GED Science By Dr. WYMM

https://www.facebook.com/share/1DwbpqVJX1/?mibextid=wwXIfr

13th June 2026, Intensive Test 22, No 28 to 35 (END)

13th June 2026, Intensive Test 22, No 15 to 27

13th June 2026, Intensive Test 22, No 8 to 14

13th June 2026, Intensive Test 22, No 1 to 8

၅။ ချင်းမိုင်ရဲ့ "Dust-Free" Zone များအကြောင်း ချင်းမိုင်မြို့မှာ လေထုအရမ်းဆိုးရွားလာရင် အစိုးရနဲ့ ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍတွေက လေသန့်စင်စက်တွေ တပ်ဆင်ထားတဲ့ "Dust-Free Rooms" တွေကို ဖွင့်လှစ်ပေးလေ့ရှိပါတယ်။ "အိမ်မှာ လေသန့်စင်စက် မရှိသူများအနေနဲ့ မြို့နယ်အလိုက် ဖွင့်လှစ်ထားတဲ့ 'Dust-Free Zone' များ သို့မဟုတ် လေသန့်စင်စက် ကောင်းကောင်းတပ်ဆင်ထားတဲ့ စာကြည့်တိုက်များ၊ ကော်ဖီဆိုင်များမှာ ခေတ္တခဏ သွားရောက်ခိုလှုံနိုင်ပါတယ်။" > "သင်သိပါသလား?" PM 2.5 အညွှန်းကိန်း အရမ်းမြင့်တဲ့နေ့မှာ အပြင်ထွက်တာဟာ ဆေးလိပ်အလိပ်ပေါင်းများစွာကို တစ်ပြိုင်နက် သောက်နေရသလိုမျိုး အဆုတ်ကို ထိခိုက်စေပါတယ်။ > "Stay Tracked!" ချင်းမိုင်ရဲ့ လေထုအခြေအနေကို သိဖို့ "AirVisual" အပြင် ထိုင်းနိုင်ငံထုတ် "Air4Thai" Application ကိုလည်း အသုံးပြုပြီး စစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။ အားလုံးပဲ ဒီရာသီမှာ ကျန်းမာရေးကို အထူးဂရုစိုက်ကြဖို့ တိုက်တွန်းပါရစေ။ Air Visual လို App မျိုးလေးတွေ သုံးပြီး လေထုအခြေအနေကို အမြဲ စစ်ဆေးကြပါဦးခင်ဗျာ။ 💙 ချင်းမိုင်မှာ နေထိုင်ရတာ ကျန်းမာဘေးကင်းပါစေ။ #ChiangMai #AirPollution #PM2.5 #HealthAwareness #SafeChiangMai #KeepSafe

ချင်းမိုင်မြို့က မိတ်ဆွေများအတွက် PM 2.5 အန္တရာယ် သတိပြုဖွယ်ရာ 😷⛰ မင်္ဂလာပါ ချင်းမိုင်မြို့သူမြို့သားနဲ့ ရောက်ရှိနေကြတဲ့ မိတ်ဆွေများခင်ဗျာ... ဒီရက်ပိုင်း ချင်းမိုင်မှာ လေထုညစ်ညမ်းမှု (Air Pollution) က တော်တော်လေး ဆိုးရွားနေတာ အားလုံးလည်း ကိုယ်တိုင်ခံစားနေကြရမှာပါ။ မြို့ကို ပတ်ပတ်လည် ဝန်းရံထားတဲ့ တောင်တန်းကြီးတွေကိုတောင် မြူခိုးတွေ (တကယ်တော့ မီးခိုးမြူတွေ) ကြောင့် ကောင်းကောင်းမမြင်ရတော့တဲ့ အထိပါပဲ။ ဒီအခြေအနေမှာ ကျွန်တော်တို့ ကျန်းမာရေးအတွက် သိထားသင့်တဲ့ အချက်လေးတွေကို ဝေမျှပေးချင်ပါတယ်။ 🔴 PM 2.5 ဆိုတာ သာမန်ဖုန်မှုန့် မဟုတ်ပါဘူး အများစုက ဖုန်ထတာပဲလို့ ထင်တတ်ကြပေမယ့် PM 2.5 က သာမန်ဖုန်မှုန့်တွေထက် အဆပေါင်းများစွာ သေးငယ်ပါတယ်။ လူ့ဆံပင်တစ်ပင်ရဲ့ ၂၈ ပုံ ၁ ပုံလောက်ပဲ ရှိတာကြောင့် နှာခေါင်းထဲက အမွေးအမျှင်တွေက မတားဆီးနိုင်ဘဲ အဆုတ်ထဲအထိ တိုက်ရိုက်ရောက်ရှိသွားနိုင်ပါတယ်။ အဆိုးဆုံးကတော့ သွေးကြောထဲအထိ စိမ့်ဝင်သွားနိုင်တာပါပဲ။ ⛰ ချင်းမိုင်ရဲ့ ပထဝီဝင်အနေအထားက ဘာကြောင့် ပိုဆိုးစေတာလဲ? ချင်းမိုင်မြို့ဟာ "ဒယ်အိုး" ပုံသဏ္ဌာန် တောင်ကြားထဲမှာ တည်ရှိနေတာပါ။ ဒါကြောင့် လေထုထဲက ညစ်ညမ်းမှုတွေဟာ တောင်တန်းတွေကို ကျော်ပြီး မထွက်သွားနိုင်ဘဲ မြို့ထဲမှာပဲ ပိတ်မိနေတတ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အေးမြတဲ့ လေထုက အပေါ်ကနေ ဖိထားတဲ့အခါ (Temperature Inversion) မီးခိုးမြူတွေဟာ မြေပြင်အနီးမှာပဲ စုပြုံနေတတ်ပါတယ်။ 🔥 ဘာကြောင့် ဒီလိုဖြစ်ရတာလဲ?  အဓိက အကြောင်းရင်းတွေကတော့-  စိုက်ပျိုးရေးအတွက် တောမီးရှို့ခြင်း။  ယာဉ်အသုံးပြုမှု များပြားခြင်းနှင့် စက်ရုံအလုပ်ရုံများမှ ထွက်သော မီးခိုးများ။  ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲကြောင့် လေငြိမ်နေခြင်း။ ⚠️ ကျန်းမာရေး ထိခိုက်နိုင်မှုများ PM 2.5 က ရေတိုမှာ မျက်စိစပ်တာ၊ လည်ချောင်းနာတာ၊ ချောင်းဆိုးတာတွေ ဖြစ်စေနိုင်သလို၊ ရေရှည်မှာတော့ -  နှလုံးနဲ့ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများ။  အဆုတ်ကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားလာခြင်း။  ကိုယ်ခံအား စနစ်ကို အားနည်းစေခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ✅ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ? ၁။ Mask တပ်ပါ: သာမန် Surgical Mask တွေက PM 2.5 ကို မကာကွယ်နိုင်ပါဘူး။ N95 သို့မဟုတ် KN95 Mask တွေကို စနစ်တကျ တပ်ဆင်ပါ။ ၂။ Air Purifier အသုံးပြုပါ: အိမ်ထဲမှာရှိနေချိန် လေသန့်စင်စက် ဖွင့်ထားပါ။ HEPA filter ပါတဲ့ စက်မျိုးက ပိုထိရောက်ပါတယ်။ ၃။ အပြင်ထွက်ခြင်း ရှောင်ကြဉ်ပါ: အထူးသဖြင့် မနက်စောစောပိုင်းနဲ့ လေထုညစ်ညမ်းမှု အညွှန်းကိန်း (AQI) မြင့်မားနေချိန်မှာ အပြင်မှာ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားတာမျိုး ရှောင်ပါ။ ၄။ ရေများများသောက်ပါ: ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အဆိပ်အတောက်တွေ ဖယ်ရှားနိုင်ဖို့ ရေကို ပုံမှန်ထက် ပိုသောက်ပေးပါ။ ၁။ အိမ်တွင်းလေထု အရည်အသွေး (Indoor Air Quality) လူအများစုက အိမ်ထဲမှာနေရင် ဘေးကင်းပြီလို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တံခါးတွေ၊ ပြတင်းပေါက်တွေကတစ်ဆင့် PM 2.5 တွေဟာ အိမ်ထဲကို စိမ့်ဝင်နိုင်ပါတယ်။ "အပြင်မှာတင်မကဘဲ အိမ်ထဲမှာပါ လေထုညစ်ညမ်းနိုင်တာမို့ ပြတင်းပေါက်တွေကို လုံအောင်ပိတ်ထားဖို့နဲ့ ဖြစ်နိုင်ရင် အိမ်ထဲမှာ 'အပင်ငယ်လေးများ' (ဥပမာ - Snake Plant) စိုက်ပျိုးခြင်းက လေထုကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ သန့်စင်ပေးနိုင်ပါတယ်။" ၂။ အားနည်းသူများအတွက် အထူးသတိပေးချက် (Vulnerable Groups) PM 2.5 ဟာ လူတိုင်းကို ထိခိုက်စေနိုင်ပေမယ့် အချို့သူတွေအတွက် ပိုအန္တရာယ်များပါတယ်။ "အထူးသဖြင့် ကလေးငယ်များ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များနှင့် ပန်းနာရင်ကြပ် (Asthma) ရှိသူများအနေဖြင့် AQI (လေထုအရည်အသွေးအညွှန်းကိန်း) ၁၀၀ ထက်ကျော်လွန်ပါက အပြင်ထွက်ခြင်းကို လုံးဝရှောင်ကြဉ်သင့်ပါတယ်။" ၃။ Dust Mite (ဖုန်မှုန့်) နှင့် PM 2.5 ကွာခြားချက် လူတွေ မျက်စိနဲ့မြင်ရတဲ့ ဖုန်မှုန့်တွေက နှာချေစေရုံသာရှိပေမယ့် PM 2.5 ကတော့ "မမြင်ရတဲ့ လူသတ်သမား" လို့ တင်စားကြပါတယ်။ "သာမန်ဖုန်မှုန့်တွေက နှာခေါင်းထဲရောက်ရင် နှာချေတာ၊ နှာရည်ယိုတာနဲ့ တင်ကျန်နေခဲ့တတ်ပေမယ့် PM 2.5 ကတော့ ဘာလက္ခဏာမှ မပြဘဲ အဆုတ်ထဲက လေအိတ်လေးတွေအထိ ရောက်သွားပြီး သွေးကြောထဲ စိမ့်ဝင်ကာ တစ်ကိုယ်လုံးကို ဒုက္ခပေးတာပါ။" ၄။ အစားအသောက်ဖြင့် ကာကွယ်ခြင်း (Dietary Support) လေထုညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရောင်ရမ်းမှု (Inflammation) ကို လျှော့ချဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ "Antioxidants ကြွယ်ဝတဲ့ အသီးအနှံတွေ (ဥပမာ - ဗီတာမင် C ပါသော လိမ္မော်သီး၊ ရှောက်သီး၊ ပန်းသီး) နဲ့ အစိမ်းရင့်ရောင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကို ပိုစားပေးခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ခုခံအားစနစ်ကို မြှင့်တင်နိုင်ပါတယ်။"

https://www.facebook.com/share/1KDh7uU5HT/?mibextid=wwXIfr

12th Feb 2026, Newton's Second Law

12th Feb 2026, Force, Inertia, Newton's First Law

12th Feb 2026, Speed, Velocity, Acceleration

https://youtube.com/shorts/ZnUtx7VsO7s?si=dAixjnWI_RsOXXpc

မင်္ဂလာပါ Aung Bhone Myint Facebook Account ပျက်သွားတဲ့အတွက် www.facebook.com/dr.waiyanmoemyint.mdy (personal account) သို့မဟုတ် www.facebook.com/AungBhoneMyint.UMM (Page) မှာ ဆက်လက် ဆက်သွယ်လို့ ရပါတယ်ဗျ ဘေးရန်ကင်းကွာ ကျန်းမာ ချမ်းသာပါစေ...

https://www.facebook.com/share/p/17b6giMZa8/?mibextid=wwXIfr

https://youtu.be/PzHMITjDWqg?si=E8vs6nm7UCSSWFUg