Cosmology Daily

ទិដ្ឋភាពនេះ ត្រូវបានថតដោយយានអវកាស Juno របស់យើងនៅឯភពព្រហស្បតិ៍ក្នុងឆ្នាំ២០១៩។ ប្រសិនបើអ្នកឈរនៅក្រោមស្រមោលដែលបាំងដោយព្រះច័ន្ទ Io នេះ ហើយសម្លឹងមើលទៅលើ អ្នកនឹងឃើញបាតុភូតសូរ្យគ្រាសពេញលេញតែម្តង។

នៅថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៣០ ជាថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់លោក Neil Alden Armstrong ជាអវកាសយានិក និងវិស្វករអាកាសចរណ៍ជនជាតិអាមេរិក ហើយជាមនុស្សដំបូងគេដែលដើរលើឋានព្រះច័ន្ទ។ លោកក៏ជាអាកាសយានិកកងទ័ពជើងទឹក អ្នកបើកយន្តហោះសាកល្បង និងជាសាស្រ្តាចារ្យសាកលវិទ្យាល័យផងដែរ។ លោក​ Neil Armstrong មានមានចិត្តស្រឡាញ់​ការ​ហោះហើរ​តាំង​ពី​នៅ​កុមារ ហើយលោក​​បានទទួលអាជ្ញាប័ណ្ណ​ជា​អ្នក​បើកបរ​យន្តហោះ តាំង​ពី​អាយុ ១៦ឆ្នាំ។ លោក​បាន​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​ថ្នាក់​​សកលវិទ្យាល័យ ​ខាង​ផ្នែក​វិស្វកម្ម​យន្តហោះ និង​​ធ្លាប់​​​​បើកបរ​យន្តហោះ​ចម្បាំង ក្នុង​កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិក នៅ​ក្នុង​អំឡុង​សង្រ្គាម​កូរ៉េ មុននឹង​ចូលបម្រើ​ការងារ​ឲ្យ​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អាមេរិក (NASA) នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦២។#Birthday #USA ©ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក https://t.me/WorldHistoryDaily ☕️ Admin ABA :500 578 666

ថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៥ ផ្កាយដុះកន្ទុយ Hale-Bopp ត្រូវបានរកឃើញដោយតារាវិទូអាមេរិក២រូប គឺលោក Alan Hale និងលោក Thomas Bopp។ ផ្កាយដុះកន្ទុយនេះរកឃើញកាលនោះមានចម្ងាយ ៧.២ AU ពីព្រះអាទិត្យ ហើយតារាវិទូទាំងពីរនាក់ខាងលើបានដាក់ឈ្មោះថា C/1995 O1។ ហើយអ្វីដែលធ្វើឱ្យគេរកវាឃើញបាន ដោយសារពន្លឺភ្លឺខ្លាំងជាងផ្កាយដុះកន្ទុយដទៃទៀត សូម្បីតែផ្កាយដុះកន្ទុយហាឡីដ៏ល្បីល្បាញក៏មានពន្លឺចាញ់ផ្កាយដុះកន្ទុយនេះដែរ។ មូលហេតុដែលនាំឱ្យវាមានពន្លឺខ្លាំងនេះ គឺត្រូវបានគេបកស្រាយថា មកពីទំហំតួផ្កាយផ្ទាល់ ពោលវាមានទំហំធំចន្លោះពី៤០ ទៅ៦០ គីឡូម៉ែត្រ។ លើសពីនេះទៅទៀត ភពព្រហស្បតិ៍ទំនងជាមានឥទ្ធិពលលើគន្លងផ្កាយដុះកន្ទុយមួយនេះ ហើយត្រូវបានគេគណនាថា វាធ្លាប់បង្ហាញលើផ្ទៃមេឃផែនដីកាលពី៤២០០ឆ្នាំមុន។ #Space ©ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក https://t.me/WorldHistoryDaily ☕️ Admin ABA :500 578 666

នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៤ ផ្កាយដុះកន្ទុយ Shoemaker–Levy 9 បានបុកទង្គិចនឹងភពព្រហស្បតិ៍។ ផ្កាយដុះកន្ទុយនេះត្រូវបានរកឃើញនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ដោយប្ដីប្រពន្ធតារាវិទូអាមេរិកមួយគូគឺលោក Eugene Shoemaker និងលោកស្រី Carolyn Shoemaker ជាមួយនឹងតារាវិទូជនជាតិកាណាដាម្នាក់ឈ្មោះ David Levy។ ផ្កាយដុះកន្ទុយនេះ ត្រូវបានចាប់ដោយទំនាញរបស់ភពព្រហស្បតិ៍ និងក៏ត្រូវបំបែកដោយកម្លាំងទំនាញរបស់ភពនេះជា២១បំណែក ធ្លាក់ទៅលើប៉ូលខាងត្បូងរបស់វានិងត្រូវតាមដានដោយតេឡេស្កុបពីផែនដីកាលពីឆ្នាំ១៩៩៤។ ឥទ្ធិពលនៃការប៉ះទង្គិចនេះស្មើនឹង៦០០ដង នៃគ្រាប់បែកអាតូមិកនៅលើផែនដីទាំងអស់។ ដូច្នេះភពព្រហស្បតិ៍ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាម៉ាស៊ីនបូមធូលី របស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ និងក៏ជាអ្នកមានគុណរបស់ផែនដីផងដែរ ប្រសិនបើបំណែកទាំងនោះធ្លាក់លើផែនដីវិញ ប្រាកដជាមហន្តរាយដ៏សម្បើមមិនខាន។ #Space ©ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក https://t.me/WorldHistoryDaily ☕️ Admin ABA :500 578 666

នៅថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១១ ភពណិបទូនបានបញ្ចប់ដំណើរគោចរជុំវិញព្រះអាទិត្យមួយជុំ បន្ទាប់ពីវាត្រូវបានគេរកឃើញនៅឆ្នាំ១៨៤៦។ ភពនេះគឺជាភពទី១ នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យដែលត្រូវបានរកឃើញដោយប្រើការគណនាតាមរូបមន្តគណិតវិទ្យា។ ដើម្បីគោចរជុំវិញព្រះអាទិត្យបានមួយជុំ ភពឧស្ម័នយក្សមួយនេះត្រូវចំណាយពេល ១៦៤.៨ឆ្នាំ នៃផែនដី នៅចម្ងាយ ជាង៤.៥ ពាន់លានគម។ #Space ©ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក https://t.me/WorldHistoryDaily ☕ Admin ABA :500 578 666

នៅថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៧៩ ស្ថានីយ៍អវកាសដំបូងរបស់អាម៉េរិក Skylab បានទម្លាក់ខ្លួនចូលមកកាន់ផែនដីវិញ និងត្រូវបានបំផ្លាញទាំងស្រុង នៅលើមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ #Space ©ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក https://t.me/WorldHistoryDaily ☕ Admin ABA :500 578 666

នៅថ្ងៃទី០៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨៦៨ ជាថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់លោកស្រី Henrietta Swan Leavitt ជាតារាវិទូអាមេរិកមួយដែលរកឃើញវិធីវាស់ទំហំចក្រវាល តាមរយៈបម្រែបម្រួលពន្លឺរបស់ផ្កាយ។ ការរកឃើញនៅពេលនោះ គឺជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏សំខាន់មួយ ដែលនាំទៅដល់ការរកឃើញកាឡាក់ស៊ីជាច្រើនផ្សេងទៀត ហើយចំណេះដឹងរបស់មនុស្សជាតិយើងទៅលើចក្រវាលក៏បានពង្រីកព្រំដែនចេញពីមីលគីវេ រហូតទៅដល់ចម្ងាយរាប់ពាន់លានឆ្នាំពន្លឺ។ #Birthday ©ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក https://t.me/WorldHistoryDaily ☕ Admin ABA :500 578 666

យើងមិនអាចបញ្ជាឲ្យមហាសមុទ្រឈប់មានរលកបានទេ តែយើងអាចរៀនពីរបៀប "ជិះរលក" នោះបាន។ ដូចគ្នានេះដែរ ការរញ្ជួយដី គឺជាការក្រើនរំលឹកដ៏រឹងមាំមួយថា មនុស្សជាតិគ្រាន់តែជាអ្នកស្នាក់នៅលើភពផែនដីនេះប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជាម្ចាស់របស់ផែនដីឡើយ។ ភាពអស្ចារ្យរបស់មនុស្ស មិនមែនស្ថិតនៅលើការបញ្ឈប់ធម្មជាតិនោះទេ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅលើការប្រើប្រាស់បញ្ញាញាណ ដើម្បីកសាងភាពធន់រឹងមាំ និងរស់នៅប្រកបដោយភាពសុខដុមជាមួយ "ដង្ហើម" របស់ធម្មជាតិ។

មុនពេលដែលយាន Perseverance របស់ទីភ្នាក់ងារអវកាសណាសា (NASA) បានបញ្ចប់ "ការរត់ម៉ារ៉ាតុង" នៅលើភពអង្គារ ដោយធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ចម្ងាយជាង ៤២ គីឡូម៉ែត្រ យានគន្លងគោចរ Mars Reconnaissance Orbiter បានថតជាប់រូបភាពយាន Perseverance នេះពីទីអវកាស! អ្នកថែមទាំងអាចមើលឃើញដានកង់ដែលយាននេះបានបន្សល់ទុក ពេលវាបើកបរមកកាន់ទីតាំងនេះទៀតផង។ ហើយវានៅមានចម្ងាយផ្លូវជាច្រើនម៉ាយល៍ទៀតដែលត្រូវបន្តដំណើរទៅមុខ។ កាមេរ៉ា HiRISE ដ៏មានថាមពល រួមជាមួយនឹងឧបករណ៍ផ្សេងៗទៀតនៅលើបេសកកម្មយានគោចរនេះ កំពុងបង្ហាញពីរូបភាពភពអង្គារយ៉ាងលម្អិតនិងស្រស់ស្អាតបំផុត ស្របពេលដែលកំពុងជួយគូសផែនទីភពនេះសម្រាប់ការរុករកនាពេលអនាគត។

ប្រទេសរុស្ស៊ីមានទំហំផ្ទៃដីធំជាងភពភ្លុយតុង (Pluto) ទៅទៀត។ រុស្ស៊ីមានផ្ទៃដីប្រមាណ ១៧លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ ខណៈភ្លុយតុងមានផ្ទៃដីប្រហែល ១៦.៦លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ 🤔JOIN: https://t.me/DYKtoday

នៅថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៦ ព្រះចន្ទថ្មោងថ្មីទាំងពីររបស់កូនភពព្លុយតុង ដែលត្រូវបានរកឃើញនៅឆ្នាំ២០០៥ គឺបានទទួលឈ្មោះជាផ្លូវការពីសហភាពតារាសាស្ត្រអន្តរជាតិ នោះគឺព្រះចន្ទទី៣ឈ្មោះ Nix និងព្រះចន្ទទី៥ ឈ្មោះ Hydra។ សូមបញ្ជាក់ថា កូនភពព្លុយតុងនេះត្រូវបានគេរកឃើញនៅឆ្នាំ១៩៣០ និងត្រូវបានគេចាត់ទុកជាភពទី៩ផងដែររបស់ព្រះអាទិត្យរហូតដល់ឆ្នាំ២០០៦ ទើបឋានៈនេះត្រូវបានទម្លាក់មកជាកូនភពវិញ។ ទោះបីជាកូនភពនេះតូចជាងព្រះចន្ទរបស់ផែនដីក៏ដោយ តែវាមានតារារណបរបស់វារហូតដល់៥ ក្នុងនោះមានព្រះចន្ទ Charon ព្រះចន្ទ Styx ព្រះចន្ទ Nix ព្រះចន្ទ Kerberos និងព្រះចន្ទ Hydra។ #Space ©ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក https://t.me/WorldHistoryDaily ☕ Admin ABA :500 578 666

It's time to get your boarding pass for NASA’s next space telescope! Send your name a million miles away with the Nancy Grace Roman Space Telescope and be a part of our telescope legacy: https://go.nasa.gov/3S1eNhK

យោងតាមអង្គការ NASA ក្រុមអវកាសយានិកនៅលើស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS) កំពុងធ្វើការជ្រកកោននៅក្នុងយានអវកាសរបស់ពួកគេ និងត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់ការជម្លៀសខ្លួនដែលអាចកើតមាន បន្ទាប់ពីមានសេចក្តីរាយការណ៍អំពីការលេចធ្លាយខ្យល់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនៅផ្នែករុស្ស៊ី។

ផ្កាយរណប Landsat 8 បានថតយករូបភាពពពកដែលកំពុងវិលកួចទាំងនេះនៅពីលើមហាសមុទ្រខាងត្បូង កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ រង្វង់ខ្យល់កួចដែលវិលបញ្ច្រាសទិសគ្នាទាំងនេះបានកើតឡើង នៅពេលដែលចរន្តខ្យល់បក់ត្រូវរាំងស្ទះដោយកោះ Peter I រួចក៏វិលបង្កើតជាចរន្តកួច។ ជាទូទៅ ល្បឿនខ្យល់ចាំបាច់ត្រូវមានចន្លោះពី ១៨ ទៅ ៥៥ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងទើបអាចបង្កើតជាបាតុភូតពពកកួចនេះបាន។

ទិដ្ឋភាពថ្មីពីតេឡេទស្សន៍អវកាស Hubble នេះបង្ហាញពីកាឡាក់ស៊ីរាងគូទខ្យងមួយមានឈ្មោះថា M88 ដែលមានទីតាំងនៅចម្ងាយប្រមាណ ៦៣ លានឆ្នាំពន្លឺ។ M88 គឺជាកាឡាក់ស៊ីសកម្ម ដែលមានន័យថានៅចំកណ្តាលរបស់វាមានប្រហោងខ្មៅដ៏ធំសម្បើម (Supermassive black hole) ដែលកំពុងលេបត្របាក់ឧស្ម័ន និងធូលីអវកាស។ ក្រុមតារាវិទូបានប៉ាន់ប្រមាណថា ប្រហោងខ្មៅនេះមានម៉ាស់ធំជាងព្រះអាទិត្យរបស់យើងដល់ទៅប្រហែល ១០០ លានដង! ផ្កាយចាស់ៗដែលនៅជុំវិញប្រហោងខ្មៅ ធ្វើឱ្យផ្ចិតកណ្តាលរបស់កាឡាក់ស៊ី M88 បញ្ចេញពន្លឺយ៉ាងខ្លាំង។ ស្នូលរបស់កាឡាក់ស៊ីនេះ ត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយដៃរាងគូទខ្យងដែលរុំយ៉ាងណែន និងស៊ីមេទ្រីគ្នា ព្រមទាំងត្រូវបានរំលេចដោយបណ្តុំតារាពណ៌ផ្កាឈូក និងពណ៌ខៀវភ្លឺផ្លេក និងដុំពពកធូលីយ៉ាងក្រាស់។ ស្វែងយល់បន្ថែម៖ https://go.nasa.gov/4dMIiuJ ប្រភពរូបភាព៖ ESA/Hubble & NASA, D. Thilker

នៅថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៦១ លោកប្រធានាធិបតី John F. Kennedy បានថ្លែងសុន្ទរកថាដ៏ល្បីល្បាញនៅចំពោះសភាសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយប្រកាសគោលដៅដ៏មហិច្ឆតាក្នុងការបញ្ជូនមនុស្សទៅជាន់ផ្ទៃព្រះច័ន្ទ និងនាំពួកគេត្រឡប់មកវិញដោយសុវត្ថិភាពមុនចុងទសវត្សរ៍១៩៦០។ គោលដៅនេះបានជំរុញឱ្យមានការអភិវឌ្ឍកម្មវិធី Apollo ដែលនាំទៅដល់សមិទ្ធិផលជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃបេសកកម្ម Apollo 11 ដែលបានចុះចតនៅលើផ្ទៃព្រះច័ន្ទនៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៦៩។ #Space © ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក https://t.me/WorldHistoryDaily

នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩០ តេឡេស្កុបអវកាសហឺបល (Hubble Space Telescope) ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះចេញពីផែនដី ទៅដាក់ក្នុងគន្លងតារាវិថីជុំវិញផែនដី។ ខុសពី​តេឡេស្កុប​ដែល​នៅ​លើដី តេឡេស្កុប​អវកាស​ហឺបល​ ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី ផុត​ពី​ភាព​រំខាន​នៃ​ស្រទាប់​បរិយាកាស​របស់​ផែនដី អាច​ឲ្យ​គេ​មើល​ឃើញ​បាន​យ៉ាង​ច្បាស់ និង​លម្អិត ទៅ​ក្នុង​ចម្ងាយ​​រហូត​ទៅ​រាប់​ពាន់លាន​ឆ្នាំ​ពន្លឺ។ រូបភាព​អវកាស ដែល​ថត​ដោយ​តេឡេស្កុប​អវកាស​ហឺបល​បាន​ជួយ​ឲ្យ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​អាច​សិក្សា​ដឹង​កាន់តែ​លម្អិត​អំពី​ចក្រវាល រាប់ចាប់តាំង​ពី​ការ​សិក្សា​លម្អិត​ អំពី​ការចាប់កំណើត និង​ការ​ស្លាប់​របស់​ផ្កាយ អំពី​វត្តមាន​នៃ​ប្រហោងខ្មៅ​ធំៗ​នៅ​ចំណុចកណ្តាល​នៃ​ចក្រវាល វត្តមាន​នៃ​ថាមពល​ងងឹត (Dark Energy) និង​ជាពិសេស អំពី​អាយុ​របស់​ចក្រវាល និង​​ល្បឿន​នៃ​ការ​រីកប៉ោង​នៃ​ចក្រវាលនៅ​ក្នុង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន។ #Space © ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក https://t.me/WorldHistoryDaily

នៅថ្ងៃសុក្រ ទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ យានអវកាស Artemis II Orion នឹងជ្រៀតចូលបរិយាកាសផែនដីវិញ ក្នុងល្បឿនប្រមាណ ៣៨ ៣៦៧ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (ឬកៀកនឹង ៣៨ ៦២៤ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង)។ ដំណើរជ្រៀតចូលក្នុងល្បឿនដ៏លឿននេះ ត្រូវបានគ្រោងទុកថានឹងចាប់ផ្តើមនៅម៉ោង ៧:៥៣ នាទីយប់ (ម៉ោងនៅតំបន់ EDT) ហើយនឹងបញ្ចប់ដោយការចុះចតលើផ្ទៃទឹកក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ក្បែរឆ្នេរ San Diego ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ១៤ នាទីក្រោយមក ពោលគឺនៅម៉ោង ៨:០៧ នាទីយប់ (ម៉ោង EDT)។ ដើម្បីការពារអវកាសយានិកទាំងបួនរូបពីសីតុណ្ហភាពដែលអាចកើនឡើងដល់ ២ ៧៦០ អង្សាសេ (2,760°C) អង្គការ NASA បានកែសម្រួលគន្លងហោះហើររបស់យានអវកាសនេះឱ្យមានមុំកាន់តែចោតជាងមុន។ ការកែសម្រួលនេះអាចជួយគ្រប់គ្រងកម្តៅ និងសម្ពាធដ៏ខ្លាំងក្លាទៅលើរបាំងការពារកម្តៅ (Heat shield) បានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ ការវិលត្រឡប់មកកាន់មាតុភូមិផែនដីវិញនេះ គឺជាការបិទបញ្ចប់ដោយជោគជ័យនូវបេសកកម្មបំបែកកំណត់ត្រា ដែលបាននាំមនុស្សជាតិធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីអវកាសបានឆ្ងាយជាងពេលណាៗទាំងអស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។