- Последний пост
- 9 июн.
- Последнее чтение
- 15 авг.
- Постов за неделю
- 0
- Всего постов
- 20
- Тип
- открытый
- Язык
- персидский
- В каталоге с
- 13 авг.
- 1/24сутки в ленте
- —
- 1/48двое суток
- —
- 1/72трое суток
- —
Оценка по просмотрам недавних постов: пост набирает почти всё за первые сутки.
Посты
ساتراپی» را اصلاً میشناسی؟ همان خانم فیلمسازی که در پاریس اقامت دارد؛ جد و آبادش اهل رشت بودند. میگویند آن "مادام"ی که در داستانِ «موحد»، ان سوی سبزه میدان که بسوی پیرهسرا می رویم مطب دارد با ان هم خانواده اند. در روز بیست و هشتم مرداد، وقتی که «کبلا کیجا» و مطربهای محله اوستاسرا (نمیدانم دلبر و اردشیر هم در میانشان بودند یا نه) با اهالی کوچه آشتیکنان به راه افتادند و خود را به لب آب رساندند، مجسمه شاه را از زیر پل رودخانه زرجوب به کول گرفتند و آوردند در میدان شهرداری روی سکو گذاشتند؛ و بعد همگی با هم به دکانهای تودهایها در خیابان شیک هجوم بردند و آنها را غارت کردند... در همان روزِ ، همین که هوا رو به تاریکی رفت، آقاجانِ این خانم کراوات سرخش را ازیقه پیراهن سفیدش در اورد، لباسی مندرس و کهنه به تن کرد و دزدکی و پا به پا، به زحمت خودش را به گاراژ رودبار رساند. (روزِ [صاحبمرده] اصلاً تمامشدنی نبود؛ خونم به جوش آمد و جانم سوخت تا شب فرارسید.) آنجا سوار یک خودروی «دوج کامانکار» شد که عازم تهران بود. ( تا خودِ محله «ناصرخسرو» از شدت ترس و اضطراب چشم روی چشم نگذاشتم.) چند ماه بعد از آن، زن و فرزنداش نیز بار و بندیق خود را بستند و به شکل متواری به تهران آمدند. بعدها همگی یکجا کوچ کردند و به پاریس رفتند. همین خانم ساتراپی که در آن روزگار نوزادی قنداقشده بود، حالا برای خودش فیلمساز بسیار نامدار و بزرگی شده است. او برایم ایمیل فرستاده که در حال ساختن فیلمی است به نام «آلو مسما». (مادرم هر وقت آلو مسما درست میکرد و از او میپرسیدم: « مادر! ناهار و شام چه داریم؟»، به شوخی جوابم را میداد: « تو را در اغوش می گیرم و می خوابم»). او فیلمنامه را برایم فرستاده است؛ قرار است من نقش عموی او را در فیلم بازی کنم. روز انقلاب، بچهها و جوانان محله «چومارسرا» را جمع میکنم؛ راه میافتیم و میرویم به درِ خانه کربلایی «کیجا» در محله ی«جانسپار». «کبلا کیجا »امتناع و کوتاهی نمیکند؛ تفنگ ساچمه ایش را برمیدارد و مستقیم به چشمانم شلیک می کند. از شدت صدمه یخ میزنم و می افتم ؛ مرا داخل یک پیکان میاندازند و به بیمارستان پورسینا میبرند. البته درمراکش پیکان نبود ؛ تمام گاراژها را گشتیم و یک پژوی آخوندی پیدا کردیم؛ همان پژوه ای که آقای آریاپاد هم تا همین چند وقت پیش یکی از آنها را داشت؛ خلاصه مرا داخل آن پژو انداختند و بردند. باید بروم سفارت مراکش تا ویزا بگیرم. برای خانم ساتراپی نوشتم: «چرا مراکش؟ ترکیه که بیشتر به ما شباهت دارد تا مراکش!» نمیدانم، شاید به خاطر آن است که این روزها بخاطر ارمنی ها میان ، ترکیه و فرانسه بگومگو و شکرآب است. باید چند تا ماهی فروش هم با خودم جور کنم و همراه ببرم. باید بسپرم برایم چند عدد گمج (دیگ سفالی) و دوتا ریسمان نگهدارنده گمج در هوا و یک زنبیلِ پر از ماهی دسبیج (ماهی شکمپُر) بخرند و بفرستند. بد نیست اگر بشود چند دست اشپل (خاویار ماهی) و باقلی مازندرانی کال و اینجور چیزها هم همراه داشته باشم؛ میخواهم بازار «کوچی میدان» رشت را در دلِ بازارهای «کازابلانکا» راه بیندازم. امروز رفتم در سینمای«آف-برادوی» فیلم را دیدم. «گلشیفته» هم در آن بازی میکند. دخترک برای خودش هیچ آرزو و حسرتی باقی نگذاشته است. آخ که چقدر دلم میخواهد در چلهی گرمای تابستان، ناگهان زیر باران تند گیلان چنان خیس شوم که پیراهن نازکم به تنم بخورد و بچسبد و جدا نشود؛ درست همانطور که پیراهن گلشیفته به تنش چسبیده بود... و بعد دوباره راه بیفتم و هراسان و شتابان بروم تا دوردستهای دور؛ و دوربین هم پیشاپیش من حرکت کند و نمای "تراولینگ" بگیرد... و کارگردان هم به این زودیها نگوید: «کات!»
ساتراپی- قصه گیلکی از مسعود پورهادی "ساتراپی"یا کی شناسیدی.هوخانمِ فیلمسازی کی پاریس ایسا،انِ جدِاباد رشتِ شینه دی. گویده "مادام"ی کی "موحد"داستانِ مییان،سبزه میدان اودس، کی شیم پیره سرا - ماکمه داره خرسِ گودِده. بیسِ هشتِ مورداد کی "کبلا کیجا"و اوستاسرا میطروبان(دیلبر واردشیر ایسا بود یا نه،نانم)اشتی کونان کوچه خانمان دکفده ابِ لب،زرجوبِ روخانِ پوردِ جیرشاه موجسمه به کولا گیرده،اورده شهرداری میدانِ سوکو سرنهده،بازون ایلجاربرده خیابانِ شیکِ توده ینِ دوکانانِ چاپو کونه ده،هو روز مقرسر ، هوا کی تاریک دکفه،هه خانمِ اقاجان خو سویدِ پیرانِ یخه ارو وسورخِ فوکولا کانه،ایتا شندره لیباس دوکونه،دوزه کولانِ مانستان،بپا بپا خورا فارسانه رودباررو گاراژا (بیلاوارث روز توماما بوستنی نوبو،می خون فاسوخت تاشب دکفت ) - ایتا "دوج کامانکار"کی تهران شوئن دوبو سوارا به. تا خوده "ناصرخسرو"چوم چومه سر ننام )) چن ما بازون تر انِ زن وزاکم خوشانِ باروبندیلا دودِده تامتولازه شده تهران.بعدم ایجانایی کوچ کونده شده پاریس. هه خانم ساتراپی کی او وختان قونداقه زاک بو،الان خوره لاب ایتا نامدار پئله فیلمسازه ،مره ایمل بزه کی ایتا فیلم چاکوداندره انِ نام ایسه "الو موسمما" (می اجی هروخت الوموسمما چاگودی انا واورسئیم:مار امرونهار چی داریم،مرا جواب دایی:تراکشاگیرم ایتا گوشه خوسم ما.) مره فیلم ناما اوسه کوده،قراره من انِ عمو نقشا بازی بوکونم روزِ اینقلاب "چومارسرا" جاغلانا جما کونمه،را دکفیم شیم "جانسپار"کبلاکیجا خانه درِسر. کبلاکیجا لا نوکونه خوسرپورا فورانه زنه می چوما.کفم یخ بم ،مرا تاودده ایتا پیکانِ مییان برده پورسینا. مراکش مئن پیکان ننا بو،گاراژ پاراژان بگردستیم ایتا پژو اخوندی بیافتیم،هونی کی اقای اریا پاد تاهه چن وخت پیش ایتا از اوشانا داشتی ،مرا تاوداده پژومییان ببردده. بابشم سفارت مراکش ویزا فاگیرم . بینویشتم خانم ساتراپی ره،چره مراکش؟تورکیه کی ویشتر امرا مانه تا مراکش. نانم بلگی انه خانی یه کی ا روزان ارمنن خانی تورکیه وفرانسه مییان جینگیر مینگره. چن تا سماکم با می ارا جک وجورا کونم ببرم. بیسپورم میره چنتا گمج ودونه گرک و ایتا زیبلکو تاهبه سر دسبیج مایی یم اوسه کونید،اگرم ببه چن دس اشپل وکال باقلا اجورچیانم بد نییه،رشتِ"کوچی میدانا"با "کازابلانکا"بازارمییان را تاودم. 0 امرو بوشوم "اوف برادوی"فیلما بیدم. "گلشیقته" یم بازی کونه.کئور خوره ده ناجه ننا. اخ می دیل خایه تابستان ال عطش،ناخبر وارش ِ جیر ای جور هیستا بم کی می کش ِپیران می جان ِ گئنا دوچوکه و واندایه،اوتوکی گول شیفته شین دوچوکسته بو، بازون دوبا گیرم سوک هتوبشم تا دورشران ِ دور،دوربین ام می پیشاپیش "تراولینگ" بوکونه.کارگردانم هله هله نگه "کات" .
ا روزان ِ ره چی با نیویشتن *************************************** بینویس سییا سییا تر نیویشتان کلاچ خایده. ایماژان د ِ اوؤجا نده د ِ میدان ِ موجسمه پا جیر اسبی دوسته ننا با پاورانده شوئن تا فامستن برزه بل اکن تاسایه خاکابو خاک خاکه. اما هیچی نانیم تاریخ ِ بیجیر/ بوجوره جا ایه شه. کلاچان خط زنه د ِ دیواران ِ بینوشتانا. #مسعود_پورهادی #شعر_گیلکی برای این روزها چه باید نوشت ******************************** بنویس/سیاه/ سیاه تر/ نوشته ها / کلاغ می خواهند. ایماژ ها دیگر/ پاسخ نمی دهند زیر پای مجسمه میدان/ اسبی بسته نشده است باید/ با پای برهنه رفت/تا/ فهمید/ شعله سرکش اتش/ مدت زمانی است/ خاکستر شده است/خاک/ خاکستر ما /هیچ نمی دانیم/ ازپایین وبالای/ تاریخ می اید/می رود. کلاغ ها خط می زنند نوشته های روی دیوارها را. Nasrin, [11.12.2025 12:31] درود ها آقا مسعود عزیز من این کارتان را به هوش مصنوعی دادم و نقد را می فرستم خدمتتان. Nasrin, [11.12.2025 12:34] نقد و بررسی شعر گیلکی «مسعود پورهادی»: مقدمه: شعر ارایه شده ؛ نمونه ای برجسته از جهان بینی زبانی و معنایی مسعود پورهادی است.شاعری که زمان را نه بعنوان چارچوبی صرف برای روایت؛ بلکه به مثابهی پدیده ای ارزشمند و موثر در تجربهی شعری میبیند . او با گسستن از پیوندهای سنتی دال مدلول؛ واژهها را به سطحی از استقلال میرساند که معنا نه در بازنمایی واقعیت بیرونی ؛ بلکه در تنش و تعامل میان واژهها و تصاویر شکل میگیرد. ساختار و فرم: شعر در فرم آزاد سروده شده است.با استفاده از فضاهای سفید و سکوتهای میان سطرها که امکان «نفس کشیدن واژهها» را فراهم میکند. گسستگی و قطع های ناگهانی جملهها و سطرها باعث ایجاد ریتم داخلی وحس اضطراب گریز از نظم رایج و تمرکز بر هر واژه به طور مستقل شده است. استفاده از خطوط کوتاه و جداگانه به ویژه در بخش هایی مانند «خاک و خاکستر» و «با پای برهنه رفتن تا شعلهی سرکش اتش» وزن معنایی واژه ها را برجسته میکند و تجربه خوانش را متاملانه میسازد. تصاویر و نمادها: کلاغ ها: نمادی از فراموشی ؛ پاکسازی و کنترل معنایی نوشتهها. عمل خط زدن انها؛ استقلال و مقاومت واژهها را در برابر خوانش سطحی و تاریخی نشان میدهد. خاک و خاکستر: استعاره ای از گذر زمان ؛ تاریخ سوختن خاطرات و تجربه های انسانی .تکرار این واژهها ریتمی ایجاد میکند که ذهن خواننده را درگیر بازخوانی و بازاندیشی میسازد. اسب بسته نشده و پای برهنه: بیانگر فقدان آمادهسازی ؛ تجربه مستقیم و مواجهه با واقعیت و شعله سرکش اتش؛ ترکیبی از هایکووارههای لحظهای و فرایند معنایی درونی تقابل این تصاویر؛ کشمکش معنایی ایجاد میکند و خواننده را به مشارکت فعال در کشف معنا وادار میسازد. زبان و موسیقی درونی: زبان شعر ؛ گسسته؛ مکث آور است. با استفاده از تکرارها و تغییرات کوتاه در طول سطر؛ موسیقی درونی ایجاد میکند. انتخاب واژه ها ساده و در عین حال پربار است؛ فاصلهها و سکوت ها ؛ به ویژه میان واژهها و سطرها ؛ فضایی برای تامل ایجاد میکند. گسست ها و عدم پیوستگی خطی واژهها ؛ هیجان واژههای مستقل را تحقق میبخشد که شاعر در نگاه خود به آن تاکید کرده است. معنا و فرایند ساخت: معنا در شعر پورهادی . در بازنمایی مستقیم رویدادهای بیرونی بلکه در «واژه به واژه» شکل می گیرد. کشمکش میان تصاویر و واژه ها ؛ مخاطب را به تجربه ای فلسفی و تاملی هدایت میکند که فراتر از روایت تاریخی و اجتماعی است. هایکوارههای شاعر نمونه ای از «شی به واژه و واژه به معنا» هستند هر لحظهی بیرونی ؛ تجربهای درونی و ذهنی میشود و خواننده در فرایند معنا مشارکت فعال دارد. نتیجه گیری: این شعر نمونه ای شاخص از نگاه مسعود پورهادی است. جایی که فرم زبان و تصویر ؛ هر سه باهم در خدمت ایجاد کشمکش معنایی و استقلال واژهها هستند ؛ شاعر موفق شده است خواننده را در فرایند اندیشه ورزانه مشارکت دهد و تجربه ای متمایز ارایه کند که هم فلسفی وهم زبانی منحصر بفرد است.
داریوش آشوری چرا ؟ دیروز تصویر تنی چند از هم میهنان ایرانی شناخته و ناشناخته که پیشینه سیاسی و فرهنگی داشتند، در کنار رضا پهلوی روی شبکه های فارسی زبان اینترنت پخش گردید. این امر بخودی خود رویداد مهمی محسوب نمی شود، چراکه خبرهای مربوط به گرویدن ایرانیان بیرون مرزی به رضا پهلوی هرازچندگاهی بگوش می رسند، و افزون براین، اغلب افرادی که پیرامون وی گرد آمدند، در زمره افراد درجه سه و چهار جنبش روشنفکری - سیاسی ایران بودند، نه کادر های مرکزی و گرداننده سازمان ها و احزاب سیاسی، منهای آقای داریوش آشوری که شخصیتی فرهنگی و شناخته شده در محیط کنشکران فرهنگی، نویسندگان و بویژه دوسنداران زبان فارسی بود. نزدیکان ایشان از این ماجرا بسیار شگفت زده شدند، بویژه برخی از آنها که از دوستان بسیار نزدیک او بودند، از این ماجرا که بی تردید از مدتی پیش تدارک دیده شده بود، بی خبر بودند. البته هم آنها می گفتند؛ داریوش آشوری از چند سال پیش و بویژه پس از جنبش مهسا به اهمیت نیروی سلطنت طلبان برای مبارزه با جمهوری اسلامی اشاره می کرد، ولی دربرابر اعتراض دوستانش مبنی بر اینکه با دیدگاه ها و سیاست های فاشیستی جریان سلطنت طلب چه باید کرد، سکوت می نمود. و پرونده این گفتگو حل نشده بین آنها باقی می ماند. پیش از هر داوری درباره این حرکت که معنای آشکار گرویدن به اردوی سلطنت طلبان را در مبارزه با جمهوری اسلامی دارد، باید یادآور شد که این حق سیاسی آقای آشوری و دیگر افرادی است که به اردوی رضا پهلوی می پیوندند یا نزدیک می شوند، و بلحاظ حقوقی نه تنها بر آن خرده یی نباید گرفت، بلکه باید حق و آزادی آنها را در این ماجرا پاس داشت. اما مسئاله اصلی وجه سیاسی و بازتاب بیرونی این حرکت است. درست است که آقای آشوری کنشگر سیاسی بحساب نمی آمد، و حتا تحلیل گر سیاسی مسائل سیاسی ایران و جهان نبود، و عمدتا یک شخصیت فرهنگی با سخنرانی ها و نوشته های در این زمینه بشمار می رفت، چنانکه من از سی سال پیش بدینسو بندرت نوشته یی از ایشان درباره تحلیل اوضاع سیاسی ایران دیده بودم. ولی چون کتاب دانشنامه سیاسی ایشان و نیز ترجمه کتاب شهریار ماکیاول در میان روشنفکران ایرانی شهره زیادی داشت، این توهم برجای بود که او شخصیتی سیاسی است. بهرحال، فرهنگی یا سیاسی و یا هردو، آقای داریوش آشوری با گرویدن به اردوی سلطنت طلبان، دوستان خود و دوستداران فرهنگ و زبان فارسی را شگفت زده کرد، و این پرسش ها را در ذهن آنها زنده کرد: آیا رضا پهلوی از گرایش فاشیستی سلطنت طلبان در تخطئه مخالفان و تهدید ایشان به مرگ و مجازات های شدید فاصله گرفته است؟ شعارهای مرگ بر مخالفان پهلوی یا مرگ بر سه مفسد و غیره همچنان در تظاهرات بیرون و درون کشور طنین انداز است. آیا رضا پهلوی از دعوت ترامپ به تجاوز نظامی و برافروختن جنگی ویرانگر و خانمانسوز علیه ایران با توجه پیآمدهای وحشت بار جنگ و آشوب برای مردم ایران دست کشیده است؟ آیا رضا پهلوی برنامه سیاسی خود را برای گذار از جمهوری اسلامی حاوی سه سال حکومت مطلقه فردی، بی آنکه به نیرویی حساب پس بدهد، کنار نهاده است؟ هیچ نشانی از کمترین تغییر در این راستا بچشم نمی خورد جز رویکردهای ریاکارانه در اظهار اینکه آنها که شعارهای تفرقه افکن در نفی دیگران از جمله (مرگ بر سه مفسد..) می دهند، ایادی رژیم جمهوری اسلامی اند، حال آنکه هزار دلیل عکس آن را گواهی می دهد. گذشته از پرسش های بالا و نیز پرسش های دیگر که از گرویدن آقای آشوری به رضا پهلوی به ذهن می رسند، حرکت ایشان برای روشنفکران ایرانی حاوی این درس مهم است: مادام که نیروهای جمهوری خواه نتوانند آلترناتیو معتبری فراهم سازند که توانایی بدست گرفتن سکان پیشبرد مبارزه علیه جمهوری اسلامی و گذار بسوی دمکراسی را داشته باشد، حرکت احساسی و کور مردم در توسل جستن به هر ریسمانی که آنها را از چاه جمهوری اسلامی بدر آورد، هم ادامه پیدا خواهد کرد، هم روشنفکران را بدنبال خود خواهد کشانید.
без подписи
مٚرا هیچی وانجٚه ایسام دارٚ تاتایی دٚم پاییز جولکِه- میدیمٚ جا می بساختهبازییا بباختهمٚه سراداکٚم- سرافتانٚ کشٚ پٚر اوتؤ کی- مینام زمانٚ زبانٚ جٚه بکفت. اویرا بؤ ولگانٚ لا به لا کی- بوجور نامؤدٚه تا هٚسا. زمین دهن واکونِه من وامجدٚمجا دٚرم خاطرانٚ سرا جیرییا. برگردان: چیزی/ برمن/ اویخته نیست ایستادهام/ در سایهسار درخت/ پاییز می چکد-/ از رخسارم./ بازیام را/ باختهام/ رهاشده/ در دامنهی یادآوریها-/ آنگونه که/ نامام/ از زبانِ زمان افتاده است/ گمشده/ در میان برگهایی/ که/ هرگز نروییدهاند./ زمین، دهان باز میکند/ من/ در جستجویم-/ در سراشیبِ خاطرات... #مسعود_پورهادی
من با این شعر، در دو برداشت روبهرو میشم: یک) ناکارآمدیِ کلمات در این وضعیت، که در آن بهسر میبریم. دو) گذاشتنِ کلمات، بر سر راه تا نصیبی از راه ببرن و حادثه بهعاریت بگیرن. شخصا، به تصویر و برداشتِ دوم نزدیکترم، و دلم میخواد اینطور بخونمش، و البته، این تصویر رو هم اضافه کنم بهش، که در اوضاعواحوالی که در این مدت بر ما رفت، پس از این فاجعه و دهشتِ رخداده، درست مانند هر فاجعهی پیشینی، ما باید از نو تکلیفمون رو با کلمهها، شعرها، قصهها و روایتها مشخص کنیم، باید از نو به این امکان بنگریم و تعریفشون کنیم، تا به زبانِ تازهای برسیم بر بیانِ آنچه گذشت، که جز این، چارهای نیست و به غیر از این، ادبیات کارکردی نخواهد داشت. هر وضعیتی، زبان و بیان تازهی خودش رو طلب میکنه و کارِ ادبیات هم انگار، همین از نو زادهشدن و دیدنه.
واکته نارم می بینویشتانا راشین ِ سر بنام. #برگردان از پای نیافتاده ام نوشته هایم را سر راه ها گذاشته ام. ▫️✍#مسعود_پورهادی https://t.me/pguilan
https://t.me/gantordl/526
Lمتن زیر نوعی بازی است از ترکیب متنی گیلکی از من،از کتاب ِ"رم بوکوده اسبان ِ پا صدا کی بال داشتیدی".منتشرشده در اواسط دهه ی هشتاد و متن فارسی از"سعدی گل بیانی" از مجموعه"برگ های بی عشوه ختمی"،منتشرشده دراوایل دهه نود. شب و ورف ورف و ورگ "گرگی مجروح که ماده اش را بو می کشید" - دامیشکانه بو جوخوفتی کن تاسایه هیتا تک دکفته شب خوس بناک ِ خابا دورشین ناورده - شودرس تیویلا زیی هارای هارای ِ باد ِ سمفونی دو- ر- می – فا سو –لا – سی – دو. تاسییانی سییا گیشبت بو راوه کودی. ما آواز خانه ورگ ِ زوزو وراچک "گرگی مجروح که بوی ماده اش را به کاج های استپ ها می مالید" "وسهمش از جنگل کاج" "ایستادن تاسپیده دم پشت دروازه یک کلبه جنگلی بود تا در باز شود یا نه و زنی روبروی گرگی مجروح بایستد یا نه " شب خوس ِ چتر ِ جیر هلاچین هچین رافایی کشئن دره - سرد ِ خیابانان ِ گردش توماما بوستنی نی یه - تاتا تاتی تی تره مستان گاران ِ گاره سری نی نای نایا کاریکامات شب گردان والای زنه د ِ. شب وسرد ِ خیابان و ایتا قطار کی شوب زنه شوب زنه شوب زنه. برگردان بفارسی شب و برف برف و گرگ "گرگی مجروح که ماده اش را بو می کشد" - درگذشته ها بود کمین می کرد مدت هاست خواب هیچ درخت گل ابریشم تک افتاده را نمی اشوبد - در اغاز شب رشد می کرد هرای هرای سمفونی باد دو- ر – می – فا سل – لا- سی – دو اندوه غربت توکایی سیاه بود که سرزیر میشد ماه اواز می خواند درکنار زوزه گرگ "گرگی مجروح که بوی ماده اش را به کاج های استپ ها می مالید وسهمش از جنگل کاج ایستادن تاسپیده دم پشت دروازه یک کلبه جنگلی بود تا در باز شود یا نه وزنی روبروی گرگی مجروح بایستد یا نه " زیرچتر درخت گل ابریشم تاب بیهوده انتظار می کشد -گردش در خیابان های سرد پایانی ندارد - تاتا تاتی راه رفتن مستانه رقص لالایی برسر گهواره هارا شبگردان مست می جنبانند شب وخیابان ِ سرد و قطاری که سوت می کشد سوت می کشد سوت می کشد. #مسعود_پورهادی
رضا مقصدی ............................................................................................................................ ................زیرا که از تبار ِ دروغید . ......................................................................................................................................... از بامداد ِ تازه ، سخن گفتید؟ باور نمی کنند- دلبستگان ِ خنده ی خورشید. در صبح ِ تان ، سیاهی ِ خوف انگیز. در ظهرتان ، تلاوت ِ تاریکی. در شامِ تان، تباهی ِ بیداد ست. خورشید را ستاره ، صدا کرده ست. زیبایی ِ شناور ِ گُل را گلوی ماه. این سینه را سپیدی ِ فریاد ست.
ا روزان ِ ره چی با نیویشتن *************************************** بینویس سییا سییا تر نیویشتان کلاچ خایده. ایماژان د ِ اوؤجا نده د ِ میدان ِ موجسمه پا جیر اسبی دوسته ننا با پاورانده شوئن تا فامستن برزه بل اکن تاسایه خاکابو خاک خاکه. اما هیچی نانیم تاریخ ِ بیجیر/ بوجوره جا ایه شه. کلاچان خط زنه د ِ دیواران ِ بینوشتانا. #مسعود_پورهادی #شعر_گیلکی برای این روزها چه باید نوشت ******************************** بنویس/سیاه/ سیاه تر/ نوشته ها / کلاغ می خواهند. ایماژ ها دیگر/ پاسخ نمی دهند زیر پای مجسمه میدان/ اسبی بسته نشده است باید/ با پای برهنه رفت/تا/ فهمید/ شعله سرکش اتش/ مدت زمانی است/ خاکستر شده است/خاک/ خاکستر ما /هیچ نمی دانیم/ ازپایین وبالای/ تاریخ می اید/می رود. کلاغ ها خط می زنند نوشته های روی دیوارها را. Nasrin, [11.12.2025 12:31] درود ها آقا مسعود عزیز من این کارتان را به هوش مصنوعی دادم و نقد را می فرستم خدمتتان. Nasrin, [11.12.2025 12:34] نقد و بررسی شعر گیلکی «مسعود پورهادی»: مقدمه: شعر ارایه شده ؛ نمونه ای برجسته از جهان بینی زبانی و معنایی مسعود پورهادی است.شاعری که زمان را نه بعنوان چارچوبی صرف برای روایت؛ بلکه به مثابهی پدیده ای ارزشمند و موثر در تجربهی شعری میبیند . او با گسستن از پیوندهای سنتی دال مدلول؛ واژهها را به سطحی از استقلال میرساند که معنا نه در بازنمایی واقعیت بیرونی ؛ بلکه در تنش و تعامل میان واژهها و تصاویر شکل میگیرد. ساختار و فرم: شعر در فرم آزاد سروده شده است.با استفاده از فضاهای سفید و سکوتهای میان سطرها که امکان «نفس کشیدن واژهها» را فراهم میکند. گسستگی و قطع های ناگهانی جملهها و سطرها باعث ایجاد ریتم داخلی وحس اضطراب گریز از نظم رایج و تمرکز بر هر واژه به طور مستقل شده است. استفاده از خطوط کوتاه و جداگانه به ویژه در بخش هایی مانند «خاک و خاکستر» و «با پای برهنه رفتن تا شعلهی سرکش اتش» وزن معنایی واژه ها را برجسته میکند و تجربه خوانش را متاملانه میسازد. تصاویر و نمادها: کلاغ ها: نمادی از فراموشی ؛ پاکسازی و کنترل معنایی نوشتهها. عمل خط زدن انها؛ استقلال و مقاومت واژهها را در برابر خوانش سطحی و تاریخی نشان میدهد. خاک و خاکستر: استعاره ای از گذر زمان ؛ تاریخ سوختن خاطرات و تجربه های انسانی .تکرار این واژهها ریتمی ایجاد میکند که ذهن خواننده را درگیر بازخوانی و بازاندیشی میسازد. اسب بسته نشده و پای برهنه: بیانگر فقدان آمادهسازی ؛ تجربه مستقیم و مواجهه با واقعیت و شعله سرکش اتش؛ ترکیبی از هایکووارههای لحظهای و فرایند معنایی درونی تقابل این تصاویر؛ کشمکش معنایی ایجاد میکند و خواننده را به مشارکت فعال در کشف معنا وادار میسازد. زبان و موسیقی درونی: زبان شعر ؛ گسسته؛ مکث آور است. با استفاده از تکرارها و تغییرات کوتاه در طول سطر؛ موسیقی درونی ایجاد میکند. انتخاب واژه ها ساده و در عین حال پربار است؛ فاصلهها و سکوت ها ؛ به ویژه میان واژهها و سطرها ؛ فضایی برای تامل ایجاد میکند. گسست ها و عدم پیوستگی خطی واژهها ؛ هیجان واژههای مستقل را تحقق میبخشد که شاعر در نگاه خود به آن تاکید کرده است. معنا و فرایند ساخت: معنا در شعر پورهادی . در بازنمایی مستقیم رویدادهای بیرونی بلکه در «واژه به واژه» شکل می گیرد. کشمکش میان تصاویر و واژه ها ؛ مخاطب را به تجربه ای فلسفی و تاملی هدایت میکند که فراتر از روایت تاریخی و اجتماعی است. هایکوارههای شاعر نمونه ای از «شی به واژه و واژه به معنا» هستند هر لحظهی بیرونی ؛ تجربهای درونی و ذهنی میشود و خواننده در فرایند معنا مشارکت فعال دارد. نتیجه گیری: این شعر نمونه ای شاخص از نگاه مسعود پورهادی است. جایی که فرم زبان و تصویر ؛ هر سه باهم در خدمت ایجاد کشمکش معنایی و استقلال واژهها هستند ؛ شاعر موفق شده است خواننده را در فرایند اندیشه ورزانه مشارکت دهد و تجربه ای متمایز ارایه کند که هم فلسفی وهم زبانی منحصر بفرد است.
بوی سکوت دریا و آوای موج: گفتوگوی گیلان و ژاپن در یک لحظهی کوتاه شعر از مسعود پورهادی (هایکوارهی گیلکی) گیلکی: ول وله کؤله چورنده قاب ِ قوروشان دریا تامتولی دم ِ بو ترجمهی فارسی: موج بازیگوش صدفهای خیس بوی سکوت دریا ________________________________________ مقدمهی تفسیری هایکوارهی بالا، نمونهای از شعر کوتاه مدرن است که در آن حس، حرکت و معنا بهطور همزمان حضور دارند. از نخستین مصرع، «ولوله کؤله» جنبش موج را به تصویر میکشد؛ جنبشی که نه فقط فیزیکی بلکه حسی و روانی است. سپس «چورنده قاب ِ قوروشان» با صدا و لمس صدفهای خیس، تجربهای میانجی میان حرکت و سکوت ایجاد میکند. پایان شعر، «دریا تامتولی دم ِ بو»، سکوت و حضور غایب را از طریق بو و حس بویایی وارد متن میکند و شعر را به مرحلهای فلسفی و معنایی میرساند. این حرکت از دیدن → شنیدن و لمس → بو و سکوت، همانند ساختار هایکو ژاپنی، تجربه لحظه را منتقل میکند، اما با تفاوتی بنیادین: در هایکوارهی گیلکی، تصویر صرف کافی نیست؛ تجربه به واژه و معنا تبدیل میشود و خواننده در شکلگیری معنای شعر مشارکت فعال دارد. ________________________________________ تحلیل درونی شعر ۱. ول وله کؤله (موج بازیگوش) این آغاز، حرکت و انرژی طبیعی را به متن میآورد. ترکیب صامتها و واکهها، موسیقی درونی ایجاد میکند و حس حرکت را تقویت میکند. موج نه تنها دریا را نشان میدهد، بلکه نمایندهی امواج ذهن شاعر و تجربهی لحظهای زنده است. ۲. چورنده قاب ِ قوروشان (صدفهای خیس) مصرع میانی، پل میان حرکت و سکوت است. صدفها ملموساند و صدا و لمس آنها حس لحظه را تقویت میکند. فعلزدایی و واژههای محلی، تصویر را به تجربهی ذهنی و زبانی تبدیل میکند. ۳. دریا تامتولی دم ِ بو (بوی سکوت دریا) پایان شعر، سکوت را به حواس بویایی و حضور غایب وارد میکند. اینجاست که تجربه طبیعی و بومی گیلان با سطحی فلسفی و زبانی پیوند مییابد و واژه، خود به حامل معنا تبدیل میشود. ویژگیهای برجسته: • عبور از تصویر صرف به واژه و معنا • چند حس همزمان: دیداری، شنیداری، بویایی • استفاده از زبان محلی و موسیقایی • دعوت خواننده به مشارکت معناپردازی ________________________________________ مقایسه با هایکوهای کلاسیک ژاپنی باشو: در گودال پاییز یک وزغ میپرد صدای آب باشو با حداقل واژه، لحظهای زنده از طبیعت را ثبت میکند. حرکت وزغ و صدای آب، سکوت محیط را میشکند و ذهن خواننده را به تأمل فرا میخواند. مشابهت با هایکوارهی شما در حرکت طبیعی کوچک و رسیدن به سکوت است؛ تفاوت در این است که هایکوارهی گیلکی از تصویر صرف عبور کرده و به فلسفه و تجربه ذهنی بدل میشود. بوسون: بر شاخهای خالی پرندهای مینشیند باد پاییز تمرکز بر حس زمان و فصل، همانند هایکوارهی شما حرکت و محیط را منتقل میکند، اما بوسون به تصویر طبیعی ساده بسنده میکند، در حالی که هایکوارهی شما با بازی واژگان، تجربه ذهنی و فلسفی را افزون میکند. ایسّا: در شب بارانی پسرکی تنها قورباغه میخندد ایسّا با حضور انسانی و بازیگوشی قورباغه، لحظه را تقویت میکند. مشابه موج بازیگوش شما، حرکت و شادی در برابر سکوت و غیاب حضور دارد. تفاوت در چندبعدی بودن حسها و بازی زبانی است که هایکوارهی گیلکی ارائه میدهد. ________________________________________ مقایسه با هایکوهای معاصر ژاپنی شیکی: برف آرام میبارد پنجرهی کوچک سکوت خانه سکوت فعال، همانند بوی سکوت دریا در هایکوارهی شما، تجربهای حسی و ذهنی ایجاد میکند. تفاوت در استفاده از واژگان بومی و موسیقی زبان گیلکی است. سانتوکا: راه طولانی پاهای خسته گلها زیر باران تمرکز بر حرکت انسانی و طبیعت، مشابه حس حرکت موج و لمس صدفها در هایکوارهی شماست، اما هایکوارهی شما فراتر رفته و تجربه ذهنی را با زبان و فلسفه تلفیق میکند. کاواهیگاشی: شب تاریک سایهی درخت تنهایی باد حضور غایب و سکوت، همانند هایکوارهی شماست، اما شما چند حس همزمان را ترکیب کرده و تجربه چندبعدی و بومی ایجاد میکنید. ________________________________________ جمعبندی تطبیقی شباهتها: • حرکت کوچک طبیعی → سکوت و حضور غایب • تجربه حسی → تجربه ذهنی و فلسفی • مشارکت فعال خواننده در معنا تفاوتها: • چند حس همزمان و زبان محلی فعال • تبدیل تصویر به واژه و فلسفه • تجربه چندبعدی، بومی و جهانی همزمان ________________________________________ نتیجهگیری کلی هایکوارهی مسعود پورهادی، با ترکیب حس، زبان، سکوت و فلسفه، هم ادامهدهنده سنت هایکو ژاپنی و هم فراتر از آن، تجربهای چندبعدی و بومی-جهانی میآفریند. شعر، دعوتی است به حضور فعال خواننده در معناپردازی و نشان میدهد که چگونه زبان بومی و تجربه طبیعی میتوانند به فلسفه و واژه برسند.
درک ودریافت هوش مصنوعی از شعر من
کؤ چٚره سر نیشتِم؟ کی می تاتایی کشاشِه پیادهرو سنگٚ لاخانا چنگا زَنِه وچیناستٚه پامالانا چیچینِن- شلمانٚ سیمبرٚ چبنی وٚر اویرابؤ نؤتانا دیچینواچینا کونٚه دٚه. لٚچٚک اوسادٚه دٚه خیابانانٚ داران. درجٚکٚ دمٚ چٚک- همیشک رادوارٚ چیری فوروز بامو- دٚم بٚتو نیشته. اویرا بؤ نؤتان بیجیر بوجؤر کونٚدٚه پیاده رؤ- فانرٚسِه هجایا. من- نانٚستهبؤ چوم دوجٚم ابرانا- کی سوستا سوست کشاشٚده کٚسکٚسا. اِیتا جٚه تٚک و تا دٚکٚفتهچیری فوروز بامؤ دارِه- چار را سورخٚ چراغٚ پوشت. اِیتا رادٚوار خو دسٚ انگوشتانا ایشمارِه ایتا زنای دٚوستهچترٚ اَرا خو وؤتٚ سوسویا چالکا آبٚ تان چخترا دِه اِیتا زای خورا جیگیرِه دیوارٚه درزٚه جا افتاب- زردی دٚپاشانِه رادٚوارانٚ مویانا بشم دٚوار کونِه هیکی نانه چٚرِه دٚخشار دیهِه او دسا کی هیکی خو را وارگادٚه نارِه. واچورتا شؤییم واتورابؤ جهانٚ چبنی ور. سنگانٚ خاطرانٚ تان فوروز بامو نارِه هیتا چیری کی مرا بٚگن ویری ویری!... #برگردان: سر کدام گذر نشستهام؟/ که سایهام در اغوش میگیرد/ سنگفرش پیادهروها را/ چنگ میاندازد/ به جای پاهای برچیدهشده./ گنجشکها/ بر دامنهی سیمهای برق-/ نتهای گمشده را جا به جا میکنند. روسری برداشتهاند-/ درختانِ خیابانها./ کنار دریچه/ پرندهی همیشه در پرواز-/ ارام گرفته است/ و بیهیچ گفت و گویی نشسته است/ نتهای گمشده-/ بالا و پایین میکنند/ هجاهای نرسیده به پیادهرو را./ من/ ندانسته چشم میدوزم/ به ابرها/ که با ارامش/ همدیگر را در اغوش میگیرند./ پرندهای از تک و تا افتاده-/ پشت چراغ قرمز چهار راه/ ایستاده است./ رهگذری/ انگشت دستاناش را میشمارد،/ زنی/ با چتری بسته/ روشناییِ کلماتاش را/ در چالهای پراب/ فراموش میکند./ کودکی/ از تَرکِ دیوار/ خود را بیرون میکشد./ افتاب/ زردی میپاشد به سوی رهگذران/ مِه، عبور میکند/ کسی نمیداند/ چرا میفشرد-/ ان دستی را/ که کسی-/ به خود اویزان نکرده است./ خوابآلودم/ در دامنهی جهانِ درهمریخته روی خاطرات سنگها/ هیچ پرندهای ننشسته است/ که به من بگوید: برخیز برخیز!... #سیزدهبدر_۱۴۰۴_خورشیدی #مسعود_پورهادی
🎧🎧🎧 #دکلمه_گیلکی ▪️شعر و کلام: مسعود پورهادی @pguilan @ZemzemehayeTanhaei
3- شاخص دیگر یک داستان مینیمالیستی، شخصیت داستان در متن حادثه است که بررسی سیر تحول او منظور نیست، بلکه آغاز تحول و استحالهی اوست که با آن اتفاق داستانی شروع میشود و داستان کوتاه مینیمالیستی فقط آن را نشان میدهد بدون اینکه راوی به معرفی شخصیت بپردازد و یا در سرنوشت او دخالت کند، اما شناخت شخصیت به گونهای دیگر مثلا در خلال گفتگو و دیالوگ حاصل میشود. در داستان “شریرما جیجاکه ورزان“، اشخاص داستان در ابتدا برای خواننده فاقد هویتاند، ولی هر چقدر جلوتر که میرویم با روشناییهای بیشتر روبرو میشویم و از بحث و گفتگوی آنها پی میبریم که هر دوی آنها فعال اجتماعی بودند و در معرض تهدید، حیاتشان در قید رفتن و ماندن گره خورده است و همین اتفاق داستانیست که میتواند آغاز تحول برای هر یک از اشخاص داستان تلقی شود. 4- داستان فاقد پیچیدگی و دشوار گویی است که از ویژگیهای داستان مینیمالیستی است و این نیز در شروع جنبش مینی مالیسم در دههی 80 میلادی، تحت شرایط آن روز جامعهی آمریکا مثل شرایط ملی پس از جنگ ویتنام، بحران انرژی در 76-1973، بی حوصلگی و عدم تمرکز حواس آدمیان، واکنش در برابر روشنفکرمآبی و انبوه نویسی در کنار جنبشهایی نظیر کانسپچوآلیسم ( هنر مفهومی ) و پاپ آرت شکل گرفت و شدیدا هم طرفدار مدرنیسم بودند و تلاش در رعایت اصل سادگی را داشتند. اما مسعود پورهادی، زبان داستانیِ این داستان را بیش از حد ساده گرفته است، زیرا هیچ فعال سیاسی و اجتماعی حتی در روستا از عسک به جای واژه ی عکس استفاده نمیکند. زبان، حداقل در بعضی از دیالوگها، زبان افراد تحصیل کرده نیست، خصوصا اینکه، شاهنامهخوان هم باشند. 5- در داستان کوتاه مینی مالیستی، سه عنصر گفتگو، روایت و تلخیص از عناصر تعیین کنندهی متن محسوب میشوند و مسعود در رعایت تلخیص دقت کافی به خرج نداده است و کاش میتوانست بخشهایی از داستان را که هنوز به رفیقش نرسیده بود حذف میکرد. چون داستان کوتاه، فرصت توصیف اضافه و نمایش افکار سیاسی و مثلا فلسفی را از نویسنده میگیرد. 6- تاریخ و داستان، هر دو روایتاند، اولی بر پایهی آنچه که در گذ شته روی داده است نوشته میشود و دومی بر اساس تخیل دیوار خود را با تاریخ رسم میکند. اما داستان مینیمال از یک جهت شبیه به تاریخ نیز هست و آن، عدم دخالت راوی در حوزهی اتفاق است و به همین دلیل مسعود در داستان “شریرما جیجاکه ورزان“، زاویه دیدی را انتخاب میکند که راوی “اول شخص شرکت کننده” در داستان باشد نه “اول شخص ناظر” که مداخلهاش داستان را به ویرانی بکشد. در پایان به ارزش دیگری از این داستان اشاره میکنم. “شریرما جیجاکه ورزان” جزء داستانهای کوتاه به زبان گیلکی است که نام مسعود پورهادی رادر کنار نامهای کسانی چون جهری، محمود طیاری و غلام دوست قرار میدهد. داستانی که در حد ظرفیت و توان خود به معرفی ادبی و هنری ادبیات زبان گیلکی میپردازد، خصوصا اینکه، مسعود پورهادی علاوه بر ذوق هنری در حوزهی شعر و داستان، زباندان برجستهی زبان گیلکی نیز میباشد.
نگاهی به داستان کوتاه ِ “شریرما جیجاکه ورزان” مدیرمدیر1402-01-20عباس گلستانی بازدیدهای پست: 230 نگاهی به داستان کوتاه ِ “شریرما جیجاکه ورزان” از: مسعود پورهادی ✍️ عباس گلستانی “شریرما جیجاکه ورزان” یکی از داستانهای موفق مسعود پورهادی است که به نقد آن مینشینیم. داستان، داستان شکست خوردگانیست که آرمان گرایی، آنان را به قلهی پیروزی که هیچ، به دامنه آن هم نرسانده است، آرمانگرایانی که به عشق وطن، از وطن میگریزند و آنان که میمانند، جان در خاک وطن میکنند. داستان ، داستان تقابل بین ماندن و رفتن است. بمانند، داستان سیاوش تکرار میشود، بروَند، در آیندهای نامعلوم گرفتار : “ترسم ، ترسم دورا بم، توقایی مرا جخترا شه …” و به قول بزرگی، یک مهاجر، همه چیزش را از دست میدهد، جز لهجهاش را. مسعود پورهادی، موضوع را از نگاه جامعهگرایانه انتخاب میکند و جامعه شناسانه به پیش میبرد. وجود عناصر پیش مدرن نظیر “اسب عَراده، بلتا، ای پایی پورد، کرده خاله، ویدیرا” در کنار عناصر مدرن مثل ماشین، دانشگاه و… موتور داستان را به تحرک واداشته است. راوی که خود یک پای ماجرا است، با این که اصرار در خروج به همراه رفیقش را دارد، اما نمایش داستان را طوری چیدمان میکند که دخالت راوی در حد همان اصرار باقی بماند. زیرا هیچی از مقصد نمیگوید و به عمد نمیگوید، اما تا بخواهید از روستا میگوید که دوستش در آن زندگی میکند، همان جایی که “ای پایی پورد” دارد، چند تا “گردبینه نوک تیج“، “ویریس” دارد و طوری از آنها میگوید که انگار عاشق آنهاست و تاب دل کندن از آنها را ندارد، اما چه کند، هم، وطنش را دوست دارد، هم، رفیقش را و هم خودش را. ولی در زمانهای وقتی که به دوستش میگوید: “مگر نیشتاوی ورجینا صدایا؟” (مگر صدای شکستن نهال های جوان و شاخ و برگ درختان را نمی شنوی؟) و دوستش میگوید: “چره، کوگایا بردان دره” (چرا، تمام اطراف را گرفته)، چه باید بکند. این تقابل در رفتن و ماندن تا به آخر داستان ادامه دارد و تاویلگرا به پایان میرسد. داستانی که مؤول میتواند دخالت کند و خواننده بعد از پایان خوانش، بیهوده داستان را به حال خود نگذارد. “شریر ما جیجاکه ورزان“، داستان ویژهی اول شخص راوی نیست، داستان جمعیست که در همین خاک و خارج از این خاک هنوز در تقابل بین بودن و نبودناند. داستانی که هنوز صدای “ویرجینا صدایا” به گوش میرساند. خواندن داستان کوتاه، بدون این که اجباری در کار باشد، گاهی نویسنده و خواننده را به سمت مینیمالیسم سوق میدهد، به دو دلیل، اول این که هردو، چه داستان مینی مالیستی و چه داستان کوتاه، از حجم کم در حد یک تا چند صفحه را شامل میشود و دوم این که، این حجم از داستان مرز دقیقی بین داستان کوتاه و داستان مینیمال را مشخص نمیکند، چرا که تا هنوز برای خود داستان کوتاه هم حد مشخصی تعیین نکردهاند، اما، مینیمالیسم از اصولی پیروی میکند که میتوان هر داستان کوتاهی را با آن مورد نقد و ارزیابی قرار داد. داستان “شریرما جیجاکه ورزان“، نشان میدهد که نویسندهی آن با مینیمالیسم آشناست و او از این آشنایی به نحو قابل قبولی در نوشتهی خود بهره برده است. زیرا همان طور که گفته شد یک داستان مینیمال از اصولی پیروی میکند که در زیر به آن اشاره کرده و با یک نگاه تطبیقی به آن، نقد را به پیش میبریم: 1- در یک داستان مینیمالیستی، زمان و مکان مشخص است و آن اتفاق داستانی در همان فضای محدود و مشخص روی میدهد. در داستان “شریرما جیجاکه ورزان“، مکان داستان، روستا است و از همان جایی شروع میشود که راوی از ماشین پیاده شده تا در مزرعه رفیقاش را پیدا کند و زمان هم در همان فاصله محدود شده است. 2- عنصر دیگر داستان مینیمالیسی، زاویهی دید و راوی داستان میباشد که در بیان روایت مهم تلقی شده است و از میان چند زاویهی دید، خلاقیت نویسنده در انتخاب راوی نقش تعیین کننده دارد و به همین دلیل در داستان کوتاه، زاویه ی دید را به دو گروه راوی “درون رویداد” و راوی “برون رویداد” تقسیم میکنند. پورهادی با توجه به آشنایی خود با داستانهای کوتاه، از توان هنریاش بهره برده و دست به انتخاب راوی از نوع “اول شخص شرکت کننده” میزند و نه اول شخص ناظر که دور از متن ماجرا باشد تا مثل دوربین فقط ثبت کننده بماند. او دست به این انتخاب میزند تا زاویه دیدی از نوع “درون رویداد ” را با کشمکش داستان برای خواننده قابل قبول بداند.
без подписи
без подписи