Felsefe Akademisi

"Doğru düşünce bilgidir." "Dülgerin sanatıyla bildiğimizi, hekimin sanatıyla bilemeyiz." ~Platon #Platon_Eflatun #Felsefe_Bilgi_Logos

DETERMİNİZM: Spinoza determinizmi bilimin olanaklı olması için olumlamaz, tersine tam da rasyonel bilgi ve bilim olanaklı olduğu için, determinizm de bilginin sonuçlarından biri olarak olumlanabilir. ⚡Hakiki bilgi rasyonel ve tümdengelimlidir. Tam da böyle olduğu için determinizmi tanımlayabilecek yeterliliğe erişir. ⚡Spinoza bu yolu derinlemesine araştırırken ve ondan sonuna kadar yararlanırken temel bir amaç güder: Bu determinizm özgürleşmemizin bir aracı haline gelecektir. Determinizm, duyguların bilgisi aracılığıyla, öncelikli bir şekilde ele alınmakla birlikte, tüm belirlenimin kökeni ve temeli töz olduğu için, en başta ontolojik ve kozmolojik determinizmin inşa edilmesi gerekir. Spinoza, tözün birliğini temellendirdikten ve Tanrıyı tek töz olarak tanımladıktan sonra (E, 1, 11-14) tanrısal nedenselliği açıklar: "Tanrı her şeyin geçişli değil içkin nedenidir" (E, 1,18). ⚡Diğer her şey buradan türeyecektir. #Spinoza #Felsefe_Determinizm

Hegel'in Tinin Görüngübilimi'nde geçen "mutsuz bilinç" kavramıdır. Bu, "köle-efendi mücadelesinin diyalektiğinin" vardığı bir uğraktır, "Yabancılaşmış Bilincin" belli bir evresi. ⚡Hegel erken dönem ve ortaçağ Hristiyanlığı ile özdeşleştirir bunu, ama Hegel'in çoğu kavramı gibi "mutsuz bilincin" de kendi tarihsel bağlanma noktasını aşan bir titreşimi vardır. "Daha önce efendi ile köle arasında arasında bölüşülen ikizleşme, şimdi tek bir[benlikte] toplanmıştır," der Hegel: ~Georg Wilhelm Friedrich Hegel #Hegel #Felsefe

Bu yeni bilinç biçimi, Şüpheciliğin ayrı tuttuğu iki düşünceyi bir araya getirir [ ... ] Dolayısıyla bu yeni biçim, kendi kendinin çifte bilinci olduğunu bilen bilinçtir; kendini özgürleştiren ve değişmeyen, kendiyle özdeş ve kendi başını döndüren, kendini yoldan çıkaran kendinin bu çelişik doğasının bilincidir [ ... ] ⚡Özünde çelişik olan doğası onun için tek bir bilinçtir; dolayısıyla bu mutsuz, içsel olarak yarılmış bilinç, hep bir bilinçte ötekini de bulmak zorunda kalır; ve sırayla iki bilinçten de kovulur, üstelik tam da ötekiyle barışçı bir bütünlüğü sonunda kurabildiğini hayal ettiği anda [ ... ] ⚡Mutsuz Bilincin kendisi, bir öz-bilincin ötekine bakışıdır ve her ikisi de kendisidir [ . . . ] Şu halde burada düşmanı yenmenin gerçekte yenilmek anlamına geldiği bir savaş durumu vardır ki, bilinçlerin birinde kazanılmış zafer ötekinde yitiriliyordur. ~Georg Wilhelm Friedrich Hegel #Hegel #Felsefe

Eğer dünyayı anlamaya kendinde şeyden, yaşama istencinden başlayacak olursanız, dünyanın  çekirdeğinin, çekirdeğin en yoğun olduğu noktanın, üreme eylemi olduğunu keşfedersiniz. Öte yandan, eğer görünüş dünyasından, ampirik dünyadan, fıkir olarak dünyadan başlarsanız, nasıl da bir zıtlık kendini gösterir! Burada üreme eylemi tamamen apayrı ve müstakil bir şey, tali bir şey olarak, hatta üzeri örtülüp gözden saklanmayacak kadar ikincil bir şey, mizah için bol bol malzemesağlayan çelişkili bir anomali gibi görülür. Fakat  fark ederiz ki, bu, şeytanın kendi oyununu gizlemesinin bir örneğidir sadece. Zira cinsel arzunun, özellikle de belli bir kadına saplanıp kalarak karasevda şeklinde yoğunlaşmış halinin, bu soylu dünyanın sahteliğinin en mükemmel örneği olduğunu, zira bu dünyanın ne kadar fazla şey vaat edip berbat bir şekilde ne kadar azını yerine getirdiğini kim fark etmemiştir ki? Üremede kadının payı bir açıdan erkeğin payından daha masumdur. Çünkü erkek, çocuğa birincil günah olan ve böylelikle bütün günahkarlığın ve kötülüğün kaynağı olan istenci verir. Öte yandan kadın çocuğa selamete giden yolu açan bilgiyi verir. Üreme eylemi evrenin düğüm noktasıdır; şöyle der: "Yaşama istenci bir kere daha olumlandı." Gebe kalmak ve hamilelik ise şunu söyler: "İstence bir kere daha bilginin ışığı katıldı." - Ve bilgi sayesindedir ki, istenç dünyadan çıkış yolunu yine bulabilir ve kurtulma ihtimali  böylelikle tekrardan belirmiş olur. Bu, her kadının neden üreme eylemi sırasında yakalanırsa utançtan ölebilecekken hamileliğini utanca dair hiçbir iz olmadan ve hatta bir tür gururla taşıdığını açıklayan önemli gerçeklerdendir. ⚡Bunun nedeni, hamileliğin bir anlamda cinsel birleşme suçunu silmesidir. Böylelikle cinsel birleşme işin bütün utanç ve rezaletini taşırken, cinsel birleşmeyle böylesine yakından alakalı olan  hamilelik lekesiz ve masum kalır ve bir ölçüde kutsaldır. Cinsel birleşme temelde erkeğin işidir, hamilelik ise tamamen kadının. Çocuk babadan istenç  ve karakterini alır, annesinden ise aklını. ⚡Akıl kurtuluşun ilkesidir, istenç ise esaretin. Cinsel birleşme, akıl aydınlanmanın artışına rağmen, yaşama istencinin var olmaya devam ettiğinin işaretidir. ⚡Yaşama istencinin yeniden vücuda gelişi, bilgi ışığının ve en berrak haliyle kurtuluş ihtimalinin tekrardan bu istençle birleştiğinin işaretidir. Bunun işareti hamileliktir. Bu sebeple hamilelik dürüstçe ve özgürce, hatta gururlu ve onurlu bir şekilde ortalıkta gezerken cinsel birleşme kendini bir suçluymuş gibi saklar. #Arthur_Schopenhaver #Kadın_Erkek_Cinsellik

DETERMİNİZM: Spinoza (Etika'nın IV. bölümünde çokça tekrar edildiği üzere) "özgür insan"nın etiğini inşa etmek için, tutkuların köleliğine karşı mücadele etmeyi önerir. ⚡Dahası, bu etiğin amaçlarından biri de, belli dini ahlakların telkin ettiği çileciliğe ve aşağılamaya karşı mücadele etmektir. (Krş, E, IV, 45). Ancak bu yeni ahlakı sağlam bir şekilde inşa etmek için Spinoza ne erdemi yüceltmekle yetinmek ne de istencin aldatıcı gücüne başvurmak ister.    ⚡Aksine, kölelik karşısındaki gerçek güçlerimizi tanımlayabilmek için, işe tutkuların kesin bir bilgisinden başlamanın uygun olacağını açıkça dile getirir (E, III, önsöz). Bu yüzden tutkular çizgileri, yüzeyleri ve cisimleri ele alır gibi, yani hem tümdengelime hem de düşünüme dayalı bir yöntemle ele alınmalıdır. ⚡Determinizm fikri bu noktada devreye girer. Determinizm, öğretinin ihtiyacı gereği a priori olarak olumlanmaz, o da aslında kesin bir bilginin kaçınılmaz sonucudur. #Spinoza #Determinizm_Felsefe

DETERMİNİZM: Spinozacılığın temel fikirlerinden biri determinizmdir. Bu determinizm evrensel ve süreklidir. Spinoza'nın nedenler ile etkilerin birbirine sıkıca zincirlenişini ortaya koyarken, amacı insanın gücünü görmezden gelerek ve onun yanılsamalarından bahsederek onu küçümsemek değildir. ⚡İnsanın eyleminin determinizme tabi kılınması, insanlığı düşüşe ya da günaha mahkum etmeyi amaçlamaz. Spinoza' da determinizm ne bir önbelirlenim ne de bir kaderdir.    ⚡Bir güçsüzlük yahut bir vazgeçiş de değildir. Kozmik, antropolojik ve psikolojik determinizm Spinoza' da bir kadercilik olmadığı gibi üstün bir istence tabi olmak anlamına da gelmez.      ⚡Hatta bunun tam tersidir. #Spinoza #Determinizm_Felsefe

#Samuel_Beckett

Godot'yu Beklerken Felsefesi — Beckett'ın Absürt Başyapıtı "Yeryüzünün gözyaşları sonsuzdur. Biri ağlamaya başladığında, bir başka yerde, bir başkasının gözyaşları diner." "Kitlelere köpek gibi davranarak onları peşinizden sürükleyebilirsiniz ama onlara "size köpek gibi davrananların peşinden gidiyorsunuz" diyerek peşinizden sürükleyemezsiniz." "Ertelenmiş umutlardır perişan eden insanı." "Durmak, ilerlemenin tek yoludur." "Fakat anlama duyulan bu ilgisizlik içinde, bu anlam arayışı da nedir?" ~Samuel Beckett #Samuel_Beckett

"Hayata saygı temeline dayanmayan herhangi bir din ya da felsefe, gerçek bir din ya da felsefe değildir." ~Albert Schweitzer #Felsefe #Albert_Schweitzer

⚡Her dogmatik transandantal  felsefe, kendinde şeyi, görünüşün yasalarına göre yorumlama çabasıdır. ⚡Bu da mutlak şekilde birbirine benzemez iki kütleyi örtüştürmeye çalışmak  gibidir: Böyle bir girişim her zaman başarısızlığa uğrar; çünkü öyle de çevirseniz böyle de çevirseniz, bir köşe her zaman kenardan fırlayacaktır. #Arthur_Schopenhaver #Felsefe

Kendinde Şey ve Şeyin Görünüşü Arasındaki Zıtlık Üzerine: "Nasıl ki yerkürenin iç kısmındaki muazzam katı kütleleri değil de sadece yüzeyini biliyorsak,  şeyler ve dünya hakkında da yüzeyleri, yani görünüşleri haricinde ampirik olarak hiçbir şey bilmeyiz. Yüzeye ve görünüşe dair kati bilgiler, en genel anlamıyla fizik bilimini oluşturur. Ancak bu yüzeyin sadece satıhtan ibaret olmayan, bunun yanında kübik içeriklere de sahip olan bir iç kısmı olduğunun farz edilmesi, iç kısmın özelliklerine dair tümdengelimlerle birlikte, metafiziğin konusunu oluşturur. Kendinde şeylerin doğasını görünüşün yasalarına göre yorumlamaya çalışmak, stereometrik kütleleri yüzeylerine bakarak ve yüzeylerine dair yasalar çerçevesinde yorumlamaya çalışmak gibidir. #Arthur_Schopenhaver #Felsefe

“Hiçbir şey vermeyenin, hiçbir şeyi olmaz.En büyük mutsuzluk, sevilmemiş olmak değil, sevmemektir.” "Değil mi ki yaşam bir yerde ölümle -yani yoklukla-sonuçlanıyor, öyleyse nedir bu didinip durma, bu yedim-içtim, aldım-verdim, benim-senin kavgasının anlamı?" "Oldum olası, gerçekten hayal etmek nedir bilmemişimdir." "Çekip gidene her şey mizâh kalıp bekleyene her şey şiirdir." ~Albert Camus, Defterler #Albert_Camus #Albert_Camüs

VAROLUŞ SANCISI: "Her Şeyi Bitirmeyi Düşünüyorum" Dünyadaki kötülük ve yanlışlar sürekli olarak cehaletten kaynaklanır ve iyi niyet bile, bilgiye dayanmıyorsa, kötülük kadar zarar verebilir. İnsanlar genellikle kötüden çok iyidir ve asıl mesele de budur. Onlar ya çok az ya da çok cehildir ve bu nedenle erdem veya utanç olarak kabul edilir. En umut kırıcı utanç, her şeyi bildiğini düşünen ve bu nedenle kendisine insan öldürme izni veren cehalettir. #Albert_Camus

KENDİ CEHENNEMİ: ⚡Kendi lanetli yanını temizleyen her şey kendi ölümünü imzalar. Lanetli yanın enerjisi ile lanetli yanın şiddeti, kötülük ilkesinin ifadesidir. Uzlaşmanın şeffaflığı koşullarında kötülüğün geçirimsizliği vardır. Kötülüğün direngenliği, saplantısı, altedilemezliği ve ters enerjisi her yerde iş başındadır: Şeylerin düzensizliğinde, viral saldırıda, süreçlerin hızında, kaotik sonuçlarında, nedenlerin ötesine geçilmesinde, aşırılıkta ve paradoksta, kökten yabancılıkta; tuhaf cazibelerde, olayların eklemlenmemiş bağlantılarında. ⚡Kötülük ilkesi ahlaki değildir; bir dengesizlik ve baş dönmesi ilkesi, bir karışıklık ve acayiplik ilkesi, bir baştan çıkarma ilkesi, bir aykırılık, uyuşmazlık ve altedilemezlik ilkesidir. Bir ölüm itkisi değildir, tam tersine, yaşamsal bir kopma ilkesidir. Kötülük ilkesi bizi cennetten mahrum bıraktığından bu yana, kötülük bir bilme ilkesidir. Madem cennetten bilme suçuyla kovulduk, hiç olmazsa bundan tam yararlanalım. #Jean_Baudrillad #Felsefe_Sosyoloji

Madem cennetten bilme suçuyla kovulduk, hiç olmazsa bundan tam yararlanalım. Lanetli yanı geri almaya yönelik her tür girişim, kötülük ilkesini geri almak için her girişim olsa olsa sahte cennetler kurabilir, uzlaşmanın sahte cennetlerini; gerçek birer ölüm ilkesidir bunlar. Çağdaş sistemleri felaketlerinde, başarısızlıklarında, çözümsüzlüklerinde olduğu kadar, çok başarılı olma ve kendi işleyişlerinin esrikliğinde kendilerini kaybetme biçimlerinde de çözümlemek, lanetli yan teorem ve denklemini her yerde tekrar ortaya çıkarmak, yok edilemez simgesel gücünü her yerde doğrulamaktır. ⚡Kötülük ilkesinden yana olmak her şeyde yalnızca eleştirel olmak değil, suçla ilgili bir tercih yapmaktır. JeanBaudrillad, Kötülüğün Şeffaflığı Üzerine #Felsefe_Sosyoloji

TERÖRİZMİN AYNASI ☑️Peki, niçin var terörizm? Toplumsal alanda şiddete dayalı ani bir tepki değil mi, terörizm? 1985 'te Brüksel' de Heysel Stadyumu'ndaki olayda düşündürücü olan şey, yalnızca şiddet değildir; şiddetin, televizyon tarafından dünya çapında bir hal almasının sağlanması ve böylelikle de kılık değiştirmesidir. "XX. yüzyılın sonunda böyle bir barbarlık nasıl mümkündür" sorusu yanlıştır. Geçmişten gelen bir şiddetin dirilmesi değildir bu. İlkel şiddet hem daha vecd hali içindedir hem de daha çok kurban etmeyle ilgilidir. ⚡Bizim şiddetimiz, aşırı-modernliğimizin ürettiği şiddet, terördür. Simülakr bir şiddettir bu: Tutkudan çok ekrandan doğar, görüntülerin doğasıyla aynı yapıdadır. ⚡Şiddet, ekranın zihinsel evrende açtığı oyuk aracılığıyla; fiilen ekranın boşluğundadır. Öyle ki televizyonun varlığından kaynaklanacak şiddetli bir eylemin yüksek olasılığı göz önüne alınarak, televizyonun seyredildiği halka açık bir yerde bulunmamak yeğdir. #Jean_Baudrillad #Felsefe_Sosyoloji

TERÖRİZMİN AYNASI ☑️Peki, niçin var terörizm? ⚡Medya her zaman terörist şiddetin ön saflarındadır. Terörist şiddeti özellikle modern bir biçim haline getiren budur; bu şiddete yüklenmek istenen politik, sosyolojik, psikolojik "nesnel" nedenlerden çok daha modern bir biçime dönüştüren de budur; bu nedenlerden hiçbiri terörist şiddete denk değildir. Böyle bir olayda dikkat çeken şey, bir anlamda olayın bekleniyor olmasıdır. Olay gerçekleştiğinde heyecanlı ya da alt üst olsak da meş'um bir senaryo bekleyişinde hepimiz suç ortağıyız. Şiddet patlamasını önlemek için polisin hiçbir şey yapmadığı söyleniyor; ama hiçbir polis, bu başdönmesi ve terörist modeli bu topluca isteme tarzı karşısında önlem alamaz. Bu tür bir olay, örtük şiddetin aniden açık seçik bir hal almasına bağlıdır. ⚡Bu, düşman güçlerin bir çatışması ya da karşıt coşkuların vuruşması değildir; (ölü gibi donup kalmış televizyon seyircilerinin de parçası olduğu) atıl ve farksız güçlerin ürünüdür. #Jean_Baudrillad #Felsefe_Sosyoloji

Birisini sevmek yalnız güçlü bir duyguya kapılmak değildir; bir karardır, bir yargıdır, bir söz vermedir. Sevgi yalnızca duygudan oluşsaydı birbirini ölünceye dek sevmek için söz vermek gerekmezdi. ⚡Duygular gelip geçicidir. ⚡Eyleme yargı ve karar karışmamışsa duygunun ölünceye dek süreceğini nasıl bilebiliriz. #Erich_Fromm #Sevme_Sanatı