آرشیو درسگفتارهای حسن انصاری در زمينه تاريخ و تمدن ايران و اسلام

نصّ و اجتهاد در انديشه سياسی شيعه، دکتر حسن انصاری جلسه سوم: در اين جلسه به يک پرسش اساسی درباره بحث تعيين جانشينی پيامبر (ص) پاسخ داديم و آن اينکه آيا آنچه پيامبر (ص) درباره امر جانشينی خود و امامت امت بيان کرد در چارچوب "نصّ" می گنجد و يا موضوع اجتهاد است؟ آيا لازم است همه به وجود نص علم ضروری داشته باشند و يا علم بر پايه استدلال و اکتساب هم کافی است؟ آيا مضمون و دلالت آنچه پيامبر در اين زمينه فرمود در مقام نصّ و بيان بوده و يا نه و اگر در مقام نصّ بوده آيا فهم دلالت آن هميشه نيازمند علم قطعی است بدون دفع شبهه و يا به کارگيری استدلال و يا ضرورت استدلال برای فهم آن، نص را از مقام نص بودن نمی اندازد؟ چرا نص می تواند هم جلی باشد و هم خفی؟ آيا اگر نص خفی بود معنايش اين است که نص ديگر نص نيست و در فقدان نص جوازی برای رجوع به اجتهاد هست؟ (۲۸ جولای، ۲۰۲۶) #نص_اجتهاد_شيعه @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

نصّ و اجتهاد در انديشه سياسی شيعه، دکتر حسن انصاری جلسه دوم: در اين جلسه درباره تمايز دوم نظريه امامت شيعی از نظريه خلافت اهل سنت سخن گفتيم. توضيح داديم چطور در حالی که نظريه خلافت خود نظريه ای اجتهاد محور قلمداد می شد اما به سطح جايگاه دينی ارتقا داده شد و حتی احکام اجتهادی خلفاء فقه اهل سنت را ساخت و جنبه دينی پيدا کرد. در حالی که شيعه با وجود اينکه امامت را امری منصوص می دانست اما با دينی جلوه دادن اجتهادات در امر سياسی اگر مستند به حجيت شرعی و منصوص نباشد مخالف بود و همين راه را برای عرفی کردن ساحت سياست باز می کرد. از نتايج اين تمايز اين بود که فقه اهل سنت عموما متکی بر اجتهادات خلفاء و صحابه بود و متکی بر دستور العمل های مقام "قدرت" خلفاء اما بعدا بدان رنگ حديث نبوی دادند در حالی که فقه شيعه چون نسبتی با قدرت مسلط نداشت نه تحت تأثير قدرت خليفگان بلکه به عنوان فقه برآمده از نصوص امام معصوم در هيئت سنت اپوزيسيون شکل گرفت. در اين چارچوب در فقه شيعه عمل فقهی بايد مستند به نص شرعی باشد و اين نص مستند است به حجيت امام معصوم. عمل سياسی اجتهادی هم ممکن است منتهی اين عمل سياسی اگر به نحوی مأذون از امامت معصوم نباشد طبق ديدگاه شيعه نبايد به عنوان امر دينی تلقی شود بلکه در چارچوب "منطقة الفراغ" است. (۱۴ جولای، ۲۰۲۶) #نص_اجتهاد_شيعه @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

نصّ و اجتهاد در انديشه سياسی شيعه، دکتر حسن انصاری جلسه اول: در اين جلسه درباره تمايزهای اساسی ميان نظريه خلافت (ديدگاه اهل سنت) و نظريه امامت (ديدگاه شيعه اماميه) بحث کرديم. محور اصلی اين تمايز را در تمايز ميان نص و اجتهاد در فقه و همچنين تمايز تکليف عقلی و تکليف سمعی در کلام و در ارتباط اين دو ساحت با نظريه های امامت و خلافت به بحث گذاشتيم. آنچه در اين جلسه گفتيم در واقع خلاصه ای است از مهمترين محورهایی که برای فهم امامت و خلافت لازم است دانسته شود. (۷ جولای، ۲۰۲۶) #نص_اجتهاد_شيعه @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

آیا درک حاضران در غدیر خم از حدیث غدیر با درک امروزی ما یکی بود؟ دکتر حسن انصاری جلسه چهارم: در اين جلسه درباره تاريخ برخورد با حديث غدير هم در روايت و هم در مضمون آن از سوی متکلمان و فقهای سده های دوم و سوم قمری بحث کرديم. در اين چارچوب درباره مفهوم "نص" و "اجتهاد" و جايگاه هر يک در برخورد با موضوع امامت و حديث غدير بحث کرديم. و نشان داديم چگونه و به چه عللی سعی شد که حديث غدير را از جايگاه "نص" به صرف يک "فضيلت" فروکاهند. گفتيم که در خصوص فهم حديث غدير درست است که نيازمنديم به جهانبينی دينی و سياسی عصر پيامبر (ص) و گفتمان عصر نبوی برگرديم و از عصر خلافت و منظومه فکری آن فاصله بگيريم اما اين به معنای اين نيست که حديث غدير موضوع اجتهاد است و يا دلالتش به سطح "نص" نمی رسد. اختلاف اماميه و زيديه و معتزله و اهل سنت را در اين موضوع به بحث گذاشتيم. دنباله اين بحث را در يک سری جديد به اميد خدا دنبال خواهيم کرد. (۹ جون، ۲۰۲۶) #حدیث_غدیر_خم @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

آیا درک حاضران در غدیر خم از حدیث غدیر با درک امروزی ما یکی بود؟ دکتر حسن انصاری جلسه سوم: در اين جلسه به نخستين واکنش ها به حديث غدير از سوی عالمان اهل سنت پرداختيم و گفتيم چگونه سعی شد اين حديث به نحوی فهميده شود که به جای اينکه "نص" بر امامت تلقی شود تنها در سطحی از فضيلت تفسير شود. گفتيم حديث غدير نمونه مهمی است از اينکه چگونه گفتمان عصر پيشا شريعت/ سنت/ فکر اصولی دوران مدينه در عصر دستگاه خلافت و شريعت/سنت برآمده از آن مورد "تأويل" قرار می گرفت. همچنين به تفصيل متن کتاب الرد علی الرافضة تأليف حکيم ترمذی را خوانديم و موضع او را درباره حديث غدير بحث کرديم. (۷ جون، ۲۰۲۶) #حدیث_غدیر_خم @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

آیا درک حاضران در غدیر خم از حدیث غدیر با درک امروزی ما یکی بود؟ دکتر حسن انصاری جلسه دوم: در آغاز جلسه مفصل به رويکرد نوانديشان دينی در ارتباط با مباحث شيعه شناسی پرداختيم و اينکه چگونه اين رويکردهای سياسی به تحقيقات تاريخی و اصلاح طلبی دينی ضربه می زند. سپس مفصلا درباره سیاق تاريخی واقعه غدير بحث کرديم. اينکه به دور از مناقشات مذهبی دوره های بعد اگر حديث غدير و تعبير "مولا" را در سياق دوره پيامبر (ص) و عصر تأسيسی مدينه بخواهيم بفهميم بايد چه رويکردی به اين حديث داشته باشيم. گفتيم که اساساً حديث غدير را صرفا بايد بر اساس نظام ارزشی و سياسی عصر پيامبر فهميد و در واقع عصر خلافت و مفهوم سياسی برآمده از آن کاملا در گسست با غدير و عصر نبوت شکل گرفت. اين را هم بحث کرديم که همينکه در اين حديث برای حضرت امير (ع) تعبير "مولا" به کار رفته و نه امام و خليفه و امير خود نشان از اصالت آن و تعلق اين حديث و سخن به گفتمان عصر تأسيسی مدينه دارد. (۲ جون، ۲۰۲۶) #حدیث_غدیر_خم @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

آیا درک حاضران در غدیر خم از حدیث غدیر با درک امروزی ما یکی بود؟ دکتر حسن انصاری جلسه اول: در جلسه نخست تاريخچه ای از جايگاه غدير در ادبيات و فرهنگ شيعی ارائه کرديم و همچنين به آثاری که اهل سنت درباره آن و طرق حديثی آن نوشته اند. اهميت سياسی غدير را هم در طول تاريخ اسلام مورد بحث قرار داديم. (۳۱ می، ۲۰۲۶) #حدیث_غدیر_خم @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

مجموعه درسگفتارهایی که تاکنون فايل های صوتی آنها منتشر شده (اين مجموعه از يک جلسه تا حداکثر بيست جلسه برای هر درسگفتار را شامل می شود) برای فايل ها مراجعه شود به https://t.me/DGoftarha کتاب های سده دوم قمری درباره تشيع، امامت، سقيفه و دخت پاک پيامبر (صلوات الله عليهما) چه می گويند؟ نمونه آثار ضرار بن عمرو و فزاري شيعه و تحريف قرآن: بررسی کتاب التنزيل والتحريف تأليف ابوعبدالله سياري بنيان های ملی و دينی هويت و تمدن ايرانی (پاسخ به برخی بدفهمی ها) اسلام و مناسبات "دین و قدرت"، سیره نگاری تاریخ علم کلام در تشیع امامی درباره اعتبارسنجی و تاريخ گذاری کتاب های حديثی در دو سنت شيعی و اهل سنت جايگاه پيامبر اکرم (ص) در تفکر شيعی قرآن و حديث در دو قرن نخست مطالعات قرآن و سيره پژوهی در غرب تاريخ نقادی حديث در تشيع امامی بازخوانی فعاليت های سياسی و مدنی ائمه شيعه در معرفی خط علوی در راستای بهره گيری از نتايج قيام حسينی سخنرانی حسن انصاری به مناسبت عيد غدير چرا واقعه غدير مهم است؟ مقايسه دو متفکر شيعی يکی از سده پنجم و ديگری از سده چهاردهم قمری: شريف مرتضی و مرحوم مرتضی مطهری اصالت سنجی متون کهن حديثی شیعی درسگفتاری درباره مناسبات معتزله و شيعه گفتاری از حسن انصاری در معرفی نهج البلاغه درسگفتارهای حسن انصاری درباره تاريخ تمدن و علوم و ادبيات اسلامی بر اساس قرائت الفهرست ابن النديم (در جريان است) دروس شرح التذکره، درس های فلسفه طبیعی متکلمان (در جريان است) سخنرانی حسن انصاری درباره جايگاه امامت در اخلاق، الهيات و شريعت جایگاه زن در الهیات و حقوق شیعی در ۲۰۰سال آغاز اسلام چه تحولاتی صورت گرفت اختلاف در تفسیر و الهیات مسلمانان از کجا ریشه می‌گیرد کارنامه اسلام،میراث اسلام با توجه به تحولات ۲۰۰سال اخیر نقش ایرانیان در تمدن اسلامی درسگفتارهای عاشوراء درسگفتارهای فلسفه نظام علل و اسباب (در جريان است) درس های اوائل المقالات (در جريان است) مجموعه درس‌گفتار "امامت تاریخی" فدک و متن خطبه فدک از نگاهی ديگر قرآن، تشيع و مؤرخان درس گفتار «امامت و نظريه موسوم به "علمای ابرار" (نقدی بر ديدگاه های آقای دکتر محسن کديور) درسگفتارهای مبانی کلامی غيبت امام در انديشه شيعيان متقدم جايگاه اسلام و تشيع در هويت ملی و تاريخ تمدنی ايران دين و دولت در دوران امير المؤمنين (ع) چگونه در دنيای جديد يک ايرانی مسلمان باشيم؟ وضعيت دينی و فکری در زمان امام صادق (ع) و سهم امام در شکل گيری انديشه شيعی سياستنامه نويسی و انديشه ايرانشهری: نقد و بررسی پاره ای از برداشت های نادرست از تاريخ انديشه سياسی در ايران و اسلام رياست و مدينه فاضله از ديدگاه فارابی و شيعه امامی: آيا فارابی امامی مذهب بود؟ درس گفتار «چالش عقل گرايی و نقل گرایی در اسلام» الهيات اسلامی به مثابه تاريخ وضع کنونی اسلام‌شناسی در غرب و جایگاه ویلفرد مادلونگ بازخوانی چند سند و متن کهن برای شناخت تشیع در سه قرن نخست قمری تحليل تاريخی ايدئولوژی بنی اميه در دين و قدرت پروژه های نقد عقل در روشنفکری معاصر عرب (نقد آرای محمد عابد جابری) زمينه های شکل گيری اختلافات کلامی و فرقه های مذهبی در دو قرن نخست احادیث مجعول، ضعيف و غاليانه چند پرسش دينی و معرفتی در مکتب شيخ مفيد تاريخ تحول انديشه اعتقادی اماميه تقابل دو گفتمان در مناسبات دین و قدرت در واقعه عاشوراء: تحول اندیشه سیاسی در ۵۰ سال نخست بعد از پیامبر (ص) ميراث حديث شيعه: عصر امامان باقر و صادق (ع) تاريخ انديشه های کلامی و فقهی زيديه از قرن سوم تا قرن يازدهم قمری تاريخ ادبيات و ميراث معتزله بر پايه کتاب فضل الاعتزال تأليف قاضی عبد الجبار همدانی (در جريان است) امامت و غیبت و تاریخچه آن در تشیع امامی با نگاه به کتاب امامت و غیبت (نوشته حسن انصاری. چاپ بريل، 2017) تاریخ اهل سنت و جماعت آشنایی با ساختار و نظام استدلالی متون کلاسيک در الهيات اسلامی وضعیت نزاع های مذهبی در نیمه اول سده سوم قمری بر اساس کتاب العثمانیة تأليف جاحظ خدای عادل و انسان مکلف از ديدگاه متکلمان (تاکنون تنها جلسه اول) آیا درک حاضران در غدیر خم، از حدیث غدیر با درک امروزی ما یکی بود؟ (در جريان است) https://t.me/azbarresihayetarikhi

ادامه این درسگفتار در آینده در زمان دیگری انجام خواهد شد.

خدای عادل و انسان مکلف از ديدگاه متکلمان، دکتر حسن انصاری جلسه اول: در اين جلسه کلياتی درباره موضوع عدالت و همچنين فهم متکلمان درباره عدالت خدا سخن گفتيم و در دنباله به موضوع تکليف و انسان مکلف از ديدگاه متکلمان به بحث پرداختيم. در همين چارچوب از عقل و تعريف آن نزد متکلمان بحث کرديم و اينکه آيا ارزش های اخلاقی از ديدگاه عقل و درک انسانی واقع‌نما هستند و يا صرفا اعتبارات عقلی اند؟ آيا می توان از اخلاق خدا سخن گفت؟ (۲۴ فوریه، ۲۰۲۶) #الهیات_اسلامی_ساختار_عدل @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

https://youtu.be/Usl2IJd6d5w?list=PLRagz8v-1fF7-nPFnaTvjL9c5FPchmLF3&t=1 🔻"The Just God and the Human Moral Agent According to Muslim Theologians," Lec01 speaker: Dr. Hassan Ansari Feb 24, 2026 🟥 Lecture in Persian. closed captions (CC) and auto-translate are available on our channel. Summary: In this session, we discussed general concepts concerning the topic of justice, as well as the theologians’ understanding of God’s justice. We then continued with a discussion on the subject of moral responsibility (taklīf) and the morally responsible human being — that is, the human moral agent — from the perspective of theologians. Within this same framework, we examined reason and its definition according to theologians, and whether moral values, from the standpoint of reason and human understanding, correspond to objective reality or are merely rational constructs. Finally, we asked: Is it possible to speak of God’s morality? #islamic_theology_structure_justice

وضعیت نزاع های مذهبی در نیمه اول سده سوم قمری بر اساس کتاب العثمانیة تأليف جاحظ، دکتر حسن انصاری جلسه چهارم: در اين جلسه که جلسه آخر بحث های کتاب عثمانيه بود درباره اين موضوعات صحبت شد: ۱) رديه های کهن بر کتاب عثمانيه؛ ۲) چرا ابن راوندی مورد دشمنی معتزله قرار گرفت؟ آيا او شيعی مذهب بود؟ ۳) شرائط تاريخی تأليف کتاب الانتصار از سوی ابو الحسين خياط چه بود؟ ۴) ارتباط انديشه نصّ با موضوع حجيت در دين و مسئله نسبت ميان دين و جامعه و عقل ۵) چه ارتباطی ميان ديدگاه های ابن راوندی با فارابی وجود داشت؟ ۶) ارتباط ميان نظريه مدينه فاضله فارابی با موضوع نصّ شيعی چيست؟ ۷) از نابته جاحظ تا نوابت فارابی ۸) چرا اسلاف اهل سنت نيازمند آن بودند که برای مشروعيت بخشی به فقه و شريعت اجماع سازی کنند؟ ۹) "سنت" و "جماعت" در اصطلاح اهل سنت و جماعت به چه معناست و چرا احمد بن حنبل ناچار شد قضيه "تربيع" را در برابر موج تازه روشنفکری شيعی در بغداد سده سوم مطرح کند؟ ۱۰) اهل سنت چگونه توانستند خود را از دوران عثمانی گری و الزامات آن خارج کنند؟ (۱۶ دسامبر، ۲۰۲۵) #العثمانیة_جاحظ @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

وضعیت نزاع های مذهبی در نیمه اول سده سوم قمری بر اساس کتاب العثمانیة تأليف جاحظ، دکتر حسن انصاری جلسه سوم: در اين جلسه توضيح کاملی ارائه داديم درباره شرائط تاريخی و مذهبی دوران جاحظ برای تأليف کتاب العثمانية و همچنين اسباب و دلائلی که او اين کتاب را نوشت و نظر خودش درباره کتابش. همچنين ديدگاه دو مکتب فکری قدرتمند ديگر بغداد عصر او يعنی شيعيان و نيز معتزله درباره اين کتاب و واکنش های آنان به جاحظ و اين تأليفش را بحث کردیم. با شنيدن اين بحث شايد تصوير نسبتا کاملی از اوضاع مذهبی بغداد عصر جاحظ برای علاقمندان فراهم شود. (۹ دسامبر، ۲۰۲۵) #العثمانیة_جاحظ @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

وضعیت نزاع های مذهبی در نیمه اول سده سوم قمری بر اساس کتاب العثمانیة تأليف جاحظ، دکتر حسن انصاری جلسه دوم: در اين جلسه بعد از مقدمه ای درباره جاحظ و محيط فرهنگی او و معرفی برخی ديگر از آثارش که برای بحث عثمانيه دانستنش لازم است به موضوع اصلی رسيديم: تحليلی از وضعيت مذهبی در عصر تأليف کتاب جاحظ؛ چرا مأمون امام رضا (ع) را به ولايت عهدی خود انتخاب کرد؟ عباسيان چه خطری را از ناحيه شيعه در دوره مأمون و اخلافش متوجه خود می دانستند؟ نظريه "نص" در چه سياقی تاريخی از سوی شيعه اماميه در اين دوره مطرح شد؟ در مقابل چرا معتزليان با طرح امامت مفضول سعی در بی اثر کردن نظريه "نص" داشتند؟ نظريه "تربيع" از احمد بن حنبل چرا نظريه ای ضد شيعی و برای دفع نظريه "نص" اماميه بود؟ نظريه مصلحت و اجتهاد در امر انتخاب خليفه چه بود؟ حضرت امير آيا خود را "خليفه" می دانست یا امامت شيعی اساسا ربطی به نهاد خلافت ندارد؟ تلاش های حضرت امير (ع) برای تضعيف خلافت برساخته سقيفه چه بود؟ نظريه تحريف قرآن چطور به عنوان پاسخی به مشکل خلافت و سقيفه برساخته شد؟ (۲۵ نوامبر، ۲۰۲۵) #العثمانیة_جاحظ @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

وضعیت نزاع های مذهبی در نیمه اول سده سوم قمری بر اساس کتاب العثمانیة تأليف جاحظ، دکتر حسن انصاری جلسه اول: در اين جلسه که نخستين جلسه از جلسات بحث درباره کتاب العثمانية بود درباره اين موضوعات بحث شد: ۱) معرفی جاحظ نويسنده کتاب العثمانية و معرفی آثار او؛ ۲) بحثی درباره شيوه های تأليف کتاب در اواخر سده دوم و اوائل سده سوم؛ ۳) مختصری درباره جايگاه طبقه کاتبان به عنوان روشنفکران دوران و سنت ديوانسالاری در دوره متقدم عباسی و تحليلی از وضعيت فرهنگی عصر جاحظ؛ ۴) وضعيت شيعه در دوره امام رضا (ع) و عصر تدوين کتاب العثمانية. در اين دوران عالمان شيعه به تدريج به عنوان طبقه ای از طبقات اهل علم و روشنفکری و مرتبط با دستگاه عباسی مطرح شدند؛ ۵) چرا معتزله بغداد نظريه افضليت امير المؤمنين را به عنوان راه حلی در مقابل نظريه "نص" شيعه مطرح کردند؟ ۶) ديدگاه اهل سنت در دوره های بعدی تحت تأثير تصوف و عرفان ابن عربی در اين زمينه چه بود؟ (۱۸ نوامبر، ۲۰۲۵) #العثمانیة_جاحظ @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

آشنایی با ساختار و نظام استدلالی متون کلاسيک در الهيات اسلامی، دکتر حسن انصاری جلسه دهم تکمیلی: در اين آخرين جلسه از مباحث تحليل متن کتاب شرح الجمل تأليف شريف مرتضی به استدلال متکلمان درباره يگانگی ذات الهی پرداختيم. همچنين به دليل اينکه اين آخرين بحث از مباحث توحيد کتاب بود در دنباله فهرست‌وار مباحث ابواب ديگر کتاب و از جمله بحث های عدل و نبوت و ... را مختصراً توضيح داديم. اميدواريم مباحث عدل و تکليف کتاب را در مجموعه ای ديگر به بحث بگذاریم. (۱۶ نوامبر، ۲۰۲۵) #الهیات_اسلامی_ساختار_نظام_استدلالی @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

آشنایی با ساختار و نظام استدلالی متون کلاسيک در الهيات اسلامی، دکتر حسن انصاری جلسه دهم: در اين جلسه چند موضوع در ارتباط با صفات باری تعالی بحث شد و از جمله بحث درباره ذاتی بودن صفات خداوند و اينکه صفات خدا به دلیل معانی قديم نيست. همچنين درباره استدلال متکلمين بحث شد که چرا خداوند جسم نيست و نظريه "جسم لا کالأجسام" هم به بحث گذاشته شد. دست آخر در بحث اثبات يگانگی خدا از ديدگاه متکلمان مفصلا درباره خداشناسی مذاهب مختلف مسيحيت قديم بحث کرديم و همچنين درباره ديدگاه ثنوی انديش ها و ديانت زردشتی و زروان در اين زمينه. در بخش پرسش و پاسخ ها هم درباره نظريه جبر و اختيار از ديدگاه متکلمين و فلاسفه بحث شد. (۱۱ نوامبر، ۲۰۲۵) #الهیات_اسلامی_ساختار_نظام_استدلالی @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

آشنایی با ساختار و نظام استدلالی متون کلاسيک در الهيات اسلامی، دکتر حسن انصاری جلسه نهم: در اين جلسه درباره سه موضوع بحث شد: ۱) صفت اراده خداوند نزد متکلمان بهشمی و تمايز آن با اراده خدا از ديدگاه فلاسفه. ۲) آيا خداوند ماهيت دارد؟ آيا می توان خداوند را به صفتی زائد بر صفات ذاتی اش متصف کرد که معروف انسان ها نيست؟ ۳) بحث درباره ذاتی بودن صفت قدرت در خداوند. (۴ نوامبر، ۲۰۲۵) #الهیات_اسلامی_ساختار_نظام_استدلالی @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

آشنایی با ساختار و نظام استدلالی متون کلاسيک در الهيات اسلامی، دکتر حسن انصاری جلسه هشتم: در اين جلسه در دنباله مباحث توحيد به صفات حی بودن خداوند و نيز ادراک و مدرک بودن خداوند و همچنين سميع و بصير بودن خداوند از ديدگاه متکلمان پرداختيم. همچنين بخشی از مباحث اراده و مريد بودن خدا را بحث کرديم. در طی اين مباحث به منطق استدلالی متکلمان پرداختيم و اينکه نظام استدلالی آنان با فلاسفه چه تفاوتی دارد. همچنين اختلاف ديدگاه آنان را با متکلمين درباره ازلی و يا محدث بودن عالم هستی و همچنين اختلافشان در رابطه با صفت علم و عالم بودن خدا و علم به جزئيات را مختصرا بحث کرديم. (۲۸ اکتبر، ۲۰۲۵) #الهیات_اسلامی_ساختار_نظام_استدلالی @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT

آشنایی با ساختار و نظام استدلالی متون کلاسيک در الهيات اسلامی، دکتر حسن انصاری جلسه هفتم: در دنباله بحث های توحيد از کتاب جمل العلم والعمل تأليف شريف مرتضی در اين جلسه به موضوع ديدگاه متکلمان درباره موجودیت و قدیم بودن خداوند به عنوان محدث عالم و فاعل و آفريننده اجسام و موجودات پرداختیم و استدلال های اوليه آنان را در اين زمينه بررسی کرديم. (۲۱ اکتبر، ۲۰۲۵) #الهیات_اسلامی_ساختار_نظام_استدلالی @azbarresihayetarikhi https://sites.mit.edu/zekrmit/ @zekrMIT