ساجد طیبی

انس بد بلائی است بر پدرش لعنت.

آدولف رایناخ و بنیادهای ماقبل تجربی حقوق (حضوری و آنلاین) به‌هدایت ساجد طیبی از ۱۹ مرداد ۱۴۰۵، دوشنبه‌ها: ۱۸ تا ۲۰ (۴ جلسه)   آدولف رایناخ (۱۸۸۳–۱۹۱۷) فیلسوف آلمانی و از چهره‌های مهم نسل نخست پدیدارشناسان بود. او از شاگردان و همکاران نزدیک ادموند هوسرل  به…

قال الأحنف بن قيس: يا معشر بني تميم، لاتسرعوا الى الفتنة، فإن أسرع الناس إلى القتال، أقلّهم حياء من الفرار. (جاحظ، کتاب البخلاء، رسالة سهل بن هارون في مدح البخل) أحنف بن قیس گفت: ای قوم بنی‌تمیم! نشتابید به‌سوی ستیزه و نزاع، که شتابان‌ترین مردم به سوی جنگ، بی‌شرم‌ترین آنهاست در فرار.

رایناخ بنیادهای ماقبل تجربی حقوق مدنی  را نخستین بار در سال ۱۹۱۳ منتشر کرد. این کتاب یکی از آثار مهم در سنت پدیدارشناسی حقوق به شمار می‌آید که در فضای فکری پدیدارشناسی آن دوره مورد توجه قرار گرفت و ادموند هوسرل  نیز آن را نمونه‌ای مهم از به‌کارگیری روش پدیدارشناختی در حوزه‌ی حقوق دانست. اهمیت کتاب بعدها فراتر از فلسفه‌ی حقوق رفت، زیرا تحلیل رایناخ از «کنش‌های اجتماعی» و روابطی مانند وعده و تعهد، با برخی مباحث معاصر در فلسفه‌ی زبان و هستی‌شناسی اجتماعی پیوند یافت. این کتاب از مهم‌ترین تلاش‌ها در سنت پدیدارشناسی حقوق برای بررسی ساختارهای مفهومی و ضروریِ نهفته در برخی مفاهیم حقوقی است. رایناخ، برخلاف دیدگاه‌هایی که حقوق را صرفاً حاصل قوانین موضوعه و نهادهای تاریخی می‌دانند، می‌کوشد نشان دهد که مفاهیمی مانند حق، تعهد، وعده، و مالکیت ساختارهایی دارند که می‌توان آن‌ها را مستقل از نظام‌های حقوقی خاص تحلیل کرد. در این دوره تلاش خواهیم کرد متن رایناخ را با دقت بخوانیم و با پرسش‌ها و ایده‌های اصلی او درباره‌ی امکان یک نظریه‌ی ماقبل‌ تجربی حقوق آشنا شویم؛ همچنین برخی پیوندهای این بحث را با مباحث معاصر در فلسفه‌ی زبان و هستی‌شناسی اجتماعی دنبال خواهیم کرد. این دوره در قالب مطالعه‌ی گروهی متن پیش خواهد رفت. تمرکز جلسات بر فهم بهتر مفاهیم اصلی متن و گفت‌وگو درباره‌ی استدلال‌های رایناخ خواهد بود. در کنار متن اصلی، از برخی منابع مکمل نیز برای روشن‌تر شدن زمینه‌ی فلسفی بحث و طرح پرسش‌های انتقادی استفاده خواهیم کرد. در هر جلسه ابتدا طرحی کلی از مفاهیم اصلی و خط استدلالی بخش(های) مورد مطالعه ارائه خواهد شد تا جایگاه بحث روشن شود. سپس قسمت‌های مشخصی از متن رایناخ را می‌خوانیم و تلاش خواهیم کرد مفاهیم، تمایزها و گام‌های استدلالی متن را با دقت دنبال کنیم. در پایان هر جلسه، زمانی به بحث و گفت‌وگو درباره‌ی پرسش‌های فلسفیِ برآمده از متن اختصاص خواهد یافت تا ضمن فهم بهتر دیدگاه رایناخ، امکان ارزیابی و نقد آن نیز فراهم شود.   ساجد طیبی فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد از گروه فلسفه‌ی علم دانشگاه صنعتی شریف و دکتری از پژوهشکده‌ی فلسفه‌ی تحلیلیِ پژوهشگاه دانش‌های بنیادی است. حوزه‌ی پژوهشی اصلی او فلسفه‌ی زبان است و پایان‌نامه کارشناسی ارشد و رساله‌ی دکتری خود را در حوزه‌ی معناشناسی الفاظ ارجاعی در زبان به انجام رسانده است. عنوان رساله‌ی دکتری او «مفردانگاری رويکردی تاريخی-شکّاکانه» است. طیبی در سال‌های بعد از فارغ‌التحصیلی به‌عنوان محقق پسادکتری و سپس عضو هیأت علمی در پژوهشگاه دانش‌های بنیادی مشغول به کار بوده است و در کنار فعالیت‌های پژوهشی، دروس گوناگونی در حوزه‌ی فلسفه‌ی زبان و فلسفه‌ی تحلیلی در دانش‌گاه‌های تهران، صنعتی شریف، و صنتعی امیرکبیر تدریس کرده است. برخی از علائق پژوهشی او عبارت‌اند از:‌ معناشناسی و کاربردشناسی زبان طبیعی، نظریه‌ی کنش‌های گفتاری، نظریاتِ ارجاع در زبان و اندیشه، ابعادِ اجتماعی و سیاسی زبان، و تاریخِ اولیه‌ی فلسفه‌ی تحلیلی. برای شرکت در این دوره لطفا از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید. شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴ ۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳ سایت: www.bidar.school ایمیل: institutebidar@gmail.com تلگرام: t.me/bidarschool اینستاگرام: bidar.school کانال یوتیوب:Bidar School آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات‌الهی، کوچه‌ی چهره آزاد، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی @bidarschool @bidarcourses

آدولف رایناخ و بنیادهای ماقبل تجربی حقوق (حضوری و آنلاین) به‌هدایت ساجد طیبی از ۱۹ مرداد ۱۴۰۵، دوشنبه‌ها: ۱۸ تا ۲۰ (۴ جلسه)   آدولف رایناخ (۱۸۸۳–۱۹۱۷) فیلسوف آلمانی و از چهره‌های مهم نسل نخست پدیدارشناسان بود. او از شاگردان و همکاران نزدیک ادموند هوسرل  به شمار می‌رفت و در کنار پژوهش‌های خود در حوزه‌ی پدیدارشناسی، به مسائل فلسفه‌ی حقوق و ساختارهای اجتماعی علاقه‌مند بود. رایناخ تلاش کرد روش پدیدارشناختی را برای تحلیل مفاهیمی به کار گیرد که در زندگی اجتماعی و حقوقی ما نقش اساسی دارند؛ از همین رو، آثار او را می‌توان از نخستین تلاش‌ها برای بررسی فلسفیِ ساختار واقعیت‌های اجتماعی دانست.   اطلاعات بیشتر👇

گاه می‌شود که مصالح جامعه چنان عمیقاً مدخلیت داشته باشد که مجازاتِ فردی بی‌گناه روا باشد، «تا تمام ملت هلاک نشود». در چنین موردی، وظیفهٔ بادیِ امریِ رعایت مصلحت عمومی از وظیفهٔ بادیِ امریِ کاملاً متمایزی که مقتضیِ محترم شمردنِ حقوق کسانی است که خود حقوق دیگران را محترم شمرده‌اند، الزام‌آورتر از کار درآمده است. قطعه‌ی فوق بخشی است از ضمیمهٔ دوم دیوید راس بر فصل دوم از کتاب مشهورش با عنوانِ «درست و خوب/خیر» (The Right and the Good). در این ضمیمه، راس به توضیح نتایجِ دیدگاهش درباره‌ی تفکیک میانِ درستی یا نادرستی یک عمل در موقعیتی خاص، از یک سو، و خوبی یا بدی اخلاقیِ آن، از سوی دیگر، برای بحث از مجازات قضایی می‌پردازد. همان‌طور که از این قطعه برمی‌آید، از نظر او ملاحظات مختلف (از جمله نفع عمومی) می‌شود که انجام عملی اخلاقاً بد (مثلاً مجازات بی‌گناه) را توجیه کند به‌نحوی که انجام آن عمل (در آن شرایط) درست (right) باشد. پیتر گیچ در مقاله‌ی «خیر/خوب و شر» (Good and Evil)،‌ از جمله به این تمایز راس حمله می‌کند و می‌گوید چنین دیدگاهی به اباحه‌گری می‌انجامد. پیتر گیچ و عقاید مذهبی‌اش را اگر بشناسیم، اصلاً تعجب نخواهیم کرد که مثال او برای چنین اباحه‌گری‌ای این باشد که فی‌المثل راه باز می‌شود برای این که کسی بگوید زنا اخلاقاً بد است اما هنوز در شرایطی خاص آن را کاری درست بپندارد. اما، آنچه بیشتر گیچ را برآشفته می‌کند جمله‌‌ای است که در متن راس بدون هیچ توضیح و ارجاعی در گیومه آمده است: «تا تمام ملت هلاک نشود». علی‌رغم ارجاع ندادن راس، برای گیچ البته که بالبداهه آشکار است که این جمله بخشی از آیه‌ی ۵۰ از باب ۱۱ انجیل یوحنا است و سخنانی است از زبان کاهن اعظم یهودی، قیافا، در توجیه مجازات مرگ برای عیسی ناصری. با این حال، گیچ سعی می‌کند تساهل مذهبی نشان دهد و ترجیح می‌دهد فکر کند راس صرفاً این عبارت را نقل کرده است چون خیلی مبهم فکر می‌کرده است دارد به متنی مقدس ارجاع می‌دهد برای تقویت موضعش: باید از سرِ حسنِ ظن امیدوار باشیم که برای او [یعنی راس]، سخنانِ منقول از قیافا صرفاً تداعی‌گر هاله‌ای مبهم و مقدس از عبارتی از انجیل بوده است، و او فراموش کرده است که این سخنان در اصل توصیه به مجازات مرگ برای چه کسی بوده‌اند. و خب، شاید باید پرسید: «وگرنه چه؟» .

ساختنِ شخصیتی موهومی‌ مثل شاندل و انتسابِ قول‌های مجعول به‌ او چیز پیش‌پاافتاده‌ای است برای ما که کتاب نوشتنِ سوفیا تیلور راجع به متفکری ایرانی را هنوز به یاد داریم.

جایی هم بهرام می‌خواند: «شما که مام میهنو مالیدی زیر بغلت که بو نگیری». (بدون شرح)

یکی از بهترین تعبیرها از انتحال یا سرقت ادبی [/علمی] از آنِ انوری ابیوردی، شاعر بزرگ قرن ششم هجری، است در ابیاتِ زیر که آن را به ریختنِ خونِ اثر اصلی تشبیه می‌کند؛ ابیاتی که به فرمودهٔ حضرتِ علامهٔ قزوینی رحمه الله، «تعریض به امیرمعزی است و ادعای انتحال او دیوان ابوالفرج رونی و مسعود سعدسلمان را». (یادداشت‌های قزوینی، مجلد ۱، ص. ۱۲۷، ذیل مدخل «انوری») : کس دانم از اکابر گردنکشان دهر کو را صریح خون دو دیوان به گردن است باری، مراست شعر من از هر صفت که هست گر نامرتب است و گر نامزین است.

حتی تماشای فوتبال تماشا کردنش هم تجربه‌ی بی‌نظیری بود از لذت ناب.

این که ابوالفضل بیهقی هم تکلیفش با جمع یا مفرد بودنِ فعلِ اسم‌های جمع مشخص نیست از جملهٔ چیزهایی است که تحمل گرمای تابستان را مشکل‌تر می‌کند.

✅ ثبت‌نام کارگاه دو روزه‌ی «معناشناسی صفت‌ها و قیدها» (۴ جلسه- حضوری) مدرس: ساجد طیبی ✅ هزینه‌ی ثبت‌نام: ۲۰۰ هزار تومان 🔹زمان: چهارشنبه و پنجشنبه ۲۸ و ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ از ساعت ۱۵:۰۰ الی ۱۹:۳۰. 🔹مکان: پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، ساختمان نیاوران. ثبت‌نام از طریق لینک: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScIdPCnHK5FrgtrWgdIYmoKodiNlcNho5-AvksAKyalCLnj_Q/viewform?usp=header لطفاً پس از ثبت‌نام از طریق لینک فوق،‌ هزینه‌ی ثبت‌نام را از طریق درگاه پرداخت پژوهشگاه دانش‌های بنیادی: (https://payment.ipm.ir/portal/payment.php) پرداخت نمایید. توضیح: در صفحه‌ی پرداخت «واحد» را «پژوهشکده‌ی فلسفه» انتخاب کنید و در قسمت نام رویداد عبارت «کارگاه معناشناسی» را بنویسید. ✅ تصویر رسید پرداخت را به آی‌دی https://t.me/sadjedtayebi در تلگرام ارسال کنید تا لینک عضویت در گروه تلگرام کارگاه برایتان ارسال شود.

به هر حال همواره چنین نبوده است که علما از زمان مرگ خویش مطلع بوده باشند و بعد از اقامه‌ی دو رکعت نماز جان شیرین به ملک‌ الموت تقدیم کنند. (از ترجمهٔ احوال اسمعیل بن حماد جوهری در ریحانة الأدب علامه مدرس تبریزی)