پادکست تاریخ علم و اندیشه

نشست دهم پوشه به دعوت پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران با موضوع تصویرسازی علمی و دگرگونی دانش با سخنرانی «امیرمحمد گمینی» و «عرفان خسروی» در روز چهارم مرداد هزار و چهارصد و پنج در کافه اینوئیت برگزار شد.

@YtbAudioBot

ویدیو وبینار آشنایی با بابل باستان در یوتیوب منتشر شد نسخه‌ی کامل (68 دقیقه): https://youtu.be/ENA80Ki4SQ0?si=kJoCTOEDYMEVLu4k امیدوارم براتون مفید باشه 🙏🏼 @AmirTravels

کتاب «هر آنچه سخت و استوار است دود می‌شود و به هوا می‌رود: تجربه مدرنیته» اثر مارشال برمن حرف اصلی مارشال برمن این است که مدرنیته یک تجربه متناقض و دیالکتیکی است. او مدرنیته را به یک «گرداب» تشبیه می‌کند؛ فضایی که به ما وعده ماجراجویی، قدرت، شادی و دگرگونی…

کتاب «هر آنچه سخت و استوار است دود می‌شود و به هوا می‌رود: تجربه مدرنیته» اثر مارشال برمن حرف اصلی مارشال برمن این است که مدرنیته یک تجربه متناقض و دیالکتیکی است. او مدرنیته را به یک «گرداب» تشبیه می‌کند؛ فضایی که به ما وعده ماجراجویی، قدرت، شادی و دگرگونی…

کتاب «هر آنچه سخت و استوار است دود می‌شود و به هوا می‌رود: تجربه مدرنیته» اثر مارشال برمن حرف اصلی مارشال برمن این است که مدرنیته یک تجربه متناقض و دیالکتیکی است. او مدرنیته را به یک «گرداب» تشبیه می‌کند؛ فضایی که به ما وعده ماجراجویی، قدرت، شادی و دگرگونی خود و جهان را می‌دهد، اما همزمان تهدید می‌کند که تمام دارایی‌ها، دانسته‌ها و هستی ما را نابود خواهد کرد [۱۶۴]. او این مضامین را از طریق تحلیل شخصیت‌هایی چون فاوست گوته (به عنوان نماد تراژدی توسعه)، مارکس، بودلر و شهرهایی مانند پترزبورگ و نیویورک روایت می‌کند تا نشان دهد چگونه روح مدرن همواره میان میل به خلق کردن و هراس از ویرانی در نوسان است [۱۶۱، ۱۸۶]. در مرحله بعد خلاصه تک تک فصول کتاب را ارایه خواهیم کرد.

4⃣1⃣ پارادوکس سادگی: چرا مدل‌های نجومی مکتب مراغه پیچیده شدند؟ https://castbox.fm/app/castbox/player/id2624698/id943703274 به بازخوانی یکی از مفاهیم بنیادین در تاریخ فیزیک و نجوم می‌پردازیم: «اصل سادگی». پارادوکس مدل ۱۶ کره‌ای عطارد چیست و چرا منجمان مکتب…

4⃣1⃣ پارادوکس سادگی: چرا مدل‌های نجومی مکتب مراغه پیچیده شدند؟ https://castbox.fm/app/castbox/player/id2624698/id943703274 به بازخوانی یکی از مفاهیم بنیادین در تاریخ فیزیک و نجوم می‌پردازیم: «اصل سادگی». پارادوکس مدل ۱۶ کره‌ای عطارد چیست و چرا منجمان مکتب…

4⃣1⃣ پارادوکس سادگی: چرا مدل‌های نجومی مکتب مراغه پیچیده شدند؟ https://castbox.fm/app/castbox/player/id2624698/id943703274 به بازخوانی یکی از مفاهیم بنیادین در تاریخ فیزیک و نجوم می‌پردازیم: «اصل سادگی». پارادوکس مدل ۱۶ کره‌ای عطارد چیست و چرا منجمان مکتب مراغه پیچیدگیِ کمّی را برای حفظ «سادگی کیفی» (حرکت یکنواخت) پذیرفتند؟ چگونه اصل «یکنواختی حرکت» در نجوم قدیم، به عنوان معیار اصلی بساطت و سادگی، زمینه‌ساز درک گالیله از سادگیِ طبیعت شد؟ منابع Gamini, A. M., & Sadrforati, M. M. (2022). "The principle of simplicity for Quṭb al-Dīn Shīrāzī". Studies in History and Philosophy of Science. ۲. گمینی، امیرمحمد. (۱۴۰۰). «اصل سادگی در آثار هیئت و نگاهی دوباره به انگیزه ایجاد مدل‌های غیربطلمیوسی». جاویدان خرد. [۴۵] https://podbay.fm/p/1501341554 @hisofscience

تاب‌آوری در شرایط ابسورد #حلقه_کتابخوانی ‌ تسهیل‌گر: دکتر امیرمحمد گمینی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ‌ لینک کانال دکتر گمینی: @consolabsurde ‌ یکشنبه نهم فروردین - از ۱۷:۰۰ تا ۱۹:۰۰ ‌ لینک ثبت‌نام رایگان: zaya.io/absurde ‌ 🧠 @braincastmedia

پست هشتم: «عشق به سرنوشت» در پست قبلی دیدیم که جهان چقدر نسبت به ما بیگانه و «کدر» است. حالا پرسش این است: در برابر این بیگانگی و در میانهٔ سختی‌های بزرگی مثل جنگ، چه باید کرد؟ پاسخ را از زبانِ جانِ بی‌قرارِ تاریخ، *فردریش نیچه*، بشنویم. او مفهومی را به ما هدیه می‌دهد که در سخت‌ترین لحظاتِ قرن جدید (۱۴۰۵)، می‌تواند چراغِ راهِ ما باشد: *Amor Fati* یا «عشق به سرنوشت»: My formula for greatness in a human being is amor fati: that one wants nothing to be different, not forward, not backward, not in all eternity. Not merely bear what is necessary, still less conceal it—all idealism is mendacity in the face of what is necessary—but love it. Friedrich Nietzsche, Ecce Homo فرمولِ من برای عظمتِ یک انسان، «عشق به سرنوشت» (Amor Fati) است: این‌که نخواهی هیچ‌چیز طور دیگری باشد؛ نه در آینده، نه در گذشته و نه در تمامِ ابدیت. نه فقط تحمل کردنِ آنچه ضروری است، و نه حتی پنهان کردنِ آن — چرا که هر نوع آرمان‌گرایی در مواجهه با امرِ ضروری، دروغ‌پردازی است — بلکه، دوست داشتنِ آن. عشق به سرنوشت، یعنی چه؟ عشق به سرنوشت به معنای «تسلیم شدن» یا «مفید دانستن رنج» نیست. نیچه به ما می‌گوید: ۱. نفرت از واقعیت، توانِ ما را می‌گیرد: وقتی مدام آرزو می‌کنیم ای کاش در زمان دیگری به دنیا می‌آمدیم، یا ای کاش همه‌چیز طور دیگری بود، در واقع داریم انرژیِ خود را برای «دروغ» هدر می‌دهیم. ۲. فرار از آرمان‌گراییِ دروغین: نیچه می‌گوید نباید پشتِ مفاهیمِ انتزاعی پنهان شویم که واقعیت را نبینیم. واقعیت، هرچقدر هم که سخت باشد، تنها زمینی است که می‌توان روی آن ایستاد. ۳. دوست داشتنِ تمامِ بسته: زندگی یک مجموعه‌ی کامل است؛ نمی‌توان شادی‌اش را خواست و رنجش را دور انداخت. «آمور فاتی» یعنی من به کلِ این تجربه، با تمامِ دردها و شکوهش، می‌گویم «بله». در این روزهای عید که سایه‌ی حوادثِ تلخِ اخیر بر سرِ سرزمینمان سنگینی می‌کند، «عشق به سرنوشت» به ما می‌گوید: - این زمانه، زمانه‌ی ماست: ما انتخاب نکردیم که در میانه‌ی این طوفان باشیم، اما اکنون که هستیم، این سرنوشتِ ماست. به جای آرزویِ «ای کاش جای دیگری بودم»، با تمامِ قدرت در همین لحظه و همین جغرافیا ریشه بدوانیم. - رنج را به سلاح تبدیل کنیم: وقتی رنج را نه به عنوان «اشتباهِ کائنات» بلکه به عنوان بخشی از سرنوشتِ قهرمانانه‌ی خود بپذیریم، دیگر قربانی نیستیم؛ ما «خالقِ» معنایِ خودمان هستیم. - عظمت در دلِ ضرورت: عظمتِ ما در این است که از واقعیت نمی‌ترسیم. ما با چشمانِ باز به استقبالِ سالِ جدید می‌رویم، نه با امیدهای واهی، بلکه با عشقی شجاعانه به زندگی‌ای که اکنون در جریان است. سرنوشت، سنگی است که باید آن را بر دوش کشید؛ نه برای آنکه سبک است، بلکه برای آنکه سنگِ مزارِ ما نیست، بلکه پله‌ی صعودِ ماست. تسلی‌های فلسفی در شرایط ابسورد @consolabsurde

کلاسهای من در این ترم به روی علاقمندان باز شد. محل: ساختمان جدید پژوهشکده تاریخ علم

🔵 سخنرانان همایش نظم مهندسی فهم انسانی 👤دکتر امیرمحمد گمینی، پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران امیرمحمد گمینی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، پژوهشگری است که تمرکز اصلی مطالعاتش بر تاریخ نجوم و کیهان‌شناسی در دوران قدیم و چگونگی ورود علم مدرن به ایران و چالش‌های این مواجهه است. شاید مهم‌ترین ویژگی او نگاه انتقادی و شجاعانه‌اش به روایت‌های رایج از تاریخ علم باشد؛ او در کتاب «گزاف‌نمایی در تاریخ علم ایران و اسلام» به نقد جدی جریان‌هایی می‌پردازد که با اغراق و بزرگ‌نمایی‌های بی‌اساس درباره دستاوردهای علمی گذشتگان، سعی در هویت‌سازی کاذب دارند. گمینی معتقد است برای پیشرفت علمی، باید تاریخ را همان‌گونه که بوده شناخت و از توهمات شیرین اما غیرواقعی دوری کرد. 🔵«چرا تاریخ علم را باید جدی گرفت؟ درس‌هایی برای مهندسان» 🍔تاریخ علم تنها روایت گذشته نیست؛ بلکه ابزاری است برای فهم تفاوت‌های بنیادین میان دانش قدیم و علم مدرن. اغراق‌ها و روایت‌های مهندسی‌زده، مثل نسبت دادن نظریه خورشیدمرکزی به ابوریحان یا پدر شیمی مدرن دانستن جابربن‌حیان، واقعیت تاریخی را تحریف می‌کنند و مانع درک درست مسیر تحول علم می‌شوند. بررسی دقیق تاریخ علم نشان می‌دهد که دانش قدیم منطق، زبان و اهدافی متفاوت از علم امروز داشت. برای مهندسان، این آگاهی نه‌تنها از تکرار سوءبرداشت‌ها جلوگیری می‌کند، بلکه به درک عمیق‌تر از روش علمی، نقد منابع و ارزش خلاقیت در پژوهش‌های امروز کمک می‌کند. 📊پنجشنبه ۱۱ دی‌ماه، از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۶ 📍تهران، خیابان آزادی، دانشگاه صنعتی شریف، دانشکده مهندسی کامپیوتر، سالن ربیعی 🌐لينک ثبت‌نام: https://evnd.co/72v97 📼 یوتوب|سایت|لینکدین