ئاماد خلیل بێتکاری

ئەگەر تو بۆیە قورئانی (منكرو السنة) دێ چ علم زانی و دێ گەهیە چ نەتیجە؟ ١. دێ زانی كو هندی تشتەكێ هەی ب ناڤێ حەدیس هەمی درەون. ٢. دێ زانی كو هەر تشتەكێ هەی ب ناڤێ (مێژوو) چ ڕاستی بۆ نینن. ٣. ئەو هەر پێنج نڤێژێن نوكە موسلمان هەمی دكەن هندەكا یا دەرێخستی و نە وەكی وێ یە یا پێغەمبەری - صلى الله عليه وسلم - دكر و یا خەلەتە، و نە یا دیار و وازحە كا نڤێژ چەوا دهێتە كرن. ٤. ئەڤ زەكاتا خەلك ددەن هەمی یا خەلەتە. ٥. ڕوژی گرتن نە یا وەسایە وەكی یا ئەم دگرین. ٦. حەج و عومرە ژی د هوسا نینن و خەلك هەمی خەلەت دكەن. ٧. (زنا) یا حەلالە ئەگەر ب ڕازیبوونا هەردووكا بیت. ٨. عەرەق یا حەلالە ئەگەر چەند فڕەك بن. ئەڤە بەشەك ژ وان دەرئەنجامانە ئەوێن قورئانی (منكرو السنة) - ب تایبەتی سەرێن وان - ب تێگەهشتنا خۆ یا سەقەت بۆ قورئانێ گەهشتینێ. نزا مروڤ پشتی ڤان دەرئەنجاما چەوا ئیسلامێ بدەتە نیاسین و كا چ تێدا هەیە؟!!

كرنا خەلەتیێ یا چاندیە د مێژوویا هەر كەسەكی دا، هەر ئێكێ هەبیت ب لڤیت و شولەكی بكەت دبیت د ناڤ چەند خەلەتیان ڕا ببوریت نە ب تنێ ئێكێ، و شەیطان ژی هندی پێ چێبیت دێ بیرا تە ل ڤان خەلەتیان ئینیت دا تە بهێلتە د خەما دا .. بەلێ تەعاملا ڕاست و دروست د گەل ڕابردوی ئەوە تو لێنەزڤری ب تنێ ژ بەر هندێ تێنەبیت كو تو ژ دل تەوبە بكەی و دەرس و عیبرەتا ژێ وەرگری و ئەگەر تە حەقێ ئێكی خواربیت بۆ بزڤرینی و چارەكەی. ژ بلی ڤان ئەگەران زڤرینا تە بۆ بوریێ تە چ مفا تێدا نینە ب تنێ خەما یێ زێدە دكەی و برینێ جارەكا دی نوی دكەیەڤە .. و چ مفا د ڤێ دا نینە! ﴿وَمَن يَعمَل سوءًا أَو يَظلِم نَفسَهُ ثُمَّ يَستَغفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفورًا رَحيمًا﴾ [النساء: ١١٠] یەعنی: و هه‌چییێ قه‌ستا كاره‌كێ خراب و كرێت بكه‌ت، يان ب كرنا تشته‌كێ دژى حوكمێ خودێ و شـــريــعــه‌تێ وى زۆردارییێ ل خۆ بكه‌ت، پاشى ب په‌شێمانى ڤه‌ ل خودێ بزڤڕيت، و داخوازا ژێبرنێ و ڤه‌شارتنا گونه‌هێ بۆ خۆ ژێ بكه‌ت، ئه‌و دێ خودێ بينيت باش گونه‌هـ ژێبره‌ بۆ وى، و يێ دلۆڤانكاره‌ ب وى. ﴿وَإِنّي لَغَفّارٌ لِمَن تابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صالِحًا ثُمَّ اهتَدى﴾ [طه: ٨٢] یەعنی: و هندى ئه‌زم ئه‌ز پڕگونه‌هـ ژێبرم بۆ وى يێ ژ كوفر و گونه‌هێ تەوبه‌ بكه‌ت، وباوه‌رییێ ب من بينيت و كارێن چاك بكه‌ت، پاشى ب سه‌ر حه‌قییێ هلبووى و خۆ ل سه‌ر گرتى.

ئافرەتا موسلمان د ناڤبەرا ئارمانج و كارێن وێ دا (٤) عیلاقەت د ناڤبەرا ئەحكامێن شەریعەتی یێن گرێدای ئافرەتێ (تەكاملە) نە كو (تەعارضه)

ژیانا مروڤی ژ دەلیڤان پێكدهێت، ژنكەكا دەهمەن پیس بۆ خۆ تێدا بسەركەفت دەمێ ئاڤ دایە صەیەكی، و خوشیا وێ كەسەكی دیت دەمێ ستری ژ ڕێكا خەلكی ڕاكری، و عكاشە چوو بەحەشتێ دەمێ وی ئاخفتنا پێغەمبەری صلى الله عليه وسلم بۆ خۆ ب دەلیڤە زانی ... د گەل هەر خۆلێدانەكا دلی تە دەلیڤەك یا هەی، دبیت د هەر گاڤەگا تە چاڤەرێنەكری ئەڤ دلە بڕاوەستیت .. ئێدی چ دەلیڤە نەمان! یێ بێژیت: (سُبْحانَ اللهِ وبِحَمْدِهِ) بۆ وی دار قەسپەك ل بەحەشتێ هاتە چاندن. هەر پێنگاڤەكا تە بۆ مزگەفتێ صەدەقەكە. هەر گرنژینەكا د ناڤ چاڤێ برایێ تە دا صەدەقەكە. و گوتنا جوان صەدەقەیە. عبد الله كورێ عومەری ئەڤە دزانی .. ژ بەر هندێ گوت: مە گەلەگ چیایێن خێرا یێن ژ دەستێن خۆ كرین! .. چونكی وی نە دزانی چوونا د گەل جەنازەی هەتا دڤەشێرن ب چیایەكێ خێرایە. دەلیڤە گەلەكن بەلكو د گەل هەر خۆلێدانەكا دلێ تە ته دەلیڤەكا هەی. و ئەم چەند محتاجی ڤان دەلیڤاینە!؟ مروڤێ عاقل ئەوە یێ بەردەوام چاڤێ وی ل دەلیڤان.

چ تشت نینن د ڤێ ژیانێ دا كو هەمی كەسان دڤێت بگەهنێ وەكی بەختەوەریێ، و خۆ د واستینن دا بگەهنێ، و هندی تشتەك هەی یێ ددەن سەرخاترا وێ .. و هێشتا ئەو ڤێنەكەتینە؛ و ئەڤە ژ بەر هندێ یە چونكی وان لێنەگەریایە ل جهێ وێ، هزركرن یا د پارەی دا، ڤێجا پتریا وەختێ خۆ پێڤە صەرفكرن، و وەختێ وان پارە دیتی دیتن ئەو ل وێرێ نینە، چوون لێبگەرن د ناڤودەنگی و خۆ مەشهوركرنێ دا، ڤێجا هێدی هێدی ئەو مەشهور بوون و ناڤودەنگێ وان چوو، بەلێ دەمێ گەهشتینێ .. بۆ وان دیار بوو ئەو نە ل بن ڤی كراسیە!، ڕابوون جارەكا دی لێگەریان و هندی هێز و پارە هەنە مەزاختن .. بەلێ پا هەر جار یا بۆ وان دیار دبیت كو ڕێك یا خەلەت كری! و چەند كەس هەنە د گوهورینا ڤان ڕێكا دا نابەنە سەری، یێ هەی ل دەف پارەی دراوەستیت و خۆ دكوژیت یان كێمترین تشت یێ نەساخ دبیت .. دەمێ زانی بەختەوەری ل وێرێ نینە! یان هەرە لیستا وان مەشهورا ڤەكە یێن خۆ كوشتین پشتی زانی كو ئەو نە دەرگەهە! چ تشت نەدیتن پێ ژ ڤان ترس و خەمان خلاس بن! ئەو بەختەوەریا تو لێدگەری، ئەو بهارا تە دڤێت تێدا بی؛ هەمی یا د دینێ تە دا، خودێ دبێژیت: ﴿مَن عَمِلَ صالِحًا مِن ذَكَرٍ أَو أُنثى وَهُوَ مُؤمِنٌ فَلَنُحيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً﴾ یەعنی: هه‌چییێ كاره‌كێ چاك بكه‌ت نێر بيت يان مێ بيت، و وى ئیمان هه‌بیت، ئه‌م دێ ژينه‌كا خۆش و ته‌نا دەینێ. ژینەكا خوش د دلێ تە دا، د هەستێن تە دا، د شولێ تە دا، د هەر پێنگاڤەكا ژیانا تە دا ... ڤێجا تو ل هیڤیا چ تشتی؟ و ئەگەر تە بڤێت ژ ئاخفتنا من پشتراست بی؛ هەرە بەرپەرێت تاریخێ ڤەكە و ژیانا زانا و چاكێن ڤێ ئوممەتێ بخوینە یان هەرە ل هندەكا بگەرە و سەحكە حالێ وان و نەفسییەتا وان دا تو عەجێبیا ببینی! دا بینی كا ئەو چ هزر بۆ دنیایێ دكەن!؟ دا بینی كا ئەو چەوا سەرەدەریێ د گەل موصيبەتا دكەن!؟

ئەو چ كارن یێن تە هیڤی هەین ژ خودێ كو پێ بەرەكەت بكەڤیتە دەعوا تە؟ ١. ئیخلاص: كارێ تە بۆ خودێ ب تنێ بیت، ئارمانجا تە ئەو بیت یا خودێ ژ مە دڤێت، و تو كارێ خۆ بپارێزی كو پویچ بیت. ((أدعوا إلى الله))، ((ومن أحسن قولا ممن دعا إلى الله))، ((ولربك فاصبر))، ((ولا تبطلوا أعمالكم))... ٢. ڤیانا خێرێ و باشیێ بۆ یێ بەرامبەر: ﴿لَقَد جاءَكُم رَسولٌ مِن أَنفُسِكُم عَزيزٌ عَلَيهِ ما عَنِتُّم حَريصٌ عَلَيكُم بِالمُؤمِنينَ رَءوفٌ رَحيمٌ﴾ [التوبة: ١٢٨] ٣. خۆ واستاندن و باش خۆ ئامادەكرن: دویڤ چوونا مەسەلێ و هزركرن تێدا و ئینانا دەلیلان و خۆ تێگەهاندن و پێكڤە گرێدان = ئەڤە دەلیلە ل سەر ڕژدا تە ل سەر دەعوێ و ڕاستیا تە; و یێ هوسا بیت د دەعوا خۆ دا خودێ ژی دێ هاریكاریا وی كەت و بەرەكەتێ بۆ ئێختێ. ٤. تە یەقین هەبیت ب دروستی و ڕاستیا وێ یا تو بۆ دەعوێ دكەی. ٥. مجاهدا نەفسا خۆ بكەت كو هندی بشێت وێ بجهـــ بینیت یا بۆ خەلكی دبێژیت. ٦. بەردەوام خۆ محتاجی خودێ بكەت و دوعا ژێ بكەت كو دەرگەهێن خۆ بۆ ڤەكەت و بەرەكەتێ بێختە دەعوا وی. كا چەوا موسای گوتیە خودێ: ((رب اشرح لي صدري ويسر لي أمري واحلل عقدة من لساني يفقهوا قولي)). بەلێ دگەل ڤێ چەندێ ژبیرنەكە: باشترین كەسێ دەعوە كری پێغەمبەرێ مە بۆ صلى الله عليه وسلم. و چێترین ئاخفتن ئەو بۆ یا وی گەهاندی كو قورئانە. و چێترین ئنیەت یا پێغەمبەرێ مە بۆ صلى الله عليه وسلم. ((حريص عليكم بالمؤمنين رؤوف رحيم)). د گەل ڤێ چەندێ هەمیێ هەمیا باوەری پێ نە ئینا! ڤێجا ئەڤا بوری ئەسباب و ڕێكن، بەلێ پا هیدایەت یا خودێ یە! ﴿إِنَّكَ لا تَهدي مَن أَحبَبتَ وَلكِنَّ اللَّهَ يَهدي مَن يَشاءُ وَهُوَ أَعلَمُ بِالمُهتَدينَ﴾ [القصص: ٥٦] ﴿وَكَذَّبَ بِهِ قَومُكَ وَهُوَ الحَقُّ قُل لَستُ عَلَيكُم بِوَكيلٍ﴾ [الأنعام: ٦٦] ﴿قَد جاءَكُم بَصائِرُ مِن رَبِّكُم فَمَن أَبصَرَ فَلِنَفسِهِ وَمَن عَمِيَ فَعَلَيها وَما أَنا عَلَيكُم بِحَفيظٍ﴾ [الأنعام: ١٠٤] ﴿قالَ يا قَومِ أَرَأَيتُم إِن كُنتُ عَلى بَيِّنَةٍ مِن رَبّي وَآتاني رَحمَةً مِن عِندِهِ فَعُمِّيَت عَلَيكُم أَنُلزِمُكُموها وَأَنتُم لَها كارِهونَ﴾ [هود: ٢٨] ﴿وَأوحِيَ إِلى نوحٍ أَنَّهُ لَن يُؤمِنَ مِن قَومِكَ إِلّا مَن قَد آمَنَ فَلا تَبتَئِس بِما كانوا يَفعَلونَ﴾ [هود: ٣٦]

قسوة القلب

الله أكبر ولله الحمد تقبل الله منا ومنكم صالح الأعمال عەیدا هەوە هەمیا پیروز بیت رب العالمين دەرگەهێن خێرێ ل مە و ئوممەتا مە ڤەكەت

ژ مەسەلێن گەلەك گرنگ د دوعایا دا تو مەعنا وان تێبگەهی و تو بزانی كا تو چ دبێژی ڤێجا یێ عەرەبیێ باش نەزانیت دشێت سەحكەتە مەعنا ڤان دوعایا یان ژی بۆ خۆ ب كوردی بكەت

چ د ڕوژا عەرەفێ دا هەیە؟ و باشترین عەمەل چنە؟

ئەڤە ژ وان کتێبانە یێن گەلەک بەرکەتی و ب ساناھی ل سەر مەسەلا دەھکا و ڕوژێن عەیدێ ھەر چ نەبیت مروڤ سەحکەتێ کا مروڤ ل ڤان ڕوژان چ بکەت باشە چونکی ئەڤ دەھکە خێرترین و باشترین ڕوژن و عیبادەت تێدا گەلەکێ مەزنە رب العالمين تەوفیقا مە بدەت ئەو ھەردوو بابەتێن ژ لاپەر ٩ و ١٧ دەسپێدکەن نوکە گەلەک دگرنگن

بوچی هندەك شوبهە ل دەف هندەكا ب ترس و مەزن لێدهێن؟

خودێ قورئان یا فرێكری دا بیرا مە ل ڤان هەردوو مەسەلا بینیت: ١. دەستپێكا هەبوونا مە ٢. ئاخرەت و دوماهیكا مە

إضاعة الوقت أشد من الموت؛ لأن إضاعة الوقت تقطعك عن الله والدار الآخرة، والموت يقطعك عن الدنيا وأهلها.

النفسُ لا تحبُّ البقاءَ في هذه الدار، إلّا إذا كانت قَذِرَةً، راضيةً بالأعراضِ الدنيوية رضا الجُعَلِ بالحُشِّ، أو تكون جاهلةً بحالها في المآلِ. تفصيل النشأتين وتحصيل السعادتين ص ١٧٥ للراغب الأصفهاني

أوحى الله إلى داود عليه السلام: تزعم أنك تحبني فإن كنت تحبني فأخرج حب الدنيا من قلبك، فإن حبي وحبها لا يجتمعان في قلب واحد. كتاب المحبة لله سبحانه لإبراهيم الخُتُلِّي

فكل خارج من الدنيا: إما متخلص من الحبس، وإما ذاهب إلى الحبس.