کانون مطالعات انرژی

کشور چین با تمرکز بر بازار داخلی خود و اتخاذ سیاست جایگزینی واردات و خودکفایی، توسعه پرسرعتی در احداث صنایع شیمایی ایجاد نموده است. این کشور در عمده محصولات اصلی پتروشیمی به ظرفیت اسمی معادل تقاضای بازار داخلی خود رسیده است اما موانع مختلف سبب می‌شود که نرخ بهره‌برداری پایین‌تر از پوشش بازار داخل باشد و واردات نسبت به 10 سال گذشته برای برخی محصولات افزایشی باشد. البته کشور چین در محصولات پلی اتیلن ترفتالات و پلی وینیل کلراید به خودکفایی و حتی صادرات رسیده است و در محصول پلی پروپیلن نیز این امر را اکنون محقق کرده است. حال باید دید در آینده با تداوم روند خودکفایی در محصولات پتروشیمی، آیا واردات متانول و پلی اتیلن که بخش مهمی از آن از ایران تأمین می‌شود به صفر خواهد رسید یا خیر. 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

🔹 پادکست روایت انرژی (۶): جهش یا catch-up اقتصادی مبتنی بر منابع تولید شده با هوش مصنوعی 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

🔹 پادکست روایت انرژی (۵): سلاح زنجیره تأمین در نبرد جدید قدرت تولید شده با هوش مصنوعی 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

🔹 پادکست روایت انرژی (۴): اهمیت سیاست صنعتی در گردش از نفت به توسعه تولید شده با هوش مصنوعی 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

🔸گزارش مشترک کانون مطالعات انرژی و مرکز پژوهش‌های مجلس: ظرفیت شناسی همکاری راهبردی صنعت پتروشیمی ایران و چین صنعت پتروشیمی ایران با محدودیت فناوری، کمبود سرمایه، محدودیت بازارهای صادراتی، خام‌فروشی، ناترازی انرژی و خسارات جنگ مواجه است. در مقابل، تحولات ژئوپلیتیکی و نیاز چین به تنوع‌بخشی زنجیره تأمین، فرصت مناسبی برای همکاری راهبردی دو کشور فراهم کرده است. در این چارچوب، سرمایه‌گذاری مشترک در انتقال فناوری، توسعه زنجیره‌های ارزش و اجرای طرح‌های تبدیل متانول به الفین (MTO) و متانول به بنزین (MTG) می‌تواند ضمن افزایش ارزش افزوده، کاهش خام‌فروشی و مدیریت مازاد متانول، جایگاه ایران را به‌عنوان هاب منطقه‌ای تولید و صادرات پتروشیمی تقویت کند. لینک دانلود https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1858624 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

🔹 پادکست روایت انرژی (۳): توسعه نفتی منوط به ثروت یا توان اجرایی دولت؟ تولید شده با هوش مصنوعی 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

سرمایه‌گذاری‌های حوزه تغییرات اقلیمی در سال ۲۰۲۴ از ۲ تریلیون دلار عبور کرد. اگرچه نرخ رشد سالانه آن از ۱۶٪ و ۲۲٪ در سال‌های گذشته به ۶٪ کاهش یافته، اما افت چشمگیر هزینه فناوری‌ها، اثربخشی سرمایه‌گذاری را افزایش داده است. از سال ۲۰۱۰ تاکنون، هزینه برق خورشیدی ۹۰٪، باد خشکی ۷۰٪، باد فراساحلی ۶۲٪ و ذخیره‌سازهای باتری ۹۳٪ کاهش یافته است. در نتیجه، سرمایه‌گذاری در بخش کاهش انتشار (Mitigation) به ۱.۹ تریلیون دلار رسید؛ با این حال برای تحقق اهداف ۲۰۳۵، این رقم باید به سالانه ۶.۲ تریلیون دلار افزایش یابد. ۸۵٪ این سرمایه‌گذاری‌ها از بازارهای داخلی تأمین شده و بخش خصوصی داخلی ۶۰٪ از کل تأمین مالی را بر عهده داشته است. در حالی که اقتصادهای توسعه‌یافته و چین همچنان ۸۰٪ جریان‌های مالی را در اختیار دارند، بازارهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه سریع‌ترین رشد را ثبت کرده‌اند. 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

🔹 پادکست روایت انرژی (۲): نفت، رانت، نهادگرایی و توسعه تولید شده با هوش مصنوعی 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

🔹 پادکست روایت انرژی (۱): فرصت منابع نفت و گاز برای توسعه ایران تولید شده با هوش مصنوعی 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

🔹 ویژه‌نامه روز صنعت و معدن: چرا مزیت نسبی دیگر برای توسعه صنعت پتروشیمی کافی نیست؟ 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

گزارش فرصت‌ها و تهدیدهای تفاهم ایران و ایالات متحده در صنعت نفت 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

هزینه‌های سالانه دولت‌ها در زمینه تحقیق و توسعه انرژی پس از ۷ سال رشد مداوم که در آن هزینه‌ها به طور متوسط ​​سالانه ۱۰ درصد افزایش می‌یافت، کاهش یافته است اما هنوز بیش از 55 میلیارد دلار است. حدود ۷۸ درصد از هزینه‌ها در سال ۲۰۲۴ به فناوری‌های کم‌کربن اختصاص یافته است. دو عامل باعث توقف رشد تحقیق و توسعه عمومی انرژی شده است: نخست، کاهش بودجه اتحادیه اروپا پس از جهش سال ۲۰۲۳ (ناشی از تخصیص ۹ میلیارد دلار به پروژه‌های نمایشی که احتمالاً در سال‌های آینده جبران می‌شود) و دوم، کاهش بودجه فدرال آمریکا در سال ۲۰۲۵ که ممکن است موقتی باشد و به اولویت‌های جدید اختصاص یابد. 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

علیرغم درگیری ایران با ایالات متحده، انتظار می‌رود سرمایه‌گذاری در بخش انرژی در سال ۲۰۲۶ به ۳.۴ تریلیون دلار افزایش یابد که نسبت به سال ۲۰۲۵، حدود ۵ درصد افزایش را نشان می‌دهد. اقتصادهای پیشرفته و چین بیش از ۷۰% از کل سرمایه‌گذاری‌های انرژی در سال ۲۰۲۶ را تشکیل می‌دهند و تقریباً نیمی از کل هزینه‌های جهانی به بخش برق اختصاص دارد. بازارهای نوظهور و اقتصادهای در حال توسعه به غیر از چین، با وجود داشتن دو سوم جمعیت جهان، کمتر از ۳۰% از کل سرمایه‌گذاری انرژی و ۲۰% از سرمایه‌گذاری بخش برق را به خود اختصاص می‌دهند. 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

کانون مطالعات انرژی pinned «🔹 کانون مطالعات انرژی به بله پیوست! 💯آرشیو کلیه تحلیل‌ها و مطالب بارگذاری شده است. 🔹جهت عضویت کلیک کنید👇 https://ble.ir/energyresearchcenter»

تقاضای جهانی گاز طبیعی از ۴۱۳۷ میلیارد متر مکعب در سال ۲۰۲۴ به حدود ۵۴۱۷ میلیارد متر مکعب تا سال ۲۰۵۵ افزایش می‌یابد. مهم‌ترین پیشران تقاضای گاز طبیعی، بخش برق است. تقاضای گاز طبیعی در بخش برق تا سال ۲۰۵۵ به حدود ۲۱۰۰ میلیارد متر مکعب افزایش می‌یابد. بخش صنعت نیز دومین پیشران بزرگ تقاضا است و مصرف آن تا سال ۲۰۵۵ به حدود ۱۲۰۰ میلیارد متر مکعب می‌رسد. در سمت عرضه نیز آمریکای شمالی همچنان بزرگ‌ترین تولیدکننده گاز طبیعی خواهد بود، اما رشد آن به تدریج کند می‌شود. هم‌زمان، مرکز ثقل عرضه جهانی به سمت مناطق غنی از منابع، به ویژه خاورمیانه و اوراسیا، منتقل می‌شود به طوری که خاورمیانه بیشترین رشد تولید را تا سال ۲۰۵۵ تجربه خواهد کرد و اوراسیا نیز نقش مهم خود را در تأمین جهانی حفظ می‌کند. 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

کشور چین ماهانه حدود 7 میلیارد متر مکعب گاز طبیعی به صورت LNG وارد می‌کند که به تدریج در حال کاهش است. مهم‌ترین عرضه‌کنندگان LNG به چین عبارتند از استرالیا و قطر. از طرفی کشور چین ماهانه حدود 6 میلیارد متر مکعب نیز گاز طبیعی از طریق خط لوله وارد می‌کند که به تدریج در حال افزایش است. مهم‌ترین خطوط لوله گاز طبیعی فی ما بین چین با روسیه و ترکمنستان است. بر اساس تصویر مشخص است که قیمت گاز طبیعی دریافتی از خط لوله کمتر از LNG است ضمن اینکه هزینه‌های تبدیل و انتقال کمتری نیز دارد. روابط راهبردی و توسعه همکاری‌های بلندمدت نیز در کاهش سهم واردات LNG از استرالیا و ایالات متحده و نیز افزایش سهم واردات از روسیه مؤثر بوده است. 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

جهت تحقق محدودیت 1.5 درجه‌ای برای گرمایش زمین بر اساس مدل‌های IRENA (آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر) لازم است سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در حوزه فناوری‌های تجدیدپذیر صورت گیرد. این سرمایه‌گذاری‌ها به شش دسته کلی شبکه انتقال و توزیع، پمپ‌های حرارتی، باتری‌ها، زیرساخت‌های شارژ خودروهای برقی، هیدورژن سبز و ترسیب کربن تقسیم می‌شود. سرمایه‌گذاری‌های سال 2024 این حوزه‌ها نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری‌ها جهت تحقق اهداف 2030 برای محدود کردن رشد گرمایش به 1.5 درجه سانتی‌گراد، نصف مقدار مورد نیاز است. از طرفی سرمایه‌گذاری‌های بخش بهره‌وری انرژی نیز باید 7.5 برابر شود. این موضوع نشان می‌دهد که تحقق اهداف برای محدود کردن گرمایش زمین با ابهام اساسی روبرو است و گرمایش زمین به عنوان خطری مهم، زیست‌بوم بشر را تهدید می‌کند. 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

توسعه تجدیدپذیرها در ظاهر نوین خود در قرن 21 سرعت شتابانی گرفت به طوری که سهم تجدیدپذیرها (به همراه برقابی) در تولید برق در سال 2025 از زغالسنگ پیشی گرفت. البته در 100 گذشته به دلیل توسعه متأخر فرآیند تولید برقابی نسبت به زغالسنگ در دنیا، چنین رکوردی پیش‌تر رخ داده بود اما در ماهیت خود با رکورد سال 2025 بسیار متفاوت است. بر اساس نمودار، توسعه تجدیدپذیرها در قرن 21 منجر به کاهش سهم هسته‌ای و فسیلی‌ها در تولید برق شده است. این در حالی است که در نیمه دوم قرن 20 و با توسعه نیروگاه‌های سوخت مایع، هسته‌ای و گازی، سهم زغالسنگ و تجدیدپذیر (که عمدتا برقابی بود) به سرعت کاهش یافت. شایان ذکر است که در ابتدای قرب بیستم تقریبا کل تولید برق در دنیا از منابع تجدیدپذیر (عمدتا برقابی) و زغالسنگ بوده است. 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

برآوردها نشان می‌دهد تقاضای گاز طبیعی هند تا 2035 حدود 116 میلیارد متر مکعب خواهد بود، در حالی که تولید داخلی در حدود 53 میلیارد متر مکعب ثابت می‌ماند و بنابراین وابستگی به واردات LNG در حدود 63 میلیارد متر مکعب خواهد بود. رشد تقاضای گاز طبیعی هند پس از سال ۲۰۲۴ عمدتاً با واردات LNG تأمین خواهد شد. علاوه بر سایر بخش‌های مصرف‌کننده در هند، صنایع پتروشیمی و پالایشگاهی نسبت به جهش قیمت LNG حساسیت قابل توجهی نشان دادند و در دوره جهش قیمتی 2021 تا 2023 یا تولید خود را کاهش دادند یا به سوخت‌های جایگزین روی آوردند. در فاصله سال 2017 تا 2024، تقاضای گاز طبیعی در صنعت پتروشیمی هند از 4.2 به 2.7 میلیارد متر مکعب کاهش یافته است. در همان دوره پالایشگاه‌ها با کاهش مصرف LNG از 6.7 میلیارد متر مکعب در سال 2020 به 2.4 میلیارد متر مکعب در 2023، به سوخت‌های ارزان‌تر مانند نفت کوره یا فرآورده‌های نفتی روی آوردند که همه نشان از اهمیت قیمت LNG وارداتی هند بر پایین‌دست صنعت نفت این کشور دارد. 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/

تولید اتیلن عمدتا در واحدهای کراکر بخار (Steam Cracking) و بر اساس خوراک‌های متنوعی نظیر اتان، پروپان، نفتا و غیره صورت می‌گیرد که هر یک ملاحظات خاص فنی و اقتصادی خود را دارد و بر اساس مزیت‌های دسترسی به خوراک‌های مختلف تنظیم می‌شود. تا پیش از سال 2021 تولید اتیلن بر اساس هر خوراکی دارای حاشیه سود مثبت بود و ادامه زنجیره آن در قالب پلی‌اتیلن‌ها، مونو اتیلن گلایکول، پی‌وی‌سی و غیره نیز حاشیه سود بیشتری نیز خلق می‌کرد. از سال 2021 به بعد حاشیه سود واحدهای کراکینگ کاهش یافت و حتی منفی شد به طوری که تولید اتیلن با هر خوراکی به جز اتان، حاشیه سود منفی خلق می‌کرد و تنها ادامه زنجیره ارزش اتیلن می‌توانست این حاشیه سود منفی را مثبت کند. البته کشورهای دارای اتان به ویژه ایران، عربستان و ایالات متحده با دسترسی به خوراک اتان، مزیت ویژه‌ای در تولید اتیلن و محصولات حاصل از آن دارند و می‌توانند در قیمت‌های بسیار پایین پلی‌اتیلن‌ها، مونو اتیلن گلایکول، پی‌وی‌سی باز هم در بازار زنده بمانند و رقابت کنند. 🔹کانون مطالعات انرژی @EnergyResearchCenter https://www.linkedin.com/company/energyresearchcenter/