دەبیرخانەێ زوان و ئەدەبیات کوردی ئیلام

https://t.me/DZAkordiilam

دانێشت بەێان دۊەکە چوارشەمە ١٤٠٥/٥/٧

@darwachdariche

💢 هم‌افزایی برای حفظ و تقویت هویت بومی در استان ایلام 🔷 در جريان نشست رئيس دانشگاه ايلام و مديرعامل و اعضاي دبيرخانه زبان و ادبيات کردي ايلام، که عصر روز يک‌شنبه ۲۱ تيرماه ۱۴۰۵ در محل سالن جلسات حوزه رياست برگزار شد، طرفين راهکارهاي حفظ و تقويت هويت بومي در استان ايلام را مورد بحث و بررسي قرار دادند. ✏️ متن خبر: https://www.ilam.ac.ir/news/show/?ihwfhsksw 🌐 پایگاه اطلاع‌رسانی دانشگاه ایلام 🆔@ilamuniversity

قلم؛ حافظ هویت، زبان و فرهنگ یک سرزمین 🖌 یونس قیطانی ۱۴ تیر، روز بزرگداشت قلم، فرصتی برای پاسداشت صاحبان اندیشه و قلمی است که با ثبت دانش، فرهنگ و هویت، پلی میان گذشته، امروز و آینده می‌سازند. در استان ایلام، نویسندگان، شاعران و پژوهشگران بومی، با گردآوری و ثبت ادبیات شفاهی، روایت‌های محلی، آیین‌ها، گویش‌ها و داشته‌های فرهنگی، نقش بی‌بدیلی در ماندگاری میراث ارزشمند این دیار ایفا کرده‌اند؛ میراثی که اگر به قلم سپرده نمی‌شد، چه‌بسا بخشی از آن در گذر زمان به فراموشی سپرده می‌شد. امسال، در روز قلم با اندوه فقدان زنده‌یاد استاد نعمت الله داودیان همراه شده ایم ؛ معلمی دلسوز، شاعری خوش‌ذوق، نویسنده‌ای پرتلاش و ویراستاری دقیق که سالیان متمادی عمر خود را وقف آموزش، پژوهش، تألیف، ویرایش و پاسداشت زبان و ادبیات کردی کرد. تلاش‌های ارزشمند ایشان در ثبت، پالایش و غنای متون کردی، حمایت از نویسندگان و شاعران، تربیت نسل‌های علاقه‌مند به زبان و ادبیات بومی و صیانت از میراث ادبی و فرهنگی منطقه، نام او را در شمار چهره‌های ماندگار فرهنگ ایلام قرار داده است. بی‌تردید، بهترین ادای احترام به زنده‌یاد استاد نعمت‌الله داودیان و دیگر فرهیختگان این سرزمین، حمایت از نویسندگان، پژوهشگران و جوانان قلم‌به‌دست و فراهم کردن زمینه برای ثبت و انتقال گنجینه‌های ارزشمند ادبیات شفاهی و فرهنگ بومی به نسل‌های آینده است. روز قلم، یادآور این حقیقت است که فرهنگ یک ملت، تا زمانی زنده و پویاست که قلم‌های متعهد، روایتگر هویت، زبان و اصالت آن باشند #روز_قلم_۱۴تیر

✔️گوزارشێ دە دانێشت بە‌ێان وە نام خوداێ بڵێن ماڵ یەکمین دانێشت ئەنجومەن ئەدەبی به‌ێان لە ساڵ تازە ئمڕوو چوارشەمە لە کووگاێ فەرهەنگی هونەری ئرشاد بەرگوزار بۊ. لە ئێ دانێشتە ک ئەساتید و هونەرمەندەل و هونەر دووسەێل فرەێ هوزوور داشتن، ئاقاێ زاهری وە هۊر و نام مەرحووم جناب ئوستاد نعمت اللە داوودیان دانێشت شرو کرد ، ئاقاێان دوکتور بخشودە و دوکتور شوهانی و دکتور پالیزبان لە باوەت دانێشت دەبیرخانە و بەرنامەێل بانان باسەێل خاسێ داشتن. هەێجوورە خانمەێل فاطمە کاظمی، سمیە مهری و ئاقایان مهدی ربیعی ، موسی امایی ، امید ظاهری و علی جعفرزادە و سبحان جوهری و آقای نظری شێعر خوەنی داشتن و باسەێل فرەێ لە باوەت شێعر وتیا. @darwachdariche

🔸دانێشت ئەنجومەن ئەدەبی "بەێان"، ئێ هەفتە، چوارشەمە، ساعەت پەنج ئێوارە، دە کووگاێ فەرهەنگی ئرشاد ئیلام بەرگوزار دوو. 🔸نشست انجمن ادبی کوردی بیان این هفته چهارشنبه ساعت پنج عصر در محل مجتمع فرهنگی ارشاد ایلام برگزار می‌شود. @darwachdariche

🌿 صدای هنرمندان ایلامی برای نجات جنگل‌های بلوط این ویدئو را ببینید، منتشر کنید و سهمی در حفظ جنگل‌های زاگرس داشته باشید. 🌿 #محیط‌زیست_ایلام @hirofilm

سەونزە هات و تووڕیا ماڵم ڕمانەو تیر عشقێ بەن وە بەن گیانم تەکانەو هەم دە نوو دە خەم بارێ نا بان شانم هەم پەژارەێ بۊ دە بن جەرگم سزانەو قۊ خسەو کۊچەێلمان گووشەێ دو دیدەد دی چەوەێلد کەم بڕەژ سەد بڵخە نانەو مەر گونا کردم م خوو خاڵێ توواسم هەم شەڕێ وەر دا دە گژ هەم ڕۊ پلانەو شاعر با آوردن و در کنار هم نشاندن واژه هایی با معانی کنایی واژه ها به اسنجام معنایی و ساخت کلیتی یکپارچه در شعر کمک کرده است. ڕۊ پلانن، وەر دا دە گژ، بڵخە ناێن، ماڵ ڕمانن و..... و غزل های زیبای این مجموعه، غزل شصت و یک، غزلی است که شاعر برای مادر سروده، غزلی، همراه با ترکیب ها، تعابیر و تصویرهایی روشن و ملموس؛ ئەێ هەرەنگ دڵ، شەم نیمە شوانم داڵگە ڕووشناێ گیانم تنی، نۊر چەوانم داڵگە خاترد بازوو بەنە، ها بان ڕاس باڵمەو باڵمی نەو، ئەو دوڕە ها گووش گێانم داڵگە ئەو هەمەێ ڕەنجە ک گیسد چەرمگەو کرد ئاخرێ لێسک زەڕین خوەره دە ئاسمانم داڵگە ئەر دڵم پاکە، قەسەم ڕاسە، بەر شیر خوەدە ئەر خودا ڕاسە، م هەم ڕاسە زوانم داڵگە ئەر قەڵەم کیشم خەت نۊسم تو ڕێ خەی دە وەرم ئەر چەو ِخەێر ِت نەو دە کوو بزانم داڵگە؟ م سەرم بەرزە دە ئێ شارە دە باڵاێ تنەو نام نێکد ڕتبەسە ها بان شانم داڵگە دە خودا خوازم ک خوەێ شادد بکەێ دە ماڵ خوەد تووز خاک گڵکوود سورمەێ چەوانم داڵگە تا ک گێان ها گێان م، ئۊشم چەو ِنێک تنە ئەر ک دۊنن سەونزە شوون میرکانم داڵگە @darwachdariche

✔️یادداشتی بر مجموعه شعر " دەریا کنارێ خوەشە" اثر حیدر علی شفیعی ✍مهدی آرمانی استاد حیدر علی شفیعی از شاعران پشکسوت ایلامی است که سابقه ی سالها فعالیت در انجمن های شعری دارد و مجموعه شعرهای از کرانه شرقی، پروازهای بامدادی از آثار منتشر شده ی اوست و مجموعه های " دەریا کنارێ خوەشە" و " مانگ دە سیاماڵ" از آثار منتشر شده ی اخیر اوست و حاصل طبع آزمایی او به زبان کردی است و مجموعه شعرهای دیگری به ویژه مجموعه دوبیتی کردی آماده چاپ دارد. حیدرعلی شفیعی را از همان سالهای آغازین تشکیل انجمن ادبی هانا می شناسم. مردی که سالهای میانسالی را پشت سرگذاشته بود و با علاقه ای زیاد در جلسه های شعر خوانی و نقد حضور پیدا می کرد. و صاحب شور و اشتیاقی کم نظیر برای سرودن به زبان کردی! حیدر علی شفیعی، تجربه ی چهار دهه سرودن به زبان فارسی و کردی را دارد و در قالب های غزل، رباعی، مثنوی، دوبیتی خالق آثار زیادی است و مجموعه ی اخیر، حاصل نگاه او از دریچه ی شعر به زندگی با همه ی فراز و فرودهاست. مجموعه شعر " دەریا کنارێ خوشە" را انتشارات زانا، به چاپ رسانده و حاصل طبع آزمایی شاعر در قالب غزل است. مجموعه ای از 61 غزل در صد و سی و دو صفحه است. درون مایه ی این مجموعه را شعرهای عاشقانه، شعرهایی با رگه هایی از دغدغه های اجتماعی شاعر  و شعرهایی که بازتاب حسرت ها و شکوه از روزگار است و دیگر، نوستالوژی هایی همراه با اشاراتی به مناظری از جلوه های طبیعی زاگرس- آنجایی که یادآور لحظه هایی شیرین از گذشته همراه با سکانس هایی شاعرانه است. کوڕ: خاڵوو،بەن سەێوان: مەموو، بان شەڵەم:دووس خەلیفە: سەر نشاد و سەرزەڵان: جامە، هەمیشە غالب اوزان به کار رفته در مجموعه " دەریا کنارێ خوەشە" بحر رمل و هزج است. اوزانی معمول و روان که آهنگین و موسیقیایی است. زبان شاعر، در پرداخت غزل هایش روان است و غزل های سروده شده، برخودار از ساختاری منسجم به لحاظ مفهومی است. شفیعی، راوی شعرهایش است؛ راوی ای که گاه روایتگر، لحظه های تلخ زندگی است؛ گاه روایتگر، ناعهدی و بی وفایی زمانه: مێهر خوەد لاوە ئڕا خوەد، مێهرەبانی ڕا چەمە؟ عمر خوەم زۊ دامەس ئەو سەر دی جوانی ڕا چەمە؟ هەر چگە دووسۊ، یەسە بۊنە وە دوشمن عاقبت م وە کی باوەڕ بکەم؟ دی دووس گێانی ڕا چەمە؟ و گاە روایتگر عشقی شور آفرین و آفریننده: ئەێ هەرەنگ دڵ، شەم نیمە شوانم داڵگە ڕووشناێ گێانم تنی، نۊر چەوانم داڵگە فضای شعری مجموعه " دەریا کنارێ خوەشە" آمیزه ای از لحظه های تلخ و شیرین، شکوه ها و گلایه ها، نکوهش ناعهدی ها، و لحظه های سکر آور دیگر زندگی، از زبان شاعری که چند دهه را از عمر پشت سر نهاده، و فضای شعری اش، فضایی برآمده از زندگی زیسته ی اوست. و در این میان، با به کار گرفتن واژه ها، واژه هایی که زندگی به او آموخته دریافت های خود را به زبان شعر، به تصویر کشیده! و می توان نگاه آبی او را، در خلسه های سنگین او، و درنگ های شاعرانه به تماشا نشست آنجایی که فارغ از زمین و ناملایمات، خیالش را بر فراز آسمان به پرواز می کشاند و ساده و بی تکلف، با لحن صمیمانه و " کردیاتی" می سراید: دە دەسد دی وەختە بان بگرم دە وەر بان وە بان، بان گەچان بگرم دە وەر سەد خوەزەو ڕووژێ منی چۊ باڵنە باڵ بگرم، کەێکەشان بگرم دە وەر و در جایی دیگر، که آمیزه ای طنز آمیز از تلاقی،  نگاه اجتماعی و حسرت آمیز اوست. و  شاعری که بی هیچ ملالی بر فراز آسمان شعر خود است. خەت وە خەت نۊسم وە بێ خاون دە ماڵەو خوەم ئڕا خوەم ئاسمان شێعر دەم وە ژێر باڵەو خوەم ئڕا خوەم دووس دێرم دە دەرەو بای و منی حاڵم خوەشەو بوو هەرچگە ڕووژ و شەوە هامەێ خێاڵەو خوەم ئڕا خوەم... در مجموعە، "دەریا کنارێ خوەشە" می توان ابیاتی از این دست که به سادگی تمام پرداخت شده را می توان دنبال کرد و تداعی گر آرامشی ذهنی و کلیتی یکپارچه است. خوەشم تیەێ پەڕ درارم تا وە موولەق پەڕ بکیشم بچم ڕا ت وە دی کردن دە بانەو سەر بکیشم چەنێگە ئارزو دێرم بچم تا دڵ بخوازێ دە بەرزی ئاسمانەو نەقش مانگ و خوەر بکیشم و ابیاتی ازاین دست، با رنگ و لعابی از عاطفه و با خیال پردازی زیبا؛ شەوان و ڕووژ خەو نەێرم یەسە لێوەم ت کردی دە بەس خاڵت شمارم چنگ چنگ و دانە دانە بێ ت دی عمرم چگەو سەر، بێ وەفا! هۊچم نەماگە هامە قەێ ئێ تاشەوە هەر شەو، سەرەو ڕێژم دە دنیا او نگاه عاشقانه ای به جغرافیای زادگاه خود دارد آنجا که با جادوی شعر طبیعت را با عشق پیوند می دهد و نگاه تغزلی به کوه " قەلارەنگ دارد" گویی، قلارنگ تنها کوه نیست؛ صحنه ی عشق بازی ها و دلدادگی ها در گذر زمان است . هەم خەتێ دە عشق هەم گێان منە بان ِقڵاڕەنگ هەم پەڕەێ دە شێعر باوان منە قڵاڕەنگ مەخمەڵ دێز وەهاران و یەقەێ پڕچین سوخمەێ چۊ گوڵ جوومەێ دەزۊران منە بان قەڵاڕەنگ در مجموعه " دەریا کنارێ خوەشە" می توان  ساختار واژه ها و معانی کنایی واژه را مورد تأمل قرار داد

🔴بخش دیگری از شعرخوانی استاد عبدالجبار کاکایی در ایلام ▪️در ادامه حضور استاد عبدالجبار کاکایی، شاعر و ترانه‌سرای برجسته کشور، در جمع علاقه‌مندان فرهنگ و ادب ایلام، بخش دیگری از اشعار وی به گویش کردی ایلامی اجرا شد. @ilamhezarpisheh

🔴 شعرخوانی استاد عبدالجبار کاکایی در ایلام ▪️استاد عبدالجبار کاکایی، شاعر و ترانه‌سرای برجسته ایلامی و از چهره‌های نام‌آشنای ادب معاصر ایران، با حضور در زادگاه خویش به شعرخوانی پرداخت و مورد استقبال گسترده علاقه‌مندان فرهنگ و ادب قرار گرفت. ▪️کاکایی که از مفاخر فرهنگی استان ایلام به شمار می‌رود، در سال‌های اخیر با آثار ارزشمند خود جایگاهی ویژه در محافل ادبی و هنری کشور یافته است. بسیاری از ترانه‌های ماندگار موسیقی ایران و تیتراژ آثار تلویزیونی و سینمایی، با سروده‌های این شاعر توانمند آراسته شده‌اند. ▪️وی در دو زبان فارسی و کردی به شاعری می‌پردازد و آثارش در هر دو حوزه زبانی با استقبال مخاطبان همراه بوده است. در این برنامه نیز شعرخوانی او به زبان کردی ایلامی، شور و توجه ویژه دوستداران فرهنگ بومی را برانگیخت. ▪️شعر منتشرشده، سروده‌ای به گویش کردی ایلامی است که روز گذشته توسط استاد عبدالجبار کاکایی اجرا و با تحسین حاضران همراه شد. https://t.me/ilamhezarpisheh

شامگاه شنبه سی‌ام خرداد ۱۴۰۵ پشت بام مجتمع آفتاب شهر ایلام میزبان جمعی از شاعران، نویسندگان و اهل قلم بود. این دورهمی فرهنگی به بهانه حضور شاعر و چهره کشوری شهرمان استاد عبدالجبار کاکایی برگزار شد که به مناسبت رونمایی از یکی از کتاب‌های جدیدش در کتابفروشی «شهر کتاب» به زادگاه خود سفر کرده بود. در دورهمی فرهنگی دیشب، ابتدا استاد کاکایی از عشق و علاقه خود به فرهنگ و زبان و ادبیات کردی و نیز اولین جرقه‌ها و انگیزه‌هایش برای روی آوردن به وادی شعر و شاعری گفت. در ادامه هریک از حاضران به ارائه جدیدترین اشعار خود که غالباً به زبان کردی بودند، پرداختند. حال و هوای فرهنگی، صمیمانه و شاعرانه این دورهمی باعث شده بود تا حضار حتی در ساعت یک نیمه شب هم احساس خستگی نکنند. در مورد این مراسم ذکر چند نکته خالی از لطف نیست: ۱. میزبانی این گعده فرهنگی بر عهده مجتمع آفتاب و مشخصا رستوران «ایلامورا» با مدیریت مهندس بهزاد خیری بود. آقای خیری از چهره‌های فرهنگ‌دوست، خوش فکر و دلسوز ایلام است و سالیان سال است که به عنوان یک فعال اجتماعی و دغدغه‌مند، عشق و علاقه خود را به فرهنگ، ادبیات، زبان کردی و نیز مسائل زیست‌محیطی در پروژه های عمرانی نشان داده است. ۲. اجرای مراسم بر عهده آقای محمدرضا رستم‌پور شاعر و مجری کارشناس با تجربه شهرمان بود. ۳. در بخشی از مراسم ثنا طاهری‌مقدم دختربچه شیرین زبان نیز با دکلمه شعر کردی استاد کاکایی از حفظ، حاضران را به وجد آورد. ۴. پس از مدت‌ها دوری از فضای فرهنگی و ادبی، به خاطر مسائل جنگ و قطعی اینترنت، دورهمی دیشب نویدبخش جان گرفتن دوباره حرکت‌های فرهنگی در دیارمان است.

✔️اتفاق فرهنگی بسیار خوب در ایلام 🔸بالاخره پس از کش و قوس‌های زیاد، تندیس شاعر بزرگ کوردی‌سرا، استاد غلام‌رضاخان ارکوازی، ساخته و پرداخته‌ی وحید اسدی، در میدان غلام‌رضاخان ارکوازی جای گرفت. 🔸غلام‌رضاخان ارکوازی، فراتر از ایل و طایفه است، او به ایلام، تمام کردها، ایران، و به تمام بشریت تعلق دارد. کوشش تمام کسانی که باعث شدند این اتفاق مهم بیفتد، شایسته‌ی تقدیر است. 🔸پیش از این، استاد شیرخانی و استاد بهمن نظری هم تندیس‌هایی از این شاعر بزرگ ساخته‌اند که از این حیث فضل تقدم دارند. 🔸غلامرضا خان، نماد هویت ایلام است به واسطه‌ی شعرهایی که به زبان مادری‌اش سرود؛ شعرهایی که پر از شور و رنج و معنویت و ظلم‌ستیزی است. @darwachdariche