اردشیر پشنگ

ربع قرن تورم ویران‌گر اقتصاد ایران به زبان ساده! نوبت حساب کردن خریدهام از مغازه رسید، آقای نظرلو نگاهی به پفک‌ها انداخت و گفت سال ۸۱ اجاره همین مغازه اندازه پول این پفک یعنی ۱۱۵ هزار تومن بود و ما توی یک ماه اندازه پول این دو تا پفک یعنی ۲۱۵ هزار تومن درآمد ازینجا داشتیم و زندگی‌مونم خوب‌تر می‌چرخید حالا ببین تورم و گرانی چه بلایی سرمون آورده، بعد یه عده بجای جوابگویی می‌گن تورم زیادی نداریم! بهش گفتم آقای نظرلو همین رو میتونی دوباره بگی با موبایلم ضبط و منتشر کنم، لبخندی زد و گفت باشه و بعد با فارسی به لهجه شیرین ترکی گفت: ... بینندگان عزیز ببینید ... اردشیر پشنگ | جمعه ۱۴۰۵.۵.۲۳ https://youtube.com/shorts/QXPId4ZF9ec?si=J0FNfXk0AcFoOgwb

لبنان؛ عروس زیبای دیروز و الگوی امیدبخش امروز اردشیر پشنگ در خاورمیانه‌ای که شب و روز و بی‌وقفه از آسمانش مرگ می‌بارد و بر روی زمینش جنگ، تحجر، تجاوز و استبداد بی‌داد می‌کند، و مردمان، کشورها و بخصوص جوامع کوچک، اقلیت‌ها و ... قربانی تجاوزات، دخالت‌ها و فشارهای…

لبنان؛ عروس زیبای دیروز و الگوی امیدبخش امروز اردشیر پشنگ در خاورمیانه‌ای که شب و روز و بی‌وقفه از آسمانش مرگ می‌بارد و بر روی زمینش جنگ، تحجر، تجاوز و استبداد بی‌داد می‌کند، و مردمان، کشورها و بخصوص جوامع کوچک، اقلیت‌ها و ... قربانی تجاوزات، دخالت‌ها و فشارهای همسایگان و دیگر بازیگران قدرت‌طلب منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای هستند، حالا اما لبنان با لغو مجازات اعدام نشان داد شاید از نظر وسعت و قدرت سخت در مقایسه با دیگر دولت‌ها ضعیف به چشم آید اما از نظر فکری، فرهنگی و مدنیت یک سر و گردن از همه آنها قوی‌تر است! از قدیم هم گفته‌اند: «بزرگی سراسر به گفتار نیست / دو صد گفته چون نیم کردار نیست!» این بیت را شاید بتوان در توصیف وضعیت کشور لبنان بتوان استفاده کرد؛ لبنانی که اگرچه از یک‌سو کشوری کوچک، ضعیف، تحت تجاوز، دخالت و فشار همسایگان و قدرت‌های مختلف خاورمیانه است، اما از سوی دیگر و به رغم همه این مشکلات، جامعه مدنی و دولتمردانش نشان داده‌اند از نظر مدنیت، اندیشه سیاسی و حقوق بشر یک سر و گردن بالاتر از همه جوامع و کشورهای پرادعای منطقه هستند؛ به عبارت دیگر شاید دیگر بیروت عروس خاورمیانه نباشد اما بی‌شک همچنان پایتخت فرهنگی و فکری جهان عرب و خاورمیانه‌ است! رای پارلمان علیه اعدام در جدیدترین حرکت در مسیر تقویت جامعه مدنی بر اساس ارزش‌های دموکراتیک و حقوق بشری، پارلمان لبنان با اکثریت آرا لایحه پایان دادن به مجازات اعدام در قوانین این کشور را تصویب کرد. از 128 عضو پارلمان تنها اعضای حدود 30 نفره فراکسیون حزب الله لبنان (نمایندگان شیعیان این کشور) به این لایحه رای ندادند! سابقه مخالفت با اعدام در لبنان لازم به ذکر است طی 22 سال گذشته هیچ مجازات اعدامی در لبنان انجام نشده اما با این حال 85 نفر از مجرمین حکم اعدام گرفته بودند، صدور یک حکم اعدام دیگر در هفته گذشته باعث شد تا کمیسیون حقوقی پارلمان، طرح لغو مجازات اعدام را در دستور کار و اولویت خود قرار دهد. لبنان دومین کشور خاورمیانه در لغو مجازات اعدام بدین ترتیب پس از ترکیه (2004)، لبنان دومین کشور خاورمیانه و اولین کشور جهان عرب است که رسما و بطور قانونی مجازات اعدام را از قوانین خود حذف می‌کند. در ترکیه حدود سه دهه است مجازات اعدام اعمال نشده و این کشور بنا به خواست (و فشار اتحادیه اروپا) ابتدا در سال ۲۰۰۲ هرگونه صدور حکم اعدام را لغو و دو سال بعد بطور رسمی آن را از قوانین کشورش حذف کرد. یکی از مهمترین دلایل فشار آن هنگام اتحادیه اروپا بر ترکیه، جلوگیری از اعدام "عبدالله اوجالان" رهبر ربوده شده و در بند کُردها در زندان ایمرالی ترکیه بود. در کشور مراکش نیز سال‌هاست که مجازات اعدام اعمال نمی‌شود اما هنوز از نظر قانونی از قوانین این کشور حذف نشده است. تنوع هویتی و فرهنگ رواداری از نظر فرهنگ مدارا، تساهل و تسامح، تنوع هویتی و... لبنان یکی از روادارترین فرهنگ‌های منطقه را در دل جامعه خود شکل داده است، در کنار عامل ژئوپلتیکی و بندری تجاری بودن و آب‌وهوای معتدل مدیترانه‌ای یکی دیگر از مهمترین دلایل چنین رواداری عمومی، فقدان وجود جمعیت اکثریت هویتی مشابه دیگر کشورهای منطقه است در عمل سنی‌ها، شیعیان و مسیحیان تقریبا اضلاع مثلث هم‌وزن جمعیتی‌ لبنان را تشکیل داده‌اند و هیچکدام برتری اکثریتی بر دیگران ندارد. همچنین وجود مراکر انتشار، دانشگاهی، فرهنگی و... در ایجاد این اتمسفر کاملا تاثیر داشته است. وضعیت دموکراسی لبنان بر اساس آخرین رده‌بندی «دموکراسی ایندکس» (سال ۲۰۲۵) و شاخص‌های 30 گانه آن رتبه و امتیاز دموکراسی لبنان به شرح زیر است: امتیاز 3.81 از 10 رتبه در جهان: 109 از 167 رتبه در خاورمیانه: 4م در میان 20 کشور خاورمیانه (پس از اسرائیل، تونس و مراکش) لازم به ذکر است متوسط امتیاز دموکراسی در خاورمیانه: 3.16 از 10 است که به معنی ضعیف‌ترین و کمتر دموکراتیک‌ترین منطقه جهان است. ترکیه عضوی از منطقه اروپا یا خاورمیانه؟ همچنین بر اساس تقسیم بندی‌های دموکراسی ایندکس، ترکیه جزء خاورمیانه محسوب نمی‌شود و در منطقه اروپا قرار دارد به همین دلیل هم هست که بسیاری از خبرگزاری‌ها لبنان را اولین کشور خاورمیانه نامیده‌اند که مجازات اعدام را بطور قانونی لغو کرده است. اما در این گزارش و در رابطه با مساله مجازات اعدام، بنده ترکیه را طبق قرائت اکثریت بخشی از خاورمیانه محسوب کرده‌ام و بر این اساس ترکیه نخستین کشور منطقه است که مجازات اعدام را لغو کرده و لبنان در نتیجه دومین کشور است! ۱| ادامه در متن بعدی ...

عدم انتشار مصاحبه تحلیلی انتقادی‌ام در خصوص سیاست‌خارجی ج‌اایران و نظم‌ امنیتی در حال تغییر خاورمیانه روز جمعه مصاحبه مفصلی با یکی از روزنامه‌های اصلاح‌طلب درباره ترتیبات و نظم‌های امنیتی در حال تغییر و نیز شکل‌گیری زیرمجموعه‌های امنیتی تازه و پویایی‌های محیط امنیتی در خاورمیانه از جمله تحولات مرتبط با ج‌اایران و نیز پیمان امنیتی مکه داشتم؛ قرار بود مصاحبه شنبه منتشر شود اما پس از گذشت سه روز ساعتی قبل با خبر شدم به رغم تلاش هم دبیر و هم خبرنگار مربوطه چه آن روزنامه و چه نشریه‌ی دیگری در همان سطح و طیف حاضر به انتشار مصاحبه نشده‌اند چون برداشت مسئولان این رسانه‌ها این بوده تحلیل بنده اگرچه واقع‌گرایانه است اما چون در نقد جدی و صریح سیاست خارجی ج‌اایران و نیز برخلاف تبلیغات رسمی این‌روزها مبنی بر افزایش قدرت منطقه‌ای ایران و... است، لذا امکان انتشارش را ندارند! اردشیر پشنگ

روز تنبلی و طرح یک پرسش و ادعای قدیمی: آیا ایرانیان مردمانی تنبل‌اند؟ اردشیر پشنگ در تقویم‌های بین‌المللی بطور غیررسمی ۱۰ آگوست یعنی امروز ۱۹ مرداد "روز تنبلی" نامیده شده؛ روزی که بهانه و فلسفه‌ ایجادش نکته‌ای ساده اما مهم است: وسط بدو بدوها و شلوغی‌ها،…

روز تنبلی و طرح یک پرسش و ادعای قدیمی: آیا ایرانیان مردمانی تنبل‌اند؟ اردشیر پشنگ در تقویم‌های بین‌المللی بطور غیررسمی ۱۰ آگوست یعنی امروز ۱۹ مرداد "روز تنبلی" نامیده شده؛ روزی که بهانه و فلسفه‌ ایجادش نکته‌ای ساده اما مهم است: وسط بدو بدوها و شلوغی‌ها، دغدغه‌ها و استرس‌های کار و زندگی، هرکدام از ما نیاز داریم برای چند ساعت هم که شده ترمز ... را بکشیم، به بدن و ذهن‌مان کمی استراحت بدهیم و فارغ از همه قیل و قال‌ها در گوشه‌ای آرام لم دهیم و به قول امروزی‌ها کمی لش کنیم! خاصه اینکه در اوضاع احوال و شرایط مملو از بحران این روزهای ایران، معمولا هرچه هم می‌دویم نه فقط به اهداف‌مان نمی‌رسیم و هشت‌مان گرو نه‌مان است، بلکه بعضا از آنها دور و دورتر هم می‌شویم، هدف‌هایی که کم‌کم تبدیل می‌شوند به آرزو آن‌ هم از نوع آرزوهای دست‌نیافتنی! این شرایط معلول عوامل بسیاری اعم از تاریخی، ساختاری، بین‌المللی، اجتماعی و فرهنگی است که دست‌کم بخشی از آنها ناشی از خود مای مردم، ویژگی‌ها و خصایص جمعب‌مان است، به قول معروف "از ماست که بر ماست" و نیز گفته‌اند: "خلایق را هرچه لایق!" اگر همین زاویه خودانتقادی را بیشتر مورد توجه قرار دهیم و در عین حال این روز بین‌المللی تنبلی را هم به بهانه‌ای برلی کنکاش بیشتر قرار دهیم به یکی از ویژگی‌های مورد اشاره و گاه پر تاکید از جامعه ایرانی از دید بسیاری از شرق‌شناسان، جهانگردان، دیپلمات‌ها و شخصیت‌های خارجی می‌رسیم و آن هم مقوله و خصیصه تنبلی است که به طور عام به مردم شرق و از جمله ایرانیان نسبت می‌دهند! در باب تنبلی ایرانیان در سفرنامه‌ها و گزارش‌های مختلف و معروفی توسط کسانی همچون ژان شاردن فرانسوی، آرتور میلسپوی آمریکایی، ژنرال دنیسترول انگلیسی و ... نوشته‌های چندی وجود دارد. در همین زمینه هفته نامه تجارت فردا هم در بخشی از سلسله گزارش‌هایس در باب تنبلی چنین نوشته است: "در 100 سال گذشته حداقل 40 عنوان کتاب (شامل سفرنامه، یادداشت یا خاطره‌نویسی) از شخصیت‌های مختلف به چاپ رسیده که در همه آنها بدون استثنا به موضوع «تنبلی ایرانی‌ها» اشاره شده است؛ تنبلی که گاهی اغراق‌آمیز به نظر می‌رسد اما چیزی که قطعی به نظر می‌آید این است که حداقل نشانه‌های ظاهری تنبلی در اجداد ایرانی‌ها وجود داشته و دارد." بطور مثال ژان شاردن در ۱۶۶۴م در سفرنامه‌اش این‌چنین درباره ایرانیان نوشته: «مردم مشرق‌زمین افرادی سست و آسان‌گیر و تنبل هستند و جز برای فراهم‌آوردن وسایل بسیار ضروری ‌تن به‌کار نمی‌دهند.» ژنرال «دنسترویل» فرمانده نیروهای انگلیسی در شمال و غرب ایران نیز در کتاب «یادداشت‌ها» می‌نویسد: «ایرانیان به طور کلی کارکنان خوبی هستند ولیکن خیلی تنبل و تن‌پرور بار آمده‌اند.» و یا «فوریز لیث» درباره خلق و خوی ایرانی‌ها می‌گوید: «نسل جوان مملکت بیشتر اوقات خود را به بطالت می‌گذراند و از مواجهه با حقایق زندگی طفره می‌رود. در این نسل می‌توان موارد فراوانی از تنبلی و تن‌پروری یافت که عمدتاً از خصوصیات ذاتی ملل شرق است و از علل اصلی عقب‌افتادگی آنها نیز محسوب می‌شود.» آرتور دو گوبینو هم در کتاب مشهورش "سه سال در ایران" حسابی به خصوصیات مردم ایران تاخته و آنها را ملتی بیکار، بی‌عار، مفت‌خور و تنبل می‌نامد که از یک‌سو حکومت به آنها حقوق و توجه کافی ندارد و از آنها می‌دزدد و متقابلا مردم هم همین‌کار را می‌کنند، مملکتی که قدرت مذهب بسیار زیاد است و مردم ریاکارانه خود را یا تقوا و مذهبی نشان می‌دهند کشوری که در آنجا امر و خواست شاه از قانون بالاتر است و هرچیزی بخواهد همان می‌شود! همچنین در سندی مربوط به یکی از گزارش‌های وزارت خارجه بریتانیا از ایران پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و بازگشت محمدرضاشاه پهلوی به ایران این چنین نوشته شده است: "اکثر ایرانیان درون گرا هستند. از قوه تخیل نیرومندی برخوردارند و به طور طبیعی به سوی جنبه‌های دلخوش کننده امور روی می‌آورند. خیلی زود به هیجان می‌آیند، اما در برابر واقعیات و به زیر کشیدن احساسات در برابر منطق عاجزند. آنان عقل سلیم ندارند و از درک واقعیات محروم اند. تمایل شدیدی به دروغگویی دارند. آن‌ها اغلب اوقات به تنبلی و تن‌پروری مشغول‌اند. به طور افراطی فرد گرا و نیز حاضرند برای پول هرکاری را انجام دهند. ایرانی‌ها مغرور و خودپسند هستند و محال است بپذیرند اشتباه کرده‌اند. آن‌ها به ضعف وجدان اجتماعی دچارند و همیشه آماده‌اند که دیگران را مقصر بدانند." ۱|۲ ادامه در متن دوم

دلایل ششگانه تغییرات ناگهانی در کلیدی‌ترین پست فعلی جمهوری اسلامی! اردشیر پشنگ سرانجام پس از چند روز گمانه‌زنی و تکذیب و انکار اما پیش‌‌بینی (صحیح‌تر: پیش‌خبر) محمدباقر خرازی روحانی نزدیک به هسته‌های قدرت و در عین‌حال خبرساز و پرحاشیه این روزها درست از آب درآمد و محسن رضایی در شورای عالی امنیت ملی جای محمدباقر ذوالقدر که تنها پنج ماه از انتصابش در این پست سپری شده بود را گرفت! پستی که با توجه به شرایط نه جنگ و نه صلح و نیز مسائل و اوضاع امنیتی کشور که باعث دور از دسترس و انظار شدن رهبر و بسیاری از مقامات ارشد دیگر شده، دارای اهمیتی بسیار کلیدی است! شباهت‌های رضایی و ذوالقدر در ظاهر امر چه از نظر مواضع در قبال مسائل سیاست خارجی (بخصوص مذاکره با آمریکا) و چه از نظر مسائل سیاست داخلی فرق چندان اساسی بین محسن رضایی و محمدباقر ذوالقدر وجود ندارد! همچنین این دو نفر هردو ۷۲ ساله (هردو متولد ۱۳۳۳)، عضو گروه چریکی منصورون (مسئول انجام برخی ترورها علیه مقامات حکومت پهلوی)، معتقد به نظریه ولایت فقیه پیش از انقلاب، هردو از موسسین سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی (۱۳۵۸)، از اعضای بلندپایه سپاه پاسداران، نزدیک به جریان‌های اصولگرا و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام هستند. تفاوت‌ها اما با این حال می‌توان تفاوت‌هایی را بین این دو نظامی کهنه‌کار سپاه بر شمرد که در این تغییر فعلی بی‌تاثیر نبوده‌اند: یکم) از بعد تجربه و عنصر شهرت: محسن رضایی درجه‌اش سرلشکر پاسدار و سال‌ها فرمانده کل سپاه (۱۳۶۰-۱۳۷۶) بوده و تجربیات و پست‌های بالاتر و طولانی‌تری مانند دبیری مجمع تشخیص مصلحت نظام (۱۳۷۶-۱۴۰۰) و معاون اقتصادی رئیس‌جمهور (ابراهیم رئیسی از ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲) در داخل نظام داشته اما ذوالقدر درجه‌اش سرتیپ و از فرماندهان زیرمجموعه رضایی در قرارگاه رمضان (بعدها سپاه قدس)، معاون راهبردی قوه قضائیه (۱۳۸۹-۱۳۹۹) و پست‌هایی در سطح معاون وزیر کشور، دبیری مجمع تشخیص مصلحت نظام (۱۴۰۰-۱۴۰۵) و... داشته است. دوم) از بعد مواضع و روابط سیاسی: ذوالقدر چه در بعد روابط سیاسی با جریان‌ها، گروه‌ها و شخصیت‌های سیاسی و مذهبی و چه از بعد رویکرد و نگاه امنیتی به جامعه از رضایی دارای شخصیت پیچیده‌تر و به زبان ساده رازآلودتری است، به عبارت دیگر شفافیت و پیش‌بینی پذیری سیاسی رضایی بیشتر از ذوالقدر است. سوم) از بعد عنصر زمان: ذوالقدر در شرایط اضطرار (تلاش برای بقای نظام) و پس از ترور دبیر پیشین (علی لاریجانی) در این پست منصوب شد و حال با کاهش وضعیت اضطراری و تا حدی روشن‌شدن چشم‌انداز پیش‌رو شاهد تغییر زودهنگام او هستیم تغییری که می‌تواند نشانه‌ای برای آغاز برخی تغییرات و جابجایی‌های دیگر از جمله محتملا در پست ریاست صداوسیما و دیگر نهادهای حکومتی اعم از سیاسی، نظامی و امنیتی باشیم. چهارم) از بعد میزان نفوذ بر گروه‌ها و نهادهای و جریان‌های داخلی و خودی: عیان و عریان‌تر شدن رقابت و گروکشی و تهدید بین برخی جریان‌ها و یا شخصیت‌های سیاسی طی این روزها (مانند حواشی محمدباقر خرازی و ...)‌تشدید شده، این اوضاع در شرایطی است که ساختار حاکم بیش از پیش نیازمند انسجام و اتحاد نسبی و مدیریت گروه‌های مختلف به اصطلاح خودی است. پنجم) از بعد فعالیت‌های تبلیغی و رسانه‌ای: پررنگ بودن حضور رسانه‌ای و تبلیغاتی محسن رضایی در دفاع از جمهوری اسلامی و سیاست‌های رهبر جدید بسیار بیش از ذوالقدر بوده است، محسن رضایی هم چهره رسانه‌ای‌تری بوده و هم از بحبوحه جنگ ۴۰ روزه بطور مستمر در صداوسیما و دیگر رسانه‌ها حضور بسیار فعالانه‌تری داشته است. ششم) از بعد میزان نزدیکی به رهبر: به باور بنده تفاوت مهم و موثرتر در این جابجایی ،بر اساس تحلیل محتوای اخبار و گزارش‌های منتشر شده طی شش ماه اخیر، نزدیکی بیشتر رضایی به رهبر سوم جمهوری اسلامی است. طی ۶ ماه اخیر محسن رضایی به واسطه پست مشاوره نظامی‌اش رابطه نزدیک‌تری با رهبر داشته و به همین دلیل هم اینک نماینده مستقیم رهبر در شعام (شورای عالی امنیت ملی) و دبیر این نهاد تصمیم‌ساز و بسیار کلیدی در ساختار فعلی ج‌اایران شده است! دوشنبه 1405.5.19

در ایران امروز روز خبرنگار است، تبریک به همه دوستان و همکارانی که هیچ کسی و نیز هیچ سختی، محدودیت‌، تهدید، رشوه، حق‌السکوت و ... نتوانسته حرّیت، شرافت، عدالت، صراحت، شجاعت و دقت را از نگاه و قلم‌شان برباید! اردشیر پشنگ | شنبه ۱۴۰۵.۵.۱۷

کُردها و ترک‌ها یک قدم نزدیک‌تر به صلح؛ جهان منتظر پایان یک قرن جنگ تحلیلی از اردشیر پشنگ در رابطه لایحه قانونی پارلمان ترکیه برای صلح با کُردها (پ‌ک‌ک) مدت زمان ویدئو: 10:35 👇👇👇 https://youtu.be/PQ7rkFg4OdE?si=7Ro9VaAY-Gz8KEsq

وقتی میگن فلان کاندیدای مسلمان توی امریکا کاندیدا شده تو ذهنتون فکر نکنید مثلا یکی توی فاز و ادا و کارهای امثال "رسایی"، "قاضی‌پور" و... است و با انداختن سفره نذری و مراسم سینه‌زنی و مرگ بر این و اون گفتن و... داره تبلیغات می‌کنه! این یکی از ویدئوهای تبلیغاتی "عبدل السید" کاندیدای مسلمان و چپ‌گرای حزب دموکرات آمریکا در ایالت میشیگان برای انتخابات پاییز مجلس سناست! اردشیر پشنگ | پنج‌شنبه 1405.5.15

آمریکا در آستانه انتخاب اولین سناتور مسلمان پیروزی میلی‌متری و با اختلاف کمتر از یک درصد "عبدالرحمان سید" بر هیلی استیونز در انتخابات درون حزبی دموکرات‌ها در ایالت میشیگان، می‌تواند زمینه‌ساز ورود اولین آمریکایی مسلمان به مجلس سنای این کشور شود. السید یک پزشک خوش‌نام و اصالتا مصری‌تبار و سوسیالیست‌چپ‌گرا است که عضو جناح پیشرو حزب دموکرات و تحت حمایت سناتورهایی نظیر برنی سندرز با دادن شعارهایی همچون حمایت بیشتر از بیمه همگانی، اصلاح بخش پرهزینه مالی انتخابات‌های آمریکا و قطع کمک‌های نظامی آمریکا به اسرائیل توانسته است به این مهم دست یابد. حال او در خوان پایانی برای ورود به مجلس سنا، اواسط پاییز امسال می‌بایست با "مایک راجرز" رقیب جمهوری‌خواه و تحت حمایت ترامپ مبارزه کند. اردشیر پشنگ | پنجشنبه 1405.5.15

ایران و آمریکا؛ یک قدم رو به جلو برای رسیدن به نقطه دو ماه قبل! بر اساس گزارش چند خبرگزاری بین‌المللی مثل سی‌بی‌اس و نیز موضع کاظم غریب‌آبادی از مسئولان مذاکره کننده جمهوری اسلامی ایران؛ تنگه هرمز در آستانه بازگشایی و آزادی مجدد عبور و مرور کشتی‌هاست. تفاهمی که بطور مستقیم بین ایران و عمان در حال نهایی شدن است و بطور غیرمستقیم یک تفاهم بین تهران و واشنگتن به شمار می‌رود. این تفاهم محتمل، نسبت به شرایط ماه قبل یک قدم‌مثبت و رو به جلو محسوب می‌شود، اما نسبت به دو ماه قبل (موقع امضای توافق موقت)، پیشرفتی به شمار نمی‌رود و در حقیقت طرفین مجددا حالا بر سر همان نقطه خواهند ایستاد و باید دید هردو طرف اراده و توان و خواستی برای پیش‌رفتن بیشتر دارند یا خیر؟ اردشیر پشنگ | چهارشنبه ۱۴۰۵.۵.۱۴

سقوط سلطانی که خود را سایه خدا می‌دانست! اردشیر پشنگ متن‌پیش رو به مناسبت ۱۲۰مین سال‌روز وقوع انقلاب مشروطه در ایران منتشر شده است و طی آن سخنرانی معروفی که محمدعلی شاه قاجار دشمن قسم‌خورده مشروطه در باغ‌شاه ایراد کرد بطور کامل آمده است. جغرافیا، فرهنگ و…

سقوط سلطانی که خود را سایه خدا می‌دانست! اردشیر پشنگ متن‌پیش رو به مناسبت ۱۲۰مین سال‌روز وقوع انقلاب مشروطه در ایران منتشر شده است و طی آن سخنرانی معروفی که محمدعلی شاه قاجار دشمن قسم‌خورده مشروطه در باغ‌شاه ایراد کرد بطور کامل آمده است. جغرافیا، فرهنگ و سنن تاریخی در مشرق زمین و بطور خاص در ایران به گونه‌ای بوده که معمولا شاهد ظهور سلسله‌ها و حکومت‌های بزرگ و اقتدارطلب حول محور یک نفر و حلقه نزدیکان او بوده‌ایم؛ شاهی که اگرچه پایش بر زمین بود، اما چه پیش از اسلام و چه پس از آن، مقامی فراتر از یک رهبر زمینی و انسانی برای خودش قائل بود! رابطه تنگاتنگ دین و سیاست که بطور رسمی در نظریه سیاسی اردشیر بابکان (موسس ساسانیان) بدان اشاره شده باعث گشته همواره دین و دولت روابط تنگاتنگ و مکملی با یکدیگر داشته باشند؛ لذا چه مغ‌های زرتشتی چه روحانیون سنی (تا پیش از صفویه) و چه علمای شیعه کوشیده‌اند تا با دادن القابی ویژه به شاهان و حاکمان نوعی مشروعیت آسمانی و مقدس برای او بیافرینند و در کنارش برای خود نیز از نمد قدرت کلاهی پر زرق و برق و زور ببافند! در نیمه‌دوم عصر قاجار، در حالی‌که جهان شدیدا در حال تغییرات بنیادین پارادایمی در عرصه‌های مختلف علمی، اندیشه، سیاست و... بود و ایران نیز از آن مستثنی نبود؛ اما برخی درباریان و روحانیون و دوّل خارجی حول محور ششمین شاه قاجار در تلاش برای برقراری همان دو گانه تاریخی و ایستادن علیه جنبش مشروطه بودند؛ جنبشی که بدنبال اصلاح حکومت، کاستن از اختیارات شاه، پاسخگو کردن او و زیردستانش و تشکیل مجلسی به نمایندگی از طبقات مختلف جامعه و توسعه و آبادانی کشور بود! محمدعلی شاه ششمین شاه قاجار (۱۸۷۲-۱۹۲۵م)، فرزند مظفرالدین شاه و نوه امیر کبیر بود، کسی که ابتدا با انقلاب و جنبش مشروطه همراهی کرد اما از زمستان ۱۳۸۵ درست پنج ماه پس از پیروزی انقلاب مشروطه، خیلی زود از صف حامیان خارج و با حمایت و همراهی روس‌ها و برخی علما تبدیل به دشمن سرسخت مشروطیت شد. محمدعلی‌شاه خود را یک شاه معتقد به اسلام و مذهب شیعه می‌دانست و به همین دلیل روحانیان چندی در بارگاه و جوار او حاضر بودند این روحانیون نیز متقابلا او را به مانند نیاکانش "سلطان ظل‌الله" (شاه سایه خدا) می‌خواندند! محمدعلی شاه شدیدا خرافاتی بود و اکثریت تصمیمات مهم و سرنوشت‌ساز را از طریق استخاره گرفتن از آخوندی بنام میرزا ابوطالب زنجانی انجام می‌داد حتی گفته می‌شود ساعت و روز ختنه کردن فرزندانش را از همین طریق استخاره تعیین می‌کرد درست شبیه شاه سلطان حسین (۱۶۶۸-۱۷۲۶م) آخرین شاه صفوی! در زمانی که محمدعلی شاه مشغول تدارک قشون‌کشی برای به توپ‌بستن مجلس شورای ملی و کشتار مبارزین و روشن‌فکران مشروطه‌طلب در باغ‌شاه با همراهی کلنل لیاخوف روسی بود؛ تلگراف‌های مختلفی از کشور در حمایت مردم از مشروطه‌خواهان دریافت کرد که شدیدا او را خشمگین کرد او در واکنش به حمایت مردم و نیز بخشی از علمای نجف و سران ایلات و عشایر از مشروطه و جهت ترساندن آنها سخنان معروف و تاریخی سر داد که متن کامل آن در ادامه خواهد آمد: خون جواب آزادی است، رعیت را چه به سرکشی؟ رعیت را چه به استنطاق صاحب قران؟ رعیت را چه به فریاد حق طلبی!؟ ماییم که آبرو می‌دهیم، ماییم که مالک ایرانیم ... رعیت غلط می‌کند اعتراض کند، غلط می‌کند مطالبه حق کند، غلط می‌کند دیوان مظالمه بخواهد، غلط می‌کند نظارت کند، غلط می‌کند قدرت ما را محدود کند، غلط می‌کند مشروطه بخواهد، غلط می‌کند خلاف روس تزاری باشد، غلط می‌کند دل باخته غرب باشد، غلط می‌کند متحصن در زاویه شاه عبدالعظیم شود، غلط می‌کند متحصن به سفارت خانه اجنبی شود... ملت غلط می‌کند ما را نخواهد... سایه ماست که آرامش می‌دهد، امنیت می‌بخشد، نعمت ارزانی می‌دارد، دفع بلا می‌کند. سایه ماست، نه رعیت. ملت را چه به آزادی، مشق مردم سالاری می‌کنند. مصلحین، فریاد قانون می‌زنند، خدا لعنت کند یوسف خان مستشارالدوله بی شرف را، که قانون قانون می‌کرد در این مملکت... به جهنم که نان ندارید به جهنم کار ندارید به جهنم سرپناه ندارید به جهنم که آزادی ندارید به جهنم که آب ندارید به جهنم که جوانان درگیر افیون‌اند به جهنم که زنان تن فروشی می‌کنند به جهنم... همین که سایه‌مان بر سر شما رعیت است کافی است. آخر الزمان است؛ شاه شاهان را محکوم می‌کنند به دروغ‌گویی، محکوم می‌کنند به خرافه پرستی، محکوم می‌کنند به دست‌اندازی به بیت المال، محکوم می‌کنند به دیکتاتوری، محکوم می‌کنند به زد و بند، محکوم می‌کنند به چپاول، محکوم می‌کنند به عیاشی... رعیت غلط می‌کند مارا که زینت کشوریم محکوم کند! ادامه متن 👇👇👇

در رثای آزادی چه بهانه‌ای بهتر از شیرکو بی‌کس! اردشیر پشنگ شیرکو بی‌کس (۱۹۴۰-۲۰۱۳) ادیب بزرگ، خلاق، نوگرا و مشهور به امپراتور شعر ۳۸ دفتر شعر منتشر کرد، گزیده اشعارش به بیش از ۳۶ زبان مختلف تاکنون منتشر شده است. او فرزند "فایق بی‌کس" از شعرا و مبارزین کُرد بود و خود نیز سال‌ها به عنوان پیشمرگ برای احقاق حقوق پایمال شده کُردها علیه رژیم بعث مبارزه کرد ... پس از آزادی نسبی کردستان (عراق) نماینده پارلمان و مدتی نیز وزیر روشنفکری و فرهنگ شد. سیدعلی صالحی در مورد وی چنین می‌گوید: «شیرکو بی‌کس بلندآوازه‌ترین نام و شاعر جهانی کُرد و هم ردیف با شاعرانی چون لورکا، ناظم حکمت، ریتسوس، نرودا، آدونیس و محمود درویش است و برای من سفیر ستارگان شهید و اندوه‌سرای زندگان عذاب‌دیدهٔ کردستان است.» احمد شاملو نیز که دوستی نزدیکی با شیرکو داشت در وصف او گفته: «اگر شیرکو بی‌کس را زودتر می‌شناختم اشعارش را زودتر از لورکا ترجمه می‌کردم افسوس که این شاعر نابغه کُرد را دیر یافتم.» قطعه‌ درخشان "جدایی" که در اصل در رسای آزادی توسط شیرکو سروده و "احمد شاملو" آن را از کُردی به فارسی ترجمه و دکلمه کرده تقدیم به همه شما باد. از ترانه‌هایم اگر گل را بگیرند؛ یک فصل خواهد مرد اگر عشق را بگیرند؛ دو فصل خواهد مرد و اگر نان را؛ سه فصل خواهد مرد اما آزادی را اگر از ترانه‌هایم آزادی را بگیرند سال، تمام سال خواهد مرد! و من نیز هم! https://youtube.com/shorts/_DJjbjktFhk?si=oKIU8XE2cX4cuqa8

پنج‌ضلعی اهمیت استراتژیک اربیل برای دمشق! استقبال نمادین و قابل توجه احمد الشرع رییس‌جمهور دوره انتقالی سوریه از نیچیروان بارزانی رهبر اقلیم کردستان عراق با به اهتزار درآوردن پرچم‌های بلندبالا (۹ متری) اقلیم کردستان چه در فرودگاه و چه در دیدار رسمی (در حالی‌که از نظر تشریفات دیپلماتیک دو مقام سیاسی غیرهم‌سطح محسوب می‌شوند) حاکی از اهمیت راهبردی اربیل برای دولت‌مردان جدید سوری در دست‌کم پنج بعد مختلف است: 1️⃣ در تنظیم و مدیریت روابط بین دمشق با روژئاوا (کُردهای سوریه) 2⃣ از منظر ائتلاف‌های امنیتی منطقه‌ای و بین‌المللی (هردو هم پیمان نزدیک ترکیه و آمریکا) 3️⃣ از منظر ایجاد موازنه در روابط با بغداد 4⃣ از منظر موازنه منطقه‌ای هویتی سنی- شیعی 5⃣ از منظر گسترش روابط اقتصادی بخصوص در بعد انرژی و تجارت اردشیر پشنگ | دوشنبه ۱۴۰۵.۵.۱۲

روایت یک شاهد کم‌وبیش عینی از حمله به ساختمانی در حوالی میدان فردوسی اردشیر پشنگ روز سوم جنگ (۴۰ روزه) بود ... روز قبل‌ به دلیل بمباران سنگین مناطقی در نزدیکی منزل در محدوده شریعتی-مطهری و زندان قصر، خانه را به سرعت و با مقداری وسیله ضروری و دو سه دست لباس در داخل چند کوله و ساک ترک کرده بودیم و به پیشنهاد و لطف دوستم د.رامین چراغی در یکی از واحدهای هتل آپارتمانش مستقر شده بودیم. حوالی ساعت ۲ ظهر بود و تازه سه تا ساندویچ از سر خیابان (مفتح-انقلاب) گرفته بودم سفره رو انداخته بودیم؛ یهو صدای موتور جنگنده‌های آمریکایی و اسرائیلی اومد (به رغم بودجه‌های زیادی که شهرداری زاکانی بعد از جنگ ۱۲ روزه هزینه کرده بود و تبلیغات گسترده در سطح شهر و رسانه‌ها اما از صدای هشدار و آژیر قرمز و این بدیهیات در حین حملات اصلا خبری نبود!) بعدش صدای چند تا انفجار فقط توانستیم از هال بدویم سمت قسمتی از آپارتمان که اسمش رو گذاشته بودیم سنگر (چون فقط یک پنجره داشت و شب قبلش با پتو پوشیده بودیمش) در کسری از ثانیه صدای رها شدن یک موشک و زوزه آن در فاصله‌ای خیلی نزدیک اومد انگار هواپیما دقیق بالای سر ما بود یه لحظه تصور کردیم ساختمان ما یا مجاور ما رو هدف قرار داده‌ند. حس پایان زندگی و تمام شدن رو در چشم هم می‌دیدیم یهو یک صدای انفجار سنگین توام با لرزش ساختمان در نزدیکی آمد صداهای انفجار بعدی دورتر بودند تا اینکه همه جا ساکت شد ... بعد از یکی دو دقیقه از پنجره‌ها رد دود پخش شده در آسمان رو دنبال کردیم، انفجار حدود یک کیلومتر دورتر ... سمت میدان فردوسی بود (عکس انتهای فیلم که گرفتم مربوط به همین حمله بود) رامین که خودش در واحد روبرو بود اومد دم در؛ خانمش روز قبل به دلیل استرس زیاد ناشی از جنگ، دچار زایمان پیش از موعد شده بود آن هم درست در بیمارستانی در آن حوالی، تنها بستری بود تلفنش خط نمی‌داد ... شدیدا نگران بود مجددا از پنجره محل تقریبی بیمارستان را چک کردیم دیدیم فاصله دارد. دقایقی بعد متوجه شدیم ساختمان پلیس دیپلماتیک رو زده‌اند. یک ربع دیگه دوباره هواپیماها آمدند، صحنه‌ قبل همانطور دقیق تکرار شد، صدای موتور و زوزه شلیک موشک، انفجار و لرزش ساختمان ... همان ساختمان دیپلماتیک را مجددا زدند انگار از حمله اول راضی نبودند! و حالا ۱۵۳ روز پس از آن حمله، فیلمش در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، نمی‌دانم مربوط به شلیک اول است یا دوم (منطقا باید حمله اول باشد) با دیدنش همه آن لحظات دوباره در ذهنم زنده شد، ترس و نگرانی در چشم‌های مادر و خواهرم. صدای نگران رامین، که دور از همسر و فرزند تازه بدنیا آمده‌اش بود (متاسفانه چند روز بعد فرزندش را به‌دلیل فقدان دارو و بخصوص پزشک متخصص برای یک جراحی ضروری از دست داد) و بعد خبر کشته شدن حدود ۲۰ نفر سرباز وظیفه داخل آن ساختمان ... این فیلم طبیعتا دل هر انسانی ،خاصه مخالفان جنگ، را تکان می‌دهد اما آنها نمی‌توانند به مانند ما که در آن لحظات حسش کردیم فاجعه جنگ را حس کنند، همان‌طور که تجربه ما در برابر تجربه خانواده‌های آن ۲۰ سرباز که جگرگوشه‌هایشان را از دست داده و محتملا حتی جسدی هم ازشان پیدا نشد و یا کسانی که در آن حوالی زخمی و یا محل کسب و کارشان ویران شد قابل قیاس نیست! و این تصاویر و این روایت تنها گوشه‌ای کوچک از واقعیات جنگ ویرانگر ۴۰ روزه است، جنگی که هنوز ادامه دارد و سهم رنج و دردش این روزها در بین هم‌وطنان جنوب کشور بیشتر از دیگر نقاط کشور است. اردشیر پشنگ | دوشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۵

ترامپ: عصر امروز دوشنبه مذاکرات با ایران شروع می‌شود! ترامپ: از من خواسته شد که توسط عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر و همچنین خود ایران، از انجام حملات خودداری کنم. این یک حمله بسیار بزرگ بود. وقتی متحدان درخواست کردند که این عملیات متوقف شود، باید بگوییم: "خب، بیایید ببینیم." متحدان فکر می‌کنند که یک توافق وجود دارد. یک توافق در مورد هرمز وجود دارد و این توافق در مورد مسائل هسته‌ای نیز خواهد بود. گزارشگر: در مورد ایران، حالا چه اتفاقی خواهد افتاد؟ ترامپ: ما با آنها در حال گفتگو هستیم. این گفتگوها فردا بعد از ظهر آغاز خواهد شد. این کار می‌تواند جان‌های زیادی را نجات دهد. گروهی از افراد هستند که مایلم این کار را انجام دهم - یعنی به سادگی آن را انجام دهم - و گروه دیگری از افراد هم هستند که نمی‌خواهند من این کار را انجام دهم. گزارشگر: آیا ایران برای رسیدن به توافق، ضرب‌الاجلی دارد؟ ترامپ: باید ببینیم. من قصد ندارم کسی را به قتل برسانم. من از ولیعهد عربستان سعودی پرسیدم: "ترجیح می‌دهید ما چه کار کنیم؟" او گفت: "ما ترجیح می‌دهیم به جای حمله، به یک توافق برسیم." گزارشگر: گزارشی وجود دارد که حاکی از آن است شما در حال انتقال نیروهای آمریکایی از کویت و بحرین هستید. ترامپ: من نمی‌خواهم در این مورد اظهار نظر کنم. قرار بود یک حمله گسترده باشد. آنها از ما خواستند که این کار را انجام ندهیم. آنها گفتند: "لطفاً این کار را نکنید." همسایگان آنها هم همین را گفتند. ما فقط می‌خواهیم ببینیم آیا می‌توانیم به یک توافق برسیم یا خیر. ما شاهد یک حمله بودیم که بزرگترین حمله از زمان جنگ جهانی دوم به شمار می‌رفت. این حمله می‌توانست فاجعه‌بار باشد، و آن‌ها نمی‌خواستند ما این کار را انجام دهیم. صادقانه بگویم، عربستان سعودی هم این موضوع را نمی‌خواست. آن‌ها فکر می‌کردند که یک توافق در شرف تحقق است. اردشیر پشنگ | دوشنبه ۱۴۰۵.۵.۱۲

توقف مشروط فرمان حمله گسترده به ایران توسط ترامپ با وساطت بن‌سلمان منابع مختلف از کاخ سفید گزارش داده‌اند در پی درخواست محمد بن سلمان ،ولیعهد عربستان سعودی، از دونالد ترامپ برای کاهش تنش و درگیری با ایران، رئیس جمهوری آمریکا از صدور آغاز حملات گسترده آمریکا خودداری کرده است. ترامپ تداوم این توقف حمله را مشروط به دستیابی سریع طرفین به توافق جامع اعلام کرده است. حال باید دید تفسیر ج‌اایران از این وضعیت، 1️⃣ گشایش پنجره‌ای برای دیپلماسی با کاهش برخی از شروط آمریکا (هنوز این مورد نامشخص است) خواهد بود؟ و یا 2️⃣ شرایط فعلی را نوعی عقب‌نشینی آمریکا در اثر فشار و تحرکات محدود نظامی ایران قلمداد می‌کند؟ هریک از این دو برداشت در رفتار ج‌اایران تاثیر متفاوتی خواهد داشت. اردشیر پشنگ | یکشنبه 1405.5.11