أبُو إِلیاسُ الْحَنبَلِي

هەندێک لە سودەکانی #ســیــواک_کــردن قال الفقهاء: ومن أعظم فوائد السواك: أنه يذكر الشهادة عند الموت. ويرضي الرب. ويهضم الطعام. ويغذي الجائع. ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ #واتــــــــه: زانایانی فیقه‌زانمان فەرموویانە: هەندێک لە سودەکانی ســیــواک کــردن بریتیە لە: شایەتومان بە بیر مرۆڤ دێنێتەوە لە کاتی ســەرەمــەرگ. پەروەردگارت لێ ڕازی دەکات. دەبێتە مایەی شیکردنەوەو هەزمکردنی خــۆراک. خــۆراک دەدات بە کەسی بــرســی. 📚«الجامع في شرح دليل الطالب: (1/ 50)»

پیاوێک کە جــوێــنــی بە پەروەردگار دا قال ​ابن ​حبيب المالكي في رجل شتم الــلّٰــه ربنا سبحانه: دمه ​في ​عنقي، ​أيشتم ​رب ​عبدناه ​ثم ​لا ​ننتصر ​له ؟ إنا ​إذا ​لعبيد ​سوء ​ما ​نحن ​له ​بعابدين، وبكى وأخذ الأمير بقوله فقتل الساب #واتــــــــه: ابن حبیب ـی مالکی دەربارەی پیاوێک کە جــوێــنــی بە پەروەردگار دا فــەرمــــووی: خــوێــنــی ئەو کەسە لە گــەردنــی مــن (خــوێــنــی حــەڵاڵە بــیــکــوژن) ئایا جــوێــن بە پەروەردگارێک دەدات کە ئێمە پەرستومانە پاشان هەڵنەستین بە سەرخستن بۆی ؟ مادام ئێمە کۆمەڵە بەندەیەکی خراپین و وە ئێمە لە عابد و پەرستکاری ئەو نین، ئەوجا دەستی کرد بــەگــریــان. أمــیــرو کاربەدەستەکەش دەســتــی گرت بە وتــەکــەی ئەوو هەستا بە کــوشـتـنـی جــوێــن دەرەکــە. 📚(الشفا للقاضي عياض ٢\٢٩٩)

عزة الإسلام والمسلمين في دار الاسلام يُمَنعُ أهلُ الذمةِ من تعلية بناء على بناء مسلم ولو رضي المسلمُ ويجبُ نقضُ بناءه. قال ابن النجار في منتهى الإرادات : [ ويمنعون من حمل سلاح وثِقَافٍ ورَمْيٍ وَنَحْوِهَا وتَعْلِيَةِ الْبِنَاءِ فَقَطْ عَلَى مُسْلِمٍ وَلَوْ رَضِيَ وَيَجِبُ نَقْضُهُ وَيَضْمَنُ مَا تَلِفَتْ بِهِ قَبْلَهُ لَا إنْ مَلَكُوهُ مِنْ مُسْلِمٍ وَلَا يُعَادُ عَالِيًا لَوْ انْهَدَمَ وَلَا إنْ بَنَى دَارًا عِنْدَهُمْ دُونَ بِنَائِهِمْ ]. ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ شکۆو عیززەتی دیــنــی ئیسلام و مسوڵمانان لە خــاکــی ئیسلام دا: ڕێگری دەکرێت لە ئەهلی زیمە لەوەی خانووێک دروست بکات کە بەرزتر بێت لە خانووی مسوڵمانێکی دراوسێی ئەگەر بێتوو مسوڵمانەکەی دراوسێی بەم کارەش ڕازی بێت ئەوە هەر ڕێی پێ نادرێت لە لایەن دەسەڵاتەوە وە واجــبــە خانوەکەی تێکبدرێت.

علی بن ٲبو طالب دەڵــێــت: ڪاتێك چوونە ناو مزگەوتەڪانەوە صەڵەوات بدەن لەسەر پێغەمبەری الــلّٰــه ﷺ . 📚{فضل الصلاة على النبي لإسماعيل القاضي (80)}

عبدالــلّٰــه بن مسعود دەڵــێــت: #درۆ نــە بــۆ گــاڵــتــەو خــۆشــی ڕێگە پێدراوە، نە لە جددیاتیش دا، وە هیچ یەکێکتان پەیمانێک نەدەن بە منداڵەکەتان دواتر بۆی جێبەجێ نەکات . 📚{الزهد لـ وکیع بن الجراح /396}

#دعاء_الصالحین 7590_ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، ثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، ثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، ثَنَا قزعةُ بْنُ سُوَيْدٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ كَعْبٍ قَالَ: «لَوْلَا كَلِمَاتٌ أَقُولُهُنَّ حِينَ أُمْسِي وَأُصْبِحُ لَجَعَلَتْنِي الْيَهُودُ مَعَ الْكِلَابِ النَّابِحَةِ أَوِ الْحُمُرِ النَّاهِقَةِ، أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ، الَّتِي لَا يُجَاوِزُهُنَّ بَرٌّ وَلَا فَاجِرٌ، الَّذِي يُمْسِكُ السَّمَاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ، مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ وَذَرَأَ وَبَرَأَ، وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَحِزْبِهِ» #واتــــــــه: تابعي كعب الاحبار فەرموویەتی: «ئەگەر ئــەم وشــانــە (دوعایانە) نەبوایە کە هەموو #ئــێــوارە و #بـەیـانـیـیـەک دەیانڵێم، ئەوا یەهودیەکان [بە ســێــحــر و جــادوو] دەیانخستمە ڕیــزی ســەگــی وەڕین یان  گوێدرێژی زەڕکەر. (واتا بەهۆی سیحرە سیفەتی ئەو ئاژەڵانەیان وەردەگرت ) #دوعــاکــە:«أَعُــوذُ بِــكَــلِــمَــاتِ الــلّٰــهِ الــتَّــامَّــاتِ، الَّــتِــي لَا يُــجَــاوِزُهُــنَّ بَــرٌّ وَلَا فَــاجِــرٌ، الَّــذِي يُــمْــسِــكُ الــسَّــمَــاءَ أَنْ تَــقَــعَ عَــلَــى الْأَرْضِ إِلَّا بِــإِذْنِــهِ، مِــنْ شَــرِّ مَــا خَــلَــقَ وَذَرَأَ وَبَــرَأَ، وَمِــنْ شَــرِّ الشَّــيْــطَــانِ وَحِــزْبِــهِ». #واتای_دوعــاکــە: پەنا دەگرم بە وشــە تەواو و بێ کەموکوڕییەکانی الــــلّٰــــه عز وجل، کە هیچ چاکەکار و خراپەکارێک ناتوانێت سنووریان تێپەڕێنێت و لە دەسەڵاتیان دەربچێت، پەنا دەگرم بەو الــــلّٰــــەیەی کە ئاسمانی ڕاگرتوە لەوەی بکەوێتە سەر زەوی مەگەر بە ئیزنی خۆی نەبێت، وە لە شــەڕو خــراپــەی هەرچی دروستی کردووە و بڵاوی کردووەتەوە و هێناویەتییە بوون، وە لە شــەڕو خــراپــەی شەیطان و شوێن کەوتوانی». 📚#حلیة_الاولیاء

ابن أبي كريمة دەڵــێــت: موســــیٰ وتــــی: ئەی پەروەردگارم نیشانم بدە چ کارێک ئەنجام بدەم تاوەکو بەهۆیەوە ڕەزامـەنـدی تــۆ بەدەست بهێنم ؟ الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ سرووش و نیگای بۆ ناردو فــەرمــــووی: ئەی کوڕی عیمران، تۆ توانای ئەوەت نییە، چونکە ڕەزامەندی مــن لەو شتە ئازار بهێنانە دایە کە تۆ پێت ناخۆشەو بەرگەی ناگریت . دەڵــێــت: ئینجا موســــیٰ بە گریانەوە کەوتە ســوجــدەو وتــــی: یا الــــلّٰــــه، تــۆ منت تایبەت کردووە بەوەی قــســەم لەگەڵ بکەیت و پێش منیش قــســەت لەگەڵ هیچ مرۆڤێک دا نەکردووە، کەچی ڕێگەی کارێکم پێ نیشان نادەیت کە ڕەزامەندی تۆی تێدا بەدەست بهێنم ؟ الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ سرووش و نیگای بۆ ناردو فــەرمــــووی: ئەی کوڕی عیمران، ڕەزامەندی مــن لە ڕازی بوونی تــۆ دایە بەو چــارەنــووســەی بــۆتــم بڕیوەتەوە . 📚«الأمالي الخميسية لابن الشجري/153»

. ئەم ڕۆژانە زۆرێــک دیــنــی خۆیان گۆڕیوە لە الــــلّٰــــه پەرستیەوە بۆ خــاک پەرستی! لە الــــلّٰــــه پەرستیەوە بۆ ئاڵا پەرستی! "هــەزار کــوردی مولحیدی کــافــــر بە قوربانی قەیتانی پێڵاوی موسوڵمانێکی (عــەرەب، تــورک، فــارس، ئــەوروپــی، ئـەمـەریـکـی… هتد) بێت. هــەزار کوردستان بەقوربانی هەر خاکێک بێت موسوڵمانێکی (عــەرەب، تــورک، فــارس، ئەوروپی، ئەمەریکی…هتد) حوکمی الــــلّٰــــه عز وجل تیایدا بەرقەرار دەکات".

#الــقــزع_چییه_؟ پـێـغــەمـبـەر ﷺ غولامێکی بینی کە بەشێکی لە پــرچــی ســەری هەڵگرتبوو وە بەشێکیشی هێڵابۆوە پێغــەمبەر ﷺ ڕێگری لێکرد و فــەرمــــووی: ( احلقوا کلە ، ٲو اتر کوا کلە ) #واتــــــــه: یان هەمووی چاک کە یان هەمووی بهێڵەوە لێی گەڕێ،  📚«البخاري…

#الــقــزع_چییه_؟ پـێـغــەمـبـەر ﷺ غولامێکی بینی کە بەشێکی لە پــرچــی ســەری هەڵگرتبوو وە بەشێکیشی هێڵابۆوە پێغــەمبەر ﷺ ڕێگری لێکرد و فــەرمــــووی: ( احلقوا کلە ، ٲو اتر کوا کلە ) #واتــــــــه: یان هەمووی چاک کە یان هەمووی بهێڵەوە لێی گەڕێ،  📚«البخاري (5920) ومسلم (2120)» عن ابن عمرَ، قال: نهى رسولُ اللهِ ﷺ عنِ القَزَعِ. -قال ابن القيم- والقَزَعُ: أن يحلق بعض رأس الصبي ويدع بعضه. قال شيخنا -يعني ابن تيمية-: وهذا من كمال محبة الله ورسوله للعدل، فإنه أمر به حتى في شأن الإنسان مع نفسه، فنهاه أن يحلق بعض رأسه ويترك بعضه، لأنَّه ظلمٌ للرأس حيث ترك بعضَه كاسيًا وبعضَه عاريًا. ونظير هذا أنه نهى عن الجلوس بين الشمس والظل فإنه ظلم لبعض بدنه، ونظيره: نهى أن يمشيَ الرجلُ في نَعْلٍ واحدة، بل إمَّا أن يُنْعِلَهُمَا أو يُحْفِيَهُما. #واتــــــــه: لە ابن عُــمــر ـەوە، فەرمویەتی: رَسُولُ الــلّٰــه ﷺ نەهی کردووە لە الــقــزع. -ابن القیم- دەڵــێــت: الــقــزع ئەوەیە کە هەندێک قــــژی مناڵی کــــوڕ بتاشرێت و واز لە هەندێکی تری بهێنرێت. وە شێخمان -مەبەستی ابن تیمیة ـیە- وتویەتی: ئەمە نیشانەی تەواوی خۆشەویستی الــــلّٰــــه و پێغەمبەرەکەیەتی بۆ دادپەروەری، چونکە الــــلّٰــــه فەرمانی بە دادپەروەری کردووە تەنانەت لە مامەڵەی مرۆڤ لەگەڵ خودی خۆشی دا، بۆیە ڕێگری لێکردووە کە بەشێکی سەری بتاشێت و بەشەکەی تری واز لێ بهێنێت، چونکە ئەمە زوڵــمــە لە ســەر، چونکە بەشێکی بە داپــۆشــراوی و بەشێکی بە ڕوتــی جێهێشتووە. وە هاوشێوەی ئەمەش -پێغەمبەر ﷺ- ڕێگری کردووە لە دانیشتن لە نێوان خــــۆر و ســێــبــەر دا٫ چونکە ئەوە زوڵمە لە بەشێکی جــەســتــە. هەروەها هاوشێوەی ئەوەش ڕێگری کردووە لەوەی پیاو بە تەنها یەک نەعلەوە بڕوات بەڵکو یان دەبێت هەردوو نەعلەکە لەپێ بکات، یان هەردووکیان دا بکەنێت. 📚«"تحفة المودود لابن القيم" 100»

38074__ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَسَدِيُّ قَالَ: حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ رَجُلٍ عَنْ طَاوُسٍ قَالَ: إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَا يُحْرِزُ دِينَهُ إِلَّا حُفْرَتُهُ . #واتــــــــه: تابعی طاوس فەرموویەتی: بەڕاستی بڕوادار دینەکەی پارێزراو نابێت، مەگەر لەناو گــۆڕەکــەی دا نەبێت. 📚#المصنف_ابن_شیبة مەبەست لێی ئەوەیە کە مرۆڤ هەتا لە ژیان دا مابێت، هەمیشە لە ژێر هەڕەشەی شەیتان و نەفس و فیتنەکان دایە، بەوەی کە دینەکەی لەدەست بدات بەڵام کاتێک کە دەمرێت و دەچێتە ناو گــۆڕ، ئیتر کردەوەکانی تەواو دەبن و ئیمانەکەی جێگیر دەبێت و لە لادان پارێزراو دەبێت .

{ رِجَالٞ لَّا تُلۡهِيهِمۡ تِجَٰرَةٞ وَلَا بَيۡعٌ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَإِقَامِ ٱلصَّلَوٰةِ وَإِيتَآءِ ٱلزَّكَوٰةِ يَخَافُونَ يَوۡمٗا تَتَقَلَّبُ فِيهِ ٱلۡقُلُوبُ وَٱلۡأَبۡصَٰرُ } [سُورَةُ النُّورِ: ٣٧] #واتــــــــه: پیاوانێک کە بازرگانی و کڕین و فرۆشتن بێ ئاگایان ناکات لە یادی الــــلّٰــــه و نــوێــــژ کردن و زەکات دان لــە ڕۆژێــک دەترسن کە دڵ و چاوەکان تیایدا (دەگۆڕێن و) ئاوەژوو دەبن. #لە_تەفسیری_مــأثــور_هاتووە کە ضحاك دەڵــێــت: لە تــرســی ئەو ڕوژە دڵــەکــان ئاوەژوو دەبنەوە ناو جەستە و ناشتوانن لێی بچنە دەرەوە تاوەکو بــەرز دەبنەوە بۆ گــەروو...

سُــبْــحَــانَ الــــلّٰــــه باشە ئەمانە ئێمەیان بدیتبا چیان دەوت ؟ أبي يزي الهمداني دەڵــێــت: ڕۆژێکی هەینی گەڕامەوە، لەناکاو عطاء السلمي و عم بن دزهم القريشي ـم بینی پێکەوە دەڕۆیشتن، عطاء ئەوەندە گــریــا بــوو تا چاوەکانی کــوێــر ببوون، عمر ـیش ئەوەندە نــوێــــژی کــردبــوو تا پشتی چەماوە بووەوە، عمر به عطاء ـی وت: تاوەکو کەی ئەی أبا محموو ئێمە خەریکی یاری و گەمە بین ؟! لە کاتێک دا فریشتەی مەرگ لە گەڕان بە دوای ئێمە دا بێ ئاگا نابێت ؟! عطاء هاوارێکی کرد و لە هۆش خۆی چوو و کەوت، سەری بریندار بوو و خەڵک لێی کۆ بوونەوە، عمر لە لای ســەری دانیشت و ئەو هەر بەو حاڵە مایەوە تاوەکو کاتی ئێوارە، پاشان هــۆشــی هاتەوەو هەڵیانگرت . 📚«ذكر الموت لابن أبي الدنيا/476»

127___ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلَمَةَ الْوَاسِطِيُّ، نَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أنا شُعْبَةُ، عَنِ الْأَعْمَشِ، عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ : (لَا يَجْلِسُ قَوْمٌ مَجْلِسًا لَا يُصَلُّونَ فِيهِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؛ إِلَّا كَانَ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً وَإِنْ دَخَلُوا الْجَنَّةَ؛ لِمَا يَرَوْنَ مِنَ الثَّوَابِ). #واتــــــــه: رسول الــلّٰــه ﷺ دەفەرمووێت: (هیچ کۆمەڵەیەك دانانیشن لە کۆڕێک دا کە تێیدا سەڵاوات لەسەر پێغەمبەر️ ﷺ لێنەدەن، ئیلا لەسەریان دەبێت بە حەسرەت و پەشیمانی ئەگەر چی بچنە بەهەشتیش، لەبەر ئەوەی کە دەیبینن چ پاداشتێکی هەیە). 📚[ المُجَالَسَة وَجَوَاهِر العِلم (127)]

خۆزگە هیچ کام لە دوعاکانم له دونیا قبوول نه‌بوایه 126___ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيٍّ الْمَرْوَزِيُّ، نَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، نَا أَبُو عَاصِمٍ الْعَبَّادَانِيُّ، عَنِ الْفَضْلِ الرَّقَاشِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ قَالَ: يَدْعُو اللهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بِالْمُؤْمِنِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُوقِفَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَيَقُولُ لَهُ: عَبْدِي! إِنِّي أَمَرْتُكَ أَنْ تَدْعُوَنِي وَوَعَدْتُكَ أَنْ أَسْتَجِيبَ لَكَ؛ فَهَلْ دَعَوْتَنِي يَوْمَ كَذَا وَكَذَا بِكَذَا أو كذا، لِغَمِّ، نَزَلَ بِكَ أَنْ أُفَرِّجَ عَنْكَ فَفَرَّجْتُ عَنْكَ؟ فَيَقُولُ الْمُؤْمِنُ: نَعَمْ يَا رَبِّ. قَالَ: وَيَقُولُ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ: وَدَعَوْتَنِي يَوْمَ كَذَا وَكَذَا لِغَمٍّ أَصَابَكَ فَلَمْ أُعَجِّلْهُ لَكَ فِي الدُّنْيَا، وَدَعَوْتَنِي يَوْمَ كَذَا وَكَذَا لِحَاجَةٍ أَقْضِيهَا لَكَ فِي الدُّنْيَا فَقَضَيْتُهَا لَكَ، وَدَعَوْتَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا فِي حَاجَةٍ فَلَمْ أَقْضِهَا لَكَ؟ فَيَقُولُ الْمُؤْمِنُ: نَعَمْ يَا رَبِّ. فَيَقُولُ اللهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى: (فَإِنِّي قَدِ ادَّخَرْتُهُ لَكَ كُلَّهُ فِي الْجَنَّةِ). قَالَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللهِ : فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : (فَلَا يَدَعُ اللهُ دَعْوَةً دَعَا بِهَا عَبْدُهُ؛ إِلَّا بَيَّنَ لَهُ: إِمَّا أَنْ يَكُونَ عَجَّلَ لَهُ فِي الدُّنْيَا، وَإِمَّا أَنْ يَكُونَ ادَّخَرَهُ لَهُ فِي الْآخِرَةِ، قَالَ: فَيَقُولُ الْمُؤْمِنُ: يَا لَيْتَهُ لَمْ يَكُنْ عُجِّلَ لَهُ فِي الدُّنْيَا شَيْءٌ مِنْ دُعَائِهِ). #واتــــــــه: جابر بن عبدالــلّٰــه رضي الــلّٰــه عنهما دەفەرمووێت: الــــلّٰــــه تبارك و تـعـالــــیٰ لە ڕۆژی دوایی دا بانگی بڕوادار دەکات هەتا لە بەردەم خۆی ڕای دەگرێت، پێی دەفەرمووێت: بەندەکەم! من فەرمانم پێ کردی کە لێم بپاڕێیتەوە و بەڵێنم پێ دابووی کە وەڵامت بدەمەوە؛ ئایا لە فڵانە ڕۆژ و فڵانە کات دا بۆ فڵانە شت لێم نەپاڕایتەوە، بۆ خەمێک کە تووشت ببوو تا بۆت بڕەوێنمەوە و منیش بۆم ڕەواندنیتەوە ؟ بڕوادارەکە دەڵــێــت: بەڵێ ئەی پەروەردگارم. گــوتــــی: الــــلّٰــــه عز وجل پێی دەفەرمووێت: هەروەها لە فڵانە ڕۆژ و فڵانە کاتدا بۆ خەمێک کە تووشت ببوو لێم پاڕایتەوە و لە دونیا دا بۆم جێبەجێ نەکردیت، هەروەها لە فڵانە ڕۆژ و فڵانە کاتدا بۆ پێویستییەک لێم پاڕایتەوە کە لە دونیادا بۆت جێبەجێ بکەم و منیش بۆم جێبەجێ کردیت، هەروەها لە فڵانە ڕۆژ و فڵانە کات دا بۆ پێویستییەک لێم پاڕایتەوە و بۆم جێبەجێ نەکردی ؟ بڕوادارەکە دەڵــێــت: بەڵێ ئەی پەروەردگارم. ئینجا الــــلّٰــــه تبارك و تـعـالــــیٰ دەفەرمووێت: (من هەموو ئەوانەم لە بەهەشت دا بۆ پاشەکەوت کردوویت). جابر بن عبدالــلّٰــه رضي الــلّٰــه عنهما فــەرمــــووی:️ رسول الــلّٰــه ﷺ فــەرمــــووی: (بەڕاستی الــــلّٰــــه هیچ پاڕانەوەیەک کە بەندەکەی لێی پاڕابێتەوە جێناهێڵێت ئیلا بۆی ڕوون دەکاتەوە: یان ئەوەتا لە دونیا دا بۆی خێرا کردووە، یان ئەوەتا لە دواڕۆژ دا بۆی پاشەکەوت کردووە، گــوتــــی: لەو کاتەدا بڕوادارەکە دەڵــێــت: خۆزگە هیچ کام لە دوعاکانی لە دونیادا بۆ پێش نەخرایە [واته دوعاکانم له دونیا قبوول نه‌بوایه]). 📚[ المُجَالَسَة وَجَوَاهِر العِلم (126)]

#مــار_و_دووپشکی_جەهەننەم مقاتل بن سليمان دەڵــێــت: «وَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِينَ» الــويــل: دۆڵێکە لە دۆزەخ، مەوداکەی ڕێگای 70 ســاڵــە، 90 هەزار لقی تێدایە، لەناو هەر لقێک 70 هەزار شەق و درز هەیە، لەناو هەر شەق و درزێکدا 70 هەزار ئەشکەوت هەیە، لەناو هەر ئەشکەوتێک دا 70 هەزار کۆشک هەیە، لەناو هەر کۆشکێک دا 70 هەزار تابووتی ئاسن هەیە، وە لەناو تابووت 70 هەزار درەخت هەیە، لەناو هەموو درەختێک 70 هەزار لق و پۆپی ئاگر هەیە، لەناو هەر لق و پۆپێک 70 هەزار میوە هەیە، لەناو هەموو میوەیەک دا کــرم هەیە، کە درێژییەکەی 70 زراع ـە. لە ژێر هەر درەختێکیش دا 70 هەزار مــار هەیە و 70 هەزار دووپشک هەیە، سەبارەت بە مارەکان درێژییان یەک مانگە ڕێیە و ئەستوورییان وەک شاخە، وە ددانەکانیان وەک دار خورما وایە، وە دووپشکەکان وەک ئێسترێکی قەڵەو وان، 360 بڕبڕەی پشتیان هەیە، لەناو هەموو بڕبڕەیەکی پشتیاندا ژەهــر هەیە. 📚«تفسير مقاتل بن سليمان ٦٢١/٤»

الضحاك بن مزاحم دەڵــێــت: ﴿وَالْأَرْضِ وَمَا طَحَاهَا﴾ وتــــی: تەختی کردووه (#واتــــــــه: زەوی) . 📚«تفسير الضحاك بن مزاحم/2952»

پیاوێک بە فضيل ـی وت: فڵانە کەس غەیبەتی تۆ دەکات ! ئەویش وتــی: خێری بۆ ڕاکێشاوم چ ڕاکێشانێک . 📚«حلية الأولياء لأبي نعيم الأصبهاني ١٠٨/٨»

فضيل بن عياض دەڵــێــت: تەواوی زوهــــد لە دونیا دا لەوە دایە: کە حەزت بە ستایش و پیاهەڵدانی خەڵک نەبێت، و باکیشت بە سەرکۆنە و قسە وتنیان نەبێت . 📚«الزهد لابن أبي الدنيا [299]»

الحجاوي دەڵــێــت: وێــنــە کــێــشــانــی گیاندار و بەکارهێنانی ئەو شتانەی وێنەیان تێدایە و نــوێــــژکــردن تێیدا حــەرامــە، بەڵام نــوێــــژەکــە دروستە... ئەگەر لە وێنەکە دا شتێک ببڕدرێت کە ژیانی لەگەڵ دا نەمێنێت (وەک ســەری)، ئەوا چیتر مــەکــروهـ نییە. 📚[ الٳقناع ] ​ابن قدامة دەڵــێــت: سەبارەت بەوەی وێــنــەی گیانداری تێدایە، لەبەرکردنی مەکروهە و نــوێــــژکــردن تێیدا دروستە... دروستکردنی وێــنــە حــەرامــە، ئەگەر لە ناو جلێکی لەبەرکراویش دا بێت هەر وایە، مەگەر لە شوێنێک بێت کە سووکایەتی پێ بکرێت (وەک نەعل، ڕاخەر)، یان وێنەکە بەشێکی نەمابێت کە ژیانی پێوە مابێت وەک بڕینی سەری. 📚[ المغني ابن قدامة ] ​پرسیار لە إمــام أحــمــد کرا دەربارەی مــۆر یان نه‌خشێک کە وێــنــەی تێدایە ؟ فــەرمــــووی: کێشەی نییە، مەگەر پەیکەرێکی ڕەق و وەستاو بێت. 📚[ الآداب الشرعية ] ​ئەبو داود دەڵــێــت: بە أحــمــدم وت: ئەو جــلــەی وێــنــەی تێدایە (حوکمی چییە) ؟ إمــام أحــمــد فــەرمــــووی: لە هەموو بارودۆخێک دا بە مەکروهی دەزانم، مەگەر جلێک بێت کە ڕاخرابێت یان پێی لێ بنرێت، بەڵام ئەوەی کە بە پێوە بێت (وەک جــل و پــەردە) دروست نییە. 📚[ مسائل الإمام أحمد برواية أبي داود ]