زانین ZANIN

واته‌ هه‌ر ئه‌و هێزه‌ی كه‌ سیسته‌مێكی ئاخاوتنی مردوو یان هه‌ژار ده‌كات به‌ زمان، هه‌ر هه‌مان سیسته‌م له‌به‌رامبه‌ر ئه‌مه‌دا ئه‌و سیسته‌می ئاخاوتنانه‌ی كه‌ له‌ سیسته‌می ئاخاوتنی خێڵێكه‌وه‌ بوون به‌ زمانی ئیتنكێك كه‌ زمانی كلتورێكی باڵایه‌، له‌وه‌ ده‌خرێن كه‌ زمانی كلتورێكی باڵا بن و ده‌كرێنه‌وه‌ به‌ زمانی خێڵێك كه‌ زمانه‌كه‌ی زمانی كلتوور نییه‌ و ته‌نها زمانی ئاخاوتنی ئه‌ندامه‌كانی ئه‌و خێڵه‌یه‌. ئه‌مه‌ به‌ هه‌مان شێوه‌ بۆ ئیتنیكه‌كانیش -كه‌ یه‌كه‌ كلتورییه‌كانن-ڕاسته‌، ده‌وڵه‌تی مۆدێرن به‌ لۆجیكی یاسای هێز ئه‌گه‌ر سوپاكه‌ی بچێته‌ پشت خیڵێك كه‌ كلتوری نیه‌ چونكه‌ ئیتنیك نیه‌، ده‌یكات به‌ نه‌ته‌وه‌ و ئه‌گه‌ر ئینتنیكێكیش هه‌بێت كه‌ كلتورێكی باڵای نوسراوی هه‌بێت كه‌ دژی بوویه‌وه‌ ده‌یكات به‌ خێڵ و له‌وه‌ی ده‌خات ئیتنیك بێت، ئه‌ویش به‌وه‌ی كه‌ په‌ره‌پێدانی كلتور و زمانه‌كه‌ی قه‌ده‌غه‌ ده‌كات. كێشه‌ كورد له‌گه‌ڵ سیسته‌می ده‌وڵه‌تدا ڕێك ئه‌وه‌یه‌ له‌ ده‌وڵه‌تدا سوپا ئه‌وه‌ دیاری ده‌كات چی زمان و چی دیالێكته‌، هه‌ر سوپاش ئه‌وه‌ دیاری ده‌كات چی خێڵه‌ و چی نه‌ته‌وه‌یه‌. ئیتر ئه‌وه‌ گرنگ نییه‌ خێڵ بكرێت به‌ نه‌ته‌وه‌ و ئیتنیك بكرێت به‌خێڵ، یان زمانی كلتور كه‌ زمانی ئیتنییه‌كان بكرێت به‌ زمانی خێڵ و زمانی خێڵیش بكرێت به‌ زمانی نه‌ته‌وه‌... عرفان مستەفا کوردناس و توێژەری فەلسەفە.

(وه‌ڵامێكی من و دكتۆر عه‌باسی وه‌لی بۆ ناسیۆنالیسته‌ خه‌یاڵاویەكان كه‌ كورد به‌ نه‌خۆش پێناسه‌ ده‌كه‌ن چونكه‌ به‌ خه‌یاڵاته‌كانی ئه‌وان ناچێت به‌ڕێوه‌) د.عرفان مستەفا ........................ ساڵانێك له‌مه‌وبه‌ر كه‌ به‌ لێكۆڵینه‌وه‌كانی عه‌باسی وه‌لی ئاشنابووم و لێكۆڵینه‌وه‌ گرنگه‌كه‌یه‌م له‌ باره‌ی كێشه‌ی كورد و چاره‌سه‌ره‌كه‌ی -كه‌ به‌ناوی <ناسنامه‌ی پارچه‌پارچه‌بوو>ه‌ وه‌ بوو- خوێندەوه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئه‌و جیاوازییه‌ی له‌ نێوان یه‌كه‌ كلتوریه‌كاندا هه‌یه‌ ئه‌و به‌ به‌رهه‌می دیالێكتیكی نێوان ناسیونالیزمی ده‌وڵه‌تی نكۆڵیكار له‌ ناسنامه‌ی كوردی و ناسیونالیزمی ناده‌وڵه‌تیی به‌رگریكاری كوردی ده‌زانێت و له‌مه‌شدا بیركردنه‌وه‌ی من له‌ مه‌سه‌له‌كه‌ ته‌واو پێچه‌وانه‌یه‌ و جیاوازی یه‌كه‌ كلتوریەكان به‌ یه‌كێك له‌ بنه‌ماكانی ناسنامه‌ی كوردی ده‌زانم، به‌ڵام بوێریه‌ زانستیه‌كه‌ی ئه‌م پیاوه‌ بوێریه‌كه‌ی مارتن هایدگه‌ری بیرده‌خستمه‌وه‌ له‌وه‌دا كه‌ به‌گژ ئه‌و مه‌سه‌له‌ میتافیزیكیانه‌دا ده‌چێته‌وه‌ كه‌ بیرمه‌نده‌كانی تر خۆیانی لێ دوور ده‌گرن. بوێری ئه‌م عه‌قڵه‌ ناچاری كردم هه‌ر ئه‌و كاته‌ له‌ ڕێگه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كه‌وه‌ كه‌ تائێستا بڵاونه‌كراوه‌ته‌وه‌ بكه‌ومه‌ ناو گفتوگۆیه‌كی قووڵی ڕه‌خنه‌ییه‌وه‌ له‌گه‌ڵیدا، به‌ جۆرێك كه‌ شایسته‌ی ئه‌و بوێریه‌ فكریه‌ی ئه‌و بێت كه‌ لای من له‌ بوێری سیاسی سه‌ختتره‌. ئه‌وه‌ی من له‌ كاره‌كه‌ی خۆمدا بیست ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر له‌ باره‌ی دیالێكتیكی نێوان كوردبوون و ناسیونالیزم پێیگه‌یشتم، ئه‌وه‌ بوو كه‌ ئه‌وه‌ی ناسنامه‌ی ده‌وڵه‌تی مۆدێرن دیاری ده‌كات له‌ ڕاستیدا نه‌ته‌وه‌ نیه‌، به‌ڵكو ئیتنیكێكی هه‌ڵئاوساوه‌، له‌ كاتێكدا نه‌ته‌وه‌ یه‌كبوونی ئازادانه‌ی ئیتنیه‌كه‌كانە كه‌ یه‌كه‌ی كولتوری جیاوازن. له‌م كورته‌ ڤیدیۆیه‌دا كه‌ به‌داخه‌وه‌ درێژه‌ی گفتووگۆكه‌م ده‌ستنه‌كه‌وت دكتۆر عه‌باس له‌ باره‌ی جیاوازی نه‌ته‌وه‌ و ئیتنیه‌كه‌وه‌ گه‌یشتووه‌ته‌ ئه‌نجامێك كه‌ لای خۆی نه‌خوازراوه‌، چونكه‌ ئه‌م ئه‌نجامه‌ كێشه‌یه‌كی گه‌وه‌ره‌ بۆ پێشنیاره‌ بوێرانه‌كه‌ی كه‌ له‌ باره‌ی كێشه‌ی كورده‌وه‌ هه‌یبوو دروست ده‌كات، پێشنیاره‌كه‌ش ئه‌وه‌ بوو كه‌ ده‌بێت له‌ ڕێگه‌ی دیموكراتیزه‌كردنی دیموكراسیه‌وه‌ به‌ربه‌سته‌ ئیتنییه‌كانی ناو ده‌وڵه‌تی مۆدێرن تێپه‌رێنرێن. ئه‌و لێره‌دا خوازیاره‌ ئه‌و ڕاستیه‌ی كه‌ له‌ باره‌ی جیاوازی نێوان نه‌ته‌وه‌ و ده‌ڵه‌ته‌وه‌ به‌ واتا مۆدێرنه‌كه‌ی پێی گه‌یشتووه‌ وانه‌بێت، به‌ڵام ئه‌وه‌ ڕاستیه‌كه‌ وایه‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ جیاوازی نێوان ئه‌و دوانه‌ ئه‌وه‌ نیه‌ تاكه‌كانی نه‌ته‌وه‌ به‌وه‌ تاكی نه‌ته‌وه‌یین كه‌ هوشیاریان به‌ ئازادی به‌رزتره‌ و له‌ ئاستێكی باڵاتر له‌ هوشیاری تاكه‌كانی ئیتنیكن به‌ ئازادی. به‌ڵكو جیاوازیه‌كه‌ ته‌نها له‌ یه‌ك شتدایه‌ ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ ئه‌وه‌ی ناونراوه‌ نه‌ته‌وه‌ (سوپا)ی هه‌یه‌ و ئه‌وه‌ی ناونراوه‌ ئیتینك (سوپا)ی نییه‌. ئه‌مه‌ش جه‌ختكردنه‌وه‌یه‌ له‌سه‌ر هه‌مان ئه‌و بۆچوونه‌ی كه‌ له‌ باره‌ی جیاوازی نێوان زمانی ستاندار و دیالێكته‌وه‌ هه‌یه‌ و پێی وایه‌ جیاوازی زمان و دیالێكت یه‌ك شته‌ ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ زمان سوپایه‌كی ده‌ریایی هه‌یه‌ و دیالێكت نیه‌تی. له‌ڕاستیدا ئه‌م دوو كێشه‌یه‌ ڕیشه‌كه‌یان له‌ ناو كرۆكی ده‌وڵه‌تی مۆدێرندایه‌ و له‌وه‌دایه‌ كه‌ ده‌وڵه‌ت به‌ یاسای سروشتی دروست ده‌كرێت و به‌ یاسای شارستانی یان وه‌زعی له‌ ناو خۆیدا كارده‌كات. یاسای سروشتیش یاسای هێزه‌، ئه‌م یاسایه‌یه‌ كه‌ چییه‌تی ده‌وڵه‌تی مۆدێرن له‌سه‌ری دامه‌زراوه‌. ئه‌مه‌شه‌ واده‌كات ئه‌و ئیتنیكه‌ی هێز له‌ پشتی هه‌بێت واته‌ سوپای هه‌بێت به‌ نه‌ته‌وه‌ پێناسه‌ بكرێت و ئه‌وه‌ی هێز-سوپای نه‌بێت به‌ ئیتنیك پێناسه‌ بكرێت. هه‌ر هه‌مان یاسای هێزه‌ واده‌كات سیسته‌مێكی ئاخاوتن كه‌ سوپای هه‌بوو، ببێت به‌ زمان و كه‌ سوپای نه‌بوو ببێت به‌ دیالێكت. ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ ده‌گه‌ینێت كه‌ دیالێكت بۆ ئه‌وه‌ی ببێت به‌زمان له‌ خۆیدا پێویستی به‌ هیچ گه‌شه‌كردنێك نییه‌. بۆیه‌ زمانێ خێڵێك -كه‌ سه‌ره‌تاییه‌ و به‌ قه‌ده‌ر ئه‌و جیهانه‌ی تێیدایه‌ هه‌ژاره‌،- ئه‌گه‌ر سوپا بچێته‌ پشتی، به‌ قودره‌تی قادر ده‌بێت به‌ زمانی نه‌ته‌وه‌، به‌ڵام سیسته‌مێكی تری ئاخاوتن ئه‌گه‌رچی بوو بێت به‌ زمانی ئه‌ده‌بیاتی باڵا و زمانی خوێندن و نوسین، ئه‌گه‌ر سوپایه‌ك له‌ پشتی نه‌بوو، ئه‌وه‌ نه‌ك هه‌ر نابێت به‌ زمان، به‌ڵكو ده‌كرێته‌وه‌ به‌ زمانی ئاخاوتن و ڕه‌وایه‌تی ئه‌وه‌ی لێده‌سێنرێته‌وه‌ كه‌ پێی بنوسرێت و پێی بخوێنرێته‌وه‌.

"دەمەوێ کوردناسی لە حیکایەتی ڕۆژهەڵاتناسەکان ڕزگاری بێت وەک زانستێک دابمەزرێت... "لە ئێستادا زانست بوەتە بیروباوەڕ... ڤیدیۆکە بەشێکە لە وانەی 12 ی کۆرسی بنەماکانی پەروەردە، زانست لەم سەردەمدا بوتە بیروباوەڕ، حەڵاڵ و حەرامی خۆی هەیە... وانەی دوانزەیەم.. #بنەماکانی_پەروەردەی_نوێ_مۆدێرن​.. لەم وانەیەدا توێژەر وەڵامی ئەو بۆچوونانە دەداتەوە کە پێیان وایە نابێ قسە لەسەر پەرەسەندن بکرێت وەک حەقیقەتێکی زانستی.. .............................. " درێژەی باسەکە لە یوتیووب https://youtu.be/B6YuKrxyRxo?si=YNxNZ9TskRxSYPbs عرفان مستەفا/کوردناس و توێژەری فەلسەفە

لە نەتەوەخوازیەوە بۆ نەتەوەناسی.. لێکدانەوە و پرۆژەی عرفان مستەفا سیمیناری ڕێکخراوی هەژان-سلێمانی ..................... تەواوی سیمینارەکە لە یوتیووب.. https://youtu.be/o1wfdtlnJvk?si=o4190Mlx1kiDahNi بە فایلی دەنگی لێرەش لە تیلیگرام دادەنرێ

ڕێکخراوی هەژان سیمینارێک ساز دەکات بۆ بەڕێز عرفان مستەفا لەژێر ناونیشانی (تێگەیشتن لە نەتەوەخوازی) سلێمانی، سەهۆڵەکە، بینای ڕێکخراو شەممە 1/8/2026 کاتژمێر 4:30 ی ئێوارە

دوای یانزە ساڵ کارکردن لە کەشێکی هاوڕێیانەی نافەرمی لە کێڵگەی فەلسەفە و کوردناسیدا، زانین وەک ڕێکخراوێکی فەرمی ناحکومی بەپێی یاسای ژمارە (1) ی ساڵی (2011) ی پەرلەمانی کوردستان، وەک کەسایەتیەکی مەعنەوی و یاسایی لە ژێر ناوی #ڕێکخراوی_زانینی_فەلسەفی بۆ فەلسەفە و کوردناسی درێژە بە کارەکانی دەدات... زانین بەردەوام دەبێت و بەم زوانە مژدەی کاری نوێمان پێیە...

ڕاسڵ، فەلسەفە چیە؟؟

(دەرکەوتەکانی کوردبـوون لە ڕۆژئاوادا ، چی ڕویــدا ؟ چـی بکرێـت؟) لە کاتێکدا ڕۆژئاوای کوردستان لەبەردەم جەنگێکی سەختی "بوون" و سڕینەوەی ناسنامەدایە، زنجیرە سیمینارێکی شیکاریی بۆ بەڕێز عرفان مستەفا (کوردناس و توێژەر) پێشکەش دەکەین. ​⚠️ ئاگاداری: سیمینارەکان تەنها بە شێوازی ڕاستەوخۆ (Live) دەبن و ئامادەبوونی کەسی نابێت. ​🕣 ژوانمان: دوو ڕۆژ جارێک، کاژێر ٨:٣٠ی شەو 📍 لە پەیجی: زانین ـ Zanin ​🌐 دواتر لە کەناڵەکانی یوتیووب و تیلیگرام ئەرشیف دەکرێت. ​#ڕۆژئاوای_کوردستان #جەنگی_بوون #کوردبوون #عرفان_مستەفا #زانین #شیکاری_فەلسەفی_سیاسی