط شغلی نقش تعیین‌کننده دارند. رشد اشتغال‌های پلتفرمی در اقتصادی که همزمان با کاهش سرمایه‌گذاری، رشد پایین بهره‌وری، نااطمینانی و فرسایش طبقه متوسط مواجه است، ممکن است بیشتر علامت کاهش کیفیت فرصت‌ها باشد تا افزایش فرصت‌ها. ▪️به بیان دیگر، مسئله ۱۰ میلیون راننده نیست مسئله این است که آیا اقتصاد ایران می‌تواند از این افراد مسیر حرکت به سمت کارآفرینی، مهارت بالاتر، درآمد پایدارتر و مالکیت سرمایه ایجاد کند یا نه. اگر پاسخ منفی باشد، اقتصاد به جای تحرک اجتماعی، به سمت سازگاری با افول فرصت‌ها حرکت می‌کند. ◽️بنابراین رشد اقتصاد پلتفرمی در ایران را نمی توان صرفا نشانه توسعه فرصت های شغلی دانست؛ این رشد می تواند واکنش نیروی کار به کاهش فرصت های شغلی، نبود دستمزدهای منصفانه و شرایط شغلی نامناسب در بازار کار رسمی باشد. ۱۹/مرداد/۱۴۰۵ 🇮🇷 نگاه اقتصادی

💠 کدام استان ها وارد نرخ تورم سالانه سه رقمی گروه خوراکی ها و آشامیدنی ها شدند؟ ▪️شرح تصویر: نرخ تورم سالانه شاخص گروه خوراکی ها و آشامیدنی ها کل کشور و ده استان با بالاترین نرخ در تیرماه ۱۴۰۵ (منبع: مرکز آمار ایران) ▪️بررسی ها نشان می دهد در خرداد ۱۴۰۵ از ۳۱ استان کشور فقط استان خراسان شمالی با نرخ تورم سالانه سه رقمی در گروه خوراکی ها و آشامیدنی ها مواجه بوده است. حالا در تیر ماه ۱۴ استان دیگر اضافه شده اند. ▪️نرخ تورم سالانه (با حافظه ۲۴ ماهه در محاسبه) سه رقمی در گروه خوراکی ها و آشامیدنی ها نشان دهنده استمرار فشار بیشتر تورم این گروه بر هزینه سبد مصرفی خانوارها نسبت به تورم عمومی است. علوی راد / کانال نگاه اقتصادی    ۷/مرداد/۱۴۰۵ ✅ @AlaviRad_Economics

◽️داده جدید UNCTAD نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری اعلام‌ شده در دیتاسنترها در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال ۲۰۲۴ معادل ۲۳۵ میلیارد دلار افزایش یافته است. ▫️در واقع بیش از یک‌ پنجم ارزش پروژه‌های greenfield جهان را تشکیل داده است. در عین حال، کل FDI جهان فقط 6% رشد کرده و رشد عمدتاً در تعداد محدودی پروژه عظیم مرتبط با AI متمرکز بوده است. 📌پیام اصلی این است که سرمایه‌گذاری خارجی در حال تغییر جهت جدی به سمت زیرساخت‌های مرتبط با هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال است. بدین معنا، سرمایه جهانی دارد ظرفیت فیزیکی لازم برای اقتصاد AI را می‌سازد. ▫️در اقتصاد ایران علاوه بر موانع عمومی جذب سرمایه گذاری خارجی، در زمینه دیتاسنترها، پنج چالش اساسی و جدی وجود دارد: ▪️تامین برق مورد نیاز ▪️اینترنت و ارتباطات بین‌المللی ▪️تحریم ها و دسترسی به تجهیزات ▪️ریسک مقررات اینترنت و مراکز داده ▪️ریسک سرمایه گذاری در شرایط تورمی علوی راد / کانال نگاه اقتصادی    ۵/مرداد/۱۴۰۵ ✅ @AlaviRad_Economics

💠 ده استان دارای بالاترین تورم بهداشت و درمان در کشور ▪️شرح تصویر: نرخ تورم نقطه ای شاخص گروه بهداشت و درمان کل کشور و ده استان با بالاترین نرخ در خرداد ۱۴۰۵ (منبع: مرکز آمار ایران) ▪️چنانچه ملاحظه می گردد نرخ تورم نقطه ای گروه بهداشت و درمان برخی استان ها سه رقمی شده است (تا ۳۰ درصد بیشتر از کل کشور). ▪️این پدیده ناهمگونی منطقه ای شدید تورم بهداشت و درمان در کشور محسوب می شود و ممکن است حتی با فرض کاهش تورم عمومی، تورم بخش سلامت در برخی مناطق طولانی مدت بالا بماند. نگارنده امید دارد تصمیم سازان کشور این واقعیت ها را در تصمیم گیری ها مدنظر قرار دهند. علوی راد / کانال نگاه اقتصادی    ۲۳/تیر/۱۴۰۵ ✅ @AlaviRad_Economics

#روزنامه_تازه‌های_اقتصاد مهم‌ترین اخبار و گزارش‌های ۱۷ تیر ۱۴۰۵ 🔹ترامپ علیه تفاهم 🔹۴ شرط موفقیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی 🔹آزادسازی منابع ایران؛ از کاهش فشار ارزی تا تعدیل انتظارات تورمی 🔹بارتورم خرداد روی دوش کالاها 🔹طرح‌های حمایتی نباید از جیب شبکه بانکی پرداخت شوند 🔹تغییر مسیر سرمایه‌گذاری در صنعت فین‌تک 🔹واکاوی استراتژی جدید دویچه بانک 🔹تورم ترکیه تغییر مسیر داد 🔹دوراهی اوپک 🔹ویدئو | دوباره ایران‌خودرو، دوباره انحصارطلبی 🔹ویدئو | گیم‌اور شدن صنعت بازی ویدئویی @Tazehayeeghtesad| اخبار اقتصاد ایران‌وجهان

آزادسازی منابع ایران؛ از کاهش فشار ارزی تا تعدیل انتظارات تورمی 🔹عباس علوی‌راد، اقتصاددان، معتقد است آزادسازی بخشی از منابع ارزی بلوکه‌شده ایران، حتی اگر صرف واردات کالاهای اساسی شود، اتفاقی مثبت برای اقتصاد است؛ زیرا فشار بر منابع ارزی بانک مرکزی را کاهش داده و به ثبات بازار ارز کمک می‌کند. 🔹به گفته او، مهم‌ترین آثار این اقدام، کاهش فشار بر بازار ارز، تعدیل انتظارات تورمی و تقویت عرضه کالاهای اساسی است که می‌تواند بخشی از فشارهای قیمتی را کاهش دهد. 🔹علوی‌راد تأکید می‌کند آزادسازی منابع به‌تنهایی معجزه نمی‌کند و تورم را یک‌شبه پایین نمی‌آورد، اما در کنار سایر سیاست‌های اقتصادی، می‌تواند به ایجاد ثبات و مهار تدریجی تورم کمک کند. tazehayeeghtesad.com/x3ym @Tazehayeeghtesad| اخبار اقتصاد ایران‌وجهان

💠 شبیه سازی نرخ تورم نقطه ای تا پایان سال ۱۴۰۵ با سه سناریو ▪️سه سناریو برای شبیه سازی نرخ تورم نقطه ای تا پایان سال ۱۴۰۵ به ترتیب با تورم های ماهانه میانگین ۱۲، ۶ و ۳ ماهه گذشته یعنی ۵/۵ ، ۷ و ۶/۵ درصد انتخاب شده است. ▪️شبیه سازی بر اساس سناریوهای اول، دوم‌ و سوم نشان می دهد نرخ تورم نقطه ای طبق داده های مرکز  آمار ایران در اسفند ۱۴۰۵ به ترتیب حدود ۹۵/۹، ۱۲۴/۳ و ۱۱۳/۳ درصد خواهد بود.  ▪️اگر نرخ تورم ماهانه در نه ماه پایانی سال همانند میانگین نرخ تورم ماهانه در ۱۲ ماهه گذشته (سناریوی اول) باشد، شبیه سازی نشان می دهد نرخ تورم نقطه ای در اسفند ۱۴۰۵ حدود ۹۶ درصد خواهد بود. علوی راد / کانال نگاه اقتصادی  ۱۱/تیر/۱۴۰۵ ✅ @AlaviRad_Economics

💠 واگرایی تورم گروه خوراکی ها و آشامیدنی ها از تورم گروه غیر خوراکی و خدمات و شاخص کل از جنگ ۱۲ روزه 🔺 چنانچه تصویر نمودار نشان می‌دهد تورم نقطه ای گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی ها سریع‌ترین واکنش را به جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه نشان داده است. 🔺به نظر می رسد همزمان با جنگ اختلال در حمل‌ و نقل، احتکار، نااطمینانی، افزایش هزینه لجستیک، نگرانی از کمبود کالا و جهش انتظارات تورمی، ابتدا در بازار مواد غذایی ظاهر شده است. تجربه بسیاری از کشورها نیز همین الگو را نشان داده است. 🔺در همین حال، اجاره و خدمات ذاتاً چسبنده‌اند. قراردادهای اجاره معمولاً سالانه تعدیل می‌شوند و بسیاری از خدمات نیز با وقفه به شوک‌های هزینه واکنش نشان می‌دهند. بنابراین طبیعی است که در همان دوره‌ای که خوراکی‌ها جهش می‌کنند، تورم اجاره هنوز پایین‌تر باشد. ◽️حالا باید دید با تعدیل نسبی شاخص قیمت غیر خوراکی ها و خدمات، بویژه اجاره شاهد موج دوم تورمی پس از جنگ خواهیم بود یا نه؟! علوی راد / کانال نگاه اقتصادی    ۱۰/تیر/۱۴۰۵ ✅ @AlaviRad_Economics

💠 ده استان دارای بالاترین تورم خوراکی ها و آشامیدنی ها در کشور را بشناسید ▪️شرح تصویر: نرخ تورم نقطه ای شاخص گروه خوراکی ها و آشامیدنی های کل کشور و ده استان با بالاترین نرخ در خرداد ۱۴۰۵ (منبع: مرکز آمار ایران) ▪️چنانچه ملاحظه می گردد نرخ تورم نقطه ای گروه خوراکی ها و آشامیدنی های برخی استان ها به ۱۵۶ درصد رسیده است (۲۱ درصد بیشتر از کل کشور). ▪️برای چندمین بار به دولت پزشکیان هشدار می دهم، این گرانی های منطقه ای شدید مهار نشوند دردسر ساز خواهند شد. علوی راد / کانال نگاه اقتصادی    ۶/تیر/۱۴۰۵ ✅ @AlaviRad_Economics

💠 در اقتصاد ایران، رشد نقدینگی مسیر بلندمدت نرخ ارز را ترسیم می کند؛ سرکوب ارزی فقط زمان رسیدن به آن مسیر را تغییر می دهد ✍ دکتر عباس علوی راد ◽️شرح تصویر: روند تغییرات سالانه (درصد) نقدینگی و قیمت دلار غیر رسمی به صورت تجمعی طی دوره ۱۴۰۴-۱۳۸۴ ▫️سرکوب ارزی می تواند زمان تعدیل را به تعویق بیندازد، اما نمی تواند اثر بلندمدت رشد نقدینگی بر ارزش پول ملی را از بین ببرد. ◽️نگارنده انگیزه ای برای پیش بینی متغیرهای اقتصادی از جمله نرخ ارز ندارد، لیکن بر مبنای مدل پولی تعمیم یافته برای کشورهای صادر کننده نفت از جمله ایران، قیمت واقعی دلار در اسفند ۱۴۰۵ به احتمال بسیار زیاد بالای ۲۰۰ هزار تومان خواهد بود. ۵/تیر/۱۴۰۵ ✅ @AlaviRad_Econonics

💠 اعتماد؛ حلقه مفقوده صندوق‌های درآمد ثابت ارزی ✍ دکتر عباس علوی راد 🔳 با مجوز بانک مرکزی و موافقت اصولی سازمان بورس و اوراق بهادار نخستین صندوق سرمایه گذاری در دارایی های ارزی با درآمد ثابت ارزی در ساختار شبکه بانکی و بازار سرمایه راه اندازی شد. ▪️بر این اساس، مأموریت اصلی صندوق سرمایه گذاری ارزی، ایجاد بستری شفاف، امن و قابل اعتماد برای سرمایه گذاری ارزی و بازگرداندن ارزهای راکد به چرخه رسمی اقتصاد کشور تعریف شده است تا سرمایه گذاران بتوانند با حفظ ماهیت ارزی دارایی خود، از بازدهی ارزی نیز بهره مند شوند. ▪️یکی از نقدها به راه اندازی صندوق های ارزی درآمد ثابت مربوط به بازه زمانی راه اندازی بوده است. در واقع در شرایطی که فعالیت های بانکی در چهار بانک بزرگ کشور دچار اختلال شدید شده زمان آن را مناسب نمی دانند. اما به نظر می رسد چالش اصلی مورد دیگری است. ▪️چالش اصلی صندوق‌های درآمد ثابت ارزی نه طراحی فنی و نه نرخ بازدهی آنها، بلکه بازسازی اعتماد عمومی است. اعتماد نیز با بخشنامه و تبلیغات ایجاد نمی‌شود؛ بلکه حاصل سال‌ها پایبندی به تعهدات، شفافیت در عملکرد و ارائه تجربه‌ای قابل اتکاء به مشتریان است. اگر این پیش‌نیاز فراهم نشود، حتی بهترین ابزارهای مالی ارزی نیز با استقبال محدودی مواجه خواهند شد. ▪️وقتی سپرده‌گذار مشاهده می کند که در استفاده از دارایی ریالی خود با محدودیت، اختلال یا عدم دسترسی مواجه شده است، به طور طبیعی این سؤال را مطرح می‌کند که اگر امروز برای دسترسی به پول ریالی خود با مشکل روبه‌رو هستم، چرا باید دارایی ارزی خود را به همان سیستم مالی بسپارم؟ ▪️ در واقع اینجا بحث بنیادین‌تر به ادبیات اعتبار (Credibility) و شهرت (Reputation) بانک مرکزی و دولت بازمی‌گردد. در اقتصاد پولی جدید، موفقیت بسیاری از سیاست‌ها نه به ابزارهای در اختیار سیاست‌گذار، بلکه به میزان باورپذیری وعده‌های او وابسته است. ▪️اگر فعالان اقتصادی به تعهدات دولت و بانک مرکزی اعتماد نداشته باشند، حتی سیاست‌های درست نیز با اثربخشی محدود مواجه می‌شوند. شهرت نهادی در واقع نوعی سرمایه انباشته است که طی سال‌ها ساخته می‌شود و ممکن است با چند تصمیم نامناسب به سرعت از بین برود. ▪️در مورد سپرده‌ها و ابزارهای ارزی، مسئله حساس‌تر است. مردم نه تنها بازدهی، بلکه «تعهد ارزی» را ارزیابی می‌کنند. هنگامی که سابقه تاریخی (دولت دوم احمدی نژاد) نشان می‌دهد در مقاطعی تعهدات ارزی به شکل دیگری تسویه شده (تسویه ریالی) یا قواعد بازی تغییر کرده است، هزینه جلب دوباره اعتماد بسیار بالا خواهد بود. 🔳 در چنین شرایطی، راه‌اندازی صندوق ارزی درآمد ثابت در دولت پزشکیان صرفاً یک اقدام مالی نیست؛ بلکه آزمونی برای اعتبار سیاست‌گذار و سنجش ذخیره سرمایه اعتباری و شهرت نهادی بانک مرکزی و شبکه بانکی خواهد بود. ۴/تیر/۱۴۰۵ 🇮🇷 نگاه اقتصادی

💠 نسخه ۶۰ روزه برای اقتصاد ایران ✍  دکتر عباس علوی راد ◽️ در افق بسیار کوتاه ۶۰ روزه و در شرایطی که نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا نامعلوم است، دولت و سیاست‌گذار اقتصادی روی چه اولویت هایی متمرکز شوند؟ 🔻 یکم: از اعمال سیاست های ناگهانی در حوزه قیمت گذاری، تجارت خارجی، مالیات، انرژی و مقررات کسب و کار پرهیز شود. 🔻 دوم: بازار ارز از التهاب دور شود. البته نه با سرکوب ارزی، بلکه با مدیریت انتظارات و شفافیت. 🔻سوم: تلاش شود سطح پیش بینی پذیری اقتصاد ایران با کاهش بیشتری مواجه نگردد. 🔻چهارم: منابع ارزی، ظرفیت بودجه ای و سایر ذخایر راهبردی اقتصاد ایران برای مواجهه با سناریوهای مختلف حفظ شود. 🔻پنجم: از تصمیمات پوپولیستی با بُرد اثرگذاري کوتاه مدت پرهیز شود. 🔻ششم: از ارسال پیام های متناقض به جامعه توسط نهادهای مختلف اقتصادی در ابعاد گوناگون پرهیز شود. ◽️هدف این نسخه ۶۰ روزه حل مسائل ساختاری اقتصاد ایران نیست؛ بلکه جلوگیری از تشدید نااطمینانی و حفظ ظرفیت تصمیم گیری کشور تا روشن شدن نتیجه مذاکرات است. ۱/تیر/۱۴۰۵ 🇮🇷 نگاه اقتصادی