DIN - BAYONI

«Ал-Балад» сураси, 4-оят: (لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي كَبَدٍ) Таржима: Дарҳақиқат, Биз инсонни (дин ва дунё машаққатларига) меҳнат-машаққатда яратдик. Ушбу оятда инсон ҳаётининг моҳияти баён қилинган. Алоуддин Мансур изоҳларида таъкидланишича, инсон туғилганидан то умрининг охиригача доимий меҳнат ва қийинчиликлар ичида бўлади. Бу дунёда роҳат-фароғат фақат машаққатли меҳнат эвазига келади, охиратдаги саодат эса бу дунёдаги иймон ва амал машаққатларига боғлиқдир. «Кабад» калимаси Қуръоний ва луғавий нуқтаи назардан инсон табиатига сингдирилган чидамлилик ва ҳаётнинг заҳматлардан иборат эканлигини англатади. Бу инсонни доимий ҳаракатга ва сабр-тоқатга ундовчи илоҳий ишорадир. @DIN_BAYONI

https://haramblur.com — бу мусулмонлар учун яратилган махсус дастур (браузерда ва мобил иловалар учун). Унинг вазифаси интернетда кўринадиган ҳаром ёки номақбул контентни (масалан, яланғочлик, порнография ва ҳоказо) автоматик равишда хиралаштириб (блур қилиб) қўйишдир. @DIN_BAYONI

Рамазон ва Руҳий Тетиклик Бу хитоб юз ўгирган ва дунё ишлари билан машғул бўлганларга эмас - Аллоҳдан уларга ҳам Ўз раҳмати билан назар солишини сўраймиз. Бу хитоб йўл аҳлигадир... Ҳозир бўлганларга, ғайрат қилганларга ва бошланишдаги ҳаловатни тотганларгадир. Зеро, Рамазондаги хавф фақат зоҳирий камчиликда эмас, балки яширин зерикишда (малолланишда) ҳамдир. Хавф - амални тарк қилишингизда эмас, балки амалнинг руҳсиз, режасиз ва юксалишсиз давом этишидадир. Рамазон - бу шунчаки бир лаҳзалик жўшқинлик эмас, балки давомли юришдир. Ким бу мавсумга тартибсиз кирса, ундан самарасиз чиқади. Шундай экан, аҳли солиҳларнинг келгани каби дастури, бошлагани каби янгиланиши ва амаллари янгилангани каби янгиланиб турадиган ниятлари бўлсин. Давомийлик - ибодат, собитқадамлик - амал, юксалиш эса - мақсаддир. Бу матн бўйича бирор мақола ёки ижтимоий тармоқ учун пост тайёрлашимизни истайсизми? @DIN_BAYONI

Рамазондан беш кеча ўтди... Умр ҳам худди шундай ўтиб бораверади. У бирданига эмас, айнан мана шундай: бир кеча... кейин яна бир кеча... токи тўсатдан умрнинг катта бир қисми ўтиб кетганини англаб қолгунимизча давом этади! Рамазон - ҳаётнинг кичрайтирилган (зичлаштирилган) нусхасидир: Бошланиши худди кечагидек эди, қалблар улкан умидларга тўла эди, кейин бироз чалғидик... ва кечалар ҳеч қандай шовқин-суронсиз қўлларимиз орасидан сирғалиб чиқиб кетди. Ҳозир содир бўлаётган воқеа доим такрорланадиган ҳолат: Имкониятлар бирданига тортиб олинмайди, балки секин-аста емирилиб боради. Қўрқинчлиси шундаки, бу Рамазонда бой берилган нарса бошқа Рамазонда қайтмаслиги мумкин. Худди умрнинг бой берилган қисми иккинчи бир умр билан тўлдирилмагани каби. Олтинчи кеча пичирламоқда: Гап ойнинг ўтиб бораётганида эмас, балки имкониятнинг у билан бирга кетаётганида. Агар биз мана шундай ғанимат мавсумлардан фойдаланишни ўрганмасак, қолган умримизга қандай қилиб ишонишимиз мумкин? @DIN_BAYONI

Қуръони Каримдаги энг узун қасам. (Шамс сураси) Шамс сурасининг илк 10 та оятида Аллоҳ таоло кетма-кет 11 та нарса билан қасам ичади: -Қуёш ва унинг ёғдусига қасам. -У (Қуёш)нинг ортидан келган ойга қасам. -У (Қуёшни оламга) ошкор қилган кундузга қасам. -У (Қуёшни ўз зулмати билан) ўраб-яшираётган кечага қасам. -Осмонга ва уни бино қилган Зотга қасам. -Ерга ва уни ёйиб-текис қилиб қўйган Зотга қасам. -Жонга ва уни расо қилиб-яратиб қойган Зотга қасам. -Унга фисқ-фужурини ҳам, тақвосини қам илҳом қилиб-ўргатиб қўйган Зотга қасам. Қасамдан кўзланган мақсад (Жавобул қасам): «Дарҳақиқат, уни (яъни, ўз нафсини-жонини иймон ва тақво билан) поклаган киши нажот топди. {10} Ва у (жонни фисқ-фужур билан) кўмиб хорлаган кимса номурод бўлди.». (Шамс сураси, 9-10 оятлар) Сахобалардан ибн Аббос томонидан (Аллоҳ у кишидан рози бўлсин) ривоят қилинишича, Пайғамбар алайҳиссалом қачон юқоридаги оятларни тиловат қилсалар, бир тўхтаб Аллоҳ таъолога бундай дуо қилар эканлар: "Аллоҳим, Ўзинг нафсимга жонимга тақво ато этгин, Ўзинг унинг Эгаси - Хожасисан ва Ўзинг уни энг яхши Поклагувчисан". @DIN_BAYONI

Фурқон сураси, 53-оят «(Аллоҳ) икки денгиз - дарёни буниси чучук - ширин, униси шўр - аччиқ қилиб оқизиб қўйган ва уларнинг ўртасида (бир-бирларига аралашиб кетишдан тўсиб турадитан) тўсиқ-тўғон ва кўринмас парда қилиб қўйган Зотдир.» Ушбу оят истидлол, тамсил, тасбит ва ваъдани ўз ичига олган: 1. Истидлол (Далил келтириш): Илоҳий қудратнинг улуғ асарларидан бирига далилдир: яъни чучук сувли дарёлар шўр денгизлар билан аралашиб кетмайди. 2. Тамсил (Ўхшатиш): Иймонни чучук сувга, ширкни эса шўр сувга ўхшатиш. Чучук сув шўр сувдан қандай ҳимояланган бўлса, иймон ва унинг аҳли ҳам шундай муҳофазададир. 3. Тасбит (сибит қилиш): Аллоҳ шўр денгизни ширин сувдан тўсиб қўйгани каби, уларни ҳам мушрикларнинг зараридан тўсиб, ҳимоя қилади. 4. Ваъда: Аллоҳ ушбу динга нусрат бериши ва уни ширк лойқаларидан тоза сақлаши ҳақидаги ваъдасидир. @DIN_BAYONI

Қорилар ояти Оят: «Албатта Аллоҳнинг Китобини (Қуръонни) тиловат қиладиган, намозни тўкис адо этадиган ва Биз уларга ризқ қилиб берган нарсалардан махфий ва ошкора инфоқ-эҳсон қиладиган зотлар ҳаргиз касод бўлмайдиган олди-сотдидан (яъни, улардан яхши амал ва инфоқ-эҳсон, Аллоҳдан ижру-мукофот бўлишидан) умидвордирлар.» (Фотир сураси, 29-оят) Мутариф ибн Абдуллоҳ ушбу оятни ўқиганда: «Бу - қорилар оятидир», дер эди. Ҳеч қачон зарар кўрмайдиган тижорат асосий устунга таянади: 1. Қуръонни тиловат қилиш: -Лафзларни ўқиш орқали тиловат қилиш. -Буйруқларига амал қилиш ва қайтариқларидан қайтиш орқали маъноларини тиловат қилиш (амалий татбиқ). 2. Намоз: -Намозни шаръий кўринишда, барча шартлари, арконлари ва вожиботлари билан мукаммал адо этиш. 3. Инфоқ (Эҳсон қилиш): -Фарз ва мустаҳаб (ихтиёрий) нафақаларнинг барча турлари. -Барча вақтларда (ҳам махфий, ҳам ошкора) эҳсон қилиш. Бу тижоратнинг фойдаси: Оят: «Зеро, (Аллоҳ) уларнинг ажрларини комил қилиб берур ва Ўз фазлу-карамидан уларга яна зиёда (мукофотлар) ҳам берур. Албатта У Мағфиратли ва ўта Шукр қилгувчидир (яъни, озгина яхши амал учун кўп мукофот ато қилгувчидир).» (Фотир сураси, 30-оят) @DIN_BAYONI

Қадр сурасига кўра Лайлатул қадрнинг фазилатлари Сура: Меҳрибон ва раҳмли Аллоқ номи билан (бошлайман). {1} Албатта Биз у (Қуръон)ни Қадр кечасида нозил қилдик. {2} (Эй Муҳаммад алайҳиссалом), Кадр кечаси нима эканлигини Сиз қаердан ҳам билар эдингиз?! {3} Қадр кечаси минг ойдан яхшироқдир. {4} У (кеча)да фаришталар ва Руҳ (яъни, Жаброил алайҳиссалом) Парвардигорларининг изни-ихтиёри-ла (йил давомида қилинадиган) барча ишлар билан (осмондан заминга) тушурлар. {5} У (кеча) то тонг отгунча тинчлик-омонликдир. 1. Лайлатул қадр кечаси энг шарафли калом - Қуръони Карим нозил бўлган. 2. Суранинг биринчи оятида «Лайлатул қадр» деб номланди; чунки у қадр-қийматли ва шарафли кечадир. 3. У ҳақида суранинг иккинчи оятида сўроқ қилиши уни улуғлаш ва таъзим қилиш учундир; шунингдек, унинг ҳақиқатини бандалар эмас, Аллоҳ билишини билдиришдир. 4. Иккинчи оятда унинг номини (Лайлатул қадр деб) иккинчи марта такрорланиши унга бўлган таъзимни ифодалайди. 5. Учинчи оятда унинг номини учинчи марта такрорланиши эса унинг фазилатини баён қилиш учундир. 6. Унинг фазилатини ва ундаги солиҳ амал 83 йилдан кўпроқ қилинган амалдан яхшироқ эканини баён қилди. 7. Унинг шарафи учун фаришталар тушади. Фаришталар фақат яхшилик, раҳмат ва барака билан тушадилар. 8. Фаришталарнинг энг афзали бўлмиш Жаброил алайҳиссалом ҳам унинг шарафи ва хайри учун улар билан бирга тушишини зикр қилди. 9. «Иш» (أمر) сўзини ноаниқ шаклда (накира) келтирди. Бу уни улуғлаш ва у барча қазо-қадар, яхшилик ва барака ишларини ўз ичига олишини билдиради. 10. Унинг (тонг отгунча) барча ёмонликлардан омонлик, хайр ва барака эканини баён қилди. @DIN_BAYONI

Мулк (Таборак) сураси -Нозил бўлган жойи: Макка -Оятлар сони: 30 та -Жуз: 29-жуз Мулк сурасининг фазилатлари: Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Қуръонда ўттиз оятдан иборат бир сура борки, у кишини мағфират қилингунича шафоат қилади. У - تَبَـٰرَكَ ٱلَّذِی بِیَدِهِ ٱلۡمُلۡكُ (Мулк) сурасидир». (Имом Абу Довуд ва Термизий ривоят қилишган. ИмомТермизий ҳасан деганлар). Асосий мавзулари: -Аллоҳнинг улуғлигини ҳамда тирилтириш ва ўлдиришга қодирлигини исботлаш. -Аллоҳнинг ягоналиги ва илоҳийлигига далил ва ҳужжатлар келтириш. -Қайта тирилишни инкор этувчи ёлғончиларнинг оқибатини баён қилиш. @DIN_BAYONI

Иброҳим алайҳиссаломнинг Макка ва унинг аҳли ҳақига қилган дуолари Тўртта асосий дуони ўз ичига олган бўлиб, улар иккига - дунёвий ва диний неъматларга бўлинган: Дунёвий неъматлар 1. Хавфсизлик: -Оят: «(Эй Муҳаммад алайҳиссалом), эсланг, Иброҳим айтган эди: «Парвардигорим, бу шаҳарни (яъни Маккани) тинч шаҳар қилгин». (Иброҳим сураси, 35-оят) 2. Ризқ: -Оят: «Уларни (турли) мевалар билан ризқлантиргин, шояд шукр қилсалар». (Иброҳим сураси, 37-оят) Диний неъматлар 3. Қалбларнинг Маккага талпиниши: -Оят: «Сен Ўзинг одамларнинг дилларини уларга мойил қилиб қўйгин». (Иброҳим сураси, 37-оят) 4. Макка аҳлидан Пайғамбар чиқиши: -Оят: «Парвардигоро, уларнинг орасига ўзларидан бўлган, уларга оятларингни тиловат қилиб берадиган, Китоб ва ҳикматни (Қуръон ва ҳадисни) ўргатадиган ва уларни поклайдиган бир пайғамбарни юбор». (Бақара сураси, 129-оят) Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳиссаломнинг дуоларини ижобат қилди: Маккани тинч-омон шаҳар қилди, аҳлини мевалар билан ризқлантирди, одамлар қалбини Ҳаж ва Умра учун талпинадиган қилиб қўйди ҳамда Макка аҳлидан Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни чиқарди. @DIN_BAYONI

Қуръони Каримда Макканинг номлари 1. Макка (مكة) -Оят: بِبَطۡنِ مَكَّةَ ﴿ ٢٤ ﴾ (Фатҳ сураси) -Бундай номланишини сабаби: У ерда зулм қилган ва адашганларнинг кибрини синдиргани (ҳалок қилгани) учун шундай номланган. 2. Бакка (بكة) -Оят: إِنَّ أَوَّلَ بَیۡتࣲ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِی بِبَكَّةَ ﴿ ٩٦ ﴾ (Оли Имрон сураси) -Бундай номланишини сабаби: «التَبَاكٌّ» сўзидан олинган бўлиб, «тиқилинч» деган маънони англатади. Чунки одамлар тавоф пайтида у ерда тиқилинч бўладилар. Ёки жаббор (золим)ларнинг бўйнини эгадиган жой бўлгани учун шундай аталган. 3. Уммул Қуро (Шаҳарлар онаси - أم القرى) -Оят: وَلِتُنذِرَ أُمَّ ٱلۡقُرَىٰ وَمَنۡ حَوۡلَهَاۚ ﴿ ٩٢ ﴾ (Анъом сураси) -Бундай номланишини сабаби: Ҳар бир нарсанинг «онаси» у қайтадиган (асос) жойидир. Макка барча шаҳарларнинг асоси ҳисобланади, чунки бошқа барча қишлоқ/шаҳар аҳли унга қараб юзланадилар. Шунингдек, Ер юзи Маккадан бошлаб яратилгани айтилади. 4. Ал-Балад / Ал-Балда (Шаҳар - البلد / البلدة) -Оят: رَبِّ ٱجۡعَلۡ هَـٰذَا ٱلۡبَلَدَ ءَامِنࣰا ﴿ ٣٥ ﴾ (Иброҳим сураси) -Оят: إِنَّمَاۤ أُمِرۡتُ أَنۡ أَعۡبُدَ رَبَّ هَـٰذِهِ ٱلۡبَلۡدَةِ ٱلَّذِی حَرَّمَهَا ﴿ ٩١ ﴾ (Намл сураси) 5. Ал-Баладул Амин (Омонлик шаҳри - البلد الأمين) -Оят: وَهَـٰذَا ٱلۡبَلَدِ ٱلۡأَمِینِ﴿ ٣ ﴾ (Тийн сураси) -Маъноси: Хавфсиз, тинч шаҳар. Жоҳилият даврида ҳам, Ислом келганидан кейин ҳам одамлар у ерда хавф-хатарсиз, омонликда бўлишган. 6. Ал-Масжидул Ҳаром (المسجد الحرام) -Оят: فَلَا یَقۡرَبُوا۟ ٱلۡمَسۡجِدَ ٱلۡحَرَامَ بَعۡدَ عَامِهِمۡ هَـٰذَاۚ ﴿ ٢٨ ﴾ (Тавба сураси) -Маъноси: Бу ерда фақат масжид биноси эмас, балки Ҳарам ҳудудининг барча чегаралари назарда тутилади. Қўшимча сифатлари: Шунингдек, Қуръонда Макка «غَیۡرِ ذِی زَرۡعٍ ﴿ ٣٧ ﴾» (экин экилмайдиган водий», деб ҳам сифатланган. @DIN_BAYONI

Энг афзал зикрлардан لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: «Лаа илаҳа иллаллоҳу ваҳдаҳу лаа шарийка лаҳ, лаҳул мулку ва лаҳул ҳамду ва ҳува ъала кулли шай’ин қодийр» Кимки ушбу зикрни бир кунда юз марта айтса, унинг учун қуйидаги мукофотлар бор: -Ўнта қулни озод қилишга тенг (ажр берилади). -Унинг номига юзта ҳасана (яхшилик) ёзилади. -Ундан юзта ёмонлик (гуноҳ) ўчирилади. -Ўша куни кеч киргунча шайтондан ҳимояловчи қалқон бўлади. -Қиёмат куни бирор киши ундан афзалроқ амал билан келолмайди, фақатгина шу зикрни ундан ҳам кўпроқ айтган киши келиши мумкин. Манба: Бухорий ва Муслим ривоятлари. Вақти: Ушбу зикрни 100 марта айтиш тахминан 10 дақиқа вақт олади. @DIN_BAYONI

Яхши амал қабул бўлганининг белгиларидан бири, кейин яна бир яхши амални бажаришга муваффақ бўлиш Қуръони Каримдан далил: «Ҳидоят топган - Тўғри Йўлга юрган зотларга эса (Аллоҳ) яна ҳидоятни зиёда қилур ва тақво ато этур, (яъни, уларга ҳаромдан парҳез қилиш йўлларини кўрсатур).» (Муҳаммад сураси, 17-оят) Оятнинг қисқача тафсири: Ким иймон ва итоат билан ҳидоят йўлини танласа, Аллоҳ таоло унга бўлган шукрона сифатида ҳидоятини янада оширади. Ва уларни яхшиликка муваффақ қилади ва ёмонликдан асрайди демакдир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: «Сизлар ростгўйликни маҳкам тутинглар, чунки ростгўйлик яхшиликка, яхшилик эса жаннатга олиб боради. Киши доим рост гапирса ва ростгўйликда бардавом бўлса, Аллоҳнинг ҳузурида сиддиқ деб ёзиб қўйилади», дедилар. (Имом Муслим ривояти). @DIN_BAYONI

Куръон оятида келган «Сир» ва «Сирдан ҳам махфийроқ» нарса орасидаги фарқ Оят: «Агар сиз ошкора гапирсангиз ҳам (ва ёки хуфёна гапирсангиз ҳам У Зотга баробардир). Зеро, У сирни ҳам, энг махфий нарсаларни ҳам билур.» (Тоҳа сураси, 7-оят). Бу тушунчаларга икки хил таъриф берилган: 1-таъриф: -Сир: Инсон бошқа бировга айтган яширин гапи. -Сирдан ҳам махфийроқ: Инсоннинг фақат ўз кўнглидан ўтказганлари ва ҳали тилига чиқмаган хаёллари. 2-таъриф: -Сир: Инсоннинг ҳозир кўнглидан ўтаётган хаёллар. -Сирдан ҳам махфийроқ: Ҳали инсоннинг хаёлига ҳам келмаган, лекин келажакда хаёлига келадиган нарсалар. Аллоҳ таолонинг илми барча нарсани - нозик ва улкан, яширин ва ошкора ишларни қамраб олгандир. Сиз гапингизни ошкора айтасизми ёки ичингизда сақлайсизми, барибирдир. Аллоҳ ҳатто ҳозир хаёлингизда бўлмаган, лекин фалон вақтда кўнглингиздан ўтадиган фикрларни ҳам олдиндан билади. @DIN_BAYONI

Закот аҳли: Фарз закот бериладиган кишилар Закот бериладиган 8 тоифа: 1. Фақирлар: Ўзига етарли маблағи бўлмаган, эҳтиёжманд кишилар. 2. Мискинлар: Бироз маблағи бўлса-да, лекин эҳтиёжларини тўлиқ қоплашга етмайдиган кишилар. 3. Закот йиғувчилар: Закотни йиғиш ва уни муҳофаза қилиш билан шуғулланувчи ходимлар. 4. Қалблари улфат қилинувчилар: Ўз қавмида сўзи ўтадиган бошлиқлар бўлиб, уларнинг исломга кириши умид қилинган ёки ёмонлигидан хавфсираладиган кишилар. 5. Қулларни озод қилишга: Хўжайини билан озодлик учун шартнома тузган қуллар ёки мусулмон асирларни қутқариш учун. 6. Қарздорлар: Зиммасида қарзи бўлиб, уни тўлашга қурби етмаганлар ёки одамлар орасини ислоҳ қилиш (яраштириш) учун маблағ сарфлаб қарздор бўлганлар. 7. Аллоҳ йўлида: Ватан ҳимояси учун чиққан, лекин давлат томонидан маош олмайдиган мужоҳидлар. 8. Йўловчилар (Ибн ус-сабил): Сафарда маблағи тугаб, чорасиз қолган мусофирлар. @DIN_BAYONI

Аллоҳга илк бор исён қилинган гуноҳлар Қуйдаги учта гуноҳ инсоният тарихидаги энг биринчи хатоларнинг илдизи ҳисобланади: 1. Кибр (Манманлик) Изоҳ: Аллоҳга қилинган энг биринчи гуноҳ. У Иблис (шайтон) томонидан содир этилган. Айнан кибр туфайли у Одам алайҳиссаломга сажда қилишдан бош тортган. 2. Ҳирс (Очкўзлик ва тама) Изоҳ: Одамизотнинг отаси (Одам алайҳиссалом) томонидан содир этилган илк хато. Айнан жаннатда абадий қолиш ҳирси (қизиқиши) сабабли у Роббисига осий бўлиб, тақиқланган мевани еди ва жаннатдан чиқарилди. Сўгн Аллоҳга тавба қилдилар. 3. Ҳасад Изоҳ: Ер юзида содир этилган энг биринчи гуноҳ. Одам алайҳиссаломнинг икки ўғлидан бири (Қобил) ҳасад туфайли ўз биродарини (Ҳобилни) ўлдирди. Ким мана шу учта нарсанинг ёмонлигидан сақланса, у барча ёмонликлардан сақланибди: Куфр - кибрдан келиб чиқади. Гуноҳ-маъсиятлар - дунёга бўлган ҳирсдан келиб чиқади. Тажовузкорлик ва зулм - ҳасаддан келиб чиқади. @DIN_BAYONI

Мусо алайҳиссалом қиссасидан ўрганганларим: 1. Аллоҳ бир ишни ирода қилса, унинг сабабларини тайёрлаб қўяди ва уни бирданига эмас, балки босқичма-босқич амалга оширади. 2. Ҳақ-ҳуқуқлари поймол қилинган, бунга қарши турмайдиган ва ўз ҳақини талаб қилмайдиган миллатнинг на дунёси, на дини ўнгланади ва уларда етакчилик бўлмайди. 3. Аллоҳ олий мақсадлар ва буюк ишлар олдидан машаққатли имтиҳонларни қўяди, худди Мусо алайҳиссаломнинг оналари бошидан кечирган қийинчиликлар каби. 4. Аллоҳнинг бандасига берган энг катта ёрдами - қўрқув ва оғир дамларда унинг қалбига хотиржамлик ва сабот беришидир. 5. Банда тақдирга ишонса ҳам, Аллоҳ буюрган сабабларни қилиши шарт. Масалан, Мусо алайҳиссаломнинг онаси фарзандини излаш учун сабабларни ишга солган. 6. Жонни ноҳақ қатл қилиш ер юзида бузғунчилик қиладиган жабрдийдалар (золимлар) ишидир. 7. Берилган неъматлар бандадан яхшилик қилишни ва ёмонликни тарк этишни талаб қилади. 8. Инсон икки иш орасида иккиланиб қолса, Роббисидан энг тўғрисига йўллашини сўраши лозим. 9. Агар икки ёмонлик тўқнашиб қолса, энг енгили танланади. Мусо алайҳиссалом ҳам ўлим хавфи ва узоқ сафар орасида сафарни танлаганлар. 10. Махлуқотларга раҳм-шафқат қилиш ва таниган-танимаган инсонга яхшилик қилиш - пайғамбарларнинг ахлоқидир. 11. Дуода инсон ўз ҳолатини, муҳтожлигини ва ожизлигини изҳор қилиши мустаҳабдир (Мусо алайҳиссаломнинг "Роббим, менга туширадиган ҳар бир яхшилигингга муҳтожман" деганлари каби). 12. Ҳаёли бўлиш, айниқса олижаноб инсонлар учун энг гўзал ва мақталган хулқлардан биридир. 13. Яхшиликка яхшилик билан жавоб қайтариш қадимий ва олижаноб инсонларнинг одатидир. 14. Ишга ёлланадиган инсоннинг энг яхши сифати - унинг кучли (бақувват) ва ишончли (омонатдор) бўлишидир. 15. Иш берувчи ўз ишчисига яхши муносабатда бўлиши ва унга оғир, тоқатидан ташқари ишларни юкламаслиги гўзал ахлоқдандир. @DIN_BAYONI

"Алҳамдулиллаҳ - الحمد لله " билан бошланувчи суралар: Фотиҳа сураси: Бу сурада Аллоҳ таолонинг илоҳийлиги, парвардигорлиги, гўзал исмлари ва юксак сифатлари учун Унга комил ҳамд айтилади. Анъом сураси: Бу сурада махлуқотларнинг мукаммаллиги, Аллоҳнинг чексиз қудрати, комил илм ҳамда коинотдаги ва Қуръондаги далил-ҳужжатлар учун Аллоҳга ҳамд айтилади. Каҳф сураси: Бу сурада бандаларнинг ҳаёти тўғри бўлиши, фитналарга қарши сабот билан туришлари ҳамда омонлик ва ҳидоят топишлари учун Қуръонни нозил қилган Аллоҳга комил ҳамд айтилади. Сабаъ сураси: Бу сурада осмонлар ва ердаги барча нарсаларга эгалиги, дунё ва охиратдаги подшоҳлиги ҳамда заррача нарса ҳам четда қолмайдиган, ғойибни ҳам, ошкора нарсаларни ҳам билувчи илми учун Аллоҳга комил ҳамд айтилади. Фотир сураси: Бу сурада махлуқотларни яратишдаги чексиз қудрати, ризқ ва раҳматининг кенглиги, яратишдаги хилма-хиллик ва коинотни бошқаришдаги буюклиги учун Аллоҳга комил ҳамд айтилади. Шунингдек, ғойибни ва қалбдагиларни билиши, махлуқотларидан беҳожатлиги ҳамда улар иймон келтиришлари учун берган муҳлатлари ва ҳалимлиги учун ҳам ҳамд айтилади. Ушбу сураларнинг ҳар бири Аллоҳнинг турли сифатлари ва неъматларига эътибор қаратади. @DIN_BAYONI

Зулм Девонлари (Қиёмат кунидаги амалномалар) Ислом уламолари (Ибн Қаййим ва Ибн Касир каби) бандаларнинг қилган зулмларини учта девон (дафтар)га ажратганлар: 1. Ширк билан қилинган зулм Бу банданинг ўз жонига энг катта зулмидир, чунки у Яратганга шерик келтирди. -Ҳукми: Аллоҳ бу зулмни асло кечирмайди (агар банда тавба қилмасдан вафот этса). -Қуръоний далил: "Албатта Аллоҳ ўзига (бирон нарсанинг) шерик қилинишини кечирмас..." (Нисо сураси, 48-оят). 2. Банда ва Аллоҳ ўртасидаги зулм Бунга банданинг Аллоҳ белгилаган чегараларни бузиши, гуноҳлар қилиши, лекин бу гуноҳлари бошқа одамларнинг ҳаққига дахл қилмаслиги киради (масалан, намозни қазо қилиш ёки шахсий гуноҳлар). -Ҳукми: Бу Аллоҳнинг хоҳишига боғлиқ. Агар хоҳласа азоблайди, хоҳласа фазли билан кечиради. -Қуръоний далил: "...Шундан (ширкдан) бошқа гуноҳларни ўзи хоҳлаган кишилар учун кечирур." (Нисо сураси, 48-оят). 3. Бандалар ўртасидаги зулм Бунга бировнинг молини эйиш, ҳақорат қилиш, уриш ёки ҳақига тажовуз қилиш каби инсонлараро содир бўладиган зулмлар киради. -Ҳукми: Аллоҳ бу зулмни ташлаб қўймайди. Қиёмат куни мазлумнинг ҳаққи золимдан тўлиқ олиб берилади (қасос). -Қуръоний далил: "Сўнгра, албатта, сизлар Қиёмат куни Раббингиз ҳузурида хусумлашурсизлар (ҳақ талашасизлар)." (Зумари сураси, 31-оят). @DIN_BAYONI

Қуръоннинг балоғавий фойдаларидан Оят: ﴿إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنفُسِكُمْ ۖ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا﴾ - Яхшилик (إحسان - أَحْسَنتُمْ) сўзи икки марта зикр қилинган. - Ёмонлик (إساءة - أَسَأْتُمْ) сўзи эса фақат бир марта зикр қилинган. Ушбу оят Аллоҳ таолонинг раҳмати ғазабидан устун эканлигига далолат қилади. Бунинг исботи шуки, Аллоҳ бандаларининг яхшиликларини ҳикоя қилганда, уни икки бор такрорлади. Аммо ёмонлик ҳақида гапирганда, уни фақат бир марта тилга олиш билан кифояланди. @DIN_BAYONI