لوموند دیپلماتیک Le Monde diplomatique

🔺️ چپ و هوش مصنوعی برنی سندرز، سناتور آمریکایی، ژوئن گذشته پیشنهاد کرد که غول‌های صنعت هوش مصنوعی باید نیمی از سرمایه خود را به صندوقی مردمی واگذار کنند، زیرا مدل‌های هوش مصنوعی با تکیه بر تجربه انباشته بشری آموزش دیده‌اند. اما این پیشنهاد پرسشی را بی‌پاسخ می‌گذارد. هوش مصنوعی سوسیالیستی چگونه می‌تواند از مسئله مالکیت سرمایه فراتر برود و خود این فناوری را به توانمندی‌ای جمعی تبدیل کند؟ متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/08/article5787

🔺️ «این بار از کشتن سلین چشم نمی‌پوشیم» روژه وایلاند ، روزنامه‌نگار، رمان و نمایشنامه نویسی شیک‌پوش و کمونیست بود. او همچنین عضو شبکه مخفی مقاومت در زمان اشغال فرانسه توسط ارتش نازی‌ها بود. در محله مونمارتر، در ساختمانی که آنها جلسات مخفی خود را برگزار می‌کردند، متوجه حضور لویی فردینان سلین در یکی از آپارتمان‌ها شدند. آیا باید او را به قتل می‌رساندند؟ این سوال، با بُعدی در عین حال ادبی موجب اختلاف نظر بین آنها شد. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/08/article5785

🔺️ بمبی ساعتی در اعماق خلیج فارس انتظار می رود که با ازسرگیری تدریجی تردد و کشتیرانی در تنگه هرمز، تا حدی از فشار بر کشورهای مصرف کننده نفت و گاز کم شود. اما منطقه ای رنج دیده از شکاف ها و رقابت های سیاسی را بر جای خواهد گذاشت. منطقه ای که با تعیین مرزهای آب های سرزمینی، عراق، ایران و کویت، آنها را در برابر یکدیگر قرار داده و ماهیتی به مراتب انفجاری تر یافته است و دسترسی به برخی از میدان های نفت و گاز را تعیین می کند. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/08/article5784

https://ir.mondediplo.com/2026/08/article5783

🔺️ کالبدشکافی سازوکار تراستی‌ها در تجارت خارجی ایران در سال‌های اخیر، اصطلاحاتی مانند «تراستی»، «بازگشت ارز»، «تعهد ارزی»، «تسویه دِرهم»، «شرکت‌های واسطه» و «مرکز مبادله» بارها در سخنان مسئولان، گزارش‌های اقتصادی و رسانه‌ها تکرار شده‌اند. در همین حال، از ده‌ها میلیارد دلار یا یورو «ارز بازنگشته» نیز سخن گفته می‌شود؛ ارقامی که گاه به تحریم‌ها، گاه به ضعف نظارت و گاه به فساد نسبت داده می‌شوند. با این همه، کمتر نوشته‌ای مسیر واقعی حرکت یک دلارِ صادراتی را از لحظه فروش کالا تا بازگشت آن به چرخه اقتصادِ ایران توضیح داده است. بدون شناخت این سازوکار، نه می‌توان درباره تعهد ارزی داوری کرد، نه معنای واقعی ارزهای بازنگشته را فهمید و نه نقش تحریم‌ها، شبکه‌های تراستی و اقتصاد رانتی را به‌درستی تحلیل کرد. این مقاله می‌کوشد این زنجیره را گام‌به‌گام کالبدشکافی کند؛ از شکل‌گیری شرکت‌های تراستی در دوران تحریم تا سازوکار بازگشت ارز، و از آنجا تا حلقه گمشده‌ای که در بستر اقتصاد سیاسی ایران، راه را برای شکل‌گیری رانت، انحصار و «کاسبان تحریم» هموار کرد. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/08/article5782

🔺️ محمود درویش به قلم محمود درویش در روز ۱۷ فوریه ۱۹۷۶، هنگامی که بیروت در جنگ داخلی فرورفته بود، برنار ویوله، روزنامه-نگار فرانسوی با محمود درویش (۲۰۰۸-۱۹۴۱) دیدار می‌‌کند. او از سه سال پیش از آن، پس از ترک سرزمین‌‌های اشغالی فلسطین، در لبنان زندگی می‌‌کرد. در جریان گفتگوی چند ساعته که با یاری میشل سرُو، جامعه‌‌شناس فرانسوی (۱۹۸۶-۱۹۴۷) صورت گرفت، شاعر رویدادهای سازنده‌‌ی زندگی‌‌اش را به یاد می‌‌آورد: تبعید از سال ۱۹۴۸، کودکیِ یک پناهنده، تعهد سیاسی‌‌اش و برداشتش از شعری زیبا و در عین حال رزمنده. این گفتگو که قرار بود از رادیو «فرانس کولتور» پخش شود، پس از امتناع آن رادیو، به مدت نیم قرن به فراموشی سپرده شده بود. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/08/article5781

🔺️ فاشیسم در فرانسه، سوءتفاهم بزرگ انتخابات ریاست جمهوریِ سال ۲۰۲۷ نه بر سر جانشینی بلکه در مورد گسستی احتمالی خواهد بود. از چه نوعی؟ برای جلوگیری از گسستی که پیروزی حزب اجتماع ملی برخواهدانگیخت. بخشی از چپ در حال بسیج علیه خطر فاشیسم است و احتمال دیگر را نادیده می‌گیرد. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/08/article5780

🔺️ ترکیدن حباب هوش مصنوعی ؟ این یک معادله ۵ هزار میلیارد دلاری است، داریم به این فکر می‌کنیم که آیا این معادله راه حلی دارد. در واقع باید ترسید که راه حلی نداشته باشد. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/08/article5779

🔺️ اروپا کنترل مهاجران را به بالکان برون سپاری می‌کند استعفای کریستین اشمیت آلمانی، نماینده عالی بوسنی و هرزگوین، نشانه‌ای از اختلافات فزاینده بین اتحادیه اروپا و ایالات متحده در بالکان بود. رهبران سیاسی منطقه بین دو وفاداری در نوسان هستند: در حالی که می‌پذیرند مقاطعه‌کار برون‌سپاری سیاست مهاجرتی بروکسل باشند، با کرنش در مقابل نزدیکان دونالد ترامپ، قراردادهای پرسودی را به آنها اهدا می‌کنند. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/07/article5776

🔺️ از بلگراد تا تیرانا، سران کشورهایی که ترامپ را می ستایند ۷ آوریل گذشته، دونالد ترامپ جونیور، پسر رئیس‌جمهور آمریکا، به جمهوری صربپسکا (جمهوری صرب بوسنی و هرزگوین) آمد تا حمایت متظاهرانه ایالات متحده را از آقای میلوراد دودیک به نمایش بگذارد. آقای دودیک، رئیس‌جمهور پیشین این منطقه که همچنان مرد قدرتمند آن به شمار می رود، این بازدید را نمایش قدرتی در برابر حکومت مرکزی سارایوو دانست. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/07/article5775

https://ir.mondediplo.com/0000/00/article5778

https://ir.mondediplo.com/2026/07/article5777

🔺️ عمان با احتیاط از ایالات متحده فاصله می گیرد. در پایان ژوئن ۲۰۲۶ سفر رسمی سلطان هیثم به فرانسه، ویژگی منحصر به فرد سیاست خارجی عمان را در منطقه خلیج فارس که به دلیل جنگ دچار آشفتگی شده است، برجسته کرد. رویکرد جدیدی که در مسقط اتخاذ شده است، بر خلاف سنت دیرینه بی طرفی و احتیاط دیپلماتیک، در ابتدا خشم رئیس جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، را برانگیخت؛ اما به نظر می رسد اکنون در حال به بار نشستن و نتیجه دادن است. متن کامل: https://orientxxi.info/magazine/article9214

🔺️ عصر پروکنسول‌ها زمانی نه چندان دور، ایالات متحده مجبور بود برای سرکوب جنبش‌های مترقی آمریکای لاتین به کودتاهای نظامی متوسل شود. امروزه، تضعیف جنبش چپ و افزایش جرم و جنایت، باعث گسترش نفوذ جناح راست رادیکال در منطقه شده است. درست مانند ژنرال‌های سفاک گذشته با عینک دودی به چشم ، رهبران راست رادیکال خود را با دستور کار کاخ سفید برای حیاط خلوتش ، همسو می‌کند. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/07/article5773

🔺️ بروگل، جهان واژگونه زمانی که پیتر بروگل لانسی یَن (Pieter Bruegel l’Ancien) سقوط ایکار (Icare) را به تصویر می کشد به موضوعی تاریخی می پردازد، اما آن را به گونه ای پیش بینی ناشده نشان می دهد : ایکار به گونه ای پنهانی در گوشه ای از تابلو افتاده است و هیچ کدام از کشاورزانی که روی زمین کار می کنند به دیده اش نمی گیرند. در تمامی این اثر، بازنمود عمومی [داستان] با طنز دگرگونه شده است. خوانش‌های زیباشناسانۀ این درهم گویی، سیاسی خواهند بود و متضاد. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/07/article5772

🔺️ نامیبیا؛ استعمار سبز در سرزمین نسل‌کشی بین سال‌های ۱۹۰۴ تا ۱۹۰۸، ده‌ها هزار نفر از مردم هِرِرو و ناما به دست نیروهای امپراتوری آلمان در مستعمرۀ آفریقای جنوب باختری، که امروز نامیبیا نام دارد، کشته شدند. بازماندگان این مردمان که متحمل زخم‌های روانی شده، از زمین‌های نیاکانی خود محروم و توسط قدرت مرکزی به حاشیه رانده شده‌اند، اکنون گویا محکوم به این هستند که تحولات بزرگی را که در پیش روی اقتصاد این کشور قرار دارد، تنها از جایگاه تماشاگر نظاره کنند. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/07/article5763

🔺️ «دولت – ملت»، به مثابه برساختی تاریخی از قدرت و همبستگی انتشار مقاله‌ای از این نویسنده با عنوان «دفاع میهنی و بلوغ اراده ملی؛ تجلی دولت–ملت در ترازوی آزمون» با واکنش‌ها و پرسش‌های متنوعی از سوی مخاطبان همراه شد. مرور این بازخوردها نشان می‌دهد که بخش مهمی از بحث‌های شکل‌گرفته، بیش از آنکه معطوف به ارزیابی مصادیق تاریخی و داوری درباره تجربه‌های انضمامی باشد، به خودِ مفهوم «دولت–ملت» و نحوه فهم نسبت میان دو مؤلفه «دولت» (State) و «ملت» (Nation) بازمی‌گردد. این امر تا حد زیادی ناشی از پیچیدگی ذاتی این مفهوم، تفاوت سنت‌های نظری در تبیین آن و نیز دگرگونی‌های معنایی واژگان سیاسی در زبان فارسی معاصر است. ازاین‌رو، پیش از ورود به بررسی‌های تاریخی و تجربی، ضروری به نظر می‌رسد که چارچوب مفهومی دولت–ملت و مبانی نظری آن با دقت بیشتری روشن شود. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/0000/00/article5770

https://ir.mondediplo.com/0000/00/article5768

🔴 زندگی‌های پس از مرگ مارک بلوک اِمانوئل ماکرون، پس از ژوزفین بِیکِر، منوکیان و همسرش، پیکر مارک بلوک را به پانتئون منتقل کرد. پرداختنِ دوباره به زندگی بلوک امکان می‌دهد وجهه مورخ بزرگ قرون وسطی را که تا ژوئن ۱۹۴۰، از درگیری‌های سیاسی دوران خود بیزار بود، کدر کنند. این مورخ که از دوران جوانی سوسیالیست بود و در سال-های دهه ۱۹۳۰ ضدفاشیست شده بود، چهره‌ی « میانه‌روی» که رئیس جمهوری فرانسه تلاش می‌کند به عنوان الگو معرفی کند، نبود. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/07/article5760

🔴 گزارشی از توطئه‌های موساد، از به قدرت رساندن احمدی‌نژاد، دشمن بزرگ اسرائیل، تا نفوذ در بازار و مسلح کردن کردها بررسی های هاَرِتس نشان می‌دهد که چگونه مأموران موساد، محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور سابق ایران، را وارد ماجرایی کردند که کابینه نتانیاهو را تکان داد و از درون ایران همدست جذب کردند. متن کامل: https://ir.mondediplo.com/2026/07/article5771