کیهانشناسی و کوانتوم

سیاه‌چاله‌ای که انرژی را تا ۳۰۰ هزار سال نوری پرتاب می‌کند 🔷پژوهشی به سرپرستی ساتوشی یامادا از دانشگاه توهوکو نشان می‌دهد بادهای ناشی از یک سیاه‌چالهٔ کلان‌جرم فعال، حدود ۱۰۰ برابر قدرتمندتر از برآوردهای قبلی هستند. این جریان‌های خروجی انرژی‌ای معادل چند میلیارد انفجار ابرنواختری به گاز داغ اطراف تزریق می‌کنند و آشفتگی ایجادشده تا حدود ۳۰۰ هزار سال نوری گسترش می‌یابد؛ یعنی بسیار فراتر از کهکشان میزبان. 🔹این سیاه‌چاله در مرکز اختروش H1821+643، در فاصلهٔ حدود ۳٫۴ میلیارد سال نوری از زمین و در صورت فلکی اژدها قرار دارد و جرم آن حدود ۳ تا ۴ میلیارد برابر خورشید تخمین زده شده است. این اختروش در مرکز یک خوشهٔ متراکم کهکشانی قرار دارد و به‌دلیل تغذیهٔ فعال سیاه‌چاله، بادهای پرانرژی تولید می‌کند. 🔷گروه پژوهشی سال 2024، اثر حرکت و آشفتگی گاز را از طریق خطوط طیفی اتم‌های آهن یونیده بررسی کرد. پهن‌شدن و تغییر شکل این خطوط امکان تعیین سرعت گاز و میزان تلاطم آن را فراهم کرد و نشان داد انرژی آزادشده از اختروش می‌تواند محیط گازی را در مقیاسی حدود ۳۰۰ هزار سال نوری تحت تأثیر قرار دهد. 🆔 @persiancosmology

🌑🌞تصویر نجومی روز ناسا خورشیدگرفتگی کامل در گرینلند 🔺در ۱۲ اوت، سایهٔ ماه به زمین رسید و مسیر باریکی از سایهٔ کامل ماه را از بخش‌هایی از گرینلند، ایسلند، اقیانوس اطلس، پرتغال و شمال اسپانیا عبور داد. در این مسیر، کسانی که آسمانی صاف داشتند برای لحظاتی شاهد یکی از باشکوه‌ترین پدیده‌های آسمانی، یعنی خورشیدگرفتگی کامل بودند. 🔺این تصویر پس از عبور از میان شرایط نامساعد جوی و رسیدن به ساحل شرقی گرینلند، در نزدیکی ریپ فیورد، در ساعت ۱۷:۳۳:۲۶ به وقت UTC ثبت شده است. به نظر می‌رسد این عکس یکی از نخستین تصاویر بدون مانع از خورشیدِ کاملاً گرفته‌شده در مسیر کلیت باشد. 🔺در میان شکاف ابرها، علاوه بر تاج خورشیدی که مانند هاله‌ای ظریف اطراف خورشید دیده می‌شود، یکی از پدیده‌های گذرای زیبای خورشیدگرفتگی یعنی حلقهٔ الماسی نیز ثبت شده؛ لحظه‌ای کوتاه که درست در آغاز یا پایان کلیت، آخرین پرتو نور خورشید از میان ناهمواری‌های ماه عبور می‌کند. 🆔 @persiancosmology

آیامیدانید که تایتان یکی از اقمار مهم زحل دارای دریاها و اقیانوس های مایع هست ؟ آنهم از جنس متان مایع! 🔶تیتان همچنین جوی شبیه به جو زمین دارد، با این تفاوت که فشار جو در سطح آن حدود ۱٫۵ برابر فشار جو زمین است. 🔶هوای آن، مانند زمین، عمدتاً از نیتروژن تشکیل شده است؛ اما به‌جای اکسیژن، بخش باقی‌مانده جو را متان و هیدروژن مولکولی تشکیل می‌دهند؛ گازهایی که تنفس در آن‌ها بسیار دشوار است. رسیدن به آنجا نیز سفر کوتاهی نیست و مسافت یک‌طرفه تا تیتان بیش از یک میلیارد کیلومتر است. از طرف دیگر، نور خورشید در تیتان تنها حدود یک درصد شدت آن روی زمین را دارد؛  🔶دمای سطح تیتان حدود منفی ۱۸۰ درجه سلسیوس است. در چنین شرایطی، مطمئناً تمام آن تابستان‌های سوزان زمین را فراموش خواهید کرد! بااین‌حال، تیتان چیزی دارد که هیچ دنیای دیگری در منظومه شمسی به‌جز زمین، نمی‌تواند به وجودش ببالد: مایع پایدار روی سطح خود. دریاچه‌های تیتان متفاوت‌اند؛ متان مایع آب نیست و در دمای تیتان، چگالی متان تقریباً نصف چگالی آب مایع است. 🆔 @persiancosmology

🌑تصویر نجومی روزِ ناسا: خورشیدگرفتگی کامل بر فراز اسپانیا 🔺در ۱۲ آگوست ۲۰۲۶، ماه کاملاً جلوی خورشید قرار گرفت و سایه‌اش از بخش‌هایی از سیبری، گرینلند، ایسلند، اسپانیا و پرتغال عبور کرد. 🔺این تصویر از زاراگوزای اسپانیا ثبت شده و دو نمای از خورشیدگرفتگی کامل…

🌑تصویر نجومی روزِ ناسا: خورشیدگرفتگی کامل بر فراز اسپانیا 🔺در ۱۲ آگوست ۲۰۲۶، ماه کاملاً جلوی خورشید قرار گرفت و سایه‌اش از بخش‌هایی از سیبری، گرینلند، ایسلند، اسپانیا و پرتغال عبور کرد. 🔺این تصویر از زاراگوزای اسپانیا ثبت شده و دو نمای از خورشیدگرفتگی کامل را نشان می‌دهد؛ یکی بر فراز کلیسای معروف شهر و دیگری در انعکاس رود اِبرو. این نخستین خورشیدگرفتگی کامل مهم قابل مشاهده در اسپانیا از سال ۱۹۰۵ بود. 🔺در چند دقیقه‌ی گرفت کامل، قرص درخشان خورشید پشت ماه پنهان می‌شود و تاج خورشیدی (Corona) آشکار می‌شود؛ لایه‌ای از جو خورشید که دمای آن به چند میلیون درجه می‌رسد و حتی از سطح خورشید هم بسیار داغ‌تر است. یکی از دلایل مهم مطالعه‌ی خورشیدگرفتگی‌ها، همین تلاش برای فهم علت این دمای غیرعادی تاج خورشیدی است. 🆔 @persiancosmology

🔸جامع ترین بانک pdf کتاب های نایاب در تلگرام، در اختیار شماست، کافیست با لمس متن وارد شوید. 📚⬆️

⬅️مجموعه ای ویژه از بهترین کانال های تلگرام، برای مدت محدودی در اختیار شماست، با لمس متن وارد شوید.⭐️⤵️

📖 بانک جامع pdf کتاب های نایاب 🎓 فلسفه تحلیلی، تاریخ فلسفه و فلسفه علم 🌐 اخبار و تحلیل سیاسی ایران و جهان 🤔برای ورود، متن را لمس کنید یا روی لینک مربوطه کلیک نمایید.🤔

🔭چقدر میشه به یک سیاه‌چاله نزدیک شد؟ 😬 🌀تلسکوپ فضایی جیمز وب شواهدی از گردوغبار و آب را در اطراف ستاره‌ی IRS 3 پیدا کرده؛ ستاره‌ای که در فاصله‌ای کمی بیش از نیم سال نوری از سیاه‌چاله‌ی کلان‌جرم مرکز راه شیری، یعنی Sagittarius A* قرار دارد. 💠ستاره ی IRS3…

🔭چقدر میشه به یک سیاه‌چاله نزدیک شد؟ 😬 🌀تلسکوپ فضایی جیمز وب شواهدی از گردوغبار و آب را در اطراف ستاره‌ی IRS 3 پیدا کرده؛ ستاره‌ای که در فاصله‌ای کمی بیش از نیم سال نوری از سیاه‌چاله‌ی کلان‌جرم مرکز راه شیری، یعنی Sagittarius A* قرار دارد. 💠ستاره ی IRS3 یک ستاره‌ی پرجرم، سرد و درخشان در مراحل پایانی عمرشه و با بادهای ستاره‌ای قدرتمند گاز و مواد سازنده‌ی گردوغبار رو به فضا پس می‌زنه. داده‌های فروسرخ میانی جیمز وب، حضور واضح غبار سیلیکاتی غنی از اکسیژن و همچنین برای نخستین‌بار آب رو در پوشش اطراف این ستاره آشکار کرده؛ آن هم در محیط بسیار خشن نزدیک مرکز کهکشان. 🌐این کشف نشون میده حتی در چنین فاصله‌ی نزدیکی از یک سیاه‌چاله‌ی ابرپرجرم، ستاره‌ها می‌تونن به تولید و پراکندن گردوغبار و مواد شیمیایی ادامه بدن. همین مواد در مقیاس کیهانی، بخشی از ماده‌ی خام لازم برای شکل‌گیری نسل‌های بعدی ستاره‌ها و سیارات هستن. 🌌🔭 منبع تصویر: ESA/Webb, NASA & CSA, F. Peißker 🆔 @persiancosmology

🌌 تصویر نجومی روز ناسا | Perseids Over a Little Planet 🔺 این تصویر مربوط به بارش شهابی برساووشی ۲۰۲۴ه که از آسمون کوه‌های بشتچادی در لهستان ثبت شده و بعد با یک تکنیک تصویری به شکل «سیاره‌ی کوچک» دراومده. بالای این منظره، کمان عظیم راه شیری دیده می‌شه و بینش هم چندین سحابی سرخ‌رنگ و بیش از صد شهاب رد خودشون رو به جا گذاشتن. 🔍برساووشی‌ها یکی از معروف‌ترین و دیدنی‌ترین بارش‌های شهابی نیمکره شمالی هستن و منشأشون ذرات و بقایای به‌جامونده از **دنباله‌دار سویفت-تاتل (109P/Swift-Tuttle)**ه. وقتی زمین هر سال از میان این ذرات عبور می‌کنه، اون‌ها با سرعت زیاد وارد جو می‌شن و بر اثر اصطکاک و فشرده‌شدن هوا می‌درخشن؛ چیزی که ما به شکل شهاب می‌بینیم. کانون ظاهری این شهاب‌ها در صورت فلکی برساووش قرار داره، به همین دلیل اسمشون شده برساووشی. 💠اوج بارش برساووشی ۲۰۲۶ امشب، ۱۲ اوت، اتفاق می‌افته و آسمون تاریکِ نزدیک به ماه نو باعث می‌شه شهاب‌های بیشتری به چشم بیان؛ در شرایط مناسب حتی حدود ۵۰ تا ۱۰۰ شهاب در ساعت قابل مشاهده است. بهترین زمان تماشا هم معمولاً از نیمه‌شب تا پیش از طلوع خورشیده. 🆔 @persiancosmology

💢بارش شهابی برساووشی (Perseids) هر سال زمانی رخ می‌دهد که زمین از میان بقایای به‌جامانده از دنباله‌دار 109P/Swift–Tuttle عبور می‌کند. این ذرات عمدتاً در اندازه‌های بسیار کوچک‌اند و با سرعت حدود ۵۹ کیلومتر بر ثانیه وارد جو زمین می‌شوند؛ بر اثر برخورد با مولکول‌های جو، مسیرشان یونیزه و درخشان می‌شود و شهاب‌هایی را می‌سازند که در آسمان می‌بینیم. 🗓در سال ۱۴۰۵ / ۲۰۲۶، فعالیت برساووشی تقریباً از ۲۶ تیر تا ۳ شهریور ادامه دارد و اوج آن حوالی ۲۱ تا ۲۲ مرداد است. کانون ظاهری بارش در صورت فلکی برساووش قرار دارد و در شرایط ایده‌آل، نرخ ساعتی سرسویی یا ZHR می‌تواند به حدود ۱۰۰ شهاب در ساعت برسد؛ البته این عدد برای آسمانی کاملاً تاریک و شرایط هندسی ایده‌آل است و از داخل شهر یا زیر آلودگی نوری، تعداد بسیار کمتری دیده می‌شود. 🔭برای رصد هم تلسکوپ لازم نیست؛ اتفاقاً چشم غیرمسلح به‌خاطر میدان دید وسیع‌تر انتخاب بهتری است. بهترین زمان معمولاً نیمه دوم شب و نزدیک سحر است، زمانی که صورت فلکی برساووش ارتفاع بیشتری پیدا می‌کند. 🆔 @persiancosmology

کشف شواهد تازه از گذشته مرطوب مریخ در داده‌های مریخ‌نورد اسپیریت 💢به‌گزارش اسپیس‌دات‌کام، تیم پژوهشگران در مطالعه‌‌ای تازه، اندازه‌گیری‌های ثبت‌شده توسط اسپیریت در فاصله‌ی سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ را دوباره تحلیل کردند و ردپای گسترده‌ای از هماتیت بلوری و مگنتیت دگرگون‌شده را در خاک معمولی مریخ شناسایی کردند؛ کانی‌های آهن‌داری که می‌توانند حاصل تغییرات شیمیایی باستانی ناشی از برهم‌کنش آب و سنگ باشند. یافته‌ها نشان می‌دهد آب مایع احتمالا زمانی در بخش‌های گسترده‌تری از مریخ وجود داشته است. 💢پژوهشگران صدها اندازه‌گیری جداگانه را از ۳۲ نقطه‌ی دست‌نخورده‌ی خاک در دهانه‌ی گوسف، محل فرود اسپیریت در ژانویه‌ی ۲۰۰۴، با یکدیگر ترکیب کردند. این کار به ایجاد دقیق‌ترین نمایه‌ی کانی‌های آهن در خاک معمولی مریخ تا امروز منجر شد. 💢از آن‌جایی که لایه‌ای مشابه از غبار و خاک بخش بزرگی از مریخ را پوشانده، پیامدهای یافته‌ها می‌تواند بسیار فراتر از دهانه‌ی گوسوف برود و نشان دهد فرایندهای شیمیایی مرتبط با آب شاید در سراسر سیاره، گسترده‌تر از تصور قبلی بوده‌اند. 🆔 @persiancosmology

🪐 تصویر نجومی روز ناسا : شش قمر زحل 🔺زحل چند قمر دارد؟ تا ژوئن ۲۰۲۶، این غول گازی حلقه‌دار ۲۹۳ قمر تأییدشده دارد؛ عددی که احتمالاً باز هم بیشتر خواهد شد. به این ترتیب زحل از این نظر با فاصله از مشتری پیشتاز است؛ مشتری در حال حاضر ۱۱۵ قمر تأییدشده دارد. 🔺بیشتر قمرهای شناخته‌شده زحل کوچک و نامنظم‌اند و بعضی از آن‌ها فقط چند کیلومتر یا حتی کمتر قطر دارند. اما در این تصویر تلسکوپی، شش قمر بزرگ‌تر زحل دیده می‌شوند: تایتان، رئا، دیونه، انسلادوس، تتیس و میماس. تایتان در پایین سمت راست تصویر قرار دارد و با قطر حدود ۵۱۵۰ کیلومتر، از ماه زمین بزرگ‌تر و حتی کمی از عطارد هم بزرگ‌تر است. 🔺تایتان در سال ۱۶۵۵ توسط کریستیان هویگنس، اخترشناس هلندی، کشف شد. بعدها مأموریت‌های فضایی وویجر و کاسینی تعداد زیادی از قمرهای دیگر زحل را شناسایی کردند. این خانواده‌ی شگفت‌انگیز هنوز هم ممکن است اعضای تازه‌ای پیدا کند. 🆔 @persiancosmology

🔰رنه دکارت توی «گفتار در روش» دنبال یه چیز ساده ولی عمیق بود: اینکه صرفاً باهوش بودن کافی نیست. خیلی‌ها ذهن خوبی دارن، اما بلد نیستن درست ازش استفاده کنن؛ یعنی فکر می‌کنن، ولی دقیق فکر نمی‌کنن. 🔰حرف اصلی این جمله همینه: ذهن خوب به‌تنهایی هیچ تضمینی برای رسیدن به حقیقت نیست؛ روش درستِ فکر کردن مهم‌تره. برای دکارت باید شک کرد، بررسی کرد، پیش‌فرض‌ها رو کنار زد و قدم‌به‌قدم جلو رفت؛ نه اینکه هر چیزی رو فقط چون آشنا یا رایجه، قبول کنیم. 🔰شاید تلخ‌ترین بخش ماجرا این باشه که خیلی وقت‌ها مشکل ما کمبود هوش نیست؛ مشکل اینه که ذهنمون رو بد به کار می‌گیریم. دکارت می‌خواست قبل از اینکه جواب پیدا کنیم، یاد بگیریم درست سؤال بپرسیم و درست فکر کنیم. #دکارت 🆔 @theinnerphilosophy

🦁 جیمز وب یک شیر میان‌ستاره‌ای را شکار کرد! 🔭✨ 🔷این تصویر شگفت‌انگیز مربوط به سحابی شیر (NGC 2392) در صورت فلکی دوپیکر (Gemini) است؛ جرمی که پیش‌تر در سال ۲۰۰۰ توسط تلسکوپ فضایی هابل هم ثبت شده بود. اما حالا تلسکوپ فضایی جیمز وب با دید فروسرخش، جزئیات بسیار بیشتری از ساختار پیچیده‌ی این سحابی را آشکار کرده؛ از جمله هاله‌ی مه‌آلودی که مثل یال یک شیر اطراف مرکز آن دیده می‌شود. 🔷اما در مرکز تصویر چه خبر است؟ آن نقطه، بقایای یک ستاره‌ی در حال مرگ است که در مسیر تبدیل‌شدن به یک کوتوله سفید قرار دارد. ستاره در پایان عمرش لایه‌های بیرونی خود را به فضا پس می‌زند و پوسته‌هایی از گاز و غبار اطرافش شکل می‌گیرد. 🔷تابش و انرژی شدید ستاره، این گاز را یونیزه می‌کند و حبابی از گاز درخشان در اطراف ستاره به وجود می‌آورد. با گسترش این حباب، گاز یونیزه‌شده به پوسته‌ی غباری اطراف ستاره برخورد می‌کند و بخشی از آن را از بین می‌برد؛ همین فرایند به شکل‌گیری ساختاری شبیه یال شیر کمک کرده است. 🆔 @persiancosmology

🌌 صورت‌های فلکی چیستند؟ 🔹اگر شب به آسمان نگاه کنیم، ستاره‌ها را گاهی به شکل‌هایی مثل شکارچی، عقرب یا شیر می‌بینیم؛ اما این ستاره‌ها لزوماً به هم نزدیک نیستند و حتی ممکن است صدها یا هزاران سال نوری از یکدیگر فاصله داشته باشند. 🔹صورت فلکی در واقع یک ناحیهٔ…