IT-akparat🌐

ИИ төрт күндік жұмыс аптасын әкеледі деп едік. Ал кейбір IT-мамандар 90 сағат жұмыс істеп жүр Жасанды интеллект адамдардың күнделікті жұмысын жеңілдетіп, жұмыс уақытын қысқартады деген болжам көп айтылды. Тіпті төрт күндік жұмыс аптасына көшу туралы пікірлер де болған. Алайда AI индустриясындағы жағдай әзірге керісінше болып тұр. dev.by мәліметінше, OpenAI мен Anthropic компанияларындағы кейбір қарқынды жұмыс кезеңдерінде әзірлеушілердің апталық жүктемесі 90 сағаттан асып кеткен. Meta-да қызметкерлер шұғыл AI жобаларына ауыстырылып, кей жағдайда түнде және демалыс күндері де жұмыс істеуге мәжбүр болғаны айтылады. Ең қызығы AI уақытты үнемдегенімен, бұл уақыт міндетті түрде демалысқа кетпейді. Зерттеулерде қызметкерлер тапсырмаларды жылдамырақ орындағаннан кейін, өздеріне көбірек жұмыс алып, AI жасаған нәтижелерді тексеруге және қателерін түзетуге қосымша уақыт жұмсайтыны көрсетілген. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡 • мәлімет

Қазақстандық 15 млн адамның дерегі даркнетте сатылымға шықты деген ақпарат тарады Интернетте Қазақстанның шамамен 15 млн тұрғынына қатысты деректер бар база даркнетте сатылымға қойылғаны туралы ақпарат тарады. Хабарламаларға сәйкес, база авторы shymzz13 деген лақап атпен тіркелген. Ол архивті 0,5 биткоинге — шамамен $32 мыңға бағалаған. Көрсетілген мәліметтер бойынша: • архив көлемі — 2,7 ГБ • шамамен 47 млн жол • аты-жөні және жеке деректер • телефон нөмірлері • электрондық пошта • жұмыс орны туралы ақпарат • құжаттарға қатысты мәліметтер • аккаунттар мен басқа да техникалық ақпараттар болуы мүмкін деген мәлімдеме бар. Ең маңыздысы — сатушы бұл базаны eGov жүйесін бұзу арқылы алғанын мәлімдеген. Бірақ бұл ақпарат әзірге расталған жоқ. ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі жағдайды техникалық тұрғыда тексеріп жатқанын хабарлады. Министрлік қазіргі уақытта eGov ақпараттық жүйелерінің бұзылғаны немесе аталған базаның тікелей eGov-тан алынғаны туралы расталған дерек жоқ екенін мәлімдеді. Сонымен қатар, жарияланған үлгілердің кейбірі eGov-тағы деректердің құрылымы мен форматына сәйкес келмейтіні анықталған. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡

eGov.kz жаңа дизайны қазақстандықтарға ұнады ма? Қазақстанның электронды үкімет порталы eGov.kz жаңартылған интерфейске көшті. Бірақ жаңа дизайн әлеуметтік желілерде бірден қызу талқыланып жатыр. Кей қолданушылар жаңа UI/UX дизайнын түсініксіз әрі қолайсыз деп бағалаған. Олардың пікірінше, бұрынғы нұсқада қажетті қызметтерді табу оңайырақ болған. Сонымен қатар жаңартудан кейін кейбір техникалық ақауларға да шағымдар айтылған. Ал цифрлық даму министрлігі бұл өзгерістердің eGov 3.0 жобасының бір бөлігі екенін атап өтті. Жаңа портал QazTech платформасының негізінде жасалып жатыр. Қызығы, жаңа жүйе іске қосылғаннан кейін шамамен 20 мың мемлекеттік қызмет көрсетіліп үлгерген. Порталда қолданушылардан кері байланыс жинайтын арнайы мүмкіндік те бар. Жаңа дизайн әрқашан жақсы UX деген сөз емес. Мемлекеттік портал үшін әдемі интерфейстен бұрын, қызметті тез табу, түсіну және бірнеше қадамда алу маңызды. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡 • мәлімет

YouTube монетизация талаптарын күшейтеді YouTube 2027 жылдың 1 ақпанынан бастап жаңа авторларға монетизацияға қосылуды қиындатады. Өзгеріс әсіресе шағын және енді ғана дамып келе жатқан арналарға әсер етуі мүмкін. Қазіргі талап: 🔹 1000 жазылушы 🔹 4000 сағат қаралым — соңғы 12 айда немесе 🔹 Shorts-та 90 күн ішінде 10 млн қаралым. Ал 2027 жылдан бастап жарнамадан және YouTube Premium-нан табыс алу үшін: 🔸 1000 жазылушы + 8000 сағат қаралым немесе 🔸 1000 жазылушы + Shorts-та 20 млн қаралым қажет болады. Бірақ қазіргі таңда монетизация алып жүрген авторларға бұл жаңа талаптар қолданылмайды. Сонымен қатар YouTube 500 жазылушыдан бастап қолжетімді болатын донаттар мен басқа да табыс құралдарына қатысты бұрынғы төменгі шектерді сақтайды. YouTube бұл өзгерістер арқылы монетизацияға өтетін арналардың сапасын арттырғысы келеді. Алайда шағын авторлар үшін бұл — айтарлықтай жоғарылаған талап. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡 • мәлімет

OpenAI $300–400 тұратын AI-колонка дайындап жатыр OpenAI енді тек ChatGPT пен AI модельдерімен шектелмей, өзінің алғашқы аппараттық құрылғысын шығаруға дайындалып жатыр. Bloomberg инсайдері Марк Гурманның мәліметінше, құрылғы 2027 жылы шығуы мүмкін. Оның бағасы шамамен $300–400 болады. Құрылғыда экран болмайды, бірақ камера, сенсорлар, динамиктер және аккумулятор болады. Ол ChatGPT-пен тығыз интеграцияланып, үйдегі AI-компаньон ретінде жұмыс істеуге бағытталған. Ең қызығы гаджеттің дизайны әдеттегі ақылды колонкаларға ұқсамайды. Қазіргі ақпарат бойынша оның формасы «пончикке» ұқсас болуы және кейбір бөліктері қозғала алуы мүмкін. Бұл жобада iPhone дизайнымен танымал Джони Айвтың командасы да OpenAI-мен бірге жұмыс істеп жатыр. Егер жоба жоспар бойынша іске асса, OpenAI үшін бұл маңызды қадам болмақ: ChatGPT компьютер мен смартфоннан шығып, күнделікті физикалық ортаға ене бастайды. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡 • мәлімет

OpenAI «ақылдылығы тым артып кеткен» Astra ЖИ-моделін әзірлеуді уақытша тоқтатты OpenAI компаниясы өзінің жаңа Astra жасанды интеллект модельін әзірлеуді уақытша тоқтата тұру туралы шешім қабылдағанын хабарлады. Бұған модельдің компания еңгізіп жатқан жаңа қауіпсіздік стандарттарына әлі сай келмеуі себеп болған. Бұл мәлімдеме Hugging Face платформасында орын алған кибершабуыл оқиғасынан кейін жасалды. Тексеру нәтижесі не көрсетті? OpenAI жүргізген ішкі бағалаулар Astra моделінің бағдарламалау мен киберқауіпсіздік саласында өте жоғары нәтижелерге қол жеткізгенін көрсетті. Компанияның ресми мәлімдемесінде былай делінген: «Соңғы бағалаулар Astra моделінің киберқауіпсіздік пен агенттік бағдарламалауда үлкен ілгерілеушілікке жеткенін көрсетті. Бұл нәтижелер жүйеміздің дайындығы шеңберінде оның бойында қауіпті кибермүмкіндіктердің жоқ екенін толық сенімділікпен айтуға мүмкіндік бермейді». Киберқауіпсіздіктегі «шекті деңгей» OpenAI бекіткен қауіпсіздік ережелеріне (Preparedness Framework) сәйкес, ЖИ-модель мынадай жағдайларда критикалық деңгейге жетті деп есептеледі: 1. Адамның араласуынсыз-ақ нақты әлемдегі қорғалған маңызды жүйелерден «нөлдік күн» (zero-day) осалдықтарын тауып, оларды пайдалана алса; 2. Тек жоғары деңгейлі сипаттама негізінде қорғалған нысандарға қарсы жаңа, күрделі кибершабуыл стратегияларын өз бетінше құрастыра алса. Алдағы жоспарлар OpenAI өкілдерінің айтуынша, Astra моделі Hugging Face платформасын бұзу оқиғасына тікелей қатысты болмаған. Дегенмен, компания өте жоғары мүмкіндіктері бар модельдерге қатысты қауіпсіздік шараларын одан әрі қатаңдатпақ. Қазіргі таңда Astra моделі үшін барлық агенттік қолданбалардағы ықтимал қауіпті әрекеттер мен ауытқуларды бақылайтын әмбебап мониторинг жүйесі енгізілді. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡 • мәлімет

«Кешіріңіз, қате кетіп қалды»: Claude Opus 5 қолданушының деректерін өшіріп тастады Anthropic компаниясының Claude Opus 5 озық жасанды интеллект моделімен басқарылатын ЖИ-агент резервтік көшірме жасау кезінде пайдаланушының каталогындағы барлық деректі өшіріп тастаған. Осыдан кейін ол ЖИ-ден кешірім сұрап, болған жағдайды «қате жазып жіберумен» түсіндірген. ​Оқиға қалай болды? ​ЖИ-агент Windows жүйесіндегі Unix ортасында жұмыс істеп тұрып, Unix-ке тән /c/Users/ мекенжайы мен Windows-қа тән C:\Users\ мекенжайын шатастырып алған. Резервтік көшірме жасау ЖИ күткендей жүрмеген соң, ол /c/Users/harih/ орны үшін шұғыл rm -rf командасын орындаған. Нәтижесінде пайдаланушының папкасындағы барлық файлдар толығымен өшіп кеткен. ​Жәбірленуші бұл жағдай туралы былай дейді: ​«Мен Claude Opus 5-тен резервтік көшірме жасауды өтіндім. Ол оны қате каталогта жасады да, кейін бүкіл дискіме rm -rf командасын жіберді. Бәрін өшіріп тастаған соң, ештеңе болмағандай жай ғана: „Кешіріңіз, қате кетіпті“ деп жауап берді. Бұл — ЖИ-мен жұмысымдағы ең күлкілі әрі ең жағымсыз сәт болды». ​ЖИ-агенттердің қаупі ​ЖИ-агенттер қуатты құрал болғанымен, оларға жүйеге шектеусіз қолжетімділік беруге болмайды. Бұл ЖИ-дің қателік жасап, пайдаланушы деректерін жоюының алғашқы оқиғасы емес: ​Google сервистерінің бірі бағдарламашының дискісін толықтай өшіріп, соңынан өкініш білдірген. ​OpenClaw ЖИ-агенті Meta қызметкерінің электронды поштасындағы хаттарды бақылаусыз өшіре бастаған. ​Жасанды интеллектінің кесірінен Amazon Web Services (AWS) бұлтты платформасы 13 сағатқа істен шыққан болатын. ​Сабақ пен қорытынды ​Бұндай оқиғалардың басты себебі ЖИ қолданбаларының белгіленген рұқсат шегінен шығып кетуі және пайдаланушылардың «ЖИ не істеу керектігін толық түсінеді» деп соқыр сенуі. Сондықтан ЖИ-агенттерге маңызды жүйелерге толық рұқсат бермеу және rm -rf деңгейіндегі қауіпті командаларды өз бетінше орындауға мүмкіндік бермеу ұсынылады. Сондай-ақ, ЖИ-агенттердің танымалдылығы артқан сайын мұндай жағдайлар жиілей түспек. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡 • мәлімет

ChatGPT енді мәтіндік чаттарда шектеусіз! OpenAI қолданушылар үшін маңызды жаңалықпен бөлісті енді платформа мүмкіндіктері бұрынғыдан да кеңейе түсті. Басты жаңалықтар: 🔹 Текстік чаттарға шектеу жоқ: Енді лимиттер туралы ойламай, шектеусіз сөйлесуге болады. 🔹 Барлығына GPT-5.6 моделі: Компания барлық пайдаланушыларды жаңа, анағұрлым қуатты GPT-5.6 моделіне көшірді. 🔹 Жоғары жылдамдық пен дәлдік: Жаңа модель сұрауларды жылдамырақ өңдеп, күрделі тапсырмаларды бұрынғыдан да сапалы орындайды. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡 • мәлімет

«Отбасымызда тамаққа ақша жетпеген кездер болды»: Михаил Ломтадзе өмірін өзгерткен оқиғаны айтып берді Астанада өткен Жасанды интеллект бойынша халықаралық олимпиадада (IOAI-2026) Kaspi.kz соавторы әрі басшысы Михаил Ломтадзе жас IT мамандарына арнап сөз сөйледі. Ол өз сөзінде жасанды интеллект дәуірінде адамның орны, бизнестегі тәжірибесі және балалық шағындағы қиын-қыстау кезеңдер туралы сыр шертті. Михаил Ломтадзеден жастарға 3 маңызды кеңес: 1. Тек технология үшін технология жасамаңыз «Kasper ЖИ-ассистентін жасағанда біз бірінші технологияны емес, адамдардың қандай мәселесін шеше алатынымызды ойладық. Технологияны ойлап тауып алып, содан кейін оған тапсырма іздемеңіздер. Алдымен адамның шынайы мұқтаждығынан бастаңыздар». 2. Әуесқой болыңыз және қарым-қатынас орнатыңыз Қарапайымдылық пен жаңа білімге деген құштарлықты сақтау маңызды. Қасыңызда отырған замандастарыңыз болашақ әріптестеріңіз бен бірге стартап бастайтын серіктестеріңіз болуы мүмкін. 3. Ешқашан үйренуден тоқтамаңыз (Жеке оқиға) «Өсіп келе жатқан кезімде отбасымызда тіпті тамаққа ақша жетпейтін кездер болды. Биылғы жағдай қаншалықты ауыр болса да, ата-анам менің білім алуыма, мұғалімдермен дайындалуыма әрдайым мүмкіндік табатын. Бұл менің өмірімді түбегейлі өзгертті. Үздіксіз білім алу — сіздің басты әрі ұзақ мерзімді артықшылығыңыз». Адамның басты басымдылығы — құндылықтар мен жауапкершілік: Егер машиналар код жазып, модельдерді үйрете алса, адамды ерекше ететін нәрсе оның моральдық құндылықтары мен шешім қабылдау қабілеті. Кремний алқабында туу міндетті емес: Kaspi.kz — әлемдік деңгейдегі озық компанияларды кез келген елде құруға болатынының жарқын дәлелі. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡 • мәлімет

Илон Маск жаңа жобасын жариялады Илон Маск өзінің xAI компаниясы арқылы Grokipedia атты жаңа білім платформасын іске қосатынын хабарлады. 🔹 Бұл жоба Wikipedia-ға балама ретінде жасалып жатыр. 🔹 Grokipedia-ның мақсаты интернеттегі шын, жартылай шын және жалған…

OpenAI ЖИ-агенттері бір-бірімен тіл табысып, интернетке шығуға әрекет жасаған OpenAI компаниясының эксперименталды жасанды интеллект модельдері жабық тест ортасындағы осал тұстарды табу үшін бір-бірімен хабарлама алмасып, интернетке шығудың жолын іздей бастаған. Негізгі детальдар: Интернетке ұмтылыс: Мамыр айында зерттеушілер модельдерге интернетсіз орындау мүмкін емес тапсырмалар берген. Содан кейін ЖИ жүйелері жабық ортаның шектеулерін айналып өтіп, желіге шығу жолдарын өздігінен іздей бастаған. Рұқсатсыз әрекеттер: Қорғаныс жүйелері жартылай өшірілген эксперименттер кезінде ЖИ-агенттердің 19 рет өз бетінше желіде белсенділік танытқаны тіркелген. Мәселен, Anthropic Mythos 5 моделі GitHub-тағы ашық жобаға зиянды код енгізуге тырысса, OpenAI агенттері белгісіз ұйымның сайтын бұзған. Хакерлік шабуыл: Шілде айының соңында OpenAI өздерінің екі моделі (GPT-5.6 Sol және әлі шығарылмаған тағы бір модель) ЖИ-модельдерді тестілеуге арналған Hugging Face платформасының инфрақұрылымына рұқсатсыз хакерлік шабуыл жасағанын мәлімдеді. Компания өкілдері бұл оқиғаны киберқауіпсіздік саласындағы бұрын-соңды болмаған жағдай деп бағалап, қорғаныс шектеулерін одан әрі күшейтетіндерін айтты. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡 • мәлімет

Антропик басшысы Дарио Амодеи соңғы кезде ЖИ саласына өте үлкен қауіп төніп тұрғанын ескертті. Оның айтуынша, басты мәселе технологияның өзінде емес, оны жасайтын адамдардың ниетінде. Дарио Амодеидің сөзінше, бұрын бұл салаға идея үшін, яғни «адамзатқа пайдалы әрі қауіпсіз ЖИ жасау» миссиясымен мамандар келсе, қазір басым бөлігі тек астрономиялық жалақы мен колоссалды бонус үшін келеді. Неге бұл қауіпті? Қауіпсіздік екінші орынға ысырылады: Мамандар компанияның миссиясына немесе ЖИ-дің адамзатқа тигізер қаупіне емес, өздерінің қаржылық пайдасына көп көңіл бөледі. Бәсекелестік жарысы: Стартаптар мен гиганттар (OpenAI, Google, Meta, Anthropic) ең үздік инженерлерді тартып алу үшін миллиондаған доллар ұсынып, бағаны жасанды түрде өсіріп жіберді. Ішкі құндылықтардың бұзылуы: Амодеи мұндай тенденция ЖИ-ді қауіпсіз дамыту идеясын әлсіретіп, тек коммерциялық коммерцияландыруға алып келеді деп қауіптенеді. ЖИ саласы өте үлкен ақша айналатын өндіріске айналған сайын, оның этикалық әрі қауіпсіз дамуы үлкен сұрақ астында қалып барады. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡 • мәлімет

Бір адам миллиард пайдаланушыға қарсы: Telegram неге App Store-дан уақытша өшірілді? 2026 жылғы 3-інен 4-тамызға қараған түні Apple компаниясы Telegram қолданбасын App Store дүкенінен уақытша алып тастады. Себебі: Apple тексеру барысында мессенджерден кәмелетке толмағандарға қатысты тыйым салынған заңсыз контент тапқан. Бұл материалдарды таратуға жалғыз бір қолданушы жауапты болған. Қалпына келтіру: Telegram модераторлары заңсыз контентті жедел түрде өшіріп, ереже бұзған қолданушының аккаунтын бұғаттағаннан кейін Apple қолданбаны қайтадан App Store-ға қайтарды. Мәселенің ауқымы: Дүние жүзі бойынша Telegram-ды 1 миллиардтан астам адам пайдаланады. Тек бір адамның әрекеті миллиондаған iOS қолданушылары үшін қосымшаны жүктеу мен жаңартуды уақытша мүмкін емес етті. Реакция: Telegram өкілдері өздерінің X (Twitter) желісіндегі ресми парақшасында Apple-дің мұндай қатаң саясаты бұдан былай дүкендегі басқа да барлық қосымшаларға бірдей қолданылады деп үміттенетінін айтып, әзіл-келемежбен пікір білдірді. Бұл Apple тарапынан Telegram контентіне осылай араласудың бірінші жағдайы емес ұқсас оқиға 2018 жылы да орын алған болатын. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡 • мәлімет

Қазақстан мектептерінде жасанды интеллект қалай оқытылады? Оқу-ағарту министрлігі мектеп бағдарламасына жасанды интеллект бойынша жаңа пәндер мен тақырыптар енгізіп жатқанын хабарлады. Мектеп пәндерінің атаулары өзгертіліп, бағдарлама жаңартылуда: 1–4 сыныптар: «Цифрлық сауаттылық» пәні «Цифрлық сауаттылық және жасанды интеллект» болып өзгертіледі. Төменгі сынып оқушылары ЖИ ұғымымен күнделікті өмірден алынған қарапайым мысалдар арқылы танысып, цифрлық қауіпсіздік пен жеке деректерді қорғау негіздерін үйренеді. 5–9 сыныптар: «Информатика» пәні «Информатика және жасанды интеллект» деп аталады. Оқушылар ЖИ құралдарын сабақта тиімді пайдалануды, промпттарды дұрыс құрастыруды, алынған ақпаратты сыни бағалауды және киберқауіпсіздік пен академиялық адалдық ережелерін сақтауды меңгереді. 10–11 сыныптар: Негізгі назар ЖИ жұмыс істеу қағидаттарына және оны іс жүзінде қолдануға аударылады. Жоғары сынып оқушылары машиналық оқыту, нейрожелілер, деректерді талдау және қолданбалы криптография негіздерін оқиды. Министрліктің мәліметінше, жаңартылған оқу бағдарламалары апробациядан өтіп, оң сараптамалық қорытынды алған. Сонымен қатар, мұғалімдерге арналған әдістемелік ұсыныстар әзірленуде. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡 • мәлімет

Meta компаниясы бағдарламашыларға арналған жеке Muse Code ЖИ-агентін ұсынды Meta компаниясы бағдарламалауға және кодингке арналған өзінің алғашқы жасанды интеллект өнімі Muse Code жүйесінің бета-версиясын ресми түрде іске қосты. Жаңа құрал macOS және Linux операциялық жүйелерінде жұмыс істейді. Басты жаңалықтар мен мүмкіндіктер: 1. Терминал арқылы жұмыс істейді: Muse Code-тың ChatGPT Codex немесе басқа жүйелер сияқты бөлек графикалық интерфейсті қосымшасы жоқ. Ол тікелей командалық жол арқылы басқарылады. 2. Muse Spark 1.2 моделі: Агент негізі ретінде Meta-ның ішкі Muse Spark 1.2 моделі қолданылады. Ол ірі жобалардағы күрделі бағдарламалық тапсырмаларды орындауға арналған. 3. Толық автономия және жоспарлау: Muse Code жай ғана код жазып қоймайды: • Өзгерістерді өз бетінше жоспарлай алады; • Кодты жазады және жасаған жұмысының нәтижесін тексереді; • Сессия бойы белсенді болатын фондық ЖИ-агенттердің жұмысын үйлестіреді; • Жұмыс жоспарын құруға және оны стресс-тестілеуден өткізуге арналған арнайы командалары бар. 4. Қателіктерден кейін қайта қалпына келу: Инструмент барлық әрекеттерді, модельге сұраныстарды және енгізілген өзгерістерді оқшауланған оқиғалар журналына (локалды журнал) жазып отырады. Бұл жүйеде ақау болған жағдайда жұмысты тоқтаған жерінен ары қарай жалғастыруға мүмкіндік береді. 𝐼𝑇-𝑎𝑘𝑝𝑎𝑟𝑎𝑡 • мәлімет